Skip to content

Muye pa utantiko unono

Muye pa utantiko wa vilimo

Inte Zyakwe Yeova

Cimambwe-Lungu

Lupungu Lwa Mulinzi—Lwa Kusambililamo  |  Epulelo 2016

Kuya nu Utailo Kukalenga Leza Atutemwe

Kuya nu Utailo Kukalenga Leza Atutemwe

‘Mulinzile ukukolanya yayo ataila nupya yano akateeka myenzo, nga yapokelela vino Leza walaya.’—AYEBULAI 6:12.

INYIMBO: 3, 54

1, 2. Iintazi ci ino Yefuta nu mwanakwe yakweti?

MUKAZYANA wasimwile umu kukomenkanya isi . Wali sana nu luzango ukulola isi wawela uku ulwi mu mutende. Ukucimvya kwakwe isi kwamulenzile ukwimba sana nu kucina nu luzango. Nomba vino isi walanzile nu kucita vyamuzungwisye. Isi walepwile ivyakuzwala nu kupunda ati: “Uwi, mwanane! Wandetela amalanda nu kunyunguluka.” Lyene wamunenyile ukuti walaya Yeova ulayo uwali nu kulenga umi wakwe ukusenuka. Ulayo uwo wali nu kulenga umwanakwe ukukanatwalwa nu kukwata ana. Nomba lilyo kwene umwana walanzile amazwi asuma sana, wakomelizye isi ukufikilizya ulayo uno walavile. Vino walanzile vyalangilile ukuti wasininkizye ukuti vyonsi vino Yeova alamunena ukucita i visuma. (Yakapingula 11:34-37) Lino isi waweni utailo uno mwanakwe wakweti, uvwile ningo sana pano wamanyile ukuti  ukuipeelesya kwakwe kulalenga Yeova ukuzanga.

2 Yefuta nu mwanakwe yataile sana Yeova ni micitile yakwe iya vintu. Yali sana ni cisinka nanti icakuti citali icanguke ukucita vivyo. Yalondesyanga ukuti Yeova ayatemwe, nupya cico cacindime sana kuli alio.

3. U mulandu ci uno vino Yefuta nu mwanakwe yacisile vingatwavwila ndakai?

3 Citangupala ukuya acisinka kuli Yeova. Tulinzile “kutwalilila umu ulwi wa kucingilila utailo.” (Yuda 3) Nomba pakuti tucite vivyo, lekini tusambilile vino Yefuta nu mwanakwe umukazyana yazizimizye intazi zino yakweti. Yacisile uli pakuti yatwalilile ukuya acisinka kuli Yeova?

TWALILILINI UKUYA ACISINKA UMU NSI UMWAYA ANTU AKACITA IVIIPE

4, 5. (a) I vyani vino Yeova wanenyile aina Izlaeli ukucita lino ingile umu Mpanga ya Ulayo? (b) Wakwe vino ilembelo lyakwe Masamu 106 likalanda, i vintu ci ivyacitikile uluko lwa ina Izlaeli pa mulandu wakukanauvwila Yeova?

4 Yefuta nu mwanakwe yafwile iusyanga cila wanda ivyacitikile aina Izlaeli pa mulandu wa kukana uvwila Yeova. Imyaka umupipi na 300 ala Yefuta atatala wavyalwa, Yeova wanenyile aina Izlaeli ukukoma yakapepa ya ufi yonsi aali umu Mpanga ya Ulayo, lelo yatuvwilile. (Malango 7:1-4) Aina Izlaeli aingi yatandike ukukolanya aina Kenani, aapepanga tuleza twa ufi nu kucita iviipe.—Welengeni Masamu 106:34-39.

5 Pa mulandu wakuti aina Izlaeli yatali ni cuvwila, Yeova watiile ukuyacingilila uku ya lwani yao. (Yakapingula 2:1-3, 11-15; Masamu 106:40-43) Cifwile catalile sana indupwa izyatemilwe Yeova ukutwalilila ukuya acisinka kuli Yeova pa nsita iya. Lelo, Baibo ikalanda pa antu yamwi ali sana na ucisinka, pali yayo paaya Yefuta nu mwanakwe umukazyana, Elikana, Hana, na Samueli. Antu yaa yalondesyanga ukuzanzya Yeova.—1 Samueli 1:20-28; 2:26.

6. I vintu ci vino antu amu nsi yakacita ndakai, nupya i vyani vino tulinzile ukucita?

6 Ndakai, antu yakaelenganya nu kucita vintu wakwe vino aina Kenani yacitanga. Yasumba sana amano ukukucita ulalelale, unkalwe nu kulondesya ukukwata impiya. Nomba Yeova akatucelula ukukanacita vii. Akalonda ukutucingilila wakwe vino walondanga ukucingilila aina Izlaeli uku antu acitanga iviipe. Uzye tungasambililako vyani kuli vino yacisile? (1 Kolinto 10:6-11) Tulinzile ukwezya na maka yonsi ukutaluka uku vintu viipe vino antu yakaelenganya ukuti ivisuma. (Loma 12:2) Uzye tumacitanga vivyo?

YEFUTA WATWALILILE UKUYA UWA CISINKA ASI MULANDU NI VINTU IVYAMUCITIKILE

7. (a) I vyani vino antu yakwe Yefuta yamucisile? (b) Nomba Yefuta wacisile uli?

7 Mu manda yakwe Yefuta, aina Izlaeli yayacuzyanga uku ina Filisiti na ina Amoni pa mulandu wakuti yatuvwilile Yeova. (Yakapingula 10:7, 8) Nupya Yefuta yamucuzyanga uku ina yakwe alino ni ntunguluzi zya ina Izlaeli. Pa mulandu wakuti aina yakwe yamuzuwilanga nupya yamupasile, calenzile yamuzinge umu mpanga yakwe. (Yakapingula 11:1-3) Yefuta atalesile ivintu vii iviipe ukumulenga ukupondokela  Yeova. Twamanya uli vivyo? Pano lino akalamba ya luko lwa ina Izlaeli yamupapatiile ukuti ayazwe, wayazwilizye lilyo kwene. (Yakapingula 11:4-11) I cani calenzile Yefuta acite vivyo?

8, 9. (a) I visinte ci ivyali umu Masunde Yakwe Mose ivyazwilizye Yefuta? (b) I vyani vyacindime sana kuli Yefuta?

8 Yefuta wali umusilika uwa maka sana, wamanyile ivingi pa ina Izlaeli alino nupya wamanyile ningo Masunde Yakwe Mose. Vino Yeova wacitilanga antu vyasambilizye Yefuta ukumanya vino Leza akalonda twacita na vino tutalinzile ukucita. (Yakapingula 11:12-27) Na cico calenzile Yefuta apingulepo ningo ivyakucita. Wamanyile ningo vino Yeova akaelenganya pa cipyu nu kulandula, na vino Leza akalonda antu yatemwana. Nupya, Masunde yamusambilizye ningo vino walinzile ukucitila antu yauze, ukwikako na yaayo amupasile.—Welengini Kufuma 23:5; Aina Levi 19:17, 18.

9 Vino Yosefu wacisile vyazwilizye Yefuta. Afwile wasambilile vino Yosefu wayelile aina yakwe uluse nanti icakuti yamupasile. (Utandiko 37:4; 45:4, 5) Limwi ukwelenganya pali vivyo kwazwilizye Yefuta ukwelela aina yakwe na cico calenzile Yeova ukuzanga. Vino aina yakwe yacisile vyalenzile Yefuta ukusoka. Nomba ukulwilako izina lyakwe Yeova na antu yakwe i vyacindime kuli Yefuta ukucila vino walondanga umweneco. (Yakapingula 11:9) Walondesyanga ukuya uwa cisinka kuli Yeova. Na cii calenzile Yeova amupaale pamwi na ina Izlaeli.—Ayebulai 11:32, 33.

Ndi cakuti Aina Klistu yanji yatuluvyanya, tutalinzile ukuleka cico citulesye ukuombela Yeova

10. I visinte ci vino twakwata ivingatwazwa ukucita ivintu wa Ina Klistu ndakai?

10 Uzye tungasambililako vimwi kuli Yefuta? Uzye tulacita uli ndi cakuti Aina Klistu yanji yatuluvyanya nanti ndi tukuyuvwa ukuti yakutucuzya? Tutalinzile ukulenga ivintu vivyo ukutulesya ukuombela Yeova. Tutalinzile ukuta ukuya uku kulongana nanti ukuta ukulauvwana na amu cilongano. Lekini twakolanya Yefuta ukulauvwila Yeova. Cii cilatwazwa ukucimvya intazi pakuti naswe yauze yatukolanya.—Loma 12:20, 21; Kolose 3:13.

KUIPEELESYA KUKALANGA UTAILO WITU

11, 12. I vyani vino Yefuta walavile, nupya i vyani vyali nu kucitika?

11 Yefuta wamanyile ukuti pakuti akulule aina Izlaeli uku ina Amoni walondekwanga uwazwilizyo ukufuma kuli Leza. Walavile Yeova ukuti ndi cakuti wamwazwa ukucimvya, wali nu kumupeela umuntu aliwensi uwali nu kutandikilapo ukufuma umu ng’anda ukwiza mukomenkanya lino alawela uku ulwi wa “wila wakoca.” (Yakapingula 11:30, 31) Cikupiliula cani cico?

12 Yeova wapata ukupeela umuntu wa mpolelwa, fwandi twamanya ukuti Yefuta aatali nu kupeela umuntu wiyo impolelwa. (Malango 18:9, 10) Umu Masunde  Yakwe Mose, uwila wakoca wali uiyeele uno umuntu walinzile ukupeela sile kuli Yeova. Fwandi Yefuta walozizye umukuti umuntu wino wali nu kupeela kuli Yeova wali nu kutandika ukuombela api tenti lya kupepelamo umi wakwe onsi. Yeova uvwile vino Yefuta walenzile nupya wamwazwilizye ukucimvya ulwi. (Yakapingula 11:32, 33) Nomba a weni uno Yefuta wali nu kupeela kuli Yeova?

13, 14. Uzye amazwi yakwe Yefuta aya pali Yakapingula 11:35 yakalanga uli ucisinka uno wakweti?

13 Iusyini ilyasi lino itwalandapo pa kutandika kwa cipande cii. Lino Yefuta wawezile ukufuma uku ulwi, umuntu uwatandikilepo ukufuma umu ng’anda uku kumukomanya u mwanakwe umukazyana wino wakweti sile wenga mpo! Uzye Yefuta wali nu kufikilizya ulayo uno walavile? Uzye wali nu kupeela Yeova umwanakwe wenga sile uno wakweti ukuya ukukuombela api tenti lya kupepelamo umi wakwe onsi?

14 Nupya kwene ivisinte vya mu Masunde Yakwe Leza vyamwazwile ukupingulapo ningo ivya kucita. Limwi wiwisye amazwi aaya api lembelo lyakwe Kufuma 23:19, akakomelezya antu yakwe Leza kuipeelesya ukupeela Yeova vintu ivisuma. Nupya isunde lyatiile lino umuntu walaya umulapo kuli Yeova, wene atalinzile “kusenuka nupya umwi zwi lino wavwanzile ku kanwa kakwe. Fwandi alinzile kufikilizya consi cino walavile ukucita.” (Mpendwa 30:2) Wakwe vino Hana wacisile uwaliko pa nsita ino Yefuta waliko, Yefuta nawe wali nu kufikilizya vino walavile nanti icakuti wamanyile ukuti aliwe nu mwanakwe yali nu kusakamala sana. Pa mulandu wakuti umwanakwe wali nu kutandika ukuombela api tenti lya kupepelamo, ataali nu kukwata ana. Fwandi kutaali uwa kupyana  impanga yakwe Yefuta ni zina lyakwe. (Yakapingula 11:34) Nanti ciye vivyo Yefuta walanzile na ucisinka ukuti: “natindaya nu mulapo kuli [Yeova] uno ntangemfutuke.” (Yakapingula 11:35) Yeova wapokelile impolelwa icindame ino Yefuta watuzile nupya wamupaazile. Uzye namwe nga mwali acisinka wakwe Yefuta?

15. Uulayo ci uno sweingi tukalaya, nupya tungalanga uli ukuti twaya acisinka?

15 Lino twapeezile umi witu kuli Yeova, twamulavile ukuti nanti ciye uli twakulacita ukulonda kwakwe. Twamanyile ukuti asi lyonsi lino cilaangupala ukufikilizya ulayo uwo. Nomba tukacita uli ndi cakuti yatunena ukucita cimwi cino tutatemilwe? Ndi cakuti twata ukuyuvwa uyi nupya twaipeelesya ukuvwila Leza, tukalanga ukuti twaya acisinka uku malayo yano tukalaya. Ukuipeela kwitu limwi kungatulenga ukuvwa uyi, lelo ivisuma vino Yeova akacitila lyonsi antu akamuvwila vikatuletela insansa. (Malaki 3:10) Nomba ngu mwana wakwe Yefuta wene cali uli? I vyani vino wacisile pa ulayo uno isi walavile?

Uzye tungalanga uli ukuti naswe tuli na ucisinka uno Yefuta nu mwanakwe yakweti? (Lolini mapalagalafu 16, 17)

16. Uzye mwana Yefuta wacisile uli pa ulayo uno isi walavile? (Lolini icikope cakutandikilako.)

16 Umulapo uno Yefuta walavile wapusine na uno Hana walavile. Walavile ukuti wali nu kupeela umwanakwe umonsi Samueli ukutandika ukuombela api tenti lya kupepelamo ukuya umu Nazili. (1 Samueli 1:11) Umu Nazili wali nu kutwala nu kukwata ulupwa. Nomba umwana wakwe Yefuta wene yamupeezile sile wa “wila wakoca,” fwandi wene ataali nu kukwata iya nanti ana. (Yakapingula 11:37-40) Tale elenganyini! Limwi wali nu kutwalwa uku monsi umucindame pano isi wali intunguluzi ya mu Izlaeli. Nomba waicefizye nu kuzumila ukuya umuomvi api tenti lyakupepelamo. Uzye wacisile uli pa mulapo uno isi walavile? Walangilile ukuti umulimo wakwe Yeova u wali ucindame sana lino walanzile ukuti: “uncitile wakwe muno walayile.” (Yakapingula 11:36) Waipeelisye umwineco  kukanatwalwa nu kukwata ana pakuti sile aombele Yeova. Uzye tungacita uli pakuti twakolanya ukuipeelesya kuko?

Mwana Yefuta waipeelisye umwineco kukanatwalwa nu kukwata ana pakuti sile aombele Yeova. Uzye tungacita uli pakuti twakolanya ukuipeelesya kuko

17. (a) Uzye tungacita uli ndi cakuti tukulonda ukukolanya ucisinka uno Yefuta nu mwanakwe yakweti? (b) Uzye amazwi aya pa Ayebulai 6:10-12 yakamukomelezya uli ukuti mwaipeelesya?

17 Alumendo na kazyana aingi Aina Klistu yaipeelesya ukukana twalwa nu ukutwala nanti ukukana kwata ana pali ino nsita. U mulandu ci? Pano yakalondesya ukwika sana amano uku kuombela Yeova. Na akoloci iingi nayo yaipeelesya ukukana zanwa na ana yao na izikulu insita ikulu. Lelo yakapeela Yeova insita na amaka yao. Yamwi yaaya umu mulimo wa makuule nanti yakaya uku kuzanwa ukwi Sukulu Lyakwe ya Kakosoola ya Wene nanti sile ukuya uku kuombela uku vilongano vyuze ukukalondekwa ya kasimikila aingi. Yauze nayo yakapekanya ukulundulula umulimo wa kusimikila umu nsita ya Ciusyo. Yeova atalilila ukuipeelesya kwa yantu yonsi acisinka. (Welengini Ayebulai 6:10-12.) Nga mwemo? Uzye namwe mukalonda ukuipeelesya ukuombela sana Yeova?

I VYANI VINO TWASAMBILILA?

18, 19. I vyani vino twasambilila ukwi lyasi ilya muli Baibo ilikalanda pali Yefuta nu mwanakwe, nupya tungacita uli pakuti twayakolanya?

18 I cani cazwilizye Yefuta ukucimvya intazi? Walenzile Yeova amutungulula lilyo lyonsi lino walondanga ukupingulapo ivya kucita. Atalesile antu acitanga iviipe ukumulenga ukusenuka. Yefuta watwalilile ukuya uwa cisinka na lino yauze yamuluvyanyanga. Yeova wapaazile Yefuta nu mwanakwe pa kuipeelesya kwao, nupya wayaomvizye yonsi yoili ukutungilila ukupepa kwa cumi. Nanti sile alino antu yatiile ukucita ivintu ivisuma, Yefuta nu mwanakwe yene yatwalilile ukuya acisinka kuli Yeova.

19 Baibo ikati: “Mulinzile kuya wakwe yao ataila nupya yano akateeka myenzo, nga yapokelela vino Leza walaya.” (Ayebulai 6:12) Lekini twakolanya Yefuta nu mwanakwe, twaiusya ukuti ndi cakuti twaya acisinka kuli Yeova, alatupaala.