Skip to content

Muye pa utantiko unono

Muye pa utantiko wa vilimo

Inte Zyakwe Yeova

Cimambwe-Lungu

Lupungu Lwa Mulinzi (Lwa Kusambililamo)  |  Maaci 2017

Ukuya Cuza Lino Ucuza Winu Uli Umu Uzanzo

Ukuya Cuza Lino Ucuza Winu Uli Umu Uzanzo

Patipapita imyaka 50 ukufuma pano ya Gianni na ya Maurizio yayela ivyuza. Nomba kwali insita imwi lino ucuza wao wali sana mu uzanzo. Ya Maurizio yalanzile yati: “Pa nsita imwi lino vintu vyatazile sana, naluvyanyizye sana icakuti tupalukana nu kupalukana.” Ya Gianni nayo yatiile: “Lino natandike sile ukusambilila Baibo, ya Maurizio aliyo yansambilizyanga. Aliyo yantungululanga muli vyakwe Leza. Fwandi ntazumile ukuti aliyo yangacita vino yacisile. Cali kwati insi yansilila, pano namanyile ukuti twali nu kupalukana na ya Maurizio. Nuvwanga kwati iyantazyela sana.”

YA CUZA asuma aamutengo, nupya ukukwata ya cuza amusango uu citangupala. Ngi cakuti ucuza winu watandika ukutelengana, i vyani ivingamwazwa ukumanya ivyakucita pakuti ucuza utasila? Tungasambilila ivingi kuli yamwi yamwi yano yalumbulwa muli Baibo aali ya cuza acumicumi, lelo yano ucuza wao watazile iuya umu uzanzo.

LINO CUZA WINU WALUVYANYA

Davidi, wino wali a kacema nupya umwene, wakweti ya cuza yakwe aasuma sana. Yonatani a wenga pali yaayo. (1 Sam. 18:1) Nomba Davidi wakweti ya cuza yakwe na yauze, wakwe kasema Natani. Baibo italanda lino ucuza wao watandike. Nomba iikati Davidi wataile sana Natani wakwe vino namwe kwene mungataila cuza winu. Davidi walondanga ukukuula ing’anda yakwe Yeova. Umwene Davidi afwile wataile sana vino Natani cuzakwe, uwatungululwanga nu mupasi wakwe Yeova, wamunenyile.—2 Sam. 7:2, 3.

Nanti ciye vivyo, kwali vimwi ivyacitike ivyalenzile ucuza wao ukutelengana. Umwene Davidi wacisile ucende na Batisyeba nupya pacisila wakomisizye Uliya muka Batisyeba. (2 Sam. 11:2-21) Apa myaka iingi, Davidi wali na ucisinka kuli Yeova nupya watemilwe umulinganya.  Nomba wacisile uluyembu ulwipisye! I cani icacitike uku mwene wii umusuma? Uzye atamanyile ukuti cino wacisile cali icipe sana? Uzye welenganyanga ukuti angafisa Leza vino wacisile?

I vyani vino Natani wali nu kucita? Uzye wali nu kuleka ukuti umuntu muze aliwe akanene Davidi vino wacisile? Kwali antu na yauze aamanyile ukuti Davidi aliwe wakomesizye Uliya. Nomba, u mulandu ci uno Natani wali nu kuilako aliwe kuli Davidi, nu kwika ucuza wao mu uzanzo? Limwi Natani wali nu kuiletelela ndi cakuti walanda na Davidi. Pano Davidi walanga watakoma mpiti Uliya uwali uwa kayele.

Nomba Natani wavwangilangako Leza. Kasema wii wamanyile ukuti ndi wikala sile ukwaula kulanda, ucuza wakwe na Davidi utaali nu kuya wakwe viivi kwene vino wali pa kutandika nu kuti kampingu yakwe yali nu kulamucuzya. Davidi cuza wakwe Natani, wacisile vino Yeova asilonda. Fwandi umwene wii walondekwanga uwazwilizyo pakuti awelele mu nzila isuma. Davidi walondekwanga cuza musuma. Fwandi Natani wali a cuza wakwe umusuma sana. Wasolwilepo ukuyalanda nu mwene ukuomvya icilangililo icali nu kumufika pa mwenzo, pano walipo kacema insita imwi. Natani watwalile Davidi ukombe wakwe Leza mu nzila iyazwilizye Davidi ukumanya ukulu wa luyembu luno wacisile nu kumulenga ukucitapo cimwi.—2 Sam. 12:1-14.

Uzye mungacita uli ngi cakuti cuza winu waluvyanya nanti limwi wacita luyembu ulwipisye? Limwi mungelenganya ukuti ukumunena pali vino wataluvyanya kumaonona ucuza winu. Nanti limwi mungayuvwa ukuti ukuyalandilila cuza winu kuli ya eluda aangamwazwa, cingaloleka kwati mwamufutuka. Uzye mungacita uli?

Ya Gianni yano itulandapo pa kutandika, yalanzile yati: “Nilwike ukuti vimwi ivisenuka. Ya Maurizio izile yata ukunsansamukila. Napingwilepo ukuyanenapo, nanti citangupile ukucita vivyo. Nasakamalanga inti: ‘I vyani vino ningayanena, vino yataamanya? Limwi yangacita ivipe sana.’ Nomba ukwiusya pali vino twasambililanga nayo, kwalenzile nkwate amaka yakulanda nayo. Ya Maurizio nayo yacitangapo vivyo ngi cakuti nkulondekwa uwazwilizyo. Ntalondanga ucuza witu usile, lelo nalondanga ukuyazwa pano nayasakamalanga.”

Ya Maurizio yalanzile nu kuti: “Ya Gianni yali sana ni cisinka nupya yali sile ningo. Namanyile ukuti ivyafumilemo pa mulandu ni misoolwele yane iitaali ningo, asi aliyo yalenzile nupya na Yeova kwene asi aliwe walenzile. Fwandi nuvwile vino yanenyile, lyene natandike ukuomba ningo nupya.”

LINO CUZA WINU ALI UMU UZANZO

Davidi wakweti ya cuza yakwe na yauze aatwalilile ukuya acisinka kuli aliwe na lino wali ni ntazi. Wenga pali yayo a Husyai wino Baibo ikati wali a “cuza wakwe Davidi.” (2 Sam. 16:16; 1 Mila. 27:33) Afwile wali u muomvi wa mu cilye uwali a cuza wa mwene nupya waombelanga pamwi nawe, wino insita zimwi yaombelanga pamwi ivya nkama.

Lino umwana wakwe Davidi, Abusalomu walondanga ukupoka uwene, aina Izlaeli aingi yali ku lusansa lwakwe, nomba Husyai wene atacisileko vivyo. Lino Davidi wapuukanga, Husyai wamulondile. Davidi uvwile uyi sana pano umwanakwe uwakuivyalila alino na yauze yano wataile sana yamusangukile. Lelo nanti ciye vivyo, Husyai wene watwalilile ukuya uwa cisinka, icakuti waipeelisye kwika umi wakwe umu uzanzo nu kucita ivyali nu kulenga amapange yakwe Abusalomu ukuvulungana. Husyai atacisile vivyo pa mulandu sile wakuti ali mulimo uno waombanga, lelo walondanga ukuya cuza musuma kuli Davidi.—2 Sam. 15:13-17, 32-37; 16:15–17:16.

Ndakai, cikatuzanzya sana ukulola vino aina na ya nkazi yalemana sana icakuti kusi ni cingayapumvyanya ukuomba ningo mu cilongano. Vino yakacita, cikaya kwati yakulanda yati, “Nene cuzako, asi apa mulandu wakuti  avino cifwile sile ukuya, lelo a pa mulandu wakuti wacindama sana kuno ndi.”

Vikwene i vyacitikile umwina umwi uwizina lyakuti Federico. Ukwazwa kuno cuzakwe wino watemilwe sana Antonio wamwazwilizye, kwalenzile acimvye intazi zitale sana zino wakweti. Umwina Federico walanzile ati: “Lino Antonio wizile mu cilongano cino nalimo, patalengile twizile ituya ivyuza. Swensi kwene twali aomvi mu cilongano, nupya twaipakizyanga sana kuombela pamwi. Lino papisile sile insita inono, yamusoonsile ukuya eluda. Ataali sile umunji lelo wangavwanga sana ukuomba ningo na muli vyakwe Leza.” Lyene umwina Federico wizile aluvyanya. Nomba zuwa zuwa walondiile ivyaya umwi Zwi Lyakwe Leza, lelo ataatwalilile ukuya painiya nanti umuomvi umu cilongano. Uzye Antonio wacisile uli?

Lino ya Federico yali ni ntazi, ya Antonio ya cuza yao yakutiike kuli vino yalanzile nupya yayakomelizye

Umwina Federico wiwisye ukuti: “Naweni ukuti Antonio wamanyile vino canjipiile. Wezizye na maka ukungazwa. Wasakamalanga sana pali vino nali nu kucita pakuti ndunduluke nupya umu cilongano, nupya atatazile antazyela. Wankomelizye kutandika ukuombela ningo Yeova nupya nu kuti ntwalilile ukwaula ukutoovoka.” Antonio walondolwile ati: “Nasumbanga insita ikulu na Federico. Nalondanga ukuti camwangukila ukulanda nani pa vili vyonsi, nanti sile a pa viipe ivyamucitikiile.” Icazifile sana i cakuti umwina Federico walundulwike, aya a painiya nu muomvi mu cilongano nupya. Antonio walanzile ati: “Nanti icakuti pali ndakai tutaya mu cilongano icili cimwi, tukauvwana sana ukucila vino cali mpiti.”

UZYE MUKAUVWA UKUTI CUZA WINU WATAMUSENUKA?

Uzye munguvwa uli ngi cakuti cuza winu umupalamisye wamusenuka pa nsita ino mukumulonda sana? Ivintu sile vinono i vingalenga cimuwaye sana. Uzye mungaiteyanya ukumwelela? Uzye ucuza winu ungatwalilila ukuya viivi kwene vino wali pa kutandika?

Tale elenganyini ivyacitike kuli Yesu lino kwasile sile amanda anono kuti afwe. Wasumbanga insita ikulu na atumwa yakwe aacisinka, nupya yali alemenkane sana. Yesu wayamanga ukuti aacuza yakwe ukwaula nu  kupita mu mbali. (Yoa. 15:15) Nomba, i vyani ivyacitiike lino yamulemile? Atumwa yutwike. Petulo wailandile umweneco ukuti atange aezye ukuutuka Umwene, lelo uwanda kwene uuwa usiku, Petulo wakanyile ukuti aatamanyile Yesu.—Mate. 26:31-33, 56, 69-75.

Yesu wamanyile ukuti wali nu kulolenkana na mezyo yakusyalikizya wenga. Nanti ciye vivyo, wakweti nsambu zyakuvwilapo uyi, nanti sile ukusoka. Nomba lino papisile amanda anono ukufuma pano watuutulukile, vino walanzyanyizye na asambi yakwe visilangilila ukuti uvwile sana uyi, ukusoka nanti sile ukulanguluka. Yesu atelenganyanga ukuti angalandula pali vino atumwa yakwe yacisile, ukwikako sile na viivi kwene vino yacisile uwanda uno alwani yamulemile.

Lelo, Yesu wakomelizye Petulo na atumwa yauze. Walenzile yasininkizye ukuti wayataile sana lino wayapeezile ivyakuyazwa ukuomba ningo umulimo ucindame sana uwakusambilizya. Yesu watwalilile ukulola atumwa yakwe ukuti yacili aacuza yakwe. Ukutemwa kuno wayatemilwe kwalenzile yaombesya. Yezyanga papezile amaka yao kuti yatasosya Umwene wao. Fwandi, yaomvile ningo sana umulimo uno wayapiile.—Mili. 1:8; Kolo. 1:23.

Nkazi uwizina lyakuti Elvira akaiusya ningo sana lino wapusine na cuzakwe Giuliana ukuti: “Lino wanenyile ukuti watasoka pali vino nacisile, nuvwile sana uyi. Kwene wakweti insambu yakusoka. Nomba cino natemilweko i cakuti wasakamile sana pa vintu ivyali nu kucitika pa mulandu na vino nacisile. Lyonsi kwene nkataizya pali vino atiisile amano pali vino naluvyanyizye, lelo wasakamile pa viipe ivyali nu kuncitikila. Nataizye Yeova ukuti nakweti cuza uwasakamile sana umi wane ukucila umi wakwe.”

Nomba i vyani vino cuza musuma angacita ndi cakuti ucuza wao waya mu uzanzo? Alinzile ukuitemelwa ukulanzyanya nu muze kwaula intete. Cuza wiyo angaya wakwe Natani na Husyai, yayo aatwalilile ukuya acisinka na lino vintu vyatazile, nupya angaya wakwe Yesu uwaitemilwe ukwelela. Uzye namwe avino mwaya?