Nëjkx parë xyʼixët diʼib tmëminy

Nëjkx mä myiny tukëʼëyë titulo

 ARTIKULO DIˈIB YAˈËXPËJKP 15

Nˈokpanëjkxëmë Jesusë yˈijxpajtën ets nˈokmëdäjtëm ja jotkujkˈäjtën

Nˈokpanëjkxëmë Jesusë yˈijxpajtën ets nˈokmëdäjtëm ja jotkujkˈäjtën

“Dios mmoˈoyëdët yëˈë yˈagujkˈäjt jyotkujkˈäjtën, diˈibë waanë niˈigyë myëjëty [...] kyuwäˈänëp ja mjot mwinmäˈäny” (FILIP. 4:7).

ËY 113 Nˈoknayaˈijtëm tuˈugyë

DIˈIB YAJNIMAYTYÄˈÄGÄÄMP *

1, 2. ¿Tiko netyë Jesus yˈamaybyaaty jyotmaybyaaty mëjwiin kajaa?

JA XËËW mä netyë Jesus yˈooganë, mëk ojts jyantsy myay jyantsy tyajy, pes nyijäˈäwëbë nety ko ja axëkjäˈäytyëjk yaˈˈayowäˈänyëty ets tyëytyunäˈänyëty axtë ko yˈoogët. Per tamë nety ja tuk pëky diˈib jotmaytyuunëp. Kom mëk tjantsy tsyokyë Tyeety, yëˈë nety tyunaampy ti tyukjotkëdäˈägëp ets nyijäˈäwëbë nety ko pën myëmadakypy ja amay jotmay, mbäädë nety dyajmëjpëtsëëmë xyëëw. Nan mëkë nety ttsokyë naxwinyëdë jäˈäy ets nyijäˈäwëbë nety ko pën myëmëdoobyë Jyobaa axtë ko yˈoogët, mbäädë nety tpäättë ja jukyˈäjtën diˈib winë xëëw winë tiempë.

2 Oyë netyë Jesus mëjwiin kajaa dyajnäjxyë amay jotmay, duˈunyëm tmëdäjty ja jotkujkˈäjtën. Të nety ja yˈapostëlëty tˈanëëmë: “Nmooytyëpts miits yëˈë njotkujkˈäjtënëts” (Fwank 14:27). Myëdäjt ja Diosë “yˈagujkˈäjt jyotkujkˈäjtën”, jaˈa njënäˈänëm, ja nikˈäjt xeemyˈäjtën diˈib jyäˈäwëp tuˈugë jäˈäy ko oy yˈity mëdë Jyobaa. Ets yëˈë tyäˈädë jotkujkˈäjtën diˈibë Jesus myëdäjt mä jyot wyinmäˈäny ets mä jyot kyorasoon (Filip. 4:6, 7).

3. ¿Ti nˈixäˈänëm mä tyäˈädë artikulo?

3 Nituˈugë naxwinyëdë jäˈäy duˈun tkayajnaxäˈänyë mëk mäˈäy mëk täjën extëmë Jesus. Per niˈamukë pënaty panëjkxëdëp wyinguwäˈägëyandëbë amay jotmay (Mat. 16:24, 25; Fwank 15:20). Ets näˈäty, nyajnaxäˈänëmë amay jotmay, duˈun extëmë Jesus. Per ¿ti mbäät nduˈunëm parë kyaj xymyëmadakëm ets xypyëjkëm ja jotkujkˈäjtën? Min nˈokˈijxëm tëgëk pëky ti tyuunë Jesus ko ojts ttuunë Tyeetyë tyuunk yä Naxwiiny, ets wiˈix mbäät nbanëjkxëmë yˈijxpajtën ko nanduˈun nyajnäjxëmë amay jotmay.

 JESUS NUˈKXTAK JANÄÄM JATSOJK

Ko nuˈkxtakëm xypyudëjkëm parë nnayjyäˈäwëm agujk jotkujk. (Ixë parrafo 4 axtë 7).

4. Extëm jyënaˈanyë 1 Tesalonicenses 5:17, pëjtäˈäk tuˈuk majtskë ijxpajtën diˈib xytyukˈijxëm ko Jesus janääm jatsojk tmënuˈkxtakyë Tyeety ja xëëw mä yˈakjukyˈajty yä Naxwiiny.

4 (Käjpxë 1 Tesalonicenses 5:17, TNM). * Ko nety wyingoonë mä Jesus yˈooganë, janääm jatsojk tmënuˈkxtakyë Tyeety. Extëm ko ttukniˈˈijxë ja yˈapostëlëty wiˈix yajjamyatsët ja yˈoˈkën xëëw, ta nyuˈkxtaky mä tkayajnaxynyëm ja tsäjpkaaky ets nanduˈun mä tkayajnaxynyëm ja binë (1 Kor. 11:23-25). Ets ko ojts tsyoˈonëdë mä nety të ttundë ja Paskë, ta nanduˈun nyuˈkxtaktë (Fwank 17:1-26). Jesus nan nuˈkxtak janääm jatsojk ko jyäjttë mä ja lugäär diˈib xyëwˈäjtypy, Getsemaní (Mat. 26:36-39, 42, 44). Ets ja ääw ayuk diˈib yˈakkäjpxpëtsëëm mä nety yˈooganë, yëˈë mä tmënuˈkxtakyë Tyeety (Luk. 23:46). Extëm nˈijxëm, Jesus tyukmëtmaytyaktääyë Tyeety tijaty jäjt këbajtë ja xëëw mä nety yˈooganë.

5. ¿Tiko ja apostëlëtëjk nyaygyumanäjxëdë?

5 Tuk pëky diˈibë Jesus pudëjkë parë tmëmadaky ja amay jotmay, yëˈë ko xëmë tmënuˈkxtakyë Tyeety parë pyudëkëdët. Per ja apostëlëtëjk kyaj duˈun nyuˈkxtaktë, pääty nyaygyumanäjxëdë ja ux mä netyë Jesus yajmatsanë (Mat. 26:40, 41, 43, 45, 56). ¿Ti tyäˈädë xytyukniˈˈijxëm? Ko net nmëmadäˈägäˈänëm ja amay jotmay, pën nuˈkxtakëm janääm jatsojk, duˈun extëm ttuunyë Jesus. ¿Ti net mbäät nˈamdoˈowëm ko nuˈkxtakëm?

6. ¿Wiˈix xypyudëkëyäˈänëmë mëbëjkën parë nˈijtëm jotkujk?

6 Mbäädë Jyobaa nˈamdoˈowëm parë niˈigyë dyajkëktëkët ja nmëbëjkënˈäjtëm (Luk. 17:5; Fwank 14:1). Jëjpˈam ets nyajkëktëjkëm mët ko Satanás yˈijxmatsaampy niˈamukë pënaty pyanëjkxtëbë Jesus (Luk. 22:31). ¿Wiˈix  xypyudëkëyäˈänëmë mëbëjkën parë nnayjyäˈäwëm jotkujk ko nwinguwäˈkëm tuˈuk tuˈugë jotmay? Wenë, ko nety të nduˈunëmë mëjääw parë nyaˈoˈoyëm tuˈugë jotmay, ja mëbëjkën diˈib nmëdäjtëm mä Jyobaa, yëˈë xypyudëkëyäˈänëm parë kyaj nekymyëmäˈäy nekymyëdäjëm, pes nnijäˈäwëm ko yaˈoyëyaampy näˈä tˈixy ko mbäät dyaˈoyë. Ko ndukjotkujkˈäjtëmë Jyobaa ko mbäät duˈun ttuny, yëˈë xypyudëkëyäˈänëm parë jot winmäˈäny etsë jot korasoon yˈitët jotkujk (1 Peed. 5:6, 7).

7. ¿Ti xytyukniˈˈijxëm extëm jyënaˈanyë Robert?

7 Ko nuˈkxtakëm, yëˈë xypyudëkëyäˈänëm parë nnayjyäˈäwëm jotkujk oy wiˈix njäjt ngëbajtëm. Min nˈokˈijxëm wiˈixë Robert tmëdatyë agujkˈäjt jotkujkˈäjtën, yëˈë tyuny mëjjäˈäy ets ja jyëmëjt naxy 80. Yëˈë jyënaˈany: “Yëˈë käjpxwijën diˈib yajpatp mä Filipʉs 4:6, 7, yëˈëts xypyudëjkëp parëts nwinguwäˈägë kanäk naxë amay jotmay nuˈunëts kujk njukyˈaty. Tëts nbäätyë jotmay mäts nyajtëgoyˈatyë meeny sentääbë, ets tuk tiempë nan kyajts nekytyuuny mëjjäˈäy”. Per ¿ti pudëjkëbë Robert parë duˈunyëm nyayjyawëty jotkujk? Yëˈë jyënaˈany: “Netyëts njantsy myënuˈkxtaˈagyë Dios kots xytyuktëkë mäˈäy täjën. Pes kots janääm jatsojk njantsy nyuˈkxtaˈaky ets winë ääw winë jot, mas niˈigyëts njawë ja agujkˈäjt jotkujkˈäjtën”.

JESUS JYANTSY TYUKXONDAK KO OJTS YˈËWAˈKXY KYÄJPXWAˈKXY

Ko ngäjpxwäˈkxëm xypyudëjkëm parë nnayjyäˈäwëm agujk jotkujk. (Ixë parrafo 8 axtë 10).

8. Oknimaytyäˈäk ja tuk pëky, tiko Jesus nyayjyäˈäwë agujk jotkujk extëm jyënaˈanyë Fwank 8:29.

8 (Käjpxë Fwank 8:29). Jesus nnayjyäˈäwë agujk jotkujk axtë mä yajpajëdijty. ¿Tiko? Yëˈko nyijäˈäwëbë nety ko yëˈë yajjotkujkˈäjtypyë Tyeety, myëmëdoow axtë mä ojts jyantsy tsyiptakxëty. Ets kom mëkë nety tjantsy tsyoky, pääty jëjpˈam tpëjtaky ja Tyeetyë tyuunk. Mä  kyaminyëm yä Naxwiiny, yëˈë netyë Dios yajtuunëp extëm “diˈib nyiwintsënˈäjtypyë tuunk” (Prov. 8:30). Ets ko jyukyˈajty yä Naxwiiny, jyantsy tyukxondak ko ttukniˈˈijxë jäˈäy pënën Tyeetyˈajtypy (Mat. 6:9; Fwank 5:17). Tyäˈädë tuunk yëˈë diˈib yajnayjyäˈäwë agujk jotkujk (Fwank 4:34-36).

9. ¿Wiˈix xypyudëjkëm ko yëˈëyë nmëwiin nmëjotëmë ëwäˈkx käjpxwäˈkxk?

9 Yëˈë nety nbanëjkxëmë Jesusë yˈijxpajtën ko nmëmëdoˈowëmë Jyobaa ets ko nduˈunëm “waanë niˈigyë ja Nintsënˈäjtëmë tyuunk” (1 Kor. 15:58). Ja Dios mëduumbë diˈib yëˈëyë myëwiin myëjotëp ja ëwäˈkx käjpxwäˈkxk, kyaj duˈun ja yˈamay jyotmay tˈixy extëmë jäˈäy diˈib nbatëm mä nˈëwäˈkx ngäjpxwäˈkxëm (Apos. 18:5). ¿Tiko? Yëˈko yëˈëjëty mas niˈigyë amay jotmay tpäättë ets kyaj dyuˈunëty ëtsäjtëm. Per ko netë tyäˈädë jäˈäy ttsoktë Jyobaa etsë net tmëdowdë, ta ja jyukyˈäjtën yˈoyëdë ets ta net yˈijnëdë agujk jotkujk. Koogoo nˈijxëm duˈun tyuny jyatyëty, ta niˈigyë nmëbëjkëm ko Jyobaa xykyuentˈatäˈänëm. Tyäˈädë yëˈë diˈib net xyyajnayjyäˈäwëm agujk jotkujk. Tuˈugë nmëguˈukˈäjtëm diˈib myëdäjtypyë mëk moˈon mëk tujkën nuˈunë xyëëw jyukyˈäjtën ets nyayjyawëty ko kyaj ti ttsoowëty, duˈun tnimaytyaˈaky: “Kots jamë nxëëw ndiempë nyajtuny mä Diosë tyuunk, yëˈë diˈibëts xypyudëjkëp parëts nnayjyawëty jotkujk ets parëts kyaj xymyëmadäˈägët wiˈixëts nnayjyawëty. Nwinmayëts ko mas niˈigyëts nmëwingonyë Jyobaa kots nˈëwaˈkxy ngäjpxwaˈkxy”.

10. ¿Ti xytyukniˈˈijxëm extëmë Brenda jyënaˈany?

10 Min nanduˈunë nˈokˈijxëmë yˈijxpajtënë Brenda. Yëˈë mëdë nyëëx myëdäjttëp tuˈugë mëk päˈäm. Brenda yëˈë yajtuumbyë siyë de rueedë ets kyaj nëgoo ti jyot myëjääw, per koogoo myadaˈaky, ta nyijkxy ëwäˈkx käjpxwäˈkxpë tëjkmdëjkm, ets mas niˈigyë jäˈäy tmëtmaytyaˈaky ko tnijayë. Yëˈë jyënaˈany: “Kots njaygyujkë ko mä tyäˈädë jukyˈäjtën kyajts mbäät nnekyˈagëdaˈaky. Tats ngupëjky ets tats ja nwinmäˈäny jamyë nbëjtaky mä Diosë tyuunk. Pes kots nˈëwaˈkxy ngäjpxwaˈkxy, yëˈëts xytyukjäˈäytyëgoopy ja nˈamay njotmay. Jamyëts ja njot nwinmäˈäny nbëjtaˈaky parëts nbudëkëyaˈany ja jäˈäy diˈibëts nbatypy mäts nˈëwaˈkxy ngäjpxwaˈkxy ets yëˈëts diˈib xytyukjamyajtsp janääm jatsojk ja jotkujkˈäjtën diˈibëts nˈawijxy njëjpˈijxypy”.

JESUS KYUPËJK PARË PYUDËKËDËT JA MYËTNAYMYAAYËBËTY

Ko nmëdäjtëmë oybyë mëtnaymyaayëbë xypyudëjkëm parë nnayjyäˈäwëm agujk jotkujk. (Ixë parrafo 11 axtë 15).

11-13. 1) ¿Wiˈix ja Jesusë yˈapostëlëty ets ja yˈëxpëjkpëty dyajnigëxëˈktë ko jantsy mëtnaymyaayëbëˈäjtëdëp? 2) ¿Wiˈixë Jesus pyudëjkë ja myëtnaymyaayëbëty?

11 Ko Jesus ojts ttuunë ja Tyeetyë tyuunk yä Naxwiiny, yajnäjx mëjwiin kajaa amay jotmay. Per ja yˈapostëlëty yajnigëxëˈktë ko jantsy mëtnaymyaayëbëˈäjtëdëp, duˈun extëm jyënaˈanyë Proverbios 18:24: “Taaˈäjtp tuˈugë mëtnaymyaayëbë diˈib mas nˈookjäˈäwëm ets kyaj dyuˈunëty tuˈugë mmëgaˈax”. Jesus mëjwiin kajaa dyajtsobaty ja yˈapostëlëty, pes nˈokjamyajtsëm ko mä tadë tiempë nituˈugë nety ja myëgaˈaxëty kyamëbëkëdë (Fwank 7:3-5). Tëgok, axtë jënandë ja myëguˈuktëjk ko të lyokëjaty (Mar. 3:21). Per ja yˈapostëlëty kyaj duˈun jyaˈayˈäjttë, pääty tˈanmääy ja ux mä nety yajmatsanë: “Miitsëty xëmë myajpäättë mët ëjts kots nyajnaxyë ayoˈon jotmay” (Luc. 22:28, TNM).

12 Ja apostëlëtëjk axëëk näˈäty dyajnayjyäˈäwëdë Jesus, per yëˈë kyaj tˈijxy mäjaty tyëgooytyë, yëˈë yˈijx ko mëbëjkëdëp (Mat. 26:40; Mar. 10:13, 14; Fwank 6:66-69). Ja ux mä mëët yˈakˈyajpattë, duˈun tˈanmääy: “Miitsëty ndijtë mëtnaymyaayëbëty, mët ko të ndukˈixtë tëgekyë diˈibëts ja nDeety ëj të xytyukˈixy” (Fwank 15:15). Seguurë ko Jesus mëjwiin kajaa ojts myëjääwmoˈoyëty ja myëtnaymyaayëbëty. Ets ko duˈun pyudëjkëdë, yëˈë diˈib agujk jotkujk yajnayjyäˈäwë nuˈun Dios mëduuny (Luk. 10:17, 21).

13 Jesus kyaj yëˈëyë mëët nyaymyaayë ja yˈapostëlëty, nan myëdäjtë wiinkpë myëtnaymyaayëbë, duˈunë yetyëjk etsë toxytyëjk, tam  diˈib pudëjkëdë mä ojts yˈëwaˈkxy kyäjpxwaˈkxy ets tam diˈib tiiyëm tukmëduunëdë. Wiinkpëty woow wijtsëdë mä jyëën tyëjk parë yajkääy yaˈukëdë (Luk. 10:38-42; Fwank 12:1, 2). Ets nan tam diˈib jamyëdäjtëdë mä ojts yˈëwaˈkxy kyäjpxwaˈkxy ets dyajtuundë myeeny syentääbë parë tpudëjkëdë Jesus (Luk. 8:3). Jesus myëdäjtë myëtnaymyaayëbë diˈib ojts pyudëkëdë mët ko nyijäˈäwëdëbë nety ko yëˈë nan mbäät pyudëkëdë. Nan tyukmëduun tijaty ja yˈëxpëjkpëty ets kyaj tˈawijxy ttundët diˈib kyaj mbäät tmëmadäˈäktë. Ets oyë netyë Jesus wyäˈätsjäˈäyëty, myëjjäˈäwë tijaty ja myëtnaymyaayëbëty tukmëduunëdë oyë nety pokyjyaˈay yajpäättë. Mbäät nˈijtëm seguurë ko pudëjkëdë ja myëtnaymyaayëbëty parë nyayjyawëdët agujk jotkujk.

14, 15. 1) ¿Wiˈix mbäät nbatëmë oybyë mëtnaymyaayëbë? 2) ¿Wixaty xypyudëkëyäˈänëm?

14 Oybyë mëtnaymyaayëbë xypyudëkëyäˈänëmë parë xëmë nmëmëdoˈowëmë Jyobaa. Parë nmëdäjtëmë oybyë mëtnaymyaayëbë tsojkëp ëtsäjtëm jawyiin nˈijtëm oy myëtnaymyaayëbë (Mat. 7:12). Extëm nˈokpëjtakëm, Biiblyë xyˈanmäˈäyëm parë kyaj nbaˈˈayoˈowëmë tiempë etsë jot mëjääw mä nbudëjkëmë nmëguˈukˈäjtëm, ets mas niˈigyë pënaty yajtëgoyˈäjttëp (Éfes. 4:28). Nˈokwinmäˈäyëmë nmëguˈukˈäjtëm diˈib mëët nduˈukmujkëm diˈib yajtëgoyˈajtypyë naybyudëkë. ¿Jam niduˈuk diˈib kyaj mbäät mä nyijkxy? ¿Mbäät nëjkx njuˈuy ngëbajtëm tijaty yajtëgoyˈajtypy? ¿Jam niduˈugë familyë diˈib yaˈˈamääytyakypyë myeeny syentääbë? ¿Mbäät nwoˈowëm ets nyajkäˈäy nyaˈukëm? ¿Ndukjäjtëm nyajtuˈunëmë sitio jw.org® etsë JW Library®? Pën njäjtëm, ¿mbäät nbudëjkëm parë nanduˈun tjattët wiˈix dyajtundët? Ko ja jot winmäˈäny nbëjtakëm parë nbudëjkëm ja nmëguˈukˈäjtëm, mbäät nnayjyäˈäwëm agujk jotkujk (Apos. 20:35).

 15 Ja mëtnaymyaayëbë diˈib nmëdäjtëm, xypyudëkëyäˈänëm ko nwinguwäˈkëmë amay jotmay ets nan xypyudëkëyäˈänëm parë nnayjyäˈäwëm agujk jotkujk. Ets duˈun extëmë Elihú tmëdoowˈijty ko Job tyukmëtmaytyaktääyë yˈamay jyotmay, nanduˈun ja nmëtnaymyaayëbëˈäjtëm tmëdoowˈitäˈändë maˈkxtujkën myëët ko ndukmëtmaytyakëm tijaty nmëmäˈäy nmëdäjëm (Job 32:4). Kyaj mbäät nˈawijxëm parë xyˈanmäˈäyëm ja nmëtnaymyaayëbëˈäjtëm ti mbäät nduˈunëm, per oy ko nmëdoowˈijtëm wiˈix xykyäjpxwijëm mëdë Biiblyë (Prov. 15:22). Ets ko nyajtëgoyˈäjtëmë naybyudëkë, nˈokjäˈäyˈäjtëm yujy tudaˈaky extëm ja rey David, diˈib kyupëjk ets pyudëkëdët ja myëtnaymyaayëbëty (2 Sam. 17:27-29). Pesë duˈumbë mëtnaymyaayëbë, yëˈë xytyukmayˈäjtëmë Jyobaa (Sant. 1:17).

¿WIˈIX MBÄÄT NMËDÄJTËM JA JOTKUJKˈÄJTËN?

16. Extëm jyënaˈanyë Filipʉs 4:6, 7, ¿wiˈix mbäät nbatëmë jotkujkˈäjtën? Nimaytyäˈäk.

16 (Käjpxë Filipʉs 4:6, 7). ¿Tiko Jyobaa xyˈanmäˈäyëm ko mbäät nmëdäjtëm ja jotkujkˈäjtën diˈib yajkypy “mët ja Jesukristë”, o mët yëˈëgyëjxmë Jesus? Yëˈko parë nmëdäjtëmë tyäˈädë jotkujkˈäjtën mä jot winmäˈäny ets mä jot korasoon, jëjpˈam njaygyujkëm tijaty tyunaambyë Jesus parë yˈadëwët tijatyë Dios të ttuknibëjtäägë ets nmëbëjkëm. Extëm nˈokpëjtakëm, xyjyotkujkmoˈoyëm ko nnijäˈäwëm nyajpokymyaˈkxäˈänëm mët yëˈëgyëjxm ko Jesus ojts xykyuˈoˈkëm (1 Fwank 2:12). Nan të nnijäˈäwëm ko Jesus tyuny Rey mä Diosë yˈAnaˈam Kyutujkën ets ko dyaˈoyëyaˈany wixaty Satanás të xytyuˈunëm mëdë jyaˈay. ¡Tyäˈädë njantsy yˈawijx njantsy jyëjpˈijxëm! (Is. 65:17; 1 Fwank 3:8; Diˈibʉ Jat. 21:3, 4). Ets nan xymyoˈoyëmë jotmëkˈäjtën ko nnijäˈäwëmë Jesus yajpääty mët ëtsäjtëm parë xypyudëjkëm mä nyajtuˈuyoˈoyëm ja tuunk diˈib të xytyuknipëjkëm (Mat. 28:19, 20). ¿Këdii parë nmëdäjtëmë agujk jotkujkˈäjtën, jëjpˈam nyajjotkujkmoˈoyëm, nˈawijx njëjpˈijxëm tijaty miimp këdakp ets nyajjotmëkmoˈoyëm?

17. 1) ¿Wiˈix mbäät tuˈugë Dios mëduumbë tmëdatyë agujkˈäjt jotkujkˈäjtën? 2) Extëm jyënaˈanyë Fwank 16:33, ¿ti net ndunäˈänëm?

17 Ko nbanëjkxëmë Jesusë yˈijxpajtën mbäät nnayjyäˈäwëm agujk jotkujk ko nyajkëjx nyajnäjxëmë amay jotmayë mëjwiin kajaabë. ¿Wiˈix? Myëduˈuk, ko nnuˈkxtakëm janääm jatsojk, myëmajtsk, ko nmëmëdoˈowëmë Jyobaa ets ko nˈëwäˈkx ngäjpxwäˈkxëm amumduˈukjot axtë mä xytsyiptakxëm. Ets myëdëgëëk, ko ngupëjkëm ets ja nmëtnaymyaayëbëˈäjtëm xypyudëjkëm. Ko duˈun nduˈunëm, ta ja Diosë yˈagujkˈäjt jyotkujkˈäjtën tkuwäˈänäˈäny ja jot winmäˈäny ets jot korasoon. Ets duˈun extëmë Jesus, nëjkxëp nmëmadakëm oytyim diˈibëtyë amay jotmay (käjpxë Fwank 16:33).

ËY 41 Tunë mayˈäjtën mmëdoowˈitëtsë nuˈkxtakën

^ parr. 5 Niˈamukë nmëdäjtëmë amay jotmay diˈib mbäät xypyëjkëm ja agujkˈäjt jotkujkˈäjtën. Mä tyäˈädë artikulo nˈixäˈänëm tëgëk pëky diˈibë Jesus tyuun parë tmëdäjtyë jotkujkˈäjtën ets nan nˈixäˈänëm ti mbäät nduˈunëm parë nbanëjkxëmë yˈijxpajtën, oy nyajnäjxëmë amay jotmayë mëjwiin kajaabë.

^ parr. 4 1 Tesalonicenses 5:17TNM: “Nuˈkxtäˈäktë janääm jatsojk”.