Skip to content

Muye pa utantiko unono

Muye pa utantiko wa vilimo

Inte Zyakwe Yeova

Cimambwe-Lungu

Lupungu Lwa Mulinzi (Lwa Kusambililamo)  |  Epulelo 2017

Lekini Ukuipeelesya Kwinu Kwalenga Yeova Ukulumbanyiziwa!

Lekini Ukuipeelesya Kwinu Kwalenga Yeova Ukulumbanyiziwa!

Lumbanyini Yeova pa mulandu wakuti antu yaipile ku kuitemelwa kwao sile.YAKAPI. 5:2.

INYIMBO: 40, 10

1, 2. (a) I vyani vino Elifazi na Bilidadi yalanzile pali vino Yeova akalola imilimo ino tukamuombela? (b) Uzye Yeova wacisile uli pa kulangilila vino akayuvwa?

“UZYE umuntu angaya uwa muzano kuli Leza? Uzye wemo ukuti Leza Wamaka yonsi akasekelamo pa mulandu wakuti wewe kacita wa vyaololoke? Uzye Leza wene angazombolamo cimwi umu miyele yako iyakaele?” (Yobo 22:1-3) Uzye mwatala mwelenganyapo pa masuko uku mauzyo wakwe yaa? Lino Elifazi umwina Temani uzizye amauzyo yaa kuli Yobo, Elifazi wamanyile ukuti amaasuka ati awe uku mauzyo yonsi. Umuze wakwe Elifazi, Bilidadi umwina Syuwa, wene walanzile nu kuti kutaya umuntu akacita ivyaololoke kuli Leza.—Welengini Yobo 25:4.

2 Antu ya yoili yatangi vino tukaezya na maka ukuombela Yeova na ucisinka i vya sile sile kuli aliwe, nu kuti kuli Leza twaya sile wa cizizi, ingonyo nanti umombo. (Yobo 4:19; 25:6) Ndi tuvwa amazwi yakwe Elifazi na Bilidadi pa muku wakutandikilapo sile, limwi tungati antu yaa yaicefizye. (Yobo 22:29) Umu cumi ndi cakuti tuli pa mwamba papela nanti tuli umu ndeke twasungamila  panzi pi windo tungalola vino twacepesya kuli Yeova. Nomba uzye ali vino Yeova akalola imilimo ya Wene ino tukamuombela ndi cakuti walola pano nsi? Yeova walangilile vino akauvwa lino wakalipile Elifazi, Bilidadi, na Zofali pa viipe vino yalandanga, nomba wazangiile muli Yobo, nu kumwama ukuti “umuomvi wane.” (Yobo 42:7, 8) Fwandi umuntu umu cumi “angaya uwa muzano kuli Leza.”

“I VYANI VINO UKAMUPEELA?”

3. I vyani vino Eliu walanzile pali vino tukaezya na maka ukuombela Yeova, nupya walozizye mwi?

3 Yeova atakalipile Eliu pali vino uzizye ukuti: “Ndi cakuti ukazifya, i vyani vino ukamupeela, vino [Leza]; angapokelela ukufuma uku makasa yako?” (Yobo 35:7) Uzye Eliu walanzile ukuti imilimo ino tukaombela Leza iya sile sile? Awe. Walozyanga umu kuti Yeova asiya ni nsansa pa mulandu sile wakuti tukaamupepa. Yeova wamalilika. Tutange tuleke ukuti aye umukankala nanti uwa maka. Lelo vyonsi vino twakwata kuli kuti imiyele isuma, milimo ino twamanya ukuomba, alino na maka vyafuma kuli Leza, nupya akalola vino tukaomvya ivintu vii.

4. Akuli vyani kuno Yeova akakolanya ivisuma vino tukacitila yauze?

4 Yeova akalola visuma vino tukacitila antu yakwe acisinka ukuti ali wino tukaombela. Pa Mapinda 19:17 pakati: “Wiyo akasakamala umulanda ala wakongwesya [Yeova], nga nawe alamulipa ivisuma pali vino wacisile.” Uzye ilembelo li likulangilila ukuti Yeova akalola visuma vyonsi vino tukacitila antu yakwe? Uzye tungati Kaumba wa vintu vyonsi angakongola uku antu aasile sile aakacitila antu yakwe visuma nu kuyalipila pa mulandu ni cikuku cakwe nu kuyapaala? Ee, na cii casininkiziwe lino umwanakwe wizile atufwila.—Welengini Luka 14:13, 14.

5. A mauzyo ci yano tumasambililapo?

5 Yeova wanenyile kasesema Ezaya ukuti amuombela umulimo uiyele. (Eza. 6:8-10) Ezaya wazumiile ulwamo lulo. Ndakai antu aingi yaipeelesya nu kulanga ukuti yakulonda ukumuombela umu kuitemelwa nu kulanda ukuti: “Mukwai namayako! Ntumini nene!” Nomba yamwi yangati: ‘Uzye imilimo ino nkamuombela yacindama sana kuli aliwe? Nanti icakuti i cintu cisuma vino Yeova wampeela isyuko lya kuipeela nu kumuombela, uzye asi aliwe akalenga ukuti imilimo yonsi iombwe?’ Lekini tulande pali vimwi ivyacitikile aomvi yakwe Yeova yaili, Debola na Balaki pakuti twasuke amauzyo yaa.

YUVWILE SANA INTETE LELO LEZA WAYAKOMIZYE

6. Uupusano ci uwali pa asilika aina Izlaeli na yakwe Yabini?

6 Yabini umwene wa Kenani wateesile aina Izlaeli “mu uluku” pa myaka 20. Asilika yakwe Yabini yaali ankalwe icakuti na ina Izlaeli aikalanga mu misumba yatiinga nu kufumila panzi. Asilika aina Izlaeli yataamanyile sana ivyakulwa nupya yatakweti ivili vyonsi vino yangaomvya pa kulwa inkondo nanti ivya kuicingilila, lelo alwani yao yene yakweti maceleta imyanda fundimbali (900) a vyela vikozile vikwakwa.—Yakapi. 4:1-3, 13; 5:6-8. *

7, 8. (a) I vyani vino Yeova wanenyile Balaki ukucita? (b) Uzye cali uli pakuti aina Izlaeli yacimvye asilika yakwe Yabini? (Lolini cikope cakutandikilako.)

7 Lelo nanti ciye vivyo, Yeova wanenyile Balaki ningo ningo ivya kucita ukupitila muli kasesema mwanaci Debola, watiile: “Tola aonsi amazimbi ikumi ukufuma mu mutundu wakwe Nafutali na wakwe Zebuluni nga uyatungulule ku Mwamba wa Taboli.  Nane ndaleta Sisela, musika mukalamba uwa vita vyakwe Yabini, kuti aize alwe nawe pa Luzi lwa Kisyoni. Wene alaomvya amaceleta na asilika yakwe, nga lelo mulamucimvya.”—Yakapi. 4:4-7.

8 Lino ilyasi lyasalangine antu aipeelisye yakolongine pa Mwamba wa Taboli. Balaki atasumvile ni nsita kulondela vino Yeova walanzile. (Welengini Yakapingula 4:14-16.) Lino yacili yakulwa uku Taanaki, kwizile imvula iipisye iyalenzile kuye matipa. Balaki wazinginye asilika yakwe Sisela mpaka ukufika ku Halosyeti—apali intamfu makilomita 24. Apa nsita imwi, Sisela asya iceleta lyakwe ilyatiinyanga umu nzila pa mulandu wakuti lyatisile umu matipa, lyene asimwila uku Zaananimu, umusumba uwayelile apiipi na Kedesyi. Waile ukuti aye akafisame umwitaalu lyakwe Yaeli, umuci wakwe Hebeli umwina Kenite, nupya Yaeli wamupokeliile ningo. Pa mulandu wakuti watonsile, calenzile akasule wakwe cimwi. Lino Sisela wakaswile Yaeli wasifile amukoma. (Yakapi. 4:17-21) Avino alwani ya ina Izlaeli yacimviwe! *

UKUPUSANA IMYELENGANYIZIZYE PA KUIPEELESYA

9. I vyeo ci ivyaya pali Yakapingula 5:20, 21 ivikalanda pali Sisela?

9 Tulinzile ukuwelengela pamwi Yakapingula ivipande 4 na 5 pano conga na conga cikalanda ivyeo ivisikuzanwa umu cipande cuze. Pali Yakapingula 5:20, 21 pakati: “Intanda izyalwa ukufuma umwiyulu, intanda izyalwisya Sisela, lino zikupita ukucilinganya iyulu. Umukuku mu Luzi lwa Kisyoni iuyasenda.” Uzye mazwi yaa yakulozya umukuti angeli yazwilizye aina Izlaeli lino yalwanga ulwi, nanti kwali sile icintu cimwi icikulu icayazwile? Baibo italondololapo vivyo. Nomba tungati i cani cuze icazwilizye aina Izlaeli icalenzile kuye imvula ikulu iya musango uu pa nsita ni cifulo ivilinge nu kukoma asilika 900 ukucila pa maka yakwe Yeova? Pali Yakapingula 4:14, 15, palanda pa kupususya kwakwe Yeova imiku itatu. Pasi nanti wenga pa antu amu Izlaeli aipeelisye aali 10,000 angalanda ukuti nene nalenzile ukuti antu yakululwe.

10, 11. Uzye “Melozi” cali i cani, nupya umulandu ci uno watipwililwe?

10 Pa mulandu ni nsansa, Debola na Balaki imvile ulwimbo lwa kucimvya kwakwe Yeova ukwakuzungusya ukuti: ‘Umungeli wakwe Yeovaavwanga ati, “Tipwilini Melozi. Tipwilini yao akaikala mwenemo, pa mulandu wakuti yene yatizile ku kwazwa Yeova, kwiza wa asilika aku mulwisizya.”’ —Yakapi. 5:23.

11 Melozi watipwililwe icakuti tutange tumumanye nu kumumanya. Uzye ungaya umusumba umwali antu aavizilwe ukuipeela ukuya umu kulwa? Nanti ndi cakuti ali musumba muno Sisela wapisile, uzye antu aalimo yakweti isyuko lya kumulema nomba yakana ukucita vivyo? I cani cino yatuvwilile lino Yeova walondanga antu akuipeelesya? Antu 10,000 ukufuma umu misumba iyapalamile nu musumba uu yaipeelisye nu kukongana ukuya umu kulwa ulwi uu. Elenganyini ukuti antu amu Melozi yalola umuntu wii umusilika uwali umunkalwe akusimula umu miseo ya mu musumba kwene uu ali wenga nupya ali sana ni ntete. Ikwene ngi yali ali nsita ino Yeova wali nu kuyapolelela sana pano ala yatiyazwilizyako ukukucita ukulonda kwakwe. Nomba uzye pa nsita ino yapeezilwe isyuko lyakuti yaombeko umulimo umwi wakwe Yeova, pali vino yacisile? Vino yacisile vyapusine sana na vino Yaeli wacisile, wene wasifile akoma Sisela.—Yakapi. 5:24-27.

12. Uupusano ci uwaya pa myelenganyizizye ya antu aalumbulwa pali Yakapingula 5:9, 10, nupya vivyo vitukumile uli ndakai?

12 Pali Yakapingula 5:9, 10, pakalanda pa  upusano uwali pa antu yano yaipeelisye ukuya uku ulwi na Balaki na yaayo akanyile ukucita vivyo. Debola na Balaki yanenyile “yamusika ya ina Izlaeli, ukuzangila antu aipeezile ni nsansa.” Antu yaayo yapusine sana na akwelanga “pa mfwalasi zitiswe,” aali sana ni cilumba nu kukana ukuipeelesya ukuya uku ulwi na yaayo ‘aikalanga pa vikalilo vyao vino yanzike,’ atemilwe sana umi wa ukankala. Paali sana upusano na yaayo ‘aapitanga mu museo pa ngazo’ yaayo aipeelisye yaitemilwe ukuya umu kulwa umu mikonko na mawe ya mu Taboli nu mu vifoloma vya Kisyoni! Yonsi alondanga umi usuma yayanenyile ukuti: “Elenganyini pali cii!” Umu cumi antu yaya yalinzile ukwelenganya sana pi isyuko lino yapanyizye ilya kuombako umulimo uno Yeova wapeezile antu. Na ndakai kwene ali vino antu yakasitooka ukuombela Leza nu mwenzo onsi.

13. Uzye vino amu mitundu yakwe Lubeni, Dani, na Asyeli yacisile vyapusiine uli na vino amu mitundu yakwe Zebuluni na Nafutali yacisile?

13 Yaayo aipeelisye yaaweni vino ukateeka wakwe Yeova waya. Nupya calenzile yakwate ivya kulandapo lino yakusimika pa ‘kucimvya kwakwe Yeova.’ (Yakapi. 5:11) Amu mitundu yakwe Lubeni, Dani, na Asyeli yayalandapo wenga wenga pali Yakapingula 5:15-17 pali vino iisile sana amano uku kulonda ivintu vya pa lwao kuli kuti viteekwa, ivyombo, nanti antu aakaikala umumbali yakwe yemba ukucila ukuomba umulimo uno Yeova walondanga ukuti yaombe. Lelo amu mitundu yakwe Zebuluni na yakwe Nafutali yene yaisile aineco mu “uzanzo wa kufwa” pakuti yatungilile Debola na Balaki. (Yakapi. 5:18) Vintu vii ivyacitike vikutusambilizya isambililo ilicindame sana.

“LUMBANYINI YEOVA!”

14. Uzye tungalanga uli ukuti tukatungilila uteeko wakwe Yeova ndakai?

14 Ndakai, yatatunena ukuipeelesya ukuya umu kulwa ulwi, nomba twakwata isyuko ilya kuya asipe nupya acincile lino tukuomba umulimo wa kusimikila. Pali ino nsita antu akuipeelesya mwi uvi lyakwe Yeova yakulondekwa sana ukucila vino caali mpiti. Aina aingi na ya nkazi pamwi na acance yakuipeelesya  aineco umu kuomba imilimo ipusane pusane umu mulimo wa nsita yonsi ili wakwe upainiya wa nsita yonsi, uwa pa Betele, uwa makuule ya ma Ng’anda ya Wene, alino nu kuombako pa vifulo vya kulonganilapo maukongano anono na akalamba. Elenganyini na pali ya eluda aakaipeelesya ukuomba muli Komiti ya Kulanzyanya ni Vipatala alino nu mu ma komiti ya maukongano. Yeova akataizya sana pa kuipeelesya kuko, nupya atalilila kuipeelesya kwa musango uwo.—Ayeb. 6:10.

Lino mutatala mwapingulapo ukucita vimwi, mwatala imwelenganya vino ya lupwa inu na amu cilongano yaluvwa (Lolini palagalafu 15)

15. Uzye tungasininkizya uli ukuti tutatoovwike umu kuomba imilimo yakwe Yeova?

15 Swensi wenga na wenga tulinzile ukuyuzya sweineco ukuti: ‘Uzye nkalekela sile yauze ukuti aliyo yaomba sana imilimo yakwe Yeova? Uzye nkaleka ukuti imilimo ya pa lwane yandesya ukuipeelesya ukuombela Yeova? Uzye nani nakwata utailo nupya nasipa wakwe vino Balaki, Debola, Yaeli, na yaaya aipeelisye 10,000 yaali, ukuomvya vyonsi vino nkweti ukuombela Yeova? Ndi cakuti nkulonda ukukukiila uku ncende yuze nanti uku mpanga yuze uku kupanga impiya, uzye nkupepa kuli Yeova nu kwelenganyapo sana vino kucita vii kulalenga ya lupwa na amu cilongano ukuvwa?’ *

16. Nanti icakuti Yeova wakwata vyonsi, i vyani vino tungamucitila?

16 Yeova watucindika pano watupeelako isyuko lya kutungilila uteeko wakwe. Pa mulandu wakuti Ciwa pakutandikilapo sile walenzile antu ukutungilila uteeko wakwe, ndi cakuti mwemo mukutungilila uteeko wakwe Yeova ala mukulanga Satana ulusansa luno muyelileko. Utailo winu na ukaele winu vikalenga mwaipeelesya ukuombela Yeova na cii cikalenga ukuti aazanga. (Mapi. 23:15, 16) Yeova akaomvya ucisinka winu ni cuvwila pa kwasuka Satana lino akumuzewanya. (Mapi. 27:11) Fwandi ndi cakuti muli na ucisinka ni cuvwila kuli Yeova ala mukucita cintu cicindame sana kuli aliwe nupya cikalenga ukuti aazanga.

17. I vyani vino ilembelo lyakwe Yakapingula 5:31 likalanda pa vilacitika uku nkoleelo?

17 Likwene sile umu nsi ii mwasya muzuule antu aatemwa uteeko wakwe Yeova sile atupu. Ala tukalondesya ukuti uwanda uwo ukafike zuwa! Tukaimbila pamwi na Debola na Balaki, ukuti: ‘Acino we Yeova sungaleka anisi yako yonsi yafwe, lelo sungaleka yacuza yako yaengesa wa kutunka kwi lanzi.’ (Yakapi. 5:31) Kulenga kuuko kulaasukwa lino Yeova alafumyapo insi ii ipe yakwe Satana! Lino ulwi wa Alamagedoni ulatandika, kutalaalondekwa antu akuipeelesya ukwazwilizyako ukulema umulwani. Iyo ilaya insita yakuti ‘tukikale celu, . . . kulolelela kulola vino Yeova alatulwila ulwi uwo.’ (2 Mila. 20:17) Nomba pali ndakai tulinzile ukuya asipe nupya acincile lino tukutungilila ukuteeka kwakwe Yeova.

18. Uzye ukuipeelesya kwinu kulinzile ukulenga yano mukwazwilizya ukucita cani?

18 “Lumbanyini [Yeova] pa mulandu wakuti antu yaipile ku kuitemelwa kwao sile!” Fwandi, mazwi yakulumbanya yano Debola na Balaki yayulile umu lwimbo lwao yataali akulumbanya umuntu aliwensi lelo yaali akulumbanya uwa Papela Pela. (Yakapi. 5:1, 2) Na ndakai kwene, lekini ukuipeelesya kwinu kwalenga yonsi yano mukwavwilizya ‘yalumbanya Yeova!’

^ par. 6 Vyela vivyo ivikozile ivikwakwa ivikulandwapo vyakalipa sana, ivitali, nupya insita zimwi yakavipanga ivyongame. Vyela kwene vivyo vyapitililanga umu maceleta, limwi yavipanginkanyanga uku cela icalemanyanga matayala aku maceleta. Uzye a weni angapalamila uku cintu ca musango uwo ica kutiinya?

^ par. 8 Ivyeo ivingi api lyasi lii vyaya umu Lupungu Lwa Mulinzi lwakwe Ogasiti 1, 2015, pa mafwa. 12-15.

^ par. 15 Lolini icipande icaya umu Lupungu Lwa Mulinzi lwakwe Julai 1, 2015 icatangi “Kusakamala pa Mulandu wa Kuulizya Impiya.