Nëjkx parë xyʼixët diʼib tmëminy

Nëjkx mä myiny tukëʼëyë titulo

¿Mˈijxypy mijts wiˈixë Dios mbudëkëty?

¿Mˈijxypy mijts wiˈixë Dios mbudëkëty?

“Jyobaa kyëˈë yaˈixyˈatäˈäny mä tyuumbëtëjk.” (ISAÍAS 66:14)

ËY 35 ETSË 26

1, 2. ¿Wiˈix näägë jäˈäy wyinmaytyë mä Dios?

MÄ TYÄˈÄDË tiempë mayë jäˈäy wyinmaytyë ko Dios kyaj tkuentëty oy wiˈix njäjt ngëbajtëm. Extëm nˈokpëjtakëm, nobiembrë 2013 ojts tuˈugë urakan dyajkutëgoy kanäägë isla jap Filipinas, ta tuˈugë jäˈäy diˈib tuump alkaldë mä tuˈugë siudad jyënany: “Mädaa nety wiinktsoo yajpäätyë Dios”.

2 Ta jäˈäy diˈib winmääytyëp ko Dios kyaj tˈixy tijaty nduˈunëm (Isaías 26:10, 11; 3 Fwank 11). Apostëlë Pablo jyënany ko ja tiempë mä yëˈë jyukyˈajty, ja jäˈäyëty kyaj nety tmëjpëjtäˈäktë Dios, jantsy axëëk jyukyˈattë, winˈëˈëndëp ets atsojktëp (Romanʉs 1:28, 29).

3. 1) ¿Ti diˈib mbäät nnayajtëˈëwëm? 2) Ko Biiblyë tmaytyaˈagyë Diosë “kyëˈë”, ¿ti yˈandijaampy?

3 Nnijäˈäwëm ko Jyobaa tukëˈëyë tˈijxtäˈäy tijaty nduˈunëm. Per tsojkëp nnayajtëˈëwëm: “¿Njantsy myëbëjkypyëts ko Dios naytyukjotmaytyuunëp mët ëjts? ¿Nˈijxypyëts wiˈixëts xypyudëkë mäjëtsë njukyˈäjtën?”. Ko Biiblyë tmaytyaˈaky ja Diosë “kyëˈë”, yëˈë kanäkˈok yˈandijaampy ko tpudëkë pënaty mëduunëp  (käjpxë Deuteronomio 26:8). * (Ixë rekuäädrë mä jyënaˈany, “¿Ti yˈandijpy?”.) Etsë Jesus nan ojts jyënaˈany ko näägë jäˈäy “yˈixandëp ja Dios”, o yˈëxkapandëp ko yëˈë Dios pudëjkëdëp (Mateo 5:8TNM). ¿Mbäät mijts xyˈixy ja Diosë kyëˈë? O ja tuk pëky njënäˈänëm, ¿mbäät xyˈixy wiˈixë Dios mbudëkëty mä mjukyˈäjtën? Biiblyë myaytyakypyë jäˈäy diˈib kyaj tˈijxtë Diosë “kyëˈë” ets nan myaytyakypy diˈibë yˈijxtë. Mä tyäˈädë artikulo nˈixäˈänëm tuˈuk majtskë ijxpajtën. Ets mä jatuˈukpë nˈixäˈänëm wiˈix xypyudëjkëmë mëbëjkën parë nˈëxkäjpëm ko Dios yëˈë xypyudëjkëm.

PËNATY KYAJ TˈËXKÄJPTË KO DIOS PYUDËJKË JA KYÄJPN

4. ¿Tiko ja israelitë myëtsipëty kyaj tˈëxkäjptë ko Jyobaa yëˈë pyudëjkëbë kyäjpn?

4 Ko ja israelitë wyinˈijxëdë Dios parë kyäjpnˈatäˈänëdë, nimayë jäˈäy tnijäˈäwëdë tijaty miläägrë Jyobaa tyuun parë tpudëjkë ja kyäjpn ets nääk ojts këˈëm ttimˈixtë. Extëm ko Jyobaa dyaˈˈawäˈätspëtsëëmy ja israelitëty jap Egipto ets ko kanäkˈok dyajmadaky mä tsyiptuundë ko tyëjkëdë mä ja Nax diˈib Yajtukwandaktë (Josué 9:3, 9, 10). Nimay ja yajkutujkpë tnijäˈäwëdë ti netyë Jyobaa të ttuny. Per oy tjanijäˈäwëdë, ojts tyuˈukmuktë parë tsyiptunäˈändë “mëdë Josué ets ja israelitëty” (Josué 9:1, 2). Ko tsyiptuundë mët ja israelitëty, ta tˈijxtë ko Jyobaa yëˈë pyudëjkëp ja kyäjpn. Extëm nˈokpëjtakëm, yˈijxtë wiˈixë Jyobaa duˈunyë ojts dyajwëˈëmy ja Xëë etsë Poˈo “axtë koonëm ja käjpn ojts ttukumëdoy ja myëtsip” (Josué 10:13). Per kyaj tjaygyujkëdë ets nan kyaj tˈëxkapandë ko Jyobaa yëˈë nety pyudëjkëp ja kyäjpn, pääty kyaj myadaktë (Josué 11:20).

Tsojkëp nbëjkëmë kuentë wixatyë Jyobaa xypyudëjkëm

5. ¿Ti kyaj tkupëkany ja rey Acab?

5 Ko tiempë nyajxy, tuˈugë rey ojts kanäkˈok tjaˈixy wiˈixë Dios tpudëkë ja kyäjpn. Tyäˈädë rey ja txëˈäjty Acab, mëk axëkjäˈäy ijty. Ja kugajpxy Elías ojts yˈanëˈëmxëty ko kyaj nyekytyuˈujäˈäny, jaanëm tyuˈujäˈäny ko yëˈë këˈëm tnigäjpxët (1 Reyes 17:1). Dios yëˈë nety tyuknijawëyaambyë Elías näˈä tyuˈujäˈäny. Perë Acab kyaj tkupëjky ko Elías yëˈë yajtuunëbë Dios. Ok, ta Elías tˈanmääyë Jyobaa ets tkaxëdë jënˈyaˈank desde tsäjpotm etsë Jyobaa ta tkejxy. Elías nan yˈanmääyë Acab ko Jyobaa jantsy komë nety dyajtuˈujäˈäny, ets duˈunën tyuun jyäjtë (1 Reyes 18:22-45). Perë Acab niwiˈixtsoo tkakupëkany ko Jyobaa yëˈë diˈibë nety të ttuny tukëˈëyë ja miläägrë. ¿Ti diˈib xytyukniˈˈijxëm pënaty të yajmaytyäˈäktë? Ko tsojkëp nbëjkëmë kuentë wixatyë Jyobaa xypyudëjkëm.

PËNATY YˈIJXTË KO DIOS PYUDËJKË JA KYÄJPN

6, 7. ¿Ti yˈëxkäjptë ja Gabaón jäˈäy ets ja Rahab?

6 Ja Gabaón jäˈäyëty tim tëgatsy mët ja wiinkpë käjpn. Pes yëˈëjëty të nety tmëdoyˈattë tijatyë Jyobaa të ttuny ets yˈëxkäjptë ko yëˈë diˈib pyudëjkëp ja kyäjpn. Pääty, en lugäär tsyiptundët mët ja israelitëty, ojts tˈëxtäˈäytyë winmäˈäny wiˈix mëët nyayajtuˈugyëdët  (Josué 9:3, 9, 10). Ja Gabaón jäˈäyëty wijy yajpattë, yˈëxkäjptë ko Jyobaa yëˈë nety nyitsiptuumpy ja israelitëty.

7 Rahab nan yˈëxkäjp ko Jyobaa pyudëjkëbë kyäjpn. Yëˈë kyaj nety yˈisraelitëty, per të nety tmëdoyˈaty wiˈixë Jyobaa dyaˈˈawäˈätspëtsëëmy ja israelitëty jap Egipto. Pääty ko nimajtsk ja käjpn niˈˈijxpë jyäjttë mä tyëjk, ta tˈanmääy ko myëbëjkypyë nety ko Jyobaa pyudëkëyäˈänëdë parë tjaˈabëktët ja nax käjpn. Rahab myëbëjk ko Jyobaa yajtsoˈoganëp mëdë fyamilyë. Pyëjtak ja mëbëjkënë mä Jyobaa, oyë nety tjanijawë ko axtë mbäät tkuˈoogë (Josué 2:9-13; 4:23, 24).

8. ¿Ti nääk ja israelitë yˈëxkäjptë?

8 Nˈoknimaytyakëm jatëgok ja rey Acab. Ko tˈijxy ja jënˈyaˈank tsyoony tsäjpotm, kyaj tˈëxkapany ko Diosë nety yˈatsoowëmbijtypy ja nyuˈkxtakënë Elías. Per nääk ja israelitë yˈëxkäjptë ko Diosë nety të ttuny ja miläägrë. Pääty yaxkaktë: “¡Jyobaa yëˈë Dios diˈib tëyˈäjtën!” (1 Reyes 18:39).

9. ¿Wiˈix tyam mbäät nˈijxëm ja Jyobaa “kyëˈë”?

9 Të yajnimaytyaˈaky ko näägë jäˈäy kyaj tˈëxkäjptë ko Dios pyudëjkëp pënaty mëduunëp ets nääk yˈëxkäjptë. Tyam, nan ta nimayë Dios mëduumbë diˈib yˈëxkäjptëp ko Dios pudëjkëdëp, ets ëtsäjtëm yëˈë nbanëjkxäˈänëmë yˈijxpajtën. ¿Wiˈix tyam mbäät nˈijxëm ja Jyobaa “kyëˈë” o ko yëˈë xypyudëjkëm? Ko yajxon nˈixyˈäjtëm, ta mbäät nˈijxëm ja “kyëˈë” ko nnijäˈäwëm wiˈix yëˈë jyaˈayˈaty ets wiˈix tijaty ttuny. Per ¿tijaty tyam xytyukˈijxëm ko Jyobaa pyudëjkëbë jäˈäy?

 TIJATY XYTYUKˈIJXËM KO JYOBAA XYJYANTSY PYUDËJKËM

10. ¿Ti xytyukˈijxëm ko Jyobaa duˈunyëm tpudëkë pënaty mëdunanëp? (Ixë dibujë mä tsyondaˈaky.)

10 Ta kanäk pëky diˈib xytyukˈijxëm ko Jyobaa duˈunyëm tpudëkë pënaty mëdunanëp. Janääm jatsojk nmëdoyˈäjtëm wiˈixë Jyobaa tpudëkë jäˈäy ko myënuˈkxtaˈagyëty (Salmo 53:2). Extëm nˈokpëjtakëm, tuˈugë Testiigë diˈib xëˈäjtp Allan japë nety kyäjpxwaˈkxy mä tuˈugë isla diˈib mutsk jap Filipinas. Mientrësë nety tmëtmaytyaˈaky tuˈugë toxytyëjk, ta tyëjkë jëëy yaxpë. ¿Tiko? Allan jyënaˈany ko mä tadë jopy të netyë Dios tˈanëëmë ets min kyuˈixëdë Testiigëty. Tyäˈädë toxytyëjk të nety yˈokˈëxpëjkpë mëdë Testiigëty. Per ko ojts pyëjknë, ta ojts nyëjkxnë tsënaabyë wiinktsoo ets kyaj mbäät nyekyˈëxpëjky. Pääty, mëjwiin kajaa tmëjjäˈäwë ko pojënë Dios ojts yˈatsoowëmbijtxëty ja nyuˈkxtakën. Ets nijeˈeyë kyanäjxy tuk jëmëjt ko nyëbejty.

¿Mˈijxypy wixatyë Jyobaa mbudëkëty mä mjukyˈäjtën? (Ixë parrafo 11-13)

11, 12. 1) ¿Wiˈixë Jyobaa tpudëkë pënaty mëduunëp? 2) Nimaytyäˈäk wiˈixë Jyobaa tpudëjkë tuˈugë nmëguˈukˈäjtëm.

11 Mä tyäˈädë tiempë, Jyobaa të nimay tpudëkë pënaty mëduunëp. Extëm nˈokpëjtakëm, mä kyajnëm tnijawëdë tëyˈäjtën, juˈktëp ijty, yajtuundëbë droogë o yˈijxtëbë pornografía. Ets jyamastuˈudandë, per kyaj tmëmadaktë. Per ko ojts tˈamdowdë Jyobaa naybyudëkë, ta “myooyëdë ja mëkˈäjtën” diˈib mëjwiin kajaa parë tmastuttë ja axëkˈäjtën (2 Korintʉ 4:7; Salmo 37:23, 24).

12 Jyobaa nan pyudëjkëp pënaty mëduunëp parë twinguwäˈägëdët ja yˈamay jyotmay. Min nˈokˈijxëm wiˈix jyajtyë Amy. Tyäˈädë nmëguˈukˈäjtëm yajkejxy mä tuˈugë isla parë tpudëkëdët ja nmëguˈukˈäjtëm mä tkojtë tuˈugë tëjk mä yˈëxpëkäˈändë, ets tuˈugë tëjk mä tsyëënëyäˈändë misioneerëty. Per tim tëgatsyë nety jap ja jukyˈäjtën. Näˈäty kyaj tii nëë ets ni jëën, ets janäämëty ja nëˈë tuˈu yˈaduky ko jyantsy tyuˈuy. Nan japë nety tsyëënë mä tuˈugë mutsk kuartuˈunk mä tuˈugë hotel, ets tjantsy pyaˈˈayoy ja fyamilyë. Tëgok, ta jyantsy jotˈambëjky axtë myëyaxkak tuˈugë nmëguˈukˈäjtëm diˈibë nety jam mëët tyundë. Ko jyajty mä kyuartë, ta jantsy axëëk nyayjäˈäwë tiko duˈun të yˈadëˈëtsy. Kyaj nety ti jëën ets jantsy agoots, ta ojts tmënuˈkxtaˈagyë Jyobaa. Ets ko ja jëën jyajty, ta ojts tkajpxy tuˈugë artikulo diˈib miimp mä rebistë Diˈib Xytyukˈawäˈänëm mä myinyë oybyë käjpxwijën parë misioneerëty. Ja artikulo yëˈë nety nyimaytyakypy wiˈix mbäät twinguwäˈägëdë jotmay, extëm ko mon tuk nyayjawëdët ets ko tyëgatsy ja kostumbrë. Amy jyënaˈany: “Duˈunëts njäˈäwë extëm yëˈëts jyawë Jyobaa xymyëtmaytyak. Ets yëˈëts diˈib xypyudëjkë parëts jap nduunˈadëˈëtsët” (Salmo 44:25, 26; Isaías 41:10, 13).

13. ¿Wiˈix nˈijxëm ko Jyobaa xypyudëjkëm parë nnitsiptuˈunëm ja madakën diˈib nmëdäjtëm mä ngäjpxwäˈkxëm?

13 Jyobaa nan të xypyudëjkëm parë nitsiptuˈunëm ja madakën diˈib nmëdäjtëm mä ngäjpxwäˈkxëm (Filipʉs 1:7). Extëm ko näägë gobiernë të tjayajtuˈudukäˈändë tyäˈädë tuunk, të yajmëjäˈtyë tyäˈädë jotmay mä yajkutujkpëty. Ets ja kujk nmadakëm 268 ok mä yajkutujkpëkopk diˈib jaˈäjtp abëtsemy nyaxwinyëdë. Extëm nˈokpëjtakëm, desde mä jëmëjt 2000 ja kujk nmadakëm 24 ok mä Tribunal Europeo de Derechos Humanos. Yajxon nyigëxëˈëky ko nipën mbäädë Jyobaa kyayajtuˈuˈadukyëty parë tpudëkëdë kyäjpn (Isaías 54:17; käjpxë Isaías 59:1). *

14. ¿Wixaty mas nˈijxëm ko xypyudëjkëmë Dios?

 14 ¿Wixaty mas nˈijxëm ko xypyudëjkëmë Dios? Tuk pëky ko mbäät ngäjpxwäˈkxëm abëtsemy nyaxwinyëdë (Matewʉ 24:14; Apostʉlʉty 1:8). Ets ja tuk pëky, ko niˈamukë Dios mëduumbë tuˈugyë nyajpatëm oy mää ntsoˈonëm. Kyaj jyaˈˈatyë wiinkpë relijyonk diˈib tuˈugyë nayaˈijtëp. Axtë jäˈäy diˈib kyaj Dios mëdundë, jënandëp: “[Jantsy ijtp] ja Dios mä miitsëty” (1 Korintʉ 14:25). Kanäk pëky nˈijxëm wiˈix tyamë Dios xypyudëjkëm (käjpxë Isaías 66:14). * Ets mijts, ¿mˈijxypy wiˈixë Jyobaa mbudëkëty mä mjukyˈäjtën?

¿MˈIJXYPY WIˈIX DIOS MBUDËKËTY?

15. ¿Tidaa ko näˈäty kyaj nˈijxëm wiˈixë Jyobaa xypyudëjkëm?

15 Waˈan näˈäty kyaj nbëjkëmë kuentë ko Jyobaa xypyudëjkëm. ¿Tiko? Yëˈko waˈan niˈigyë nmëmäˈäy nmëdäjëm ja nˈamayˈäjt njotmayˈäjtëm ets xytyukjäˈäytyëgoˈoyëm wiˈixë Jyobaa kanäkˈok të xypyudëjkëm. Duˈun jyajty ja Elías, yëˈë jantsy jotmëk ijty. Per ko ja reyna Jezabel yaˈooganë, ta tjäˈäytyëgooy wixatyë netyë Jyobaa të yˈokpudëjkëbë. Biiblyë jyënaˈany ko Elías mëk jyantsy tsyëˈkë axtë jyënany ko mas oy ko tyimˈoogët (1 Reyes 19:1-4). ¿Wiˈixë nety mbäät yajmëjämoˈoy ets tˈaxäjët ja naybyudëkë? Ko tˈamdowëdë Jyobaa (1 Reyes 19:14-18).

16. Ko nbatëmë amay jotmay, ¿wiˈix mbäät nˈijxëm ko Jyobaa xypyudëjkëm?

16 Job nan yëˈëyë myëmääy myëdäj ja yˈamay jyotmay ets kyaj tˈijxy ja jyotmay extëmë Jyobaa tˈixy (Job 42:3-6). Näˈäty, nan mbäät kyaj nˈijxëm wiˈixë Jyobaa xypyudëjkëm ko nbatëm ja amay jotmay. ¿Ti mbäät nduˈunëm parë nˈijxëm? Ko nbawinmäˈäyëm wiˈixë Biiblyë jyënaˈany mä ja njotmayˈäjtëm. Netë Jyobaa nˈijxëm ko yajpääty  mët ëtsäjtëm ets njënäˈänëm extëmë Job: “Yëˈë ndatskëts të nety tmëdoyˈaty wiˈix myajnimaytyaˈaky, per tyam njantsy ijxypyëts mijts mëdëtsë nwiin”.

Mbäädë Jyobaa xyajtuˈunëm parë nbudëjkëmë wiinkpë (Ixë parrafo 17 etsë 18)

17, 18. 1) ¿Wiˈix mbäät xyˈixy ko mbudëjkëbë Jyobaa mä mjukyˈäjtën? 2) Nimaytyäˈägë eksperiensyë wiˈixë Jyobaa të tpudëkë näägë nmëguˈukˈäjtëm.

17 ¿Wiˈix mbäät xyˈixy ko mbudëjkëbë Jyobaa mä mjukyˈäjtën? Min nˈokˈijxëm mëgoxk pëky. 1) Ko mwinmayët ko yëˈë Jyobaa ojts mbudëkëty parë xypyaty ja tëyˈäjtën. 2) Ko xyjamyatsët wiˈix mjënany ko tëgok ojts xymyëdoy tuˈugë diskursë: “¡Tyäˈädë yëˈëtsë nety nyajtëgoyˈajtypy!”. 3) Waˈan të xyˈixy wiˈixë Jyobaa të tˈatsoowëmbity tuˈugë mnuˈkxtakën. 4) Waˈanë nety niˈigyë xymyëdunäˈänyë Jyobaa ets të xyˈixy wiˈix yëˈë të mbudëkëty parë duˈun xymyëduny. 5) Waˈanë mduunk ojts xymyastuˈuty mët ko kyaj nety mmoˈoyëtyë tiempë parë niˈigyë mgäjpxwäˈkxët o mnëjkxët mä tuˈukmujkën ets të xyˈixy ko tëyˈäjtën extëmë Jyobaa twandaˈaky, ko jyënaˈany: “Ninäˈä ngamastuˈudët” (Ebreeʉsʉty 13:5). Ko nnaymyaˈayëm mëdë Jyobaa, ta kyaj tsyiptaˈaky nˈijxëm wixaty xypyudëjkëm mä njukyˈäjtënˈäjtëm.

18 Jap Kenia, tuˈugë nmëguˈukˈäjtëm diˈib xyëˈäjtypy Sarah yëˈë nety yaˈëxpëjkypy tuˈugë toxytyëjk, ets duˈunë nety tˈixy ko kyaj tmëjjawë tijaty tyukniˈˈijxëp. Sarah ta tmënuˈkxtakyë Jyobaa ets dyajtëëy pën oy ko kyaj tnekyyaˈëxpëkëdë tyäˈädë toxytyëjk. Ko nyuˈkxtaktääy, ta ja toxytyëjk ojts myëgajpxyëty mä telefënë ets yˈanmääyë pën mbäät mëët nyijkxy mä tyuˈukmuktë. ¡Sara kyaj tmëbëkany! Ëtsäjtëm nan mbäät nˈijxëm wiˈixë Jyobaa xypyudëjkëm ko nˈijxëm tijaty tyuumpy. Rhonna diˈib tsënaapy Asia jyënaˈany ko mbäät kyaj netyë nˈijxëm wiˈixë Jyobaa xypyudëjkëm, per ko net nˈijxënë, ta njaygyujkëm ko Jyobaa jantsy naytyukjotmaytyuunëp mët ëtsäjtëm.

19. Pën nˈixäˈänëm wiˈixë Dios xypyudëjkëm, ¿ti mbäät nˈaktuˈunëm?

19 Pën nˈixäˈänëm wiˈixë Dios xypyudëjkëm, nan tsojkëp nmëdäjtëm tuˈugë “korasoonë wäˈätspë” (Matewʉ 5:8). Tyäˈädë yëˈë yˈandijpy ko tsojkëp nwinmäˈäyëm diˈib oy ets kyaj nekytyuˈunëmë axëkˈäjtën (käjpxë 2 Korintʉ 4:2). Mä tyäˈädë artikulo të nnijäˈäwëm ko tsojkëp mëdë Jyobaa nnaymyaˈayëm parë nˈijxëm wiˈix xypyudëjkëm. Ets mä jatuˈukpë, yëˈë nˈëxpëkäˈänëm wiˈix ko nmëdäjtëmë mëbëjkën mbäät xytyukˈijxëm ko Jyobaa xypyudëjkëm mä jukyˈäjtën.

^ parr. 3 Deuteronomio 26:8: “Taanëmtsë Jyobaa xyajpëtsëëmdë Egipto mëdë kyëˈëjë kumëjääbë etsë kyëˈë xäjtëy, mëdë mëk tsëˈëgë ets mëdë ijxwëˈëmën ets mëdë miläägrë”.

^ parr. 13 Isaías 59:1: “¡Okˈixtë! Jyobaa kyëˈë kyaj kyonëty parë myajnitsoˈogëdët, nan kyaj nyatëty parë kyaj tmëdoowˈitët”.

^ parr. 14 Isaías 66:14: “Ets mˈixandëbë tyäˈädë, etsë kyorasoon xyondäˈägäˈäny, ets duˈunë mbäjk pyëtsëmäˈäny extëmë mëëyuˈunk. Etsë Jyobaa kyëˈë yaˈixyˈatäˈäny mä tyuumbëtëjk, per yëˈë axëëk dyajwëˈëmäˈäny ja myëtsipëty”.