Li mia haiŋ kpɛlɛ na

Li mia kɔlɔngui yepekeisia kpɛlɛ ti na

Jɛhova Jeliwuablesia

Kɛnyɛyei wumbu Mɛnde

 KAKA 7

Ngewɔ Lahedi Wumbuilɔ Ngi Lutuisia Gama

Ngewɔ Lahedi Wumbuilɔ Ngi Lutuisia Gama

NGEWƆ lutuisia ti kɛilɔ kɛ lanaya yɛɛ ti hu ngi va. Ti langɔ yɛla a lahedi nasia Ngewɔ mbumbuni ti gama tao ti yɛɛ vui a kɛ ti wuehindei hu kɛ ti langɔ yɛla la. Lahedi ye gbɛnga mia Ngewɔ mbumbuni?

Sia lee Adam tia Iv ti faliani a Ngewɔ Idɛn gatei hu, I lahedi wumbuilɔ loko loo va numu ma na a “kalii,” wui wɔkpɔnyɛ tao i ngi jukuu kunafa va. Ye “kalii” looni “ndamba yembawai” lɔ va, na yɛni a “kalii yengovɛi, na ta ngi loli a Ngafa Nyamui kɛ Setan.” (Jɛnɛsis 3:​14, 15; Hinda Gɛngɔ 12:​9, 12) Kɛɛ ye mia a wote a ye Numui na?

Fo 2,000 leengɔ woma ji Jɛhova njiei nasia leni, i lahedi wumbuilɔ ngi lutui Eblaham gama yɛ ye Numui na a gbua ngi mbondei hu lɔ. Ngewɔ ndeilɔ Eblaham ma yɛɛ: “Bi lalengɛisia [ye ngla] hu lɔ kɛnyɛi gbi ndunyɛi hu a luba jɔɔ; gbamaile bi golonga nya woi wɛ.”—Jɛnɛsis 22:​18.

Fui ji hu 1473 B.C.E., Ngewɔ hinda yekanga hugɛilɔ a Mojisi kɔlongɔ ye “ndui” na ma. Na woma Mojisi ndeilɔ Isuɛlbleisia ma yɛɛ: “Ndemɔi bi Yewɔi a Ngewɔlayia lemɔ hiyelɔ bi lia, bi ndeengɛisia ti yilaye, pieingɔ bɛ kia ngi na; wua wololɔ ngi ma.” (Dutɛrɔnɔmi 18:​15) Ye Numui bɛ a gbua Eblaham mbondei hu lɔ sia lee Mojisi na.

Kungɔ yɛla gbɔma i gbua Mahin Devidi le gbambi ma tao i wote a maha wa. Ngewɔ lahedi wumbuilɔ Mahin Devidi gama yɛɛ: “Nga bi loi lolɔ bi woma, [tao] nga ngi mahawui mahaheimɛi lolɔ kunafɔ va.” (II Samuɛl 7:​12, 13) Ngewɔ ndeilɔ gbɔma yɛ ta ye  ndui ji loi lɔ a “Ndilɛlii Mahɛi,” tao i lɛilɔ gulɔma a nde la yɛɛ: “Ngi mahayɛi matolɛi kɛ ndilɛli kɛlɛma gbi ɛɛ yɛ ma, Devid maha heimɛi ma, kɛ ngi mahawui ma, kɔ i lo kpaŋ, kɛ mbu i hou a kpɛmbo kɛ pɔnahinda, i hiye watii ji ma i to kunafɔ watiisia ma.” (Aisaia 9:​6, 7) A tɔnya, Maha wɔnangoi na a wa lɔ gbɔma a ndiilɛi kɛ pɔna hindei ndunyi ji ma. Kɛɛ migbe mia ngi ma a gɛ?

Ye “ndui” na . . . a gbua Eblaham mbondei hu lɔ, a yɛɛ a Ngewɔ lutui sia Mojisi yɛ na, a gbua Devidi le gbambi ma lɔ, ngi ma a gɛ 29 C.E. hu lɔ, a kali, na yɛni a Setana wui wɔkpɔnyɛ lɔ

Maikei Geblɛ ndeilɔ Ngewɔ lutui Daniɛl ma yɛɛ: “Kɔɔ bi hugbe, kɛ i hiye sawa gbualɛi ma Jɛrusalɛm yamava kɛ lova i to yemalimɔi ma, yesamɛi, hoki wɔfela ta lewelɔ: kɛ hoki nuu sawa gbɔyɔngɔ mahu fele.” (Daniɛl 9:​25) Wiki 69 nasia ti looni fuisia lɔ va, wiki yia gbi looni fo wɔfila lɔ va. Mu fui jisia wunga hinda yia, mua gu fo 483 lɔ ma. Ye wati ji hinjeni 455 B.C.E. ma lɔ haŋ i too 29 C.E. *

Kɛɛ Mɛsayei na ti yɛ a kulɔgbe wue ngi va, i wailɔ vui 29 C.E. hu? A mu tɔ lɛ.

^ kɔlɔ wumbumi 8 Kɔlɔ laa 197-199 gaa bukui ji hu, Gbɔɔ Vui Baibui Ndeni? Jɛhova Jeliwuableisia mia ti kpatɛni.