Skip to content

Muye pa utantiko unono

Muye pa utantiko wa vilimo

Inte Zyakwe Yeova

Cimambwe-Lungu

Lupungu Lwa Mulinzi (Lwa Kusambililamo)  |  Juni 2017

Yeova Akatuteekezya mu Mezyo Yonsi Yano Tukakwata

Yeova Akatuteekezya mu Mezyo Yonsi Yano Tukakwata

Leza ali ntulo ya kuteekeziwa konsi wene akatuteekezya mu ntazi zitu zyonsi.’2 KOL. 1:3, 4.

INYIMBO: 38, 6

1, 2. Uzye Yeova akacita uli pakututeekezya lino twaya na mezyo, nupya uusininkizyo ci uno tukazana umwi Zwi lyakwe?

UMWINA umwi uwacance umusimbe, wino tumaama ukuti Eduardo, wanenyile ya Stephen ya eluda acikalamba atwale ivyamusakamikanga. Eduardo welenganyanga pa mazwi yano tukawelenga pali 1 Kolinto 7:28 aakuti: “Lelo nkwezya kumucingilila ku ntazi zya cila wanda zino atwala yalakwata.” Uzizye ati: “Uzye ‘iintazi’ ci zizyo kwene, nupya ndacita uli pa ntazi zizyo ndi natwala?” Lino ya Stephen yatatala yasuka iuzyo lilyo yanenyile Eduardo ukwelenganya na pa mazwi yauze yano umutumwa Paulo walemvile, akalanda ukuti, Yeova ‘Leza ali ntulo ya kutekeziwa konsi, wene akatuteekezya mu ntazi zitu zyonsi.’—2 Kol. 1:3, 4.

2 Mu cumi Yeova a Tata witu uwakutemwa, nupya akatuteekezya lino twaya ni ntazi. Limwi mwatala mwalola na vino Leza wamwazwile imiku iingi nu kumutungulula ukupitila umwi Zwi lyakwe. Tungasininkizya ukuti akalonda ivintu vituzipile wakwe  vino wacisile uku ya omvi yakwe ampiti.—Welengini Yelemiya 29:11, 12.

3. A mauzyo ci yano tumalandapo?

3 Nupya tungazizimizya ndi cakuti itumanya ivikulenga ukuti tukwate amavya yayo. Avino caya nu ku ‘ntazi zya cila wanda’ zino atwalane yakakwata mu cupo cao nanti kuli ya lupwa. Nomba i vyani vimwi vimwi ivingalenga ukuti kuye ‘intazi zizyo zya cila wanda’ zino Paulo walanzilepo? I vilangililo ci ivyalembwa muli Baibo ni vya ndakai ivingatuteekezya? Ukumanya ivyasuko uku mauzyo yaa kungatwazwa ukuzizimizya.

AMEZYO—‘INTAZI ZYA CILA WANDA’

4, 5. I vyani vimwi vimwi ivingalenga ukuti kuye ‘intazi zya cila wanda’?

4 Tungawelenga pali vino Leza walanzile lino waumvile sile antu, watiile: “Umonsi akasya isi na nyina nu kuilundanya ku muci wakwe, nga iyaya umwili onga.” (Utan. 2:24) Yeova walanzile amazwi yayo lino watwalizye antu yakutandikilapo. Nomba pa mulandu nu kukanamalilika, ukutwala nanti ukutwalwa kungalenga umu lupwa muye intazi. (Loma 3:23) Ilingi, ndi cakuti umwi watwalwa akata ukutungululwa na avyazi atandika ukutungululwa na iya. Leza wapeela iya insambu zyakutungulula umuci. (1 Kol. 11:3) Ya iya yamwi na aci yamwi aatatala yalengela mu cupo cao yakalola ukucita vivyo ukuti cisi canguke. Ukulingana na vino Izwi Lyakwe Leza likalanda, umuci alinzile ukuzumila ukuti amatungululwanga na iya asi avyazi foo. Ukuvwana na aku ukwi limwi kungaleta intazi kuli yano yacitwaline.

5 Ilingi intazi na zyuze zikaiza lino umuci wanena iya ati, “Natinkwata inda twasya tukwate umwana likwene.” Ilingi, lino atwalane yakulolela ukukwata umwana yakatandika ukusakamala ukuti limwi kungaya intazi izingiza limwi pa kupaapa nanti pa cisila ca kupaapa. Nupya kungaya uwavya wa mpiya, lilyo kwene na manda aalakonkapo. Kukaya ukusenuka umu vingi lino umwana wavyalwa. Nyina angatandika ukusumba insita ikulu nu kwika sana amano uku kusakamala umwana. Iya angatandika ukuyuvwa ukuti umuci atakumusumbako sana amano pano ala ilingi akusakamala sana umwana. Nupya iya nawe ala amakwata imilimo na yuze ipya. Imilimo ala yavulilako pano ala ulupwa lwakusakamala lwakulilako.

6-8. Ndi cakuti yamwi yakulondesya ukukwata ana nomba yasikukwata uzye cingalenga uli ukuti yauvwa ulanda?

6 Kwaya intazi na yuze ipusaneko iikaponela atwalane yamwi. Aiyo ikaiza lino yakulonda ukukwata ana nomba yasikukwata ana. Ndi mama asikukwata inda, angatandika ukuvwa ulanda nu kusakamala sana. Ukutwalwa nanti ukukwata umwana kusilenga umwi ukwikala ukwaula intazi, lelo ukukana kwata umwana kungalenga umwi asakamikwa sana. (Mapi. 13:12) Umu nsita ino Baibo yalembwanga, ukuya ing’umba kwalenganga ukuti umwi asekwa. Lakeli, muka Yakobo, uvwanga uyi sana ukulola kuno nyinalenzi akukwata ana. (Utan. 30:1, 2) Ya misyonali akaombela uku mpanga kuno antu yakalondekwa ukukwata indupwa izikulu yakayuzya umulandu uno yatakwatila ana. Nomba asi mulandu na vino yangalondolola mu mucenjelo, insita zimwi yangayanena ukuti, “Iye, tumamipepelangako!”

7 Nanti uvwini ivyacitikile nkazi umwi uku England uwalondanga sana ukukwata umwana nomba vino walondanga vitaacitiike. Lyene umi wakwe wasenwike. Walanzile ati uvwanga sana ulanda, pano wamanyile ukuti vino  walondanga vitalacitika umu nsi ii. Nkazi wii na iya yapingwilepo ukutoola umwana muze nu kumucita ukuya wa mwana wao. Nomba watiile: “Nanti ciye vii, insita izingi nalilanga sana. Namanyile ukuti ukusunga umwana asi wane ivipusana nu kusunga umwana wino ningaikwatila.”

8 Baibo ikalanda ukuti umwanaci umwina Klistu “alatuulwa kupitila mu kuvyala ana.” (1 Tim. 2:15) Nomba cii cisikupiliula ukuti ukukwata umwana kungalenga umwi ukukwata umi wa pe. Lelo ikalozya uku cisinka cakuti umwanaci uwatakwata ana akusakamala, alino ni milimo yuze iya pa ng’anda, atange akwate insita ya kwamba yauze nu kulanda pa vintu vitamukumile. (1 Tim. 5:13) Nomba nanti ciye vivyo angakwata intazi izya mu cupo nu mu lupwa.

Uzye umuntu angacita uli pakuti azizimizye lino wafwilwa? (Lolini mapalagalafu 9, 12)

9. Uzye intazi ya kufwilwa uwako yapusanako uli ni ntazi zyuze?

9 Ndi cakuti tukulanda pa ntazi izikaya umu cupo, kwaya intazi imwi ino tusielenganya napo. Kusiya kwelenganyapo ukuti uwako angafwa. Intazi ipusaneko ino aingi yakakwata ukufwilwa ya wao. Iyo ali ntazi ino aakasyala asienekela ukuti ingacitika umu nsi ii. Aina Klistu yataila sana vino Yesu walaya ukuti kulaya ukututuluka. (Yoa. 5:28, 29) Uzye ulayo uo ukaazwa uli yayo atiyafwilwa? Mu cumi cumi ulayo uwo ukayateekezya. Ii ali nzila na yuze ino Tata witu wakutemwa, ukupitila umwi Zwi lyakwe, akateekezezyamo yayo yonsi akaya ni ntazi. Lekini lyene tulande pali vino aomvi yakwe Leza yamwi yaipakizya pa mulandu na vino Yeova akayateekezya.

VINO TUNGATEEKEZIWA NDI TWAYA NI NTAZI

10. Uzye cali uli pakuti Hana ate ukuvwa ulanda? (Lolini cikope cakutandikilako.)

10 Hana, umuci wakwe Elikana, wakweti intazi imwi. Wali ing’umba ala Penina, umuci muze wakwe Elikana, wene akukwata ana. (Welengini 1 Samueli 1:4-7.) Hana waculanga pa mulandu wakuti Penina wamutumfyanga “cila mwaka.” Na cii calenzile ukuti Hana aye sana nu ulanda. Uvwangako ningo ndi cakuti wanena Yeova vyonsi ivikumucuzya ukupitila umwi pepo. Hana, ‘wapefile kuli Yeova’ pa nsita iitali. Uzye wenekelanga ukuti Yeova alasuka ipepo lyakwe? Afwile avino wataile. Umuku uu wene “ata nu kuloleka uwa ulanda.” (1 Sam. 1:12, 17, 18) Wataile ukuti Yeova alamupeela umwana nanti nga asi vivyo alamwazwa umu nzila yuze pakuti ate ukuvwa ulanda.

11. Uzye ipepo lingatuteekezya uli?

11 Pa mulandu wakuti tutamalilika nupya tucili tukwikala umu nsi ii yakwe Satana amezyo ni ntazi vyene vilatwalilila sile ukuyako. (1 Yoa. 5:19) Nomba cikazipa ukumanya ukuti Yeova “Leza ali ntulo ya kutekeziwa konsi”! Ipepo lingatwazwa ukumanya ivyakucita lino twaya ni ntazi nanti amezyo. Hana wanenyile Yeova vyonsi ivyali umu mwenzo. Naswe kwene ndi cakuti twaya ni ntazi tutalinzile sile ukunena Yeova vino tukuyuvwa. Tulinzile ukumulenga, lino tukupepa kuli aliwe nu mute kumunena vyonsi vili mu mwenzo witu.—Filipi 4:6, 7.

12. I cani cazwile Ana ukuya ni nsansa?

12 Nanti icakuti twatandika ukuyuvwa ukuti tutacindime limwi apa mulandu wakukanakwata ana nanti ukufwilwa, tungateekeziwa. Mu manda yakwe Yesu, kasesema Ana wafwililwe iya pacisila ca myaka 7 ukufuma pano yatwaliine. Baibo italandapo ndi cakuti yakweti ana nanti foo. Nomba i vyani vino Ana wacitanga nanti icakuti wakweti imyaka 84? Pali Luka 2:37 pakati: “Atatazile ataawe kuya ku Ng’anda ikulu yakwe Leza nupya watemilwe kutumikila Leza, nupya lili lingi pa kupepa  Leza wapitanga kwaula kulya musanya nu usiku.” Mu cumi Ana wateekeziwanga nu kuzana insansa umu kupepa Yeova.

13. Langililini vino ucuza wacumi ungateekezya umuntu nanti icakuti ya lupwa lwakwe yavilwa ukucita vivyo.

13 Ndi cakuti tukuzanwa sana na ina na ya nkazi, tukazana ya cuza asuma nupya acumi. (Mapi. 18:24) Paula akaiusya vino uvwile lino ya nyina yatiile ukulongana ala ali ni myaka 5. Ukuzizimizya uwezyo uwo kutangwike. Nomba wakomeleziwe sana lino ya Ann, ya painiya, yatandike ukumusakamala sana muli vyakwe Leza. Paula watiile: “Nanti icakuti ya Ann yataali alupwa yane, naweni ukuti uwazwilizyo ukalamba sana pano yanjisileko sana amano. Calenzile ntwalilile ukuombela Yeova.” Paula watwalilile ukuombela Yeova ni cisinka. Waya sana ni nsansa nupya pali ndakai yakaombela pamwi na ya nyina umu cilongano. Ya Ann nayo kwene yaya sana ni nsansa pano yaya ngati anyina yakwe Paula muli Klistu.

14. Uzye yayo akateekezya yauze yangapaalwa uli?

14 Na cuze icisuma i cakuti ndi cakuti twalanga yauze ukuti twatituyasakamala, tungata ukuvwa uyi sweineco. Ya nkazi, atwalwe nanti aatatwalwa, yamanya ukuti yakazana insansa umu mulimo wakusimikila ilandwe lisuma ukuombela pamwi na Leza. Cino yakalondesya u kucindika Leza lino yakucita ukulonda  kwakwe. Yamwi yakalola ukuti ukuomba umulimo uu ali mulembo wao. Nomba swensi kwene tukaazwilizyako uku kulemenkana kwa mu cilongano lino twalanga ukuti twasakamala yauze, yayo aaya umu vifulo vino tukasimikililamo alino na amu cilongano. (Filipi 2:4) Umutumwa Paulo watulangilile ivya kucita vivyo. Wizile aya ngati a “nyina wa ana akasunga ana yakwe ningo” kuli yayo ali umu cilongano ca mu Tesalonika; nupya wizile aya ngati aisi muli Klistu.—Welengini 1 Tesalonika 2:7, 11, 12.

UKUTEEKEZIWA UMU LUPWA

15. Aaweni apeelwa umulimo wa kusambilizya ana icumi?

15 Inzila yonga ino tungalangilamo ukuti twika mano kuli ya lupwa u kuyateekezya. Insita zimwi apya yakanena ya kasimikila atandika mpiti ukusimikila ukuti yasambilizya ana yao icumi, nanti sile ukutungulula ana amasambililo. Kulingana na vino malembelo yakalanda, avyazi aliyo yalinzile ukusambilizya ana yao. (Mapi. 23:22; Efes. 6:1-4) Insita zimwi cikalondekwa uwazwilizyo ukufuma kuli yauze nupya aakaipeelesya ukucita vivyo tukayataizya. Nomba cico cisikupiliula ukuti lyene avyazi yatalinzile ukusambilizya ana yao. Ukulanzyanya na ana yao lyonsi kwacindama sana.

16. Lino mukwazwa avyazi ukusambilizya ana i vyani vino mulinzile ukwiusya?

16 Ndi cakuti avyazi yapingulapo ukuti umwi aliwe asambizya ana yao, umuntu wiyo atalinzile ukutandika ukuomba umulimo wa ya vyazi. Kukaya insita zimwi lino ya Nte yangayanena ukuti yasambilizya ana yano avyazi yao asi ya Nte nupya yatatemwa ni cumi. Ya Nte yaa yalinzile ukulaiusya ukuti nanti cakuti yakwazwa ana yaa ukumanya vyakwe Leza, yatalinzile ukuya ngati ali ya vyazi ya ana yayo. Nupya ndi cakuti caya vivyo, cingazipa ukulatungulwila isambililo lilyo apa ng’anda kwene pano umwana akaikala ala na avyazi apano yali nanti yalinzile ukuya na yamwi acikalamba nanti uku ncende itacingime. Na cii cilalenga yauze yatatunganya ivikucitika. Tulinzile ukutaila ukuti insita ilafika lino avyazi yalatandika ukuomba umulimo uno Leza wapeela avyazi uwa kusambilizya ana yao.

17. Uzye ana yangateekezya uli amu lupwa?

17 Acance akasambilila ukutemwa Leza nu kulondela vino akatunena yangateekezya amu lupwa. Yangacita vivyo lino yakucindika avyazi yao nu kuyazwa ukuomba imilimo. Nupya yangazwilizyako nu mu milimo yakwe Leza. Lino Mulamba Mukalamba atatala wiza, Lameki icizikulula cakwe Seti wapepanga Yeova. Lameki walanzile pa mwanakwe Nowa ukuti: ‘Ukufuma ku musili uno Yeova watipwizile, umwana wii alaleta upemwilo ukufuma ku milimo itu yonsi ikome.’ Usesemo uwo wafikiliziwe lino citipu ca musili casizile. (Utan. 5:29; 8:21) Ukulingana na vino swe yantu twaya, ana akasoolola ukupepa kwa cumi yakateekezya sana amu lupwa, yakaazwa yonsi amu lupwa ukuzizimizya intazi nu kuyazwa ukupusuka kuli vimwi ivicizile Mulamba Mukalamba.

18. I cani cingatwazwa ukuzizimizya nu kuya asipe asi mulandu na mezyo yano tungakwata?

18 Ipepo, kwelenganya sana pa malyasi yamwi alembwa muli Baibo, nu kuya sana ya cuza na antu yakwe Yeova vikulenga antu aingi sana ukuteekeziwa lino yaya ni ntazi. (Welengini Masamu 145:18, 19.) Ukumanya ukuti Yeova ali ntulo ya kuteekeziwa konsi kulatwazwa ukuzizimizya nu kuya asipe lyonsi lino twaya ni ntazi pali ndakai nu ku nkoleelo.