Skip to content

Muye pa utantiko unono

Muye pa utantiko wa vilimo

Inte Zyakwe Yeova

Cimambwe-Lungu

“Ikalini mu kutemwa kwakwe Leza”

 CIPANDE 2

Mungacita Uli Pakuti Mutwalilile Ukuya na Kampingu Musuma?

Mungacita Uli Pakuti Mutwalilile Ukuya na Kampingu Musuma?

“Twalililini ukuya na kampingu musuma.”—1 PETULO 3:16, NW.

1, 2. U mulandu ci uno toci wacindamila nga ikufita, nupya tungamukolanya uli kuli kampingu?

ELENGANYINI ukuti umuntu umwi ali pa ulendo, lyene kwafita. I cani cino afwile ukukwata pakuti atapumika nanti ukupona, alino nu kusininkizya ukuti amapitanga ningo? Cingaziipa ukuti akwate toci.

2 Twamanya ukuti toci wacindama sana pano ndi mutakweti toci usiku cingamutalila ukulola inzila kuno mukuya. Ndi cakuti mukweti toci aakwaka ningo, angamwazwa sana. Toci wiyo tungamukolanya uku cintu cimwi cino Yeova watupeela, ni cintu cico a kampingu. (Yakobo 1:17) Ndi tutakweti kampingu, tutanga tukwate icakutwazwa. Ndi cakuti kampingu waomviwa ningo, angatwazwa nupya tungaacita ivintu ivisuma lyonsi. Fwandi lekini tutale tumanye vino kampingu waya na vino akaomba. Nga alino tulande pa visinka vii: (1) Vino tungasambilizya kampingu, (2) umulandu uno tulinzile ukulangulukilako yakampingu ya yantu yauze, na (3) vino kampingu musuma akatwazwa.

VINO KAMPINGU WAYA NA VINO AKAOMBA

3. Uzye izwi lya ciGliki ilyasenulwa ukuti “kampingu” likapiliula cani, nupya akapusanya uli antunze uku vinyama?

3 Muli Baibo, izwi lya ciGliki lino yasenula ukuti “kampingu” likapiliula “kuimanya ningo.” Swe yantu twapusana  sana ni vinyama, pano fwemo Leza watuumvile umu nzila yakuti twaimanya. Fwandi kulikuti tungaipima sweineco nu kuilola vino twaya. Kampingu witu angatuyela unte nanti ukutupingula, nu kuceceta ivicitwa vitu na melenganyo alino na vino tukasoolola ukucita. Angatwazwa ukupingula ningo pali vimwi nanti ukutucinkula. Alino pa cisila, angatusansamusya pali vino twacita ningo, nanti ukutucuzya pali vino tutacisile ningo.

4, 5. (a) Uzye twamanya uli ukuti Adamu na Eva yaali na kampingu, nupya i cani icayacitikile pa mulandu wakuti yatuvwilile isunde lyakwe Yeova? (b) Uzye aomvi ci yakwe Leza aliko lino Yesu atatala wiza pano nsi aomvyanga kampingu?

4 Lino Yeova waumvile umonsi nu mwanaci aakutandikilako, wayaumvile na kampingu. Adamu na Eva yaalangizye ukuti yaali na kampingu. Twasininkizya vivyo pano lino yaifizye, izile yaya ni nsonyi. (Utandiko 3:7, 8) Lelo icifileko i cakuti nanti kampingu wiyo wayacuzizye, apa nsita iiya pasi vino wayavwizye. Yaatamile isunde lyakwe Leza uku mufulo. Fwandi kulikuti yaasoolwilepo ukuya yacipondoka nupya alwani yakwe Yeova. Vino yene yaali amalilike, yaamanyile vino yaacitanga, nupya yataali nu kuwezya ucuza wao na Leza.

5 Antu aingi aatamalilika, yene yataaya wako Adamu na Eva, pano yene yakauvwila vino kampingu akayanena. Umuntu wenga uwacisile vivyo a Yobo uwalanzile ati: “Ntalata ukulanda ukuti nemo nkacita vyaololoke, nu kuta intalatala inte ukucita vivyo, awe. Pasi pano kampingu wane asikunenola.” (Yobo 27:6) Yobo wasumvileko sana mano kuli kampingu wakwe, nupya vyonsi vino wapingulangapo ukucita vyalondelanga vino kampingu wamunenanga. Fwandi walanzile ukwaula kutwisika ukuti kampingu wakwe atamunenolanga nanti ukumucuzya icakuti wene lyonsi aayuvwa uwa mulandu. Nomba lolini vino Yobo wapusineko na Davidi. Lino Davidi atalangizye  umucinzi kuli Saulo umwene wino Yeova wasoolwile, Baibo ikati, “lyene umwenzo wakwe Davidi iwamucuzya lyonsi.” (1 Samueli 24:5, NW) Vino kampingu wacuzyanga Davidi camwavwile sana, calenzile ukuti ataca aswilizyepo ukukanaya nu mucinzi.

6. I cani cikalangilila ukuti antunze yonsi yaaya na kampingu?

6 Uzye aomvi yakwe Yeova aliyo sile yakwata kampingu? Lolini vino umutumwa Paulo walemvile: “Akulukuwa yatapilwe Masunde lelo mu mikalile yao ya civyalilwa lino yacita vino Masunde yataka, ala aisikulu yakulanga vino Masunde yaya mu myenzo yao nanti angala yatapilwe Masunde yakwe Mose. Pano micitile yao ikulanga ukuti vino Masunde yakataka ivyalembwa mu myenzo yao. Ni myenzo yao kwene ikasininkizya ukuti vino Masunde yataka ivya cumi, pano limwi melenganyo yao yakayavunuka limwi yakayazumilizya mu kuluvyanya kwao.” (Loma 2:14, 15) Na yaaya kwene akuti yataamanya masunde yakwe Yeova, nayo kwene yakwata kampingu aangayavwa ukucita ivintu ukulingana na masunde yakwe Leza.

7. U mulandu ci uno kampingu angatuponzezya insita zimwi?

7 Lelo, insita zimwi kampingu angatuponzya. U mulandu ci? I cisuma, uzye i cani cingacitika ndi cakuti amawe muli toci yasila? Toci ingata ukwaka tutandike nu kupita umu mfinzi. Avino caya na kuli kampingu witu. Ndi cakuti kampingu witu atasambiliziwe Izwi Lyakwe Leza, tutanga twalekanya ivisuma ni viipe. Nupya, pakuti kampingu witu aomba ningo, tufwile ukutungululwa nu mupasi wa muzilo. Paulo walemvile ati: ‘Kampingu wane wino umupasi wa muzilo ukatungulula ali kambone wane.’ (Loma 9:1) Nomba uzye tungasininkizya uli ukuti kampingu witu akutungululwa nu mupasi wakwe Yeova uwa muzilo? Tufwile ukumusambizya ningo.

 VINO TUNGASAMBILIZYA KAMPINGU

8. (a) U mu nzila ci muno kampingu angacitila ivintu kulingana na vino umwenzo ukulonda, alino uzye i cani cino tufwile ukwelenganyapo sana lino tukupingulapo ivyakucita? (b) U mulandu ci uno Umwina Klistu atalinzile ukucita ivintu pa mulandu sile uwakuti kampingu wakwe watamuzumilizya? (Mulole muli futunoti.)

8 Uzye mungacita uli pakuti mwapingula ukucita ivintu kulingana na kampingu? Antu yamwi yakapingula ivyakucita kulingana sile na vino yakuyuvwa umu mwenzo. Yene yakati sile, “Nga vino nemo kampingu wane watanzumilizya.” Ilingi umwenzo nga ukulonda cimwi, ala avivyo kwene, na kampingu kwene amalondelamo sile. Baibo ikati: “Uzye aweni angatezya vyamu mwenzo wa muntu? Mwene mwazula ucenjezi uwa misango yonsi, nupya uwipe wakwe cimwi.” (Yelemiya 17:9) Fwandi lino tukulonda ukupingula pali vimwi, tutalinzile ukupelela sile apa kuvwila vino umwenzo ukulonda. Lelo, tufwile ukutala itwelenganya ndi cakuti icintu cico cimazanzya Yeova Leza. *

9. Uzye ukutiina Leza kulikutuuli, nupya nga tukutiina Leza, kampingu witu alaya uli?

9 Ndi cakuti tukupingula ivyakucita kulingana na kampingu umusambiliziwe ningo, cilaloleka ukuti tukatiina Leza, asi kulondela sile vino umwenzo ukulonda. Lekini tulandeko pa muntu umwi. Neemiya lino wali intunguluzi ya mu uteeko umu Yelusalemu, wali ni nsambu zya kupoka imisonko uku yantu. Nomba asi vino wacisile foo. Uzye mwamanya icalenzile? Ataalondanga ukuti Yeova  amupate pa mulandu nu kufyenga antu. Umwineco walanzile ati: “Nemo palwane intatazile incite icamusango ndi uo, apamulandu nu koopa Leza wane.” (Neemiya 5:15) Cacindama sana ukuti twatiina ukusosya Tata witu uwa mwiyulu. Ukutiina kuko kulalenga ukuti tuce twauvwila izwi lyakwe Leza lyonsi lino tukulonda ukucita cimwi.

10, 11. I visinte ci ivya muli Baibo ivikatwavwa ukumanya vino tungaelenganya pa wengwa, nupya tungacita uli pakuti Leza aatwavwa ukuvwila ivisinte vivyo?

10 Lekini tulande pa kumwa uwengwa. Sweingi ndi tuli na anji alino pali uwengwa, iuzyo lino tukakwata i lyakuti, Uzye imweko nanti foo? Icakutandikilako, tufwile ukuisambilizya. I visinte ci vya muli Baibo ivikalanda apilyasi lii? Baibo isilesya antu ukumwa uwengwa umu kulinga. Ikataizya Yeova pali vino walenzile ukuti kuye uwengwa. (Masamu 104:14, 15) Lelo, Baibo yalesya ukumwesya, nu kumwa kwa kupanga icongo nu ukolesi. (Luka 21:34; Loma 13:13) Nakapya, ikati ucakolwa icilicimwi sile na maifyo yauze wakwe ulalelale nu ucende. *1 Kolinto 6:9, 10.

11 Kampingu wa Mwina Klistu akasundwa ukuomvya ivisinte vya masunde kwene vii. Fwandi lino tukupingulapo ukuyakolongana na anji nu kumwako wengwa, tufwile ukuyuzya sweineco mauzyo wakwe yaa: ‘Uzye kulaya u kukolongana kwa musango ci? Uzye limwi kungaya ivimvulunganya? Uzye nemo ilingi natemwa ukucita vyani? Uzye nkalondesya uwengwa icakuti ntangambombe ningo nga ntamwile, nanti uzye nkamwa uwengwa kuti nsansamuke? Uzye namanya ukuikaanya pakuti nasininkizya ukuti ntakumwa ukuluta umu cipimo?’ Lino tukwelenganya pa visinte vya muli Baibo na mauzyo aakaiza pa mulandu ni visinte vivyo, cingaziipa ukuti itupepelapo kuli Yeova pakuti  atutungulula. (Welengini Masamu 139:23, 24.) Nga tukucita vivyo, ala tukunena Yeova ukuti aatutungulula ukuomvya umupasi wakwe uwa muzilo. Nakapya, ala tukusambilizya kampingu witu ukuti aaya ukulingana ni visinte vya masunde ivya muli Baibo. Nomba kwaya nacuze cino tufwile ukwelenganyapo sana lino tukupingulapo ivyakucita.

CINO TULINZILE UKULANGULUKILAKO YAKAMPINGU YA YANJI

Kampingu uwasambiliziwa na Baibo angamwazwa ukupingulapo ukumwa uwengwa nanti foo

12, 13. I milandu ci imwi-imwi iikalenga ukuti yakampingu ya Ina Klistu yaapusana, nupya cii cilinzile ukutulenga ukupingulapo uli?

12 Mungazunguka ukumanya vino yakampingu ya Ina Klistu yakapusana-pusana. Umwi angapata vino antu yamwi yakacita; muze atanga aalola ni ntazi mu vintu vivyo. Umwi angati ukumwa uwengwa ala muli na auzo anono sile ala mukwizizya pamwi amanguzi, kungaya sile ningo; muuze wene cingaamucuzya sana ukucita vivyo. U mulandu ci uno kwaela ukupusana-pusana kwa musango uu, nupya cilinzile ukutulenga twapingulapo uli?

13 Kwaya ivintu ivingi ivikalenga antu ukwelenganya ivipusane. Kuno umwi wakuliile nanti vino yamukuzizye vikapusana-pusana. Yamwi yamanya vino cayataliile pa kuta ukucita vimwi—limwi yezyanga na maka nomba yafilwanga ukuta. (1 Yamwene 8:38, 39) Antu ya musango uu limwi cingayatalila sana ndi yalola uwengwa pa mulandu wakuti cayataliile ukuta ukumwa uwengwa. Ndi cakuti umuntu wa musango uwo wamutandalila uku ng’anda, limwi ndi mwamupeela uwengwa, kampingu wakwe atanga amuzumilizye ukumwa. Uzye mulasoka? Uzye mulamupatikizya ukumwa? Awe. Nanti atamunenyile cino wakanila ukumwa pa mulandu wakuti akulonda ukusunga inkama, ukutemwa u kulaleenga ukuti mumulangulukileko.

14, 15. Uzye a pa cani pano yakampingu ya Ina Klistu yakutandikilako yapusine, nupya Paulo walanzile atuuli?

 14 Mutumwa Paulo waweni ukuti yakampingu ya Ina Klistu akutandikilako yaapusiine sana. Pa nsita iiya, Aina Klistu yamwi cayacuzyanga sana ukulya ivyakulya ivyapeelwanga uku tuluwi. (1 Kolinto 10:25) Paulo wene ataakweti intazi ni vyakulya vya musango uwo vino yaakazyanga na pa maliketi. Wene walolanga utuluwi ukuya utwasile-sile; wamanyile ukuti ivyakulya i vyakwe Yeova nupya u walenzile ukuti viyeko, asi utuluwi foo. Nomba, Paulo wamanyile ukuti yamwi asi vino yelenganyanga pa mulandu kwene uu. Limwi yamwi pali yaa yaapepanga utuluwi lino yatali yaye Aina Klistu. Amusango uwo, yatalondanga icili consi icaomviwanga umu kupepa utuluwi. Uzye Paulo wamazile uli umulandu uu?

15 Paulo walanzile ukuti: “Swe muno twakoma mu utailo twaazwilizya yano atali yakome pakuti yaposya mu macuzi yao. Tutacita vyakutuzanzya sweisikulu. Pano Klistu nawe kwene ataizanzyanga umwisikulu.” (Loma 15:1, 3) Paulo walanzile ukuti tulinzile ukukolezya vino aina itu yakulonda ukuluta ukukolezya vino tukulonda, wakwe vino na Klistu ataizanzyanga. Umwilyasi lyuze ilyakolana na lii, Paulo walanzile ukuti cazipa ukukanalya inyama ukuluta ukusosya imfwele ino Klistu wafwilile.—Welengini 1 Kolinto 8:13; 10:23, 24, 31-33.

16. U mulandu ci uno yaayo yano yakampingu yao yakayalesya ukucita ivintu vimwi yatalinzile ukupingwila auze aakaelenganya ivipusaneko?

16 Lyene yaayo yano yakampingu yao yakayalesya umu vingi yatalinzile ukupingula auze, ukuti vino yakwelenganya avino na yauze yaalondela. (Welengini Loma 14:10.) Kampingu witu alinzile ukutupingula sweineco, atalinzile ukuya wa citupa icakupingwilapo antu yauze. Iusyini amazwi yano Yesu walanzile akuti: “Mutapingula auzo, kuti  namwe Leza atakamupingule.” (Mateo 7:1) Swensi umu cilongano tutalinzile ukupaazyanya pa vintu vino cila-muntu alinzile ukuomvya kampingu. Cino tufwile ukucita, u kulanga ukutemwa nu kuya nu mutende, nu kukomelezyanya, kusi kutoovola yauze.—Loma 14:19.

VINO IVINTU VILATUZIPILA NDI TWAYA NA KAMPINGU MUSUMA

Kampingu musuma angaatwazwa umu umi witu, ukutuletela uluzango nu kuteeka umwenzo

17. Uzye i cani icacitika kuli yakampingu ya antu aingi ndakai?

17 Mutumwa Petulo walemvile ati: “Twalililini ukuya na kampingu musuma.” (1 Petulo 3:16, NW) Kampingu musuma umu manso yakwe Yeova u wila usuma cuze. Ataakolana na yakampingu yano antu aingi ndakai yaaya nayo. Paulo walanzile pa yantu “yano yakampingu yao yafwa, kwati yocewa ni cela cikaye.” (1 Timoti 4:2) Cela  icikaye cikaoca umunyefu, ipasyala iciyazi apasiuvwika nanti cimwi. Antu aingi yaaya na yakampingu aafwa nupya yaata ukuyacelula, ukuyakaanya, nanti ukuyalenga ukuya ni nsonyi nanti ukuvwa uyi pa viipe vino yacita. Antu aingi ndakai yasisumba amano kuli vino yakampingu yao yakayacelula.

18, 19. (a) Uzye ukuvwa uyi uku mwenzo nanti ukuya ni nsonyi kungavwa uli umuntu? (b) Tungacita uli ndi cakuti kampingu witu watwalilila ukutucuzya pa maifyo ya mpiti na lino twasenuka?

18 Icisinka i cakuti, ndi tukuuvwa uyi uku mwenzo, ala kampingu akutunena ukuti twatituluvyanya. Ndi cakuti ukuyuvwa kwa musango uu kwalenga umwi ukusenuka, na maifyo kwene aipisye yangelelwa. Wakwe vino cali ku Mwene Davidi, wacisile icintu icipisye, nomba welezilwe  pa mulandu wakuti wasenwike nu mwenzo onsi. Ukupata iciipe cino wacisile, nu kulondesya ukuvwila amasunde yakwe Yeova kwamulenzile ukumanya ukuti Yeova wene ‘umusuma nupya akaelela.’ (Masamu 51:1-19; 86:5) Nomba, nga ndi twatwalilila ukuuvwa sana uyi na lino twasenuka nu mwenzo onsi nupya twelelwa?

19 Insita zimwi kampingu angaatupeela sana umulandu, nu kutwalilila ukutucuzya pa nsita itali ala twasenuka nu kusenuka. Ndi caya vivyo, limwi cingazipa ukwiusya ukuti Yeova wakulisya ukuluta vino tukuyuvwa uku mwenzo. Tulinzile ukuzumila ukutemwa kwakwe Leza na vino watwelela, wakwe vino tukakomelezya na antu yauze ukucita. (Welengini 1 Yoane 3:19, 20.) Kampingu musuma wene akatulenga ukuya nu mutende, kuteka umwenzo, nu luzango lwampomvu ulutaavula umu nsi ii. Antu aingi acisile ivintu ivipisye yaatekeziwa umu nzila kwene ii, nupya yaakwata kampingu musuma ndakai lino yakuombela Yeova.—1 Kolinto 6:11.

20, 21. (a) Uzye ibuku lii lyalemvilwe ukuti limwavwe ukucita cani? (b) Uzye swe Ina Klistu, twaya nu untungwa wa musango ci, nomba, uzye tulinzile ukuomvya uli untungwa uwo?

20 Ibuku lii lyalemvilwe ukuti lyamwazwa ukuya nu luzango lwa musango uwo, ukutwalilila ukuya na kampingu musuma umu manda kwene yaa akusyalikizya lino Satana akuteeka insi. Kwene ibuku lii lisilondolola amasunde yonsi aaya muli Baibo ni visinte vya masunde vino mungaomvya pali vino vikamucitikila cila-wanda. Nakapya, mutalinzile ukwelenganya ukuti kwaya amasunde akalanda pali vyonsi kumwi na vino mulinzile ukuomvya kampingu. Cino ibuku kwene lii lyalembiilwe, u kumwazwa ukusambilizya kampingu winu lino mukusambilila ivyakuomvya Izwi Lyakwe Leza cila-wanda. Ukupusanako na Masunde Yakwe Mose, “masunde yakwe Klistu” yakakomelezya antu aakayalondela ukuomvya kampingu ni  visinte vya muli Baibo ukuluta ukulondela sile amasunde aalembwa. (Galatiya 6:2) Fwandi, Yeova wapeela Aina Klistu untungwa. Lelo, Izwi lyakwe likatwiusya ukuti: “Mutaomvya untungwa winu pa kuipela insambu kuti mwaifya.” (1 Petulo 2:16) Untungwa uu ukatupeela isyuko lya kulanga vino twatemwa Yeova.

21 Ukwelenganyapo sana nu kupepelapo pali vino tulinzile ukuomvya ivisinte vya muli Baibo nu kuomvya ningo vino mwapingula, mulatwalilila ukuomba wakwe viivi kwene vino cali lino mwatandike ukumanya Yeova. Mulaya “asambiliziwa ningo kupalula visuma ni viipe.” (Ayebulai 5:14) Kampingu winu uwasambiliziwa na Baibo alaamwazwa cila-wanda. Viivi kwene vino toci akaazwa aakupita umu mfinzi, avino na kampingu winu alaamwazwa ukupingula ningo ivyakucita ivilaazanzya Tata winu uwa mwiyulu. Ii ili nzila ya mpomvu ilamwazwa ukutwalilila ukwikala umu kutemwa kwakwe Leza.

^ par. 8 Baibo ikalangilila ukuti tutafwile ukupelela sile apa kuti kampingu watazumilizya. Paulo walanzile ati: “Mumwenzo wane muli cumi, lelo cii cisyakusininkizya ukuti nene wakaele. Mwene aliwe akampingula.” (1 Kolinto 4:4) Na yaaya kwene akuti yakacuzya Aina Klistu, wakwe vino Paulo wacitanga lino atatala waya Umwina Klistu, yakacita vivyo pano ala kampingu wao watayazumilizya, nupya ala yakwelenganya ukuti yakucita ukulonda kwakwe Leza. Fwandi cacindama sana ukuleka kampingu witu atuzumilizya alino na Leza azumilizya kampingu wiyo.—Milimo 23:1; 2 Timoti 1:3.

^ par. 10 Tufwile ukumanya ukuti ya dokota yakati antu aelezya ukukoleka, yatanga yakwanisye ukumwa umu kulinga; fwandi yene suka ukuta sile.