Nĩmbi bitũmaga wigua ũguaa?

 Rĩ, biugo bibi nĩbigũtaarĩĩria ũrĩa wigagua magiita jamwe?

 “Rĩonthe nciũragia: ‘A gũkeeja gũkarĩka . . . ?’ ‘A tũkeeja kũgwatwa nĩ mũtino jwa ngarĩ?’ ‘A ndege yeetũ ĩkeeja kũgwaa?’ Nĩmbĩkagĩrwa ũguaa mono nĩ mantũ jarĩa muntũ atĩbuĩrĩte kũmakĩra mono.”—Charles.

 “Mbigagua ũguaa rĩonthe, na bũu bũgatũma nkaigua teka nkũthiũrũka antũ amwe ta kĩthii. Ndiritanĩrĩtie buru kũrita ngũgĩ na wĩrũ, ĩndĩ gũtĩkĩo nkũũjũria!”—Anna.

 “Rĩrĩa antũ bambĩĩra nĩ kaaba ni ndĩ cukuru, nciĩraga ũjũ, ‘Batijĩ ũrĩa ĩnogetie bũngʼana.’”—Daniel.

 “Mbigagua rĩonthe nditũĩri nĩ mantũ. Tontũ mbĩthagĩrwa nkĩmakaga nĩ ũntũ bũrĩkũ bũgakarĩka, na ndathithia bũu, nkathũgaania nĩ ũntũ bũrĩkũ bũngĩ bũmba bũgakarĩka nyumene.”—Laura.

 Ũmma bwa mantũ: Tũrĩtũũra ntukũne irĩa Bibiria ĩciĩtaga cia ‘muthiro irĩna kĩeba.’ (2 Timotheo 3:1) Tontũ bũu, ũguaa bũgwataga antũ babeethĩ na kĩnya antũ baanene.

 Rĩ, kwigua ũguaa bwĩthagĩrwa bũrĩ ũntũ bũbũthũũku rĩonthe?

 Arĩ. Ũmma nĩ atĩ, Bibiria yugaga nĩ ũntũ bwagĩrĩte, na nĩ bwega antũ kwĩthĩrwa na ũguaa nĩkenda bagwĩria eendwa baao.—1 Akorintho 7:32-34; 2 Akorintho 11:28:

 Kinya, no bũtũtethie kũthithia mantũ nkũrũki. Ngerekano, ũkeeja kwĩthĩrwa ũkathithia magerio cukuru kiumia kĩu kĩngĩ. Ũguaa no bũtũme ũkathoma ũrĩ na wĩrũ mono kiumia gĩkĩ, na bũu bũgagũtethia gũkũrũka kĩgerio gĩaku.

 Rĩrĩa ũguaa bũrĩ bũbwingĩ, no bũgũtethie kũmenya rĩrĩa ũrĩ thĩnene. Tinĩnja ũmwe ũgwĩtwa Serena ariuga ũjũ: “No wigue ũguaa rĩrĩa ũkũmenya nũthithĩtie ũntũ bũũthũũku, na nũkũbatara kũgarũra mantũ nĩkenda nkoro yaaku ĩnogoka.”—Teganĩria na Jakubu 5:14.

 Ũmma bwa mantũ: Ũguaa no bũgũtethie kinya gwe, bunka akĩ kethĩra bũgagũtethia kũthithia mantũ jameega.

 A ũguaa bũgakũgwata na ũkambia kũthũgaania mantũ jamathũũku?

 Ngerekano: Richard ũrĩa ũrĩna mĩaka 19 ariuga ũjũ: “Mathugaanio jamatũkaga mono rĩrĩa ndathugaanĩria maumĩĩra jamathũũku ja ũntũ bũnna. Jakaraga jarĩ mũtwene jwakwa mwanka nkaigua ũguaa nkũrũki ya kĩthimi.”

 Bibiria yugaga ũjũ: ‘Nkoro ĩnjega nĩju muuo jwa mwĩrĩ.ʼ (Njuno 14:30) Mwanya nou, kwangaĩka nkũrũki ya kĩthimi no gũtũme muntũ akaireteera mathĩĩna ja mwĩrĩ ta, kũrũmwa nĩ kĩongo na kĩu, kwigua nthiũrũra na mathĩĩna jangĩ ja nkoro.

 Nĩatĩa ũũmba kũthithia ũkeeja kwĩthĩrwa ũguaa neka bũgũgũcumbũra antũ a bũgũtethia?

 Ũrĩa ũũmba kũthithia

•   Geria kũmenya nĩkĩ ũkwangaĩka. “Ũntũ bũmwe nĩ kwangaĩkĩra mantũ jarĩa ũbuĩrĩte kwingia; na kwangaĩka nkũrũki ya kĩthimi nĩ ũntũ bũngĩ. No tũngʼuanithanie mahangaĩko na gũcumba na gĩtĩ. Kũrĩ ũntũ ũkũthithia, ĩndĩ gũtĩu ũkwingia.”—Katherine.

   Bibiria yugaga ũjũ: ‘Nĩ ũrĩkũ kĩrĩ buĩ ũũmbĩkia kwongeera kũrea kwawe antũ a mwangata jũmwe nĩ ũntũ bwa ũrĩa aithangĩkia?ʼ—Mathayo 6:27.

   Ũrĩa ũntũ bũbũ bwonanagia: Kwangaĩka, kethĩra gũtĩ gũgũtethia kwona kĩorio kĩa mathĩĩna jaakũ, nyumene gũgakũretera mathĩĩna.

•   Jũkia ntukũ na mathĩĩna jaayo. “Ũthũgaanĩria: Rĩ, ũntũ bũbũ bũgũtũma mpangaĩka bũkeethĩrwa bũrĩ o rũũjũ? Kana mweri jũu jũngĩ? Nyuma ya mwaka? Kana nyuma ya mĩaka ĩtano?”—Anthony.

   Bibiria yugaga ũjũ: ‘Nĩu bũkaithangĩkieni nĩ ũntũ bwa mantũ ja rũũne, nĩkwĩthĩrwa rũkaithangĩkĩra ru rungwa. Reka mantũ ja mĩthangĩko ja ntukũ jamĩng’ane.ʼ—Mathayo 6:34.

   Ũrĩa ũntũ bũbũ bwonanagia: Tĩ ũntũ bwa ũũme kũgeria kũthiria thĩĩna cia rũũjũ irĩa kwombĩka ĩtĩĩthĩrwa irĩ o.

•   Iritane kũtigana na mantũ jarĩa ũtĩũmba nĩkũgarũra. “Ũntũ bũbwega bũrĩa ũũmba kũthithia nĩ kũthuranĩra mantũ kĩmbere ũrĩa ũkũũmba, ĩndĩ wĩtĩkĩĩrie atĩ kũrĩ na jarĩa ũtĩũmba.”—Robert.

   Bibiria yugaga ũjũ: ‘Antũ barĩa batangurutanaga ntangurutanone tĩ barĩa barĩ na rwĩro, . . . kana gwĩkĩĩrwa kwĩthĩrwa nĩ kwa barĩa boome; ĩndĩ rĩ, gĩkuũ na mũtino bikinyagĩra bonthe.ʼ—Mutumiiria 9:11.

   Ũrĩa ũntũ bũbũ bwonanagia: Magiita jamwe ũtĩũmba kũgarũra mantũ jarĩa ũgũkũrũkĩĩra, ĩndĩ no ũgarũre mwonere jwaku.

•   Ĩthĩrwa na mwonere jũmwega jwegie mathĩĩna jaaku. “Ũnĩ ngeragia gũtega mantũ jonthe antũ a kũinyĩĩria tũmantũ tũniini. Nĩnciũmagia gũtumĩra inya yaakwa kũthithia mantũ ja gĩtũmi mono.”—Alexis.

   Bibiria yugaga ũjũ: ‘Thuura jarĩa meega ũkĩthuurania mantũ.’—Afilipi 1:10

   Ũrĩa ũntũ bũbũ bwonanagia: Antũ barĩa bethagĩrwa na mwonere jũmwega jwegie mathĩĩna jaao, batĩinyagĩrua mono nĩjo.

•   Arĩĩria ũntũ bũu na muntũ ũngĩ. “Rĩrĩa ndaarĩ na mĩaka 11, ndeejaga nja ndĩna mĩangaĩko ĩmingĩ na gĩkĩraga gwĩta cukuru ntuku ĩu ĩngĩ. Aciari baakwa nĩbanthikagĩĩra rĩrĩa nkũbeera mantũ jarĩa janthangĩkagia. Nĩndagwĩragua mono tontũ bwa kwĩthĩrwa barĩ o tontũ bwakwa. Nĩndabetĩkĩĩtie mono na ntabaithaga ũntũ kinya bũrĩkũ. Ũntũ bũu nĩbwatethagia kũgĩa na inya ntuku ĩu ĩngĩ”—Marilyn.

   Bibiria yugaga ũjũ: ‘Mĩnoga ndeene ya nkoro ya muntũ nĩtũmaga nkoro yonja, ĩndĩ rũteto rũrwega irũmĩgwĩragia.’—Njuno 12:25.

   Ũrĩa ũntũ bũbũ bwonanagia: Mũciari kana mũcoore no akwee mootaro jarĩa jomba gũgũtethia nĩkenda gũciinda mĩangaĩko yaaku.

•   Romba. “Nyuma ya kũromba Jehova na kaajũ nĩmbigagua bwega. Nĩgũntethagia kwaria mantũ jarĩa jakũthangĩkia antũ a kũjeka nkorone. Kinya nĩbũntethagia kũmenya Jehova nĩ ũmũnene nkũrũki ya mathĩĩna jaakwa.”—Laura.

   Bibiria yugaga ũjũ: ‘Geragĩreni Mũrungu mantũ jonthe jarĩa jabũthangĩkagia, nĩkwĩthĩrwa nĩwe wenka ũbũmenyagĩĩra.’—1 Petero 5:7.

   Ũrĩa ũntũ bũbũ bwonanagia: Ĩromba tĩ njĩra ya kũthiria mathĩĩna jeetũ. Ĩndĩ nĩ njĩra ya kwaranĩria na Jehova Mũrungu ũrĩa ũtwĩrĩte ũjũ: ‘Ũkorokĩra, tontũ ndĩ amwe nagwe; ũkororigara nĩkwĩthĩrwa ni ndĩ Mũrungu waaku; ngagwĩkagĩra inya, na ngagũtethagia gwe.’— Isaya 41:10.