Li mia haiŋ kpɛlɛ na

Li mia kɔlɔngui yepekeisia kpɛlɛ ti na

Jɛhova Jeliwuablesia

Kɛnyɛyei wumbu Mɛnde

 NGU 12

Ba Ye Gu Bi Wote a Ngewɔ Ndiamui?

Ba Ye Gu Bi Wote a Ngewɔ Ndiamui?

1, 2. Yeni mia wɔɔ Jɛhova ti wumbuni kɔ ti wote a ngi ndiamuisia?

NUMUI ye gbɛ bonda mia ba lo i wote a bi ndiamui? Mu langɔ la kɛ numui na bi longɔ a ngie, piehinda yekpenga ti ngi hu nahi a bi yau hou, tao wua ta wua gu wu lee panda, ta mia ba lo i wote a bi ndiamui.

2 Jɛhova nunga lɛnga wumbuilɔ wɔɔ kɔ ti wote a ngi ndiamuisia. Tɔmasei mia a ji, Jɛhova ndiamui mia yɛla a Eblaham. (Aisaia 41:​8; Jeems 2:​23) Jɛhova longɔ gbɔma yɛla a Devidi. I ndeilɔ pɛiŋ yɛ ngi “liimamɔi” mia a Devidi. (Toobla ti Wiehindɛisia 13:​22) Tao Jɛhova yɛpɛilɔ kɔlongɔ Daniɛl ma yɛ numu mia a ngie nahi ngi “longɔ wa a ngi hinda.”—Daniɛl 9:​23, NW.

3. Gbɛva mia Jɛhova Eblaham, Devidi, kɛ Daniɛl wumbuni kɔ ti wote a ngi ndiamuisia?

3 Gbɛva mia Jɛhova Eblaham, Devidi, kɛ Daniɛl wumbuni kɔ ti wote a ngi ndiamuisia? Jɛhova ndeilɔ Eblaham ma yɛɛ: “Bi golonga nya woi wɛ.” (Jɛnɛsis 22:​18) Ji kɛma lɔ kɛ Jɛhova a ndiamɔya gbatɛ a nasia lɔ ta golo ngi wɛ. Jɛhova a ndɔɔ wui wumbu lɔ i ye nunga wote a ngi ndiamuisia. Jɛhova ndeilɔ Isuɛlbleisia ma nahi ti yɛ wɔɔ ndɔɔ wu yia hu yɛɛ: “A wolo nya woi ma, kɛ nga yɛ a wu Yewɔi lɔ, kɛ wua wa yɛ a nya nunga.” (Jɛrɛmaia 7:​23) Bia bɛ kungɔ bi wolo Jɛhova ma ina vui bi longɔ bi wote a ngi ndiamui.

 JƐHOVA A NGI NDIAMUISIA MAHUGBE LƆ

4, 5. Jɛhova a ye ngi ndiamuisia mahugbe?

4 Baibui ndeilɔ yɛ Jɛhova a pele gɔkoilɔ “kɔ i pie a kpaya nasia va ti lii yakpuangɔ ngi gama.” (II Krɔnikls 16:​9) Jɛhova lahedi wumbuilɔ ngi ndiamuisia gama Saam 32:​8 yɛɛ: “Nga pelei gɛlɔ a bie, ngi bi gaa mia gbi lɔ ba jia na: Nga bi gaalɔ a nya yamɛi lola [ɔɔ, looni] bi ma.”

5 Mu juwu yia nahi ngi gbayangɔ wa, ngi longɔ i mu huhou kɔ mua wote a Jɛhova ndiamuisia. Kɛɛ Jɛhova gohunɛingɔ mu mahugbe va. (Saam 55:​22 gaa.) Sia mu ndiamui mia a Jɛhova, kungɔ mu ngi liima hindei wue a mu lii kpɛlɛ. Mu yɛ bɛ kpagba hu muɛ gbua ngi woma. Mu langɔ a ngie sia lee saamimɔ yia na, na yɛpɛni kɔlongɔ Jɛhova ma yɛɛ: “Ajifa ta nya yeja lokoi ma, ngɛɛ gule [ɔɔ, jɛsia].” (Saam 16:​8; 63:​8) Kɛɛ Setana ye lapima kɔ i mu mabali wote va a Jɛhova ndiamuisia?

NA SETANA NDENI

6. Gbɛ mia Setana ndeni kɔlongɔ nuuvuisia ma?

6 Mu yɛ kaanga bukui ji ye Ngu 11 hu kɛ Setana lɛɛilɔ Jɛhova mahayei hu. Setana ndɛ looilɔ Ngewɔ ma tao i pieilɔ i wue bɛ Ngewɔ Adam tia Iv huhouilɔ kitilee va tia yekpe va kɔlongɔ na ma kpekpengɔ kɛ na ii gbekpeni. Joob gɔlei kɛilɔ kɛ Setana lɛɛilɔ gbɔma nungei nasia hu ti longɔ ti wote a Ngewɔ ndiamuisia. Setana yɛ nunga ta Ngewɔ vɛilɔ jifa a hinda wue ti gama, tii ngi vɛima jifa ti longɔ a ngie. Setana ndeilɔ pɛiŋ gbɔma yɛ Ngewɔ gbenga ngi ma, a pie lɔ numui kpɛlɛ i gbe a Ngewɔ vɛi la. Mu tɔ lɛ na mua kaa kɔlongɔ hindei na ma wueni a Joob kɛ pili na Jɛhova ngi mahugbeni la.

7, 8. (a) Ye mia wɔɔ a Joob? (b) Gbɔɔ Setana ndeni kɔlongɔ ngi ma?

 7 Ye mia wɔɔ a Joob? I yɛni wɔɔ a numu yekpe lɔ, i yɛɛ ndunyi ji hu fo 3,600 leengɔ woma. Ngi nda wati na hu, Jɛhova yɛpɛilɔ kɔlongɔ ngi ma yɛ numu gbi ii na nahi ngi wuengɔ sia i na. Joob yɛ bagɔɔ lɔ Ngewɔ ma huleengɔ gboŋ tao ngi lolongɔ yɛla a hinda nyamui. (Joob 1:​8) Na va mia Jɛhova Joob woteni a ngi ndiamui.

8 Kɛɛ Setana ndeilɔ yɛ Joob ii Ngewɔ vɛima gbama va. I ndeilɔ Jɛhova ma yɛɛ: “Bii gɔlɔ loni ngi [Joob] galangɔ, kɛ ngi wɛlɛi galangɔ, kɛ ngi mahanii gbi, kaka gbi ma? Bi ngi loko wo yengei lubanga kɛ ngi lohaniisia ti matonga ndɔlɔi hu. Kɛɛ bi loko lambo naa, bi ja a na gbi i ngi yeya, kɛ a wovelɔ bi ma bi yama bɛ.”—Joob 1:​10, 11.

9. Gbɛ mia Jɛhova gbeni Setana ma kɔ i pie?

9 Setana ndeilɔ yɛ Joob Jɛhova vɛima lee kpekpeyei nasia va lɔ a pie a ngie. Setana ndeilɔ gbɔma yɛ a pie lɔ Joob i gbe a Jɛhova vɛi la. Kɛɛ Jɛhova yɛ kɔɔ lɔ kɛ ndɛ mia Setana kulama, fale, i gbeilɔ Setana ma i Joob hugɔ, kɔ i kɔɔ kɛ Joob ii Ngi vɛima jifa a gbekpe a ngie.

SETANA JOOB HUGƆILƆ

10. Hindei ye gbɛnga mia kinii Setana pieni ti Joob mai? Gbɔɔ Joob pieni?

10 Haala, Setana pieilɔ ti Joob lohaiŋsia lɛnga huma, kɛ ti yepekeisia waanga. Na woma kɛ i pienga ti ngi bɔilupuisia gbotoma waa. Joob baailɔ a ngi yeya haiŋ gbi. Na woma, Setana pieilɔ vivi wa i gula i Joob lenga puuisia kpɛlɛ waa. Kɛɛ sia bɛ ji kpɛlɛ wueni, “Joob ii kava [ɔɔ, jumbu] wieni,” tao ii nyamu gbi looni Ngewɔ ma.—Joob 1:​12-19, 22.

Jɛhova ngi ndiamui Joob lubailɔ jifa ii gbuani ngi woma

11. (a) Gbɛ mia gbɔma Setana pieni a Joob? (b) Gbɔɔ Joob ndeni?

 11 Setana ii gbuani Joob woma. I ndeilɔ Ngewɔ ma yɛɛ: “Bi lokoi lambo bi ja a ngi galɛi ta ngi luwui kɛ a wovelɔ bi ma bi yama bɛ.” Na woma, Setana higbɛ nyamu wa wililɔ Joob ma. (Joob 2:​5, 7) Joob ii wooveni tuŋ Jɛhova ma, i ndeilɔ pɛiŋ yɛɛ: “Haa . . . ngi haa ngɛɛ nya gbekpeyɛi gbua nya ma.”—Joob 27:​5.

12. Joob ye kɛni kɛ ndɛ gulamɔ gbama mia a Setana?

12 Joob ii yɛ kɔɔ kɛ Setana mia yɛ looni hinda nyamui nasia kpɛlɛ woma ti ngi maini. I yɛɛ a gii la kɛ Jɛhova mia pieni hinda nyamui nasia kpɛlɛ ti yɛ a ngi mai. (Joob 6:​4; 16:​11-14) Kɛɛ tuŋ, Joob ii wooveni Jɛhova ma. Na kɛilɔ gboleiŋ kɛ ndei mia Setana kulani Joob ma. I Ngewɔ woteilɔ a ngi ndiamui jifa ngi longɔ a ngie.

13. Ji Joob ii gbuani Ngewɔ woma, nafei ye gbɔɔ gbuani na hu?

13 Sia bɛ Joob ii yɛ kɔɔ na yɛ a wue ngelegohu, i looilɔ kpauŋ Jɛhova liima hindei wue va tao i kɛilɔ kɛ numu nyamu mia a Setana. Jɛhova ngi ndiamui Joob lubailɔ jifa ii gbuani ngi woma.—Joob 42:​12-17.

GBƆƆ SETANA NDENGA KƆLONGƆ BI MA?

14, 15. Gbɛ mia Setana ndeni kɔlongɔ numui kpɛlɛ ma?

14 Ba hinda gboto gaa lɔ kɔlongɔ na ma wueni a Joob. Setana lɔ ha ndema kɛ mui Ngewɔ vɛima gbama va. Setana ndeilɔ Joob 2:​4 yɛɛ: “Numu a ngi jɔɔhaniisia gbi velɔ ngi lɛvui va.” Njɛpei na i ndeni Joob yakpe va yana, numui kpɛlɛ va mia. Fo hɔndɔ gboto leengɔ woma ji Joob haani, Setana yɛɛ tuŋ a baagbua Ngewɔ ma. Tao nasia bɛ ti yɛ a lapi Ngewɔ liima hindei wue va, i yɛɛ a nde yɛ tii piema gbama va. Tɔmasei gɛ va, Jɛhova ndeilɔ Saleisia 27:​11 yɛɛ: “Nya hindoloi, yɛ a nɛmahulewemɔ, kɛ bi nya lii lɛli, Kɔ ngi gu ngi njia wote na gama a nya mindi.”

 15 Bi longa, ba golo lɔ Jɛhova wɛ kɔ i wote a bi ndiamui kunafɔ va, tao bi kɛ kɛ ndɛ gulamɔ gbama mia a Setana. Sia bɛ kungɔ bi woove hinda gboto ma bi lɛvui hu kɔ bi gu bi wote a Ngewɔ ndiamui, ba nafa gboto majɔɔ lɔ ji ba na wue. Kungɔ bi ji wue, gbɛva see Setana yɛ ndenga yɛ ba gbua lɔ Ngewɔ woma ji kpagbama hindeisia ta bi mai. Setana lɔ hinda gboto wuema kɔ i pie mu gbua Ngewɔ woma. I ye ji wuema?

16. (a) Hindei ye gbɛnga mia Setana a pie kɔ i pie nunga ti gbe a Jɛhova vɛi la? (b) Hindei ye gbɛnga mia Setana a pie kɔ bi gbe a Jɛhova vɛi la?

16 Setana a pele gboto yayenge lɔ kɔ i pie mu ndiamɔyei a Ngewɔ, i vawei. Ji a lo i numu hou, a pie lɔ “kia njalɛi a yɛ gbelema a numu gɔkɔli hunyivinyivi va.” (1 Pita 5:​8, NY) Ii guni i guala bi ma ji bi ndiamuisia, bi bondeisia ɔɔ nunga yekeisia ta juyei hitɛ bi woma jifa bi Baibui gaama kɛ ji ba yɛ lapima kɔ bi na wue bi kaama. A wue lɔ bɛ ti bi yakpɛma lɔ. * (Jɔn 15:​19, 20) Setana a lɔwu lɔ gbɔma hindei hu a ta yekpe wue “kia fofo malika na.” A kaso hindanga wue lɔ kɔ i pie mu Jɛhova layiei gbua hu. (II Kɔrintabla 11:​14) Hindei yepekei Setana a pie kɔ mu gbe a Jɛhova vɛi la ta mia a ji a pie mu gii la kɛ mu ma ii houni Ngewɔ vɛi va.—Saleisia 24:​10.

KUNGƆ MU JƐHOVA JAWEISIA HOU

17. Sabui ye gbɛva mia mua wolo Jɛhova ma?

17 Mua kɛ lɔ kɛ ndɛ gulamɔ gbama mia a Setana ji mua lapi Ngewɔ liima hindei wue va. Gbɔɔ a gbɔ mu ma kɔ mu golo Jɛhova wɛ? Baibui ndeilɔ yɛɛ: “A lo a  Ndemɔi [“Jɛhova,” NW] wu Yewɔɛi a wu lii gbi kɛɛ wu yafei [ɔɔ, lɛvui] gbi kɛɛ wu nɛmahui gbi kɛɛ wu gbayei gbi.” (Maaki 12:​30, NY) Mua Jɛhova layiei mɛni lɔ jifa mu longɔ a ngie. Sia lee ndomi mu lii hu Jɛhova va a yɛ lɛma gulɔma, hi mia mu gohu a nɛɛ ngi liima hindei wue va. Toomui Jɔn ndeilɔ yɛɛ: “Ji lɔ ndomɛi le Ngewɔ va, kɛ mu ngi jawɛisia hou: tao ngi jawɛisia tii minini.”—I Jɔn 5:​3.

18, 19. (a) Hindei ye gbɛnga mia Jɛhova ndeni yɛ mua pie? (b) Mu ye kɔɔni kɛ na gbi lee Ngewɔ a mu mɔli pie va, mua gu lɔ mu pie?

18 Kɛɛ hindei ye gbɛnga mia Jɛhova ndeni yɛ mua pie? Ye hindei jisia lɛnga lɔ bɔksi ji hu “ Lolo a Hindei Nasia Jɛhova Lolongɔ La.” Haala, ba gii lɔ la kɛ ye hindei jisia lɛnga tii nyamuni wa. Kɛɛ bi Baibu yakei nasia gaanga ta yɛpɛ kɔlongɔ ye sawei nasia ma tao bi hei bi gii a tie, ba tɔɔ kɛ nɛmahulee wa lɔ ji hu ba Jɛhova jaweisia hou. Ba tɔɔ gbɔma kɛ kungɔ bi bi wuehindei lɛnga  mawove. Sia bɛ ii bɛbɛni kɔ bi bi wuehindei mawove, bi pienga, ba ndiilɛi kɛ kohunɛ na majɔɔ lɔ numu a majɔɔ ji a wote a Ngewɔ ndiamui. (Aisaia 48:​17, 18) Kɛɛ mu ye kɔɔni kɛ numu a gu lɔ i mawovi ji bonda wue?

19 Jɛhova ɛɛ mu mɔli hinda gbi wue va nahi muɛ gu a pie la. (Dutɛrɔnɔmi 30:​11-14) Mu ndiamɔ yekpe wa mia a ngie tao i mu gɔɔ lɔ i lee pili na ma mu mua yekpe gɔɔngɔ la. I kɔɔ lɔ na mu gbayei a guma pie va kɛ na mu gbayei ɛɛ guma. (Saam 103:​14) Toomui Pɔɔl mu lii nɛpɔilɔ yɛɛ “kɔlɛya gbi lekee a wa wu gama, nyɔkɔ mia lɔɔ a wa nungaa gama. Kɛɛ Ngewɔ Lahei hu ɛɛ nyani” tao ɛɛ luma “kɔɔlɛya aa wa wu maahu tewengɔ wu gahui ma. Watii na kɔɔlɛyɛi a wa wu gama, a wu gɔ lɔ a kpayei na a pie wu gu mbu, i wu gbua-wele ve.” (1 Kɔlintiblɛisia 10:​13, NY) Mu langɔ la kɛ Jɛhova a gbɔ lɔ mu ma a wati gbi kɔ mu na wue a ngi gohunɛ. A bi gɔ lɔ a “kpayei na tewengɔ kpɛlɛɛ ma,” kɔ bi gu bi bi lii hou ji kpagbama  hindeisia ta bi mai. (2 Kɔlintiblɛisia 4:​7, NY) Ji Jɛhova gbɔni Pɔɔl ma kɔ i ngi lii hou kpagba nasia hu ti yɛ a la ngi ma, i ndeilɔ yɛɛ: “Nga gulɔ ngi hindɛisia gbi wie ngi hu, na a nya gbaya.”—Filipaibla 4:​13.

LO A HINDEI NASIA NGEWƆ LONGƆ LA

20. Piehinda yekpi ye gbɛnga mia kungɔ mu lapi kɔ ti yɛ mu hu? Gbɛva mia kungɔ mu na wue?

20 Kɔ bi Jɛhova gohunɛ, kungɔ bi woove na ma ngi lolongɔ la, tao bi na wue ngi longɔ la. (Romablɛisia 12:​9) Ngewɔ ndiamuisia ti longɔ a hindei nasia ngi longɔ la. Ye hindei nasia ti nyɛingoi Saam 15:​1-5. (Kaa.) Jɛhova ndiamuisia ta lapi lɔ kɔ piehinda yekpi nasia ti Ngewɔ hu ti yɛ tia bɛ hu, sia nyikɔ jisia na “ndoma, kohunɛ, ndilɛli, ndihou, ndiwanda, ndiyekpe, tɔnya hinda, ndigɔlɛ, ndigole.”—Galesiabla 5:​22, 23.

21. Gbɔɔ ba pie kɔ piehinda yekpi nasia ti Ngewɔ hu, ti yɛ bia bɛ hu?

21 Piehinda yekpi jisia ta ye gu ti yɛ bi hu? Kungɔ bi yaa Baibui gaa a wati gbi kɔ bi hindei nasia gɔɔ Jɛhova longɔ la. (Aisaia 30:​20, 21) Sia lee ba yɛ na wuema, hi mia ba lo a Jɛhova tao sia lee ba yɛ loma a ngie, hi mia ba lo a ngi liima hindei wue la.

22. Gbɔɔ a wue ji ba na wue Jɛhova longɔ la?

22 Pili na ba woove la hindei nasia ma ti nyamungɔ bi lɛvui hu, piengoi lee sia ji na ba ndoma wovei gbua bi ma kɛ bi ye nini yiinga. Baibui ndeilɔ yɛ kungɔ mu gbua mu “yɛyii wovei hu,” mu “yɛyii nina” wumbu. (Kɔlɔsiblɛisia 3:​9, 10, NY) Sia bɛ ii bɛbɛni hindei ji wue va, kɛɛ mu pienga kɔ mu Jɛhova gohunɛ, yɛ a mu gɔ lɔ a “mawa wa.” (Saam 19:​11) Golo Jɛhova wɛ kɔ bi kɛ kɛ ndɛ gulamɔ mia a Setana. Jɛhova vɛi jifa bi longɔ a ngie, baa ngi vɛi nafei nasia va ba majɔɔ sina kulɔma. Bi na wuenga ba wote lɔ a Ngewɔ ndiamɔ yekpe wa.

^ kɔlɔ wumbumi 16 Ji ii kɛma kɛ Setana mia a wua nasia hu ta lo ti bi huhou kɔ baa Baibu gaa wue. Kɛɛ Setana mia “ndunyɛi ji yewɔi” le tao “ndunyɛi gbi lɔ i lani” ngi loko bu. Fale ɛɛ guala mu ma ina nunga lɛnga ti lapi lɔ mu huhou va kɔ mua Jɛhova vɛi.—II Kɔrintabla 4:​4; I Jɔn 5:​19.