Li mia haiŋ kpɛlɛ na

Li mia kɔlɔngui yepekeisia kpɛlɛ ti na

Jɛhova Jeliwuablesia

Kɛnyɛyei wumbu Mɛnde

 NGU 7

Nasia Ti Haanga Ta Yama Lɔ Ndɛvui Hu

Nasia Ti Haanga Ta Yama Lɔ Ndɛvui Hu

1-3. Gbɛ mia Jɛhova wama mu mabawo ngi yeya? A ye mu mabawo?

MU NDE lɛ kɛ koti kitileenga bi ma yɛ va kpindi wɛlei bu haŋ i lo hu bi haa, nyamu va nahi bia bia yana baa ka. Sabu gbi ii na kɔ ti bi gbua na. Liilooma gbi ii bi yeya tao gbɛogbɛ gbi ii na ba pie kɔlongɔ ma. Kɛɛ kɛ bi kɔɔnga kɛ numu lɔ na nahi kpayei ngi yeya bi gbua va na, tao kɛ i lahedi wumbunga gbɔ va bi ma. Bi lii gami a ye yɛ na?

2 Mu kpɛlɛ kɛyi ji bonda mia mu hu hei yeya. Mu lapi bɛ haŋ, muɛ gu mua gbua ngi yeya. Kɛɛ kpayei lɔ Jɛhova yeya mu gbua va hei yeya. Tao i lahedi wumbunga kɛ “hɛi ɛɛ yɛ na gbɔma.”—Hinda Gɛngɔ 21:​4.

3 Kohunɛma hinda wa yana kɔɔ va kɛ wati a foo lɔ nahi mu lii ɛɛ ya hɛɛ haa va? Kɛɛ i baa ji ma Jɛhova a  kpɔyɔ a hei, a pie lɔ gbɔma nasia ti haanga ti yama ndɛvui hu. Gii lɛ a kohunɛ na ba majɔɔ ji Ngewɔ a pie bi mablei nasia ti haanga ti yama ndɛvui hu. Jɛhova lahedi wumbunga kɛ i wama haabla wuma hei hu (Aisaia 26:​19) Ta mia Baibui toini a hinje kambahui ɔɔ hiye la hei hu.

JI BI NUMUI A HAA NAHI BI LONGƆ VUI WA A NGIE

4. (a) Gbɛ mia a mu gɔ a ndiinɛpɔ ji mu mamɔ ɔɔ mu ndiamɔ a haa? (b) Yeni mia yɛla tia Yesu-ni ti yɛ ndiamɔya yekpe hu?

4 Ji mu mamɔ ɔɔ mu ndiamɔ yekpe a haa, mu lii a nyani lɔ wa, tao mua gii lɔ la kɛ muɛ gu ye kpalei  na bu. Mua gii lɔ la gbɔma kɛ liilooma gbi ii ya mu yeya. Tao gbɛogbɛ ii na mua pie kɔ mu ye numui na yama ndɛvui hu. Kɛɛ Baibui a mu gɔ lɔ a ndiinɛpɔ. (II Kɔrintabla 1:​3, 4 gaa.) Mu yɛpɛ lɛ kɔlongɔ tɔmasei yia ma na a gbɔ mu ma mu kɔɔ kɛ Jɛhova tia Yesu ti longɔ ti haabla wu hei hu. Ji Yesu yɛ ndunyi ma, i yɛɛ a li Lasalɔs gama tia ngi ndee nyahalenga, Maata kɛ Mɛɛli. Ti ndiamɔ yekpe wa mia yɛla a Yesu. Baibui yɛɛ: “Yesu longɔ yɛla a Maata, ta ngi ndeei, kɛ Lasarus.”—Jɔn 11:​3-5.

5, 6. (a) Gbɔɔ Yesu pieni ji i tɔni Lasalɔs mabla kɛ ngi ndiamuisia ta ngi wɔɔwo? (b) Ndiinɛpoi ye gbɔɔ mua majɔɔ ji ma Yesu ngi ndiamui haalei yati gɔɔni?

5 Kɛɛ Lasalɔs haailɔ wati lɛnga leengɔ woma. Ji Maata humɛini kɛ Yesu lɔ wama, i li lɔ ngi gulɔ. Ngi gohunɛingɔ yɛla Yesu lɔ va, kɛɛ i ndeilɔ Yesu ma yɛɛ: “Ina bi yɛ mbei lɔ, nya ndeei ii yɛ ha.” Maata yɛɛ a gii la kɛ Yesu ɛɛ ya gu i gbɛogbɛ wue kɔlongɔ ngi ndii haalei ma. Kɛ Yesu Mɛɛli bɛ lɔnga a wɔɔ. Ji i tɔni sia ti lii nyaningɔ la, ta bɛ ii guni aa ngi lii hou, i wɔɔilɔ. (Jɔn 11:​21, 33, 35) Yesu kɔɔilɔ kpalei na mua gati gɔɔ ji numu a haa nahi mu longɔ a ngie.

6 Pili na Yesu ngi ndiamui haalei yati gɔɔni la, a wa lɔ a ndiinɛpɔ wa mu gama. A kɛ lɔ a mue kɛ Yesu tia ngi Kɛkɛ, Jɛhova, ti juyangoi a hei. (Jɔn 14:​9) Kpayei lɔ Jɛhova yeya kpɔyɔ va a hei, tao i wa ma kpɔyɔma la sange.

LASALƆS GBUAILƆ KAMBEI HU

7, 8. Gbɛva mia Maata ii yɛ loni ti kɔti gbua pui lama? Gbɔɔ Yesu pieni?

7 Ji Yesu foni mia ti yɛ Lasalɔs gbɔunga na, ye pui  gbɔungɔ yɛla kpauŋ a kɔtu wa yia. Yesu ndeilɔ yɛɛ: “A kɔtui gbua ndama.” Kɛɛ Maata ii yɛ loni ti ye kɔti gbua ndama, gbɛva see jii naani mia Lasalɔs womi yɛ mbumbunga ye pui na hu. (Jɔn 11:​39) Ii yɛ kɔɔ na Yesu longɔ yɛla i pie ngi ndii va.

Ji Lasalɔs yamani ndɛvui hu, na wailɔ a kohunɛ wa ngi mabla gama kɛ ngi ndiamuisia.—Jɔn 11:​38-44

8 Ji ti kɔti gbuani, Yesu ndeilɔ yɛ Lasalɔs i “gbua” kambei hu. Maata tia Mɛɛli ti kanako hinda wa hu lɔilɔ. Baibui ndeilɔ yɛɛ: “Kɛ hamɔi gbuanga, ngi gɔwɔ kɛ ngi loko ma gbi yilingɔ.” (Jɔn 11:​43, 44) Lasalɔs yamailɔ ndɛvui hu kɛ i gbɛɛnga ngi mabla ma kɛ ngi ndiamuisia. Ti gohunɛilɔ wa ngi ma, ti guilɔ naa ti ngi gulu, tao ti yɛpɛ ngi gama. Kabandema hinda wa mia a na Yesu pieni ji i Lasalɔs wuni hei hu.

“NYAHALO, NGƐ BI MA, HIYE”

9, 10. (a) Ye mia Yesu gɔni a kpayei nunga wu va hei hu? (b) Gbɛva mia mua nde kɛ mua nafa majɔɔ lɔ ji mua Baibui gaa kɔlongɔ nasia ma Ngewɔ pieni ti yama ndɛvui hu?

9 Yesu yɛ a ngi nda gbayei lɔ yayenge nunga ti wu va hei hu? Ɔ-ɔ. Pɛiŋ aa ya Lasalɔs wu hei hu, i hɛilɔ Jɛhova gama kɔ i ngi gɔ a kpayei, tao Jɛhova ngi gɔilɔ a kpayei kɔ i Lasalɔs wu hei hu. (Jɔn 11:​41, 42 gaa.) Lasalɔs lee yana taa ngi wu hei hu. Baibui yɛpɛilɔ kɔlongɔ nyahalo yia ma na ngi vui yɛ fo 12, nahi ngi higbɛngɔ wa yɛla. Ngi kɛkɛ, Jailɔs, lii nyaningɔ wa yɛla, kɛ i ya Yesu gama a ngi manɛnɛ kɔ i ngi lui hale. Ndo yakpi na mia yɛ ngi yeya. Ji i yɛ Yesu manɛnɛma, nunga ti wailɔ ngi gama ti nde ngi ma tɛɛ: “Bi nyahaloi i haa: gbɛ le ba Kaamɔi vawɔli gbɔma?” Kɛɛ Yesu ndeilɔ Jailɔs ma yɛɛ: “Baa luwa, liilo nya ma  leke, kɛ a bawolɔ.” Kɛ i pili hounga li va Jailɔs ye pɛɛ la. Ji ti foni pɛɛ la, Yesu tɔni nunga ta wɔɔ, i ndeilɔ ti ma yɛɛ: “Waa wɔɔ; ajifa ii yaa hani, ta njii hu.” Kɛnga ndupui ngi nje tia ngi kɛkɛ ti yɛɛ a gii ina gbɛ mia Yesu ndema. Yesu pieilɔ nunga kpɛlɛ ti gbua ngitiya, kɛ tia ye ndui ngi kɛkɛ kɛ ngi nje ti ya lumui na hu pomi yɛ laani na. Yesu houilɔ ngi lukui ma i nde yɛɛ: “Nyahalo, ngɛ bi ma, hiye.” Gii lɛ a kohunɛ na yɛ ngi lebla ma ji Yesu ti lui wuni hei hu kɛ ti tɔnga i hinje i tato a jia la. (Maak 5:​22-24, 35-42; Luuk 8:​49-56) Mu langɔ la kɛ wati gbi ti yɛ a ti lui na lɔ, ti yɛɛ a gii a na Jɛhova pieni ti va a Yesu huwue. *

10 Nasia kpɛlɛ Yesu ti wuni hei hu, ti haailɔ gbɔma. Kɛɛ ii gɛni kɛ nafa gbi ii yɛ na hu Yesu pieni, gbɛva see ji mua ye hindei nasia gaa Baibui hu, ta mu gɔ lɔ a liilooma. Jɛhova longɔ i haabla ti wu hei hu, tao a pie lɔ.

GBƆƆ MUA KAA NUNGA TI YAMALEI MA NDƐVUI HU?

Ngewɔ pieilɔ Pita i Klisimamɔ yia wu hei hu, ti yɛ a ngi loi a Dɔkas.—Toobla ti Wiehindɛisia 9:​36-42

Ngewɔ pieilɔ Ilaisa i hindolopo yia wu hei hu.—II Kiŋs 4:​32-37

11. Gbɛ mia Ɛkkliisiastiis 9:​5 gbɔni mu ma mu kɔɔ kɔlongɔ Lasalɔs ma?

11 Baibui ndeilɔ gboleiŋ yɛ “habla tii hinda gbi gɔɔ.” Na wueni a Lasalɔs, i pieilɔ mu kɔɔ kɛ tɔnyi mia Baibui ndeni. (Ɛkkliisiastiis 9:​5) Sia lee Yesu ndeni la, piengɔ yɛla lee bɛ Lasalɔs yɛ jii hu lɔ. (Jɔn 11:​11) Wati na i yɛ hei hu, ii yɛ “hinda gbi gɔɔ.”

12. Mu ye kɔɔni kɛ Lasalɔs wulei hei hu yɛni vui a tɔnyi lɔ?

 12 Ji Yesu Lasalɔs wuni hei hu, nunga gboto ti ngi lɔilɔ. Nasia vui bɛ ti juyangɔ yɛla a Yesu, tii houni a mawai. Tia vui bɛ ti yɛɛ a Lasalɔs lɔ ndɛvui hu, tao na kɛilɔ kɛ Yesu ngi wuilɔ vui hei hu a tɔnya. (Jɔn 11:​47) Nunga gboto ti lilɔ kɔ ti Lasalɔs lɔ tao na pieilɔ ti gbotoma ti la la kɛ Ngewɔ mia Yesu looni. Yesu juwuisia ti gohu ii yɛ nɛɛni na ma, fale ti hugbatɛ wueilɔ kɔ ti Yesu tia Lasalɔs waa.—Jɔn 11:​53; 12:​9-11.

13. Gbɛva mia mu langɔ la kɛ nasia ti haanga Jɛhova a ti yama lɔ ndɛvui hu?

13 Yesu ndeilɔ yɛ wati lɔ wa ma hitima nahi “nasia kpɛlɛ ti kambɛisia hu” ta hinje hei hu. (Jɔn 5:​28) Ji kɛma lɔ kɛ nasia kpɛlɛ Jɛhova a gii a tie, a pie lɔ ti yama ndɛvui hu. Kɔ Jɛhova i numu yama ndɛvui hu, kungɔ i hindei kpɛlɛ gɔɔ kɔlongɔ ye numui na ma. Tao mu langɔ la kɛ a gu lɔ i na wue. Gbɛva see sia bɛ ndumbekeisia ti gbotongɔ ka ngili ma, Baibui ndeilɔ yɛ Jɛhova ti kpɛlɛ ti biyeisia gɔɔ lɔ a ngla-ngla. (Aisaia 40:​26 gaa.) Fale mu langɔ la kɛ ɛɛ gbaukpau ngi va kɔ i hindei gbi gɔɔ kɔlongɔ nasia ma a ti yama ndɛvui hu. Jɛhova mia haiŋ gbi gbatɛni, fale mu kɔɔ lɔ kɛ kpayei lɔ ngi yeya haabla yama va ndɛvui hu.

14, 15. Gbɔɔ mu kaani na ma Joob ndeni kɔlongɔ hinje kambahui ma?

14 Joob na ngi wɔnangɔ yɛla a Jɛhova, ngi langɔ la yɛla kɛ hinje kambahui a yɛɛ na. I mɔli yia wuailɔ yɛɛ: “Ina numu i hangaa a vululɔ gbɔma?” Kɛ i lɛnga gulɔma a nde la Jɛhova ma yɛɛ: “Ba tolowielɔ kɛ nga  potelɔ bi gama; Ba lolɔ a bi lokowo yengei.” A tɔnya, Joob yɛ kɔɔ lɔ kɛ Jɛhova lɔ kulɔgbe wuema wati na va a haabla wu hei hu.—Joob 14:​13-15.

15 Bi lii gami ye na ji bi kɔɔnga kɛ hinje kambahui yɛ ma na? Kɛnga ba yaa a gii, ‘Nya bondei nasia kɛ nya ndiamui nasia ti haanga, Jɛhova a tia bɛ wu lɔ hei hu?’ Mu gohunɛingɔ kɔɔ va kɛ Jɛhova longɔ i haabla wu hei hu. Mu tɔ lɛ na Baibui ndeni kɔlongɔ nasia ma ta ti wu hei hu kɛ mia ta yɛ na.

“TA NGI WOI MƐNILƆ, KƐ TA GBUALƆ”

16. Nasia ta wu hei hu kɛyi ye gbɛ mia ta yɛ hu ndunyi ji ma?

16 Nasia wɔɔ ti ti wuni hei hu ti gbɛɛilɔ gbɔma ti mabla kɛ ti ndiamuisia ma ndunyi ji ma. Hi mia i wa ma wuema a nasia bɛ Ngewɔ wa ma ti wuma hei hu, kɛɛ tia ti ndei a yɛ gba. Gbɛva le? Gbɛva see nasia Ngewɔ wa ma ti wuma hei hu, ta sabu majɔɔ lɔ yɛ va ndunyi ji ma kunafɔ va. Tao kɛyi na hindeisia ta yɛ na a ye wati na a yɛ gba. A wati na, kɔ ɛɛ yɛ na, numu nyamu gbi ɛɛ yɛ na, tao higbɛ ɛɛ yɛ na.

17. Yeni mia ta ti yama ndɛvui hu?

17 Yeni mia ta ti wu hei hu? Yesu ndeilɔ yɛ “nasia kpɛlɛ ti kambɛisia hu ta ngi woi mɛnilɔ, kɛ ta gbualɔ.” (Jɔn 5:​28, 29) Hinda Gɛngɔ 20:​13 (NY) bɛ ndeilɔ yɛɛ: “Kɛ gboyei i balinga a haableisia ti ngi hu. Hee taa ndɔu bɛɛ ti balilɔ a haableisia ti ti hu.” A tɔnya, nunga miliɔn gboto ti haanga ta yama lɔ ndɛvui hu. Toomui Pɔɔl bɛ ndeilɔ yɛ “tɔnyabla kɛ kavabla” ta yama lɔ ndɛvui hu. (Toobla ti Wiehindɛisia 24:​15 gaa.) Gbɔɔ na kɛma?

Ndunyama Alijɛni hu, Ngewɔ a haabla wu lɔ hei hu kɔ ti gbɛɛ ti mabla ma

18. Yeni mia “tɔnyabla” a tie nahi ta ti yama ndɛvui hu?

 18 “Tɔnyabla” ti yɛni a Jɛhova mablei nasia lɔ ti yɛ ndunyi ji ma pɛiŋ taa ya Yesu le. Ti lɛnga mia a Noa, Eblaham, Seela, Mojisi, Luut, kɛ Ɛsita. Ba kaa wue lɔ kɔlongɔ ye nungei jisia ma kɛ yepekanga Hiibrublɛisia ngu 11 hu. Kɛɛ ɔ Jɛhova mablei nasia ti haama mu nda wati ji hu? Tia bɛ “tɔnyabla” mia a tie, fale ta yama lɔ ndɛvui hu.

19. Yeni mia “kavabla” a tie? Sabui ye gbɛ mia Jɛhova a fe ti wɛ?

 19 “Kavabla” ti yɛni a nasia kpɛlɛ lɔ tii guni sabu ma kaa wue va kɔlongɔ Jɛhova ma. Sia bɛ ti yɛ haanga, Jɛhova ii ya lemani ti hinda ma. A ti wu lɔ hei hu tao ta sabu majɔɔ lɔ kɔ ti kaa wue kɔlongɔ ngi ma tao ti ngi vɛi.

20. Gbɛva mia Jɛhova ɛɛ numui kpɛlɛ wu hei hu?

20 Kɛɛ ji kɛma lɔ kɛ nasia kpɛlɛ ti haanga Ngewɔ a ti wu lɔ hei hu? Ɔ-ɔ. Yesu ndeilɔ yɛ nasia ti “gɛhɛna” tɛɛ ti yama ndɛvui hu. Gɛhɛna mia Kayema Baibui gawoteni a “jahanama.” (Luuk 12:​5) Ye mia a kitilee ina numu a yama lɔ ndɛvui hu ɔɔ ɛɛ yama ndɛvu hu? Jɛhova mia Kitileemɔ ɔɔ Kpɛmbowuamɔ wai a ngie, kɛɛ i kpayei venga Yesu wɛ kɔ “i yɛ a kpɛmbowuamɔ fuubla kɛ habla va.” (Toobla ti Wiehindɛisia 10:​42) Numui na gbi lee a hinda nyamui wue a kɛwɛ tao ii wooveni ye hindei na ma, ɛɛ ya ndɛvu majɔɔ gbɔma.—Kɛlɛma Yɛpei 19 gaa na kɔlɔ laa 215 ma.

NASIA TA HINJE HEI HU LI VA NGELEGOHU

21, 22. (a) Nasia ti lima ngelegohu nduwui ye gbɛ mia Ngewɔ a ti wu la hei hu? (b) Ye mia haalamui le Ngewɔ ngi wuni hei hu li va ngelegohu?

21 Baibui ndeilɔ yɛ nunga lɛnga ta li lɔ ngelegohu yɛ va na. Nasia ti lima ngelegohu, Ngewɔ ɛɛ ti yama ndɛvu hu a nuuvu luwu, a ti wu hei hu a ngafa luwui lɔ.

22 Yesu mia haalamɔ le Ngewɔ ngi wuni hei hu a ngafa luwui. (Jɔn 3:​13) Jii sawa leengɔ woma ji ti Yesu waani, Jɛhova ngi wuilɔ hei hu. (Saam 16:​10; Toobla ti Wiehindɛisia 13:​34, 35) Ngewɔ ii Yesu wuni  hei hu a nuuvu luwu. Toomui Pita yɛpɛilɔ kɔlongɔ Yesu ma yɛ “nuuvu yɛla a Kristi watii na ti ngi waani; watii na Ngewɔ i ngi vuluni i ngi wumbu hee hu, i yɛni a ngafa lɔ.” (1 Pita 3:​18, NY) Ngewɔ Yesu wuni hei hu a ngafa luwui lɔ. (I Kɔrintabla 15:​3-6) Kɛɛ Baibui ndeilɔ yɛ ta yana aa yɛ gɛlɛma ma.

23, 24. Yeni mia Yesu ti loini a “mbonda wulo”? Ti lolɛ mia?

23 Pɛiŋ Yesu aa ya haa, i ndeilɔ ngi womableisia ma yɛɛ: “Nya lima heima gbatɛma wu va.” (Jɔn 14:​2) Na kɛma lɔ kɛ ngi mabla lɛnga ta li lɔ ngelegohu yɛ va na. Kɛɛ ti lolɛ mia ta li ngelegohu? Yesu ndeilɔ yɛ tɛɛ gboto, ta yɛ a “mbonda wulo” lɔ. (Luuk 12:​32) Toomui Jɔn ti jikei gɛilɔ, i ndeilɔ yɛ i Yesu lɔilɔ “i loni Saiɔn yiyei mahu, ta kɛ nunga ti taosin heima hɔndɔ yila kalɛ nuu fele gbɔyɔngɔ mahu nani.”—Hinda Gɛngɔ 14:​1.

24 Migbe mia Ngewɔ a nunga 144,000 jisia wu hei hu? Baibui ndeilɔ yɛ a ti wu lɔ hei hu wati na Yesu a yɛ mahayei yayengema ngelegohu. (I Kɔrintabla 15:​23) Ye wati na mia naa mu hu, tao ti ti gbotoma wunga hei hu tia naa ngelegohu. Ye nasia ti ndunyi ji ma lɛ tuŋ, ti haanga lee kɛ ti wunga hei hu a ngafa luwui ti li ngelegohu. Kɛɛ nunga yepekei nasia kpɛlɛ naa, ji Ngewɔ a ndunyi ji wote a Alijɛni, ta mia a ti wu hei hu.

25. Gbɔɔ mua kaa wue kɔlongɔ ma ngui ye na hu?

25 Wati ma ii ya guani, Jɛhova wa ma kpɔyɔma a hei, tao hei ɛɛ ya yɛ na kunafɔ va. (Aisaia 25:​8 gaa.) Kɛɛ nasia ti lima ngelegohu, gbɔɔ ti lima piema na? Baibui ndeilɔ yɛ ti lima gbɛɛma Yesu lɔ ma, Mahaya yayenge va. Ye mahayei na mia mua kaa wue kɔlongɔ ma ngui ye na hu.

^ kɔlɔ wumbumi 9 Baibui yɛpɛilɔ kɔlongɔ nunga yekanga ma ti haani, kɛ ti ti yamanga ndɛvui hu. Ye nungei jisia lia, ndopo mumuisia ti yɛɛ na, hinga, nyahanga, Isuɛlbleisia, kɛ nasia bɛ vui Isuɛlbla yaa a tie. Ba kaa wue lɔ kɔlongɔ ti ma Baibu yakei jisia hu II Kiŋs 4:​32-37; 13:​20, 21; Luuk 7:​11-17; Toobla ti Wiehindɛisia 9:​36-42; 20:​7-12.