Nëjkx parë xyʼixët diʼib tmëminy

Nëjkx mä myiny tukëʼëyë titulo

Nˈokˈoyjyaˈaytyakëm mëdë jabyoˈkxyjyaˈayëty

Nˈokˈoyjyaˈaytyakëm mëdë jabyoˈkxyjyaˈayëty

“Kyaj xyjaˈaytyëgoytyët es mˈoyjyaˈayˈattët mët ja diˈibë jäjttëp mä mdëjk” (Ebreeʉsʉty 13:2).

ËY 50 ETSË 20

1, 2. 1) ¿Ti jotmay wyinguwäˈkëdëp mayë jabyoˈkxyjyaˈay? (Ixë dibujë mä tsyondaˈaky). 2) ¿Ti xytyukjamyajtsëmë Biiblyë, ets ti yajtëˈëwënë yaˈˈatsoowëmbitäämp?

TAM nyëjkxnë naxy 30 jëmëjt ko Osei, tuˈugë yetyëjk diˈib Ghana tsyoˈony mä pyaˈis África ets ojts nyijkxy Europa [1] (ixë notë). Mä tadë tiempë kyaj nety Tyestiigëty. Osei jyamyejtsypy tijaty jotmay pyat. Jyënaˈany: “Netyëts nbëjkyë kuentë ko nimay ja jäˈäy kyajts xytyundë kuentë. Nan kyajts nˈoyjyäˈäwë extëm yˈixëty ja tiempë, pes kojëts nbëtsëëmy mä ja abionk, jantsy xujxp o tëtyky, ninäˈänëmtsë nety ngajawë mäjëtsë njukyˈäjtën, tajëts ndëjkë jëëy yaxpë”. Komë Osei ojts tsyiptakxëty tjatët ja ayuk diˈib jap yajkäjpxp, jaanëm kyum jëmëjt tpatyë tyuunk diˈib oy. Ets kom jagamë nety të nyëjkxnë, jyantsy pyaˈˈayoow ja fyamilyë ets naytyuˈuk nyayjäˈäwë.

2 Koxyëp ëtsäjtëm duˈun nˈokjäjtëm, ¿wiˈixxyëp ntsojkënyëˈäjtëm nyaˈˈagëˈë nyaˈˈaxäjëm? Seguurë ko nmëjjäˈäwëmxyëp ko tsuj yajxon xyˈagëˈë xyˈaxäjëmë nmëguˈukˈäjtëm mä ja tuˈukmujkën, oy wiˈix nˈixˈäjtëm ets oy mä ntsoˈonëm. Mä Biiblyë duˈun  yaˈˈanëëmëdë Dios mëduumbë: “Kyaj xyjaˈaytyëgoytyët es mˈoyjyaˈayˈattët mët ja diˈibë jäjttëp mä mdëjk” (Ebreeʉsʉty 13:2) (ixë rekuäädrë “¿Ti yˈandijpy?”). Ko jyënaˈany “mˈoyjyaˈayˈattët mët ja diˈibë jäjttëp mä mdëjk”, mä ayuk grieegë yëˈë yˈandijpy “nˈoyjyaˈaytyakëm mëdë jäˈäy diˈib kyaj nˈixyˈäjtëm”. Pääty mä tyäˈädë artikulo nˈatsoowëmbitäˈänëmë tyäˈädë yajtëˈëwën: ¿Wiˈixë Jyobaa tˈixyë jabyoˈkxyjyaˈay? ¿Tsojkëp nyajtëgäjtsëmë winmäˈäny mä wiˈix nˈijxëmë jäˈäy diˈib tsoˈondëp wiink lugäär? ¿Wiˈix mbäät nbudëjkëmë jabyoˈkxyjyaˈay ets oy nˈagëˈë nˈaxäjëm ko myindët mä nduˈukmujkëm?

WIˈIXË JYOBAA TˈIXYË JABYOˈKXYJYAˈAY

3, 4. Extëm jyënaˈanyë Éxodo 23:9, ¿wiˈixë netyë Jyobaa ttseky jyaˈayˈattët ja israelitëty mëdë jabyoˈkxyjyaˈayëty, ets tiko?

3 Ko ja israelitëty yˈawäˈätspëtsëëmdë Egipto mä nety të yajtuumbëˈat yajmosëˈattë, ta Jyobaa myooyëdë Ley mä ojts yajtukˈanaˈamdë yˈoyjyaˈaytyäˈäktët mëdë jabyoˈkxyjyaˈayëty diˈib patsoˈonëdë Egipto (Éxodo 12:38, 49; 22:21). Pesë Jyobaa nyijäˈäwëbë nety ko näˈäty tsiptakxëdëp tˈijxwëˈëmdët ja jukyˈäjtën, pääty tsuj yajxon tkuentˈäjty. Extëm nˈokpëjtakëm, yajnigutujkë parë jabyoˈkxyjyaˈay nyëjkxtët kamˈayeˈebyë ets dyajmuktët ja pëjtaˈaky diˈib ja tuumbëtëjk yajwëˈëmdëp (Levítico 19:9, 10).

4 Jyobaa kyaj nety jeˈeyë ttseky ets ja israelitëty twingutsëˈëgëdët pënaty wiink nax wiink käjpn tsoˈondëp, diˈibë nety tsyejpy yëˈë ets tjamyatstët wiˈix nyayjawëty tuˈugë jabyoˈkxyjyaˈay (käjpxë Éxodo 23:9, Mʉgoxpʉ ja̱ noky mʉdiˈibʉ jyaayʉn Moisés [MNM]). * Pes mä nety ja israelitëty kyayajtuumbëˈattënëm, kyaj nety ja Egipto jäˈäy yˈixäˈänëdë (Génesis 43:32; 46:34; Éxodo 1:11-14). Mëk ojts yajtëytyundë ko jap yˈatsënääytyë. Päätyë Jyobaa yëˈë nety tsyejpy ets tjamyatstët wiˈix jyäjt kyëbajttë parë yˈoyjyaˈaytyäˈäktët mëdë jabyoˈkxyjyaˈay diˈibë nety jam mëët yajpäättë (Levítico 19:33, 34).

Jyobaa oyjyaˈaytyakp mëdë jabyoˈkxyjyaˈay

5. ¿Ti xymyëyuˈkxëyäˈänëm parë nbanëjkxëmë Jyobaa yˈijxpajtën ets nˈoyjyaˈaytyakëm mëdë jabyoˈkxyjyaˈay?

5 Jyobaa kyaj tyëgatsy axtë tyambäät. Pääty ko jabyoˈkxyjyaˈay myinët mä nduˈukmujkëm, tsojkëp njamyajtsëm ko Jyobaa duˈunyëm yˈoyjyaˈaytyaˈaky mët yëˈëjëty (Deuteronomio 10:17-19; Malaquías 3:5, 6). Oy ko nwinmäˈäyëm tijaty jotmay wyinguwäˈkëdëp. Extëm nˈokpëjtakëm, waˈan kyaj tjaygyukëdë ja nˈayukˈäjtëm o waˈan muum axëëk yajtundë. Ko duˈun nwinmäˈäyëm, yëˈë ja ääw jot myëyuˈkxëyaampy parë nbudëjkëm ets nˈoyjyaˈaytyakëm (1 Peedrʉ 3:8).

NˈOKˈYAJTËGÄJTSËMË WINMÄˈÄNY MÄ WIˈIX NˈIJXËMË JABYOˈKXYJYAˈAY

6, 7. ¿Wiˈix nnijäˈäwëm ko pënaty tim jawyiin pyanëjkxtë Jesus ojts tjattë parë kyaj tëgatsy tˈixtëdë jabyoˈkxyjyaˈay?

6 Pënaty tim jawyiin pyanëjkxtë Jesus, ojts tjattë parë kyaj tëgatsy tˈixtëdë jabyoˈkxyjyaˈay extëmë nety nimay ja judiyëtëjk tˈixtë (ixë rekuäädrë “¿Ti yˈandijpy?”). Mä ja Pentekostes xëëw, diˈib tuunë mä jëmëjt 33, ojts ja Dios mëduumbëty diˈib Jerusalén yˈoyjyaˈaytyäˈäktë ets tsuj yajxon ojts tˈagëˈë tˈaxäjëdë jabyoˈkxyjyaˈayëty diˈib myëbëjktë Jesus (Apostʉlʉty 2:5, 44-47). Pääty nnijäˈäwëm ko pënaty pyanëjkxtë Jesus, jyaygyujkëdë tidën yˈandijpy  “nˈoyjyaˈaytyakëm mëdë jäˈäy diˈib kyaj nˈixyˈäjtëm”.

7 Mä tadë tiempë, nääk ja Dios mëduumbëty diˈib käjpxtëp grieegë ojts tyëkëdë abajt kutujkpë mët ko ja kuˈooky tyoxytyëjkëty diˈib kyäjpxtëbë grieegë kyaj yajpudëkëdë extëm pyaatyëty (Apostʉlʉty 6:1). Parë tyäˈädë jotmay yˈoyët, ta apostëlëtëjk tkajxtë nijëxtujkë yetyëjk diˈib yˈixtëp wiˈix dyajwäˈkxtët ja jeˈxy pëky. Yëˈë wyinˈijxtë ja yetyëjkëty diˈibë xyëëw grieegë, waˈan duˈun ttuundë parë oy nyayjawëdët ja kuˈooky tyoxytyëjkëty (Apostʉlʉty 6:2-6).

8, 9. 1) ¿Ti mbäät nnayajtëˈëwëm parë nnijäˈäwëm pën tëgatsy nˈijxëmë wiink jäˈäy? 2) ¿Ti diˈib tsojkëp nyajjëgakëm? (1 Peedrʉ 1:22).

8 Mbäät kyaj nbëjkëmë kuentë ko xynyinäjxëm extëmë jäˈäy jyaˈayˈattë mä ja nˈitˈäjt nlugäärˈäjtëm (Romanʉs 12:2). Pënaty nmëdëjkpäˈäˈäjtëm, pënaty mëët nduˈunëm o nˈeskuelëˈäjtëm mbäät tëgatsy tnimaytyäˈäktë jäˈäy diˈib tsoˈondëp wiink lugäär, diˈib tëgatsyë kyostumbrë o wiˈix yˈixˈattë. ¿Jam ogäˈän duˈun nwinmäˈäyëm extëm yëˈëjëty? O ¿ti nduˈunëm ko pën tnëxiˈiky ttukxiˈiky ja lugäär mä ntsoˈonëm o wiˈix ja kostumbrë nmëdäjtëm?

9 Apostëlë Pedro ojts dyaˈixyëtyë duˈumbë jäˈäyˈäjtën ko tpejxy ja diˈib kyaj yˈisraelitëty. Per ko tiempë nyajxy, ta dyajtëgäjtsy ja jyaˈayˈäjtën (Apostʉlʉty 10:28, 34, 35; Galasyʉ 2:11-14). Ets ëtsäjtëm, ¿ti mbäät nduˈunëm pën nbëjkëmë kuentë ko naa mëj këjxm nnayjäˈäwëm mä wiˈix nˈixˈäjtëm o pën tëgatsy nˈijxëmë wiink jäˈäy? Tsojkëp nduˈunëmë mëjääw ets nyajjëgakëmë duˈumbë jäˈäyˈäjtën (käjpxë 1 Peedrʉ 1:22). ¿Ti xypyudëkëyäˈänëm? Ko niˈamukë njamyajtsëm ko ak pokyjyaˈay nyajpatëm ets ko kyaj xynyitëjkëm nbatëmë nnitsokën, oy diˈibë lugäär ntsoˈonëm (Romanʉs 3:9, 10, 21-24). Pääty, kyaj tiko mëj këjxm nnayajnäjxëm mä wiinkpëty (1 Korintʉ 4:7). Duˈun mbäät nnayjäˈäwëm extëmë apostëlë Pablo diˈib yˈanmääy ja Dios mëduumbëty: “Tuˈukyë ja Tios myajˈitëtë ijxtëm ja jaˈay tuˈkjëën tuktëjkpën” (Efesios 2:19, Tios yˈaaw yˈayuk). Tsojkëp niˈamukë nduˈunëmë mëjääw parë kyaj tëgatsy nˈijxëmë wiink jäˈäy, net nëjkx nyajnigëxëˈkëm ja jembyë jäˈäyˈäjtën (Kolosʉ 3:10, 11).

WIˈIX MBÄÄT NˈOYJYAˈAYTYAKËM MËDË JABYOˈKXYJYAˈAY

10, 11. ¿Wiˈixë Boaz ojts tˈagëˈë tˈaxäjë jabyoˈkxyjyaˈay extëmë Jyobaa ttseky?

10 Biiblyë myaytyakypy tuˈugë yetyëjk diˈib xëˈäjt Boaz, yëˈë ojts tˈagëˈë tˈaxäjë jabyoˈkxyjyaˈay extëmë Jyobaa ttseky. Extëm tëgok, ko ojts nyijkxy mä ja kyam mä myuky ja pëjktaˈaky, ta jam tˈijxyë Rut, tuˈugë toxytyëjk diˈib tsoˈomp Moab. Mëkë nety jam jyantsy tyuny parë dyajmuky ja sebäädë diˈib ja tuumbëtëjk yajwëˈëmdëp. Rut ojts tˈamdoyë permisë ko jam tyëjkë tuumbë, oy ja ley tjayajnigutukë etsë jäˈäy kyamˈayeˈeytyët (ixë rekuäädrë “¿Ti yˈandijpy?”). Ko Boaz duˈun yajtukmëtmaytyaky, mëjˈixy mëjmëdoy tjäˈäwë axtë yajnigutujkë ets ja Rut nanduˈun dyajmukët diˈib ja tyuumbëtëjk nyaspoˈtëdëp (käjpxë Rut 2:15, 16). *

11 Ko duˈunë Boaz ttuuny, ta yajxon dyajnigëxëˈky ko naytyukjotmaytyuunëbë netyë Rut ets ko nan jyaygyujkëbë nety tijaty jotmay wyinguwäˈkëp mët ko jyabyoˈkxyjyaˈayëty. Ojts tˈanëëmë parë mëët tyundët ja toˈoxyˈënäˈkëty diˈib yëˈë yajtuumpy net ja yetyëjkëty kyaj yˈanax yˈamayëdët. Nan myooy ja käˈäy ukën etsë nëë duˈun extëm ja tyuumbëtëjk. Boaz  kyaj mayˈäjt wintsëˈkën dyajtëgooy mët përoobë tyäˈädë toxytyëjk diˈib jabyoˈkxyjyaˈay, ets jyotmëkmooy (Rut 2:8-10, 13, 14).

12. ¿Ti mbäät tyuny jyatyëty pën oyjyaˈaytyakëm mëdë jabyoˈkxyjyaˈay?

12 Boaz oyjyaˈaytyak mëdë Rut mët ko kyaj nety të tmastuˈuty ja xyakxy, Noemí. Per nan pääty yˈoyjyaˈaytyaky mët ko Rut të nety tmëduuntsondaˈagyë Jyobaa ets të tˈaˈoogë. Ko Boaz yˈoyjyaˈaytyaky mëdë Rut, yëˈë pyanëjkxë Jyobaa yˈijxpajtën diˈib myëdäjtypyë tsojkën ets kyaj myastuˈuty (Rut 2:12, 20; Proverbios 19:17). Nanduˈun tyam jyaty, pën oyjyaˈaytyakëm mët “nidëgekyë” jäˈäy, mbäät nbudëjkëm parë tnijawëdët ja tëyˈäjtën ets tpëktëdë kuentë ko mëk tsyokëdë Jyobaa (1 Timotee 2:3, 4).

¿Nˈëboˈkx ngäjpxpoˈkxëm tsuj yajxon ja nmëguˈukˈäjtëm diˈib tsoˈondëp wiink lugäär? (Ixë parrafo 13 etsë 14).

13, 14. 1) ¿Tiko mbäät ngäjpxpoˈkxëmë jabyoˈkxyjyaˈay diˈib miimp mä nduˈukmujkëm? 2) ¿Ti xypyudëkëyäˈänëm parë kyaj tëgatsy nnayjäˈäwëm ko mëët nmaytyakëm diˈib wiink it wiink lugäär tsoˈomp?

13 Tuk pëky wiˈix mbäät nˈoyjyaˈaytyakëm mëdë jabyoˈkxyjyaˈay, yëˈë ko tsuj yajxon nˈagëˈë nˈaxäjëm mä nduˈukmujkëm. Näˈäty, pënaty näämnëm jäjttëp mä ja nˈitˈäjt nlugäärˈäjtëm wintsoytyuˈunëty ets kyaj nëgoo pën tmëwingondë. Nan waˈan wyinmaytyë ko tëgatsy ja it lugäär mä tsyoondë, ko kyaj tii tmëdat tjaygyaptë extëm ëtsäjtëm, ko tëgatsy yˈixˈattë o ko tëgatsy ja kyostumbrë tmëdattë. Pääty oy ko ëtsäjtëm jawyiin ninëjkxëm ets nmëtkäjpx nmëtmaytyakëm, duˈunë nety nyajnigëxëˈkëm ja oyjyaˈayˈäjtën. Nan mbäät nyajtuˈunëm JW Language parë njäjtëm wiˈix ngäjpxpoˈkxëm mä yˈayuk (käjpxë Filipʉs 2:3, 4).

14 Mbäät näˈäty naa tëgatsy nnayjäˈäwëm ko mëët ngäjpx nmaytyakëmë jäˈäy diˈib wiinktsoo tsoˈondëp. ¿Ti mbäät xypyudëjkëm? Ko wanaty nnaynyimaytyakëm parë xyˈixyˈäjtëm, mbäät nbëjkëmë kuentë ko axtë kijpxyëp ja käjpx maytyakën. Ets nˈokjamyajtsëm ko tuˈuk tuˈugë it lugäär wiˈixëm tijaty ttundë, tam mä yˈoyëty ets tam mä kyaˈoyëty.

 NˈOKˈYAJNAYJYÄˈÄWËM JA NMËGUˈUKˈÄJTËM KO OY NˈAGËˈË NˈAXÄJËM

15. ¿Ti xypyudëkëyäˈänëm parë njaygyujkëm wiˈix wyinmaytyë pënaty näämnëm jäjttëp mä ja nˈitˈäjt nlugäärˈäjtëm?

15 ¿Wiˈix mbäädë nmëguˈukˈäjtëm oy nyajnayjäˈäwëm mä nduˈukmujkëm? Ko nnayajtëˈëwëm: “Koxyëbëts wiink it wiink lugäär nˈokˈyajpääty, ¿wiˈixxyëbëts ntsojkënyëˈaty nyaˈˈagëˈë nyaˈˈaxäjët?” (Matewʉ 7:12). Nˈokmëmaˈkxtujkëm pënaty näämnëm jäjttëp mä ja nˈitˈäjt nlugäärˈäjtëm. Mbäät kyaj netyë njaygyujkëm tiko duˈun wyinmaytyë o tiko duˈun tijaty ttundë. Per kyaj nˈawijxëm ets wyinmaytyët o ttundët tijaty extëmë nmëgunaxˈäjt nmëgugäjpnˈäjtëm. Nik oy ko njaygyujkëm ets ngupëjkëm extëm jyaˈayˈattë (käjpxë Romanʉs 15:7).

Nˈokmëmaˈkxtujkëm pënaty näämnëm jäjttëp mä ja nˈitˈäjt nlugäärˈäjtëm

16, 17. 1) ¿Wiˈix mbäät yajxon nˈixyˈäjtëm pënaty wiink lugäär tsoˈondëp? 2) ¿Wiˈix mbäät nbudëjkëm ja nmëguˈukˈäjtëm diˈib wiink lugäär tsoˈondëp?

16 ¿Wiˈix mbäät yajxon nˈixyˈäjtëm pënaty tsoˈondëp wiink it wiink lugäär? Tuk pëky, yëˈë ko njuˈtëmë tiempë parë nnijäˈäwëm wiˈix yajnimaytyaˈaky ja yˈit lyugäär ets ja kyostumbrë. Ko nDiosˈawdäjtëm mëdë familyë mbäät nˈëxtäˈäyëmë informasion mä yajnimaytyaˈaky ja yˈit lyugäärë nmëguˈukˈäjtëm diˈib mëët nduˈukmujkëm o diˈib jam tsënaapy mä ja nlugäärˈäjtëm. Ja tuk pëky wiˈix mbäät yajxon nˈixyˈäjtëm, yëˈë ko nwoˈowëm kääy ukpë mä jëën tëjk. Pesë Jyobaa të dyaˈˈawäˈätsy “ja tëjkˈääw” parë ja nax käjpn diˈib mëbëjkëdëp (Hechos 14:27, TNM). Nˈokpanëjkxëmë Jyobaa  yˈijxpajtën ko nyaˈˈawatsëm ja jënˈääw tëjkˈääw parë nˈagëˈë nˈaxäjëmë jabyoˈkxyjyaˈay diˈib “nmëmëbëjkpëˈäjtëm” (Galasyʉ 6:10; Job 31:32).

¿Oyjyaˈaytyakëm mët pënaty tsoˈondëp wiink lugäär ko nwoˈowëm mä jëën tëjk? (Ixë parrafo 16 etsë 17).

17 Ko nyajnäjxëmë tiempë mët tuˈugë familyë diˈib tsoˈomp wiink lugäär, ta njaygyukëyäˈänëm ets nyajtsobäädäˈänëm nuˈunën ttundë mëjääw parë tˈijxwëˈëmdët ja ngostumbrëˈäjtëm. Ets nan mbäät nbëjkëmë kuentë ko yajpudëkëyandëp parë tjattët ja nˈayukˈäjtëm. O nan mbäät nbudëjkëm ko mëët nˈëxtäˈäyëmë tyuunk o mä tsyëënëdët. Ko duˈun nduˈunëm, mbäät mëjwiin kajaa ttukˈoyˈattë ja nmëguˈukˈäjtëm (Proverbios 3:27).

18. ¿Wiˈix mbäät tpanëjkxëdë yˈijxpajtënë Rut pënaty tsoˈondëp wiink lugäär?

18 Per pënaty tsoˈondëp wiink lugäär, nan tsojkëp ttundëdë mëjääw parë tˈijxwëˈëmdët ja kostumbrë. Mbäät tpanëjkxëdë yˈijxpajtënë Rut, pes yëˈë ojts twintsëˈëgë ja kostumbrë diˈibë netyë jäˈäy myëdäjttëp mä ja käjpn ko tˈamdooy ja permisë parë kyamˈayeˈeyët (Rut 2:7). Kyaj wyinmääy ko myëdäjtypy ja madakën parë kyamˈayeˈeyët ets nan kyaj tˈawijxy ets ja wiink jäˈäy pyudëkëdët. Ets nan ojts tkukäjpxë ko jäˈäy yˈoyjyaˈaytyaktë mët yëˈë (Rut 2:13). Pën ja nmëguˈukˈäjtëm diˈib tsoˈondëp wiink lugäär pyanëjkxëdëbë yˈijxpajtënë Rut, mbäät ja nmëguˈukˈäjtëm kyupëkëdë ets tsyokëdë ets nanduˈun ja wiink jäˈäyëty.

19. ¿Tiko mbäät nbudëjkëm pënaty wiink lugäär tsoˈondëp ets nyajnayjäˈäwëm ko oy nˈagëˈë nˈaxäjëm?

19 Jantsy jotkujk nnayjäˈäwëm ko Jyobaa yˈoyjyaˈaytyaˈaky mët niˈamukë jäˈäy ets ko ttuknijawë ja oybyë ayuk diˈib mä Biiblyë. Nimay diˈib tsoˈondëp wiink lugäär, waˈanë nety kyaj mbäät tˈëxpëktë Biiblyë mä ja nyax kyäjpn o nyëjkxtët reunyonk. Pääty ko tyam mëët nduˈukmujkëm, oy ko nbudëjkëm parë kyaj nyajnayjäˈäwëm ko jagam ëxkëˈëm nbëjtakëm. Waˈan kyaj nëgoo nmëdäjtëmë meeny sentääbë o kyaj nmëdäjtëmë madakën parë nbudëjkëm extëm njatsojkënyëˈäjtëm. Per pën oyjyaˈaytyakëm mët yëˈëjëty, duˈunë nety ntsojkëm extëmë Jyobaa tsyokëdë. Pääty nˈokpanëjkxëmë Jyobaa yˈijxpajtënë ets nˈoktuˈunëmë mëjääw parë oy nˈagëˈë nˈaxäjëm pënaty tsoˈondëp wiink lugäär (Éfesʉ 5:1, 2).

^ [1] (parrafo 1) Të xyëëw tyëgatsy.

^ parr. 4 Éxodo 23:9, MNM: “Këdii ëxëëk xytyunëty yëˈë jëbyoˈkxyjyaˈay. Jaˈa ko miitsëty nen ojts jap mjëbyoˈkxyjyaˈayˈattë Egipto. Ets miitsëty wäˈäts xynyijawëdë, wiˈix yˈixëtyën, ko muum pën yajpääty [...] wiink käjpn”.

^ parr. 10 Rut 2:15, 16: “Ta ja Rut pyëdëˈky ets tyëjkë kamˈayeˈebyë. Boaz ta ojts tˈaneˈemy ja ënäˈktëjk ets tˈanmääy: Waˈan jaa ttuny mä të yajnaspoodë ja pëjktaˈaky ets kyaj xyˈanax xyˈamayëdët. Ets mä tukmatsyaty ja pëjktaˈaky myajwëˈëmdëp tuk jëbipy majtsk jëbipy parë dyajpëdëˈëgët ko nyaxët, ets kyaj wiˈix xyˈanëëmëdët”.