Skip to content

Muye pa utantiko unono

Muye pa utantiko wa vilimo

Inte Zyakwe Yeova

Cimambwe-Lungu

Lupungu Lwa Mulinzi (Lwa Kusambililamo)  |  Epulelo 2016

 ILYASI PA UMI WAO

Aali ya Sista ya ku Katolika Izile Iyasenuka Yaya ya Nkazi Acincile

Aali ya Sista ya ku Katolika Izile Iyasenuka Yaya ya Nkazi Acincile

IPAPITA imyaka iingi, ukufuma pano kaci wane Araceli wasosile sana nu kupunda ukuti: “Utamvwanzya. Nsikulonda ukuvwapo ivili vyonsi pi calici linu. Nsiuvwa ningo ukuvwa ilyasi lilyo. Ninkupata!” Nuvwile sana uyi pa mazwi yayo. Paa indi ni myaka 91, nupya ncili nkaiusya amazwi yayo. Nomba cali wakwe vino ilembelo lyakwe Kasambilizya 7:8 likalanda, likati: “impelelekezyo ya cintu yazipa ukuluta utandiko wakweco.”—I vyasimike ya Felisa.

Ya Felisa: Nakulile uku Spain umu lupwa ulutaakweti sana impiya. Lupwa lwane lwali umu calici cakwe ya katolika, nupya twatemilwe sana ivyamapepo. Ya lupwa yane 13 yaali aa simapepo. Muvyala wakwe ya mayo wali a simapepo nupya wasambilizyanga api sukulu lyakwe ya Katolika. Lino wafwile, Papa John Paul II walanzile amazwi akumucindika ukuti wataya ukwi yulu ukuti akaye na Leza. Ya tata yaali akocelela ya vyela, ya mayo nayo yaombelanga umu vyalo. Swe yana swensi pamwi twali 8, nupya nene nalipo umukalamba pali yonsi.

Lino nali ni myaka 12, kwizile kuya inkondo umu Spain. Lino inkondo yasizile, ya tata yayalemile yayatwala uku cifungo pa mulandu wakuti uteeko utatemilwe vino yalandanga pa vya miteekele. Catalile sana ya mayo ukulonda ivya kulya vya kutukumana swensi. Acino ato yane yatatu, Araceli, Lauri, na Ramoni, yayatumile uku cikulwa umukaikala ya Sista ya ku Katolika icayela umu musumba wa Bilbao, kuti yaikala nayo. Kuuku yakwatanga ivyakulya ivilinge.

Ya Araceli: Pa nsita iya nali ni myaka 14, Lauri wali ni myaka 12, Ramoni nawe wali ni myaka 10. Twaluukanga sana ulupwa lwitu. Apa cikuulwa umukaikala ya sista ya ku Katolika, twaombanga umulimo wa kuzifya. Lino papisile imyaka iili, ya sista yatutumile uku cikulwa cikalamba icayelile uku Zaragoza kuno yasungilanga akoloci. Twaombesyanga umulimo wa kuzifya umu cikini, nupya twatontanga sana.

Ya Felisa: Lino ato yane yaile uku cikulwa ca ku Zaragoza, ya yama aali ya simapepo umu muzi uno twikalangamo alino na ya mayo, yapingwilepo ukuntuma nani kwene. Yalondanga ukuti inte ukulolana nu mulumendo umwi uwantemilwe. Nalondesyanga  ukuya uku kwikala kuku pano natemilwe sana Leza. Nayanga uku calici cila wanda, nupya nalondesyanga ukuya misyonali wakwe ya Katolika pamwi nu muvyala wane umu Africa.

Icikuulwa apakaikala ya sista umu Zaragoza, uku Spain (kwimani) na Baibo wa Nácar-Colunga translation (kwilunji)

Nomba lino naile kuuku, natandike ukuyumvwa ukuti ntacitanga ivintu vino nalondesyanga ukucita umu umi wane. Ya sista yatankomelezyanga ukuya uku kuombela Leza uku mpanga yuze, wakwe vino nelenganyanga ukuti avino ndacita. Fwandi lino papisile umwaka onga, naswilile uku ng’anda intandika ukwikala na ya yama, aali ya simapepo. Naombanga milimo ya pa ng’anda, nupya cila wanda amanguzi twapepelanga pamwi ukuomvya Kolona. Nupya natemilwe ukutantika ningo amaluwa umu calici nu kuzwika ningo ciluwi ci Maliya ni viluwi vya “vikolwe” vitu.

Ya Araceli: Lino nali uku Zaragoza, nalafile imilapo yakutandikilako iyalondekwanga pa kuya sista. Lyene ya sista yapingwile ukutupatukanya na yakaci yane. Acino nemo yantumile uku cikulwa icayelile uku Madrid, Lauri yamutumile uku cikulwa icayelile uku Valencia. Ramoni wene wasyazile uku Zaragoza. Lino nali uku Madrid, nalafile imilapo yakwe ciili iyalondekwanga pa kuya sista. Antu aingi ali wakwe yakasukulu, na akoloci izile uku kwikala pa cikulwa kwene cico. Fwandi paali sana imilimo iyakuomba. Naombelanga pa cipatala icayelile papa kwene.

Nalondesyanga ukulola vino cilaya ndi naya sista. Nelenganyanga ukuti ndi naya sista, insita ikulu tulawelenga Baibo nu kusambilila pali vino ikalanda. Nomba nuvwile uyi pano asi vino cali. Pasi uwaomvyanga Baibo nanti ukulanda pali Leza na Yesu. Nasambililangako Cilatini, na pa umi wa “ivikolwe,” vyakwe ya Katolika nu kupepa Maliya. Nomba insita ikulu, kwali sile ukuombesya.

Natandike ukuvwa uyi nu kusakamala sana. Natandike ukwelenganya ukuti limwi ningatandika ukupanga impiya pakuti naazwako ya lupwa yane ukucila ukuombela sile yauze. Acino nanenyile ya sista atutungululanga vino nelenganyanga nu kuyanena ukuti nkulonda ukuta ukuomba. Nomba yanjalile umu kamuputule kamwi. Yalolanga kwati ndi yacita vii namasenula imyelenganyizizye yane.

Yamfumizye umukamuputule mumu, nomba lino yaweni ukuti ncili nkulondesya ukupita, yanjalile nupya kwene. Pacisila ca kunjalilila imiku itatu, yanenyile ukuti yamanzumilizya ukupita ndi cakuti nalemba ukuti: “Nkupita pa mulandu wakuti nkulonda ukuombela Satana ukucila ukuombela Leza.” Campezizye mano, ntamanyile ni vya kucita. Nalondesyanga ukupita, nomba nafilwanga ukulemba amazwi yayo. Lyene, nasusile inti nkulonda ukulanda na ya simapepo, nayanenyile vyonsi vyacitike. Yalenzile ulusa kuli yasikofu ukuti yamfumyeko kuku kuno naombelanga nu nkuswilisya uku cikulwa ca ku Zaragoza. Lino papisile imyezi ukufuma pano yanswilizizye uku Zaragoza, yanzumilizye ukuta ukuomba. Lino papisile insita, Lauri na Ramoni nayo kwene yatiile ukuomba.

 IBUKU ILYALENZILE TUPALUKANE

Ya Felisa

Ya Felisa: Lino papisile insita, natwazilwe nu kutandika ukwikala uku Cantabria, umusumba uwayela uku Spain. Natwalilile ukuya uku calici lyonsi. Wanda umwi pa Mulungu ala tuli umu calici, simapepo wapunzile ala watasoka ati, “Umulola ibuku lii!” Watulangizye ibuku lyakuti Icine Icitungulula ku Bumi bwa Ciyayaya. Watiile, “Ngi cakuti umwi wamupeela ibuku lii, mwandetela nanti musumba!”

Ntakweti ibuku lilyo, nomba nalondesyanga ukulikwata. Lino papisile amanda, anaci yaili izile pa ng’anda pane. Yali a Nte Yakwe Yeova, nupya yampenzile ibuku kwene lilyo. Nawelenzile ibuku lilyo uwanda kwene uwo usiku imala. Lino anaci yayo yawezile, yanguzizye ndi cakuti nkulonda ukusambilila Baibo, nazumile.

Ibuku lyakuti Icine Icitungulula

Lyonsi nalondanga ukuzanzya Leza. Lyene nasambilile icumi pali Yeova, nupya natandike ukumutemwa sana. Nantandike ukulondesya ukunena antu yonsi pali aliwe. Umu 1973, nawatiziwe. Lyonsi lino nakwata isyuko, nanenangako ya lupwa yane pali Leza. Nomba ya lupwa yane, sana sana umuto wane Araceli, wakomilepo sile ukulanda ati vizumilo vyane vyali ivyaufi.

Ya Araceli: Pa mulandu wakuti yancitilanga ivipe pa cikulwa apakaikala ya sista, ntakweti insansa nupya napasile imipepele yane. Nomba natwalilile ukuya uku calici pa Mulungu, nupya naomvyanga Kolona cila wanda pa kupepa. Nalondesyanga ukuvwikisya ivyalembwa muli Baibo, nupya napepanga kuli Leza ukuti angazwe. Lyene Felisa wanenyile vino wasambilile. Watemilwe sana ivizumilo vyakwe nupya nalolanga kwati watapena. Ntazumilizyanga vino wanenanga.

Ya Araceli

Lino papisile insita, naswilile uku Madrid umu kuomba, nupya naile ntwalwa. Pa myaka ingi, naweni ukuti antu aingi aayanga lyonsi uku macalici yatalondelanga ivisambilizyo vyakwe Yesu. Natiile ukuya uku calici. Natiile ukuzumila umu “vikolwe” nanti umoto wa pe, nupya ntazumile ukuti simapepo angelela antu maifyo. Nasumvile ivikope vyonsi vino naomvyanga pa kupepa. Ntamanyile ndi cakuti cino nacisile cali sile ningo. Ivintu vitanzipiile, nomba natwalilile ukupepa kuli Leza inti: “Nkulonda ukukumanya. Ngazwe!” Nkaiusya ukuti ya Nte Yakwe Yeova yakonkonsyanga pa ng’anda yane imiku iingi, nomba ntayulanga icisaasa. Ntataile imipepele iliyonsi.

 Kaci wane Lauri wikalanga uku France, Ramoni nawe wikalanga uku Spain. Ku ma 1980, yatandike ukusambilila Baibo na ya Nte Yakwe Yeova. Nasininkizye ukuti wakwe vino Felisa wacisile nayo kwene yatamanyile ukuti vino yasambililanga vyali ivya ufi. Lino papisile insita, nakomenkinye Angelines, umwina mupalamano, nupya twizile tuya sana ivyuza. Nawe kwene wali Inte Yakwe Yeova. Angelines na ya iya yanguzyanga imiku iingi ngi cakuti ningatemwa ukusambilila Baibo nayo. Yamanyile ukuti nanti icakuti nalandanga ukuti ntasakamile pa vya ma calici, nalondesyanga ukumanya ivingi pali Baibo. Nasusile injanena ukuti: “Cili sile ningo tungatandika ukusambilila. Nomba pakuti ciye vivyo nkulonda naomvya Baibo yane lino tukusambilila!” Nakweti Baibo wa Nácar-Colunga translation.

BAIBO WALENZILE TWAUVWANA

Ya Felisa: Lino nawatiziwe umu 1973, kwali ya Nte umupipi na 70 umu Santander, umusumba ukulu uwa mu Cantabria. Twayanga umu kusimikila uku antu yonsi aali umu tumizi tonsi twamu musumba uu. Twakwelanga basi, nga twika tukwela ka motoka kanono lyene itutandika ukusimikila umu kamuzi konga na konga.

Pa myaka iingi, nasambililanga Baibo nantu aingi, na ali 11 pali yayo yawatiziwe. Aingi yano nasambililanga nayo yali Aakatolika. Nalondekwanga ukuteeka sana umwenzo lino nkuyasambizya. Wakwe vino cali kuli nene, nayo kwene yalondekwanga ukumanya ukuti vino yazumilemo mpiti vyali ivya ufi. Namanyile ukuti a Baibo sile nu mupasi wamuzilo wakwe Yeova uungalenga umuntu ukusenula melenganyo yakwe nu kuvwikisya icumi. (Ayebulai 4:12) Ya wane, ya Bienvenido, aali a kapokola, yawatiziwe umu 1979, ya mayo nayo yatandike ukusambilila Baibo ala kwasyala panono ukuti yafwe.

Ya Araceli: Lino natandike ukusambilila Baibo na ya Nte Yakwe Yeova, nuvwanga kwati ntange ntaile vino yasambilizyanga. Nomba lino insita ikuya ikupita, natile ukuvwa vivyo. Ya Nte yatasambilizyanga sile vino Baibo ikalanda lelo yacitanga na vino ikasambilizya. Natandike ukutaila sana Yeova na Baibo, na cii calenzile inje ni nsansa. Aina mupalamano yane yamwi yaweni vino nasenwike nu kutandika ukunena ukuti, “Araceli, twalilila ukulondela inzila ino watusoolola!”

Nkwiusya lino napeefile ukuti, “Nataizya, we Yeova, pa kukanata ukundondesya na pa kumpeela isyuko lya kumanya ivintu vino nalondesyanga ukumanya, kuli kuti ukumanya icumi ca muli Baibo.” Nupya nalenzile uwelelo kuli Felisa pa mazwi aipe yano namunenanga. Kufuma papo kwene twatiile ukulemanila nu kutandika ukulanda sile pali Baibo lyonsi lino tuli pamwi. Nawatiziwe umu 1989, ala indi ni myaka 61.

Ya Felisa: Indi ni myaka 91. Ya wane yafwa, nupya ntange mbombe wakwe vino naombanga mpiti. Nomba ncili nkawelenga Baibo cila wanda, nkaya uku kulongana lyonsi nupya nkaya uku kusimikila lyonsi lino nalola ukuti namakwanisya.

Ya Araceli: Natemwa sana ukulanda pali Yeova lyonsi lino nakomenkanya ya simapepo na ya sista, limwi a pa mulandu wakuti nani nalipo sista. Nkalanzyanya ningo sana na yamwi pali yaa, nupya aingi yakapokako amabuku na ya magazini. Nkaiusya sana simapepo umwi. Pa cisila ca kulanda nawe pa miku inono, wazumilizye vino nalandanga. Lyene wanenyile ukuti: “Nomba nakota mpiti pasi vino ningacita. Nga ya simapepo yanji na ya lupwa yalanena yatuuli?” Lyene nani natile: “Nga Leza nawe alalanda atuuli?” Waweni ukuti vino nalandanga vyali ivya cumi, nupya naweni ukuti uvwile uyi. Nomba calolekanga ukuti limwi watiinanga ukusenuka.

Ntalilila uwanda uno ya wane yanenyile ukuti yakulonda tukaye uku kulongana swensi. Yaali ni myaka ukuluta pali 80 lino izile umuku wakutandikilako umu kulongana, nupya ukufuma pa wanda kwene uwa yatatazile yapuswe umu kulongana. Yasambilile Baibo nu kutandika ukusimikila. Nkauvwa ningo sana ndi niusya vino twaombelanga pamwi umu mulimo wa kusimikila. Yaafwile ala kwasyala imyezi iili kuti yawatiziwe.

Ya Felisa: Lino natandike ukuombela Yeova, ato yane akazyana yatatu yatatemilwe. Nomba umukuya kwa nsita nayo izile yazumila icumi. Cii cali icintu cimwi icisuma sana icancitikile. Lyene twatandike ukuvwana nu kwizizya pamwi ala tukulanzyanya pali Leza witu Yeova na pi Zwi Lyakwe! Kufuma papo swensi twatandike ukupepa Yeova. *

^ par. 29 Ya Araceli yali ni myaka 87, ya Felisa yali ni myaka 91, ya Ramoni nayo yali ni myaka 83. Yonsi yacili yakaombela Yeova na ucisinka. Ya Lauri yafwile umu 1990, nupya nayo kwene yafwile ala aacisinka kuli Yeova.