Nëjkx parë xyʼixët diʼib tmëminy

Nëjkx mä myiny tukëʼëyë titulo

Nˈoknayaˈijtëm oy mëk Dios windum ko nduˈunëm mä tuˈukmujkën diˈib wiink ayuk

Nˈoknayaˈijtëm oy mëk Dios windum ko nduˈunëm mä tuˈukmujkën diˈib wiink ayuk

“Tyapës pëjkëˈëky nyajˈity yë mˈaaw mˈayuk maas yë njot nwinmaˈanyën” (SALMO 119:11, Tios yˈaaw ayuk [TY]).

ËY 142 ETSË 47

1-3. 1) ¿Ti mbäät niˈigyë jëjpˈam tpëjtäˈäktë Dios mëduumbëty? 2) ¿Ti wiinkpë jotmay wyinguwäˈkëdëp pënaty jyäjttëbë wiink ayuk? 3) ¿Tijaty yaˈˈatsoowëmbitäämp mä tyäˈädë artikulo? (Ixë dibujë mä tsyondaˈaky).

Diˈibʉ Jatanʉp 14:6 jap ojts yajnaskäjpxë ko Diosë yˈayuk yajkäjpxwäˈkxäˈäny “mä tëgekyë nax käjpn, mä tëgekyë naxwinyëdë, es mä tëgekyë wiinkpë ayuk käjxpë”. Nimay tyamë Jyobaa tyestiigëty tyundë parë dyaˈˈadëwdë extëm ojts yajnaskäjpxë. Waˈan mijts jam xyjatyë wiinkpë ayuk o mnëjkxy ogäˈän mä reunyonk diˈib wiink ayuk, o waˈan mduny misioneerë o të mnëjkxy wiink paˈis mä tyëgoyˈatyë käjpxwäˈkxpë.

2 Diˈib mbäät niˈamukë Dios mëduumbë tpëjtäˈäktë jëjpˈam, yëˈë ets oy mëk yajpäättët Dios windum ets nanduˈun ja fyamilyë (Mateo 5:3, TNM) (ixë rekuäädrë “¿Ti yˈandijpy?”). Waˈan näˈäty tsyiptaˈaky njuˈtëmë tiempë ets këˈëm yajxon nˈëxpëjkëmë Biiblyë. Ets pënaty jyäjttëbë wiink ayuk nan myëdäjttëbë wiinkpë jotmay.

 3 Tsiptakxëdëp tjattëdë wiink ayuk, per nan jëjpˈam ets xëmë tˈëxpëktë Diosë yˈAyuk diˈib këkpäät (1 Korintʉ 2:10). ¿Ti mbäät ttundë parë tˈëxpëktëdë Diosë yˈAyuk këkpäät ko tkajaygyukëdët wäˈäts ti të yajnimaytyaˈaky mä ja tuˈukmujkën? Etsë familyë diˈib nëjkxtëp mä tuˈukmujkënë diˈib wiink ayuk, ¿tiko mbäät tˈixtë pën ja yˈuˈunk yˈënäˈk ajäjt jotjäjtëdëp ja tëyˈäjtën? Min nˈokˈijxëm.

TUˈUGË JOTMAY DIˈIB MBÄÄT XYTYUKMËJAGAMGAKËMË JYOBAA

4. ¿Ti mbäät xytyukmëjagamgakëmë Jyobaa? Pëjtäˈäk tuˈugë ijxpajtën.

4 Ko ngajaygyujkëm ja tëyˈäjtën wiink ayuk, mbäät nmëjagamgakëmë Jyobaa. Min nˈokˈijxëm tuˈugë ijxpajtën diˈib tëëyëp. Ko Nehemías jyëmbijty Jerusalén, ta tˈijxy ko ja ënäˈkuˈungëty diˈib israelitëty kyaj tjattë ja yˈayuk (käjpxë Nehemías 13:23, 24, TY). * Pääty kyaj nety mbäät tjaygyukëdë ja Diosë yˈAyuk. ¿Wiˈixë nety wyimbëtsëmäˈäny? Kyaj nety mbäät oy yˈittë mëdë Jyobaa (Nehemías 8:2, 8).

5, 6. ¿Ti näägë tääk teety të tpëktë kuentë diˈib nëjkxtëp mä tuˈukmujkën diˈib wiink ayuk, ets tii diˈib jotmayˈäjtp?

5 Näägë tääk teety diˈib nëjkxtëp mä tuˈukmujkën diˈib wiink ayuk, të tpëktë kuentë ko ja yˈuˈunk yˈënäˈk kyaj mëk tnekyyaˈittë myëbëjkën mä Jyobaa. ¿Tiko duˈun jyaty? Yëˈko kyaj yajxon tjaygyukëdë tijaty näjxp mä reunyonk. Pääty kyaj jyotjäˈtëdë ets kyaj pyudëkëdë parë tpadundët. Min nˈokˈijxëm wiˈix jyënaˈany tuˈugë uˈunkteety diˈib xyëˈäjtypy Pedro, yëˈë mëdë fyamilyë jap ojts nyëjkxtë tsënaabyë Australia. Pedro jyënaˈany: “Ko nigäjpx nimaytyakëmë Diosë jyaˈa, tsojkëp yajjawët mä jot korasoon” [1] (ixë notë) (Lukʉs 24:32).

6 Diˈib ja tuk pëky jotmayˈäjtp, yëˈë ko kyaj wäˈäts njaygyujkëm ja ëxpëjkpajn diˈib wiink ayuk extëmxyëp ko ngäjpxëm mä nˈayukˈäjtëm. Nan tsiptakp ngäjpx nmaytyakëm wiink ayuk. Ets mbäädë net nmëtsipkaˈxëm ets nmëˈanuˈkxëm ja Jyobaa tyuunk. Oy ko ntsojkënyëˈäjtëm nˈitäˈänëm mä tuˈugë tuˈukmujkën diˈib wiink ayuk, per nan tsojkëp nnaygyuentˈäjtëm parë kyaj nmëjagamgakëmë Jyobaa (Matewʉ 4:4).

DIOS MËDUUMBËTY DIˈIB NAYGYUENTˈÄJTËDË PARË KYAJ TMËJAGAMGAKTË JYOBAA

7. ¿Ti tyuundë ja Babilonia jäˈäy parë ja Daniel tjatukupëkandë ja kyostumbrë ets ja ryelijyonk?

7 Ko Daniel mët ja myëtnaymyaayëbëty ojts yajmënëjkxtë tsumytsyënaabyë Babilonia, ojts ja Babilonia jäˈäy atsip jyatukupëkäˈänëdë ja kyostumbrë ets ja ryelijyonk. ¿Wiˈix? Ko tyukniˈˈijxëdë ja yˈayuk ets xyëëmooyëdë extëmë ja Babilonia jäˈäy txëˈattë (Daniel 1:3-7). Extëmë Daniel ja yajxëëwmooy Beltsasar, Bel yëˈë nety tuˈugë dios diˈibë Babilonia jäˈäy mëj yaˈijttëp. Waˈan ja rey diˈib Babilonia wyinmääy ko mbäädë Daniel ttukmëbëky ko Jyobaa diˈib Diosˈäjtypy kyaj duˈun kyumëjääwëty extëm diˈib yëˈë diosˈäjtypy (Daniel 4:8).

Daniel ninäˈä tkamëjagamgekyë Jyobaa mët ko xëmë tˈëxpëjky ja Diosë jyaaybyajtën mä ayuk ebreo

8. ¿Ti tyuunë Daniel parë ninäˈä tkamëjagamgekyë Jyobaa?

8 Jam Babilonia, Daniel yajmooy ja oyatypyë reyë kyaˈay yˈukënë diˈibë Dios yajkubojkypy. Per yëˈë të netyë wyinmäˈäny tpëjtaˈaky ko tmëmëdowäˈänyë Diosë yˈanaˈamën (Daniel 1:8). Daniel ninäˈä tkamëjagamgekyë  Jyobaa oyë nety yajpääty wiink it wiink naxwinyëdë. ¿Ti diˈib pudëjkë? Ko tˈëxpëjky ja Diosë jyaaybyajtën mä ayuk ebreo (Daniel 9:2). Oyë nety të nyäjxnë 70 jëmëjt mä të jyaˈty Babilonia, duˈunyëmë netyë jäˈäy yˈixyˈatyëty extëmë Daniel (Daniel 5:13).

9. Diˈib jyaayë Salmo 119, ¿wiˈix tˈijxyë Diosë yˈAyuk?

9 Nan xymyoˈoyëmë oybyë ijxpajtënë ja Dios mëduumbë diˈib jyaayë Salmo 119. Yëˈë myëmadak ko axëëk nyimaytyakëdë pënaty yajpattëp mä ja reyë tyëjk. Per jap tˈëxtääyë naybyudëkë mä Diosë yˈAyuk, ets yëˈë mëjämooyë parë kyaj nanduˈun jyaˈayˈajty extëm yëˈëjëty (Salmo 119:23, 61). Nyasˈijxë etsë Diosë yˈAyuk jyotjäˈtëdët (käjpxë Salmo 119:11, 46, TY). *

NˈOKNAYGYUENTˈÄJTËM PARË KYAJ NMËJAGAMGAKËMË JYOBAA

10, 11. 1) ¿Wiˈix mbäät nˈëxpëjkëmë Diosë yˈAyuk? 2) Ets ko duˈun nˈëxpëjkën, ¿ti mbäät nduˈunëm? Nimaytyäˈäk mët tuˈugë ijxpajtën.

10 Waˈan kanäk pëkyë tuunk nikëjxmˈäjtëmë mä nduˈukmujkëm o nmëdäjtëm mayë këˈëm tuunk, per tsojkëp niˈamukë njuˈtëmë tiempë parë naytyuˈuk nˈëxpëjkëm ets nDiosˈawdäjtëm mëdë familyë (Efesios 5:15, 16, TNM). Ko nˈëxpëjkëm, kyaj mbäät jeˈeyë ngäjpxëm kanäk pajina Biiblyë etsë ëxpëjkpajn o yëˈëyë nˈijxëm diˈib ngomentaratäˈänëm, diˈibën tsojkëp nduˈunëm, yëˈë ets ja Diosë yˈAyuk xyˈadëjk xytyuktëjkëm ets nyajkëktëjkëm ja mëbëjkën.

11 Parë duˈun nduˈunëm ko nˈëxpëjkëm, tsojkëp nwinmäˈäyëm tijaty naybyudëkë këˈëm nyajtëgoyˈäjtëm ets kyaj yëˈëyë nwinmäˈäyëm tijaty naybyudëkë yajtëgoyˈäjttëbë nmëguˈukˈäjtëm (Filipʉs 1:9, 10). ¿Tiko? Yëˈko kyaj xëmë nwinmäˈäyëm wiˈix këˈëm nnaytyukpudëjkëm tijaty nˈëxpëjkëm, extëm ko niˈëxpëjkëm wiˈix nëjkx ngäjpxwäˈkxäˈänëm, tijaty naxäämp mä reunyonk o ko nyaˈoˈoyëmë diskursë o demostrasyonk. Nˈokpëjtakëm extëmë ijxpajtën tuˈugë kosineerë. Yëˈë mbäät tjaygyapy ja tojkx diˈib yaˈoˈoyëp, per kyaj mbäät nyiˈˈityëty ko jeˈeyë tjaygyapët. Pën oy mëk yajpäädäˈäny, tsojkëp yajxon kyay yˈuugët. Nanduˈun jyaty mët ëtsäjtëm, pën mëk ja naymyayë nyaˈitäˈänëm mëdë Jyobaa, tsojkëp xëmë nˈëxpëjkëmë Biiblyë ets nˈijxëm wiˈix mbäät këˈëm nnaytyukpudëjkëm.

12, 13. ¿Tiko nimayë nmëguˈukˈäjtëm jyënäˈändë ko oy ets nˈëxpëjkëmë Biiblyë mä nˈayukˈäjtëm?

12 Mayë Dios mëduumbë diˈib nëjkxtëp mä tuˈukmujkën diˈib wiink ayuk, të tpëktë kuentë ko oy ko nmëdäjtëmë kostumbrë ets nˈëxpëjkëmë Biiblyë mä nˈayukˈäjtëm (Apostʉlʉty 2:8). Axtë misioneerëty duˈun jyënäˈändë ko parë kyaj tmëˈanuˈkxëdët ja yˈasiknasyonk, kyaj mbäät yëˈëyë mëk yaˈitëdë tijaty myëdoowˈijttëp mä reunyonk.

13 Alain, diˈib tuktujk jëmëjt kujk tjatyë ayuk persa, jyënaˈany: “Kojëts niˈëxpëkë tijaty naxäämp mä reunyonk, jamëts ja nwinmäˈäny nbëjtaˈaky mä ayuk persa. Ets kom jeˈeyëts ja nwinmäˈäny nyajtuny mä tyäˈädë ayuk, kyajts xëmë xyˈadëk xytyuktëkë ja Diosë yˈayuk  diˈibëts ngajpxypy. Pääty, nan nmëdäjtypyëtsë kostumbrë parëts ngajpxyë Biiblyë ets ja ëxpëjkpajn mäjëtsë ngëˈëm ayuk”.

TÄÄK TEETY AJÄˈT JOTJÄˈTËDË JA MˈUˈUNK MˈËNÄˈK

14. ¿Ti diˈib tsojkëp tˈixtëdë tääk teety, ets tiko?

14 Tääk teety tsojkëp tˈixtët pën ja yˈuˈunk yˈënäˈk jyaygyujkëdëp ets tsyojktëp ja tëyˈäjtën. ¿Tiko? Min nˈokˈijxëmë yˈijxpajtënë Serge mëdë kyudëjk Muriel. Yëˈëjëty ja ojts yoˈoytyë naxy tëgëk jëmëjt mä tuˈugë tuˈukmujkën diˈib wiink ayuk. Per ta tpëjktë kuentë ko ja myäänk diˈib 17 jyëmëjt kyaj tnekytsyojkënyëˈaty nyëjkxäˈäny käjpxwäˈkxpë ets ni reunyonk. Muriel jyënaˈany: “Nmäängëts kyaj nety ttsojkënyëˈaty kyäjpxwäˈkxäˈäny wiink ayuk, extëm ttsojkënyëˈaty kyäjpxwäˈkxäˈäny francés, diˈib yˈayukˈäjtypy”. Serge jyënaˈany: “Kojëts nbëjktë kuentë ko yëˈë diˈibëts ja nˈuˈunk kyaj yajwimbetyëty, tajëts jatëgok njëmbijttë mä ja tuˈukmujkën mäjëtsë nety nˈyoˈoytyë”.

Ixtë pën ja mˈuˈunk mˈënäˈk ajäjt jotjäjtëdëp ja tëyˈäjtën. (Ixë parrafo 14 etsë 15).

15. 1) ¿Tijaty mbäädë tääk teety twinmaytyë pën jëmbitandëp mä ja tuˈukmujkën mä yajkajpxy ja ayuk diˈib wäˈäts ja yˈuˈunk yˈënäˈk jyaygyujkëdëp? 2) ¿Ti käjpxwijën yajmooytyëbë tääk teety mä Deuteronomio 6:5-7?

15 Waˈan näägë tääk teety wyinmaytyë jyëmbitanëdë mä ja tuˈukmujkën mä yajkajpxy ja ayuk diˈib wäˈäts ja yˈuˈunk yˈënäˈk jyaygyujkëdëp. ¿Ti diˈib mbäät twinmaytyë ko duˈun ttuknibëjtäägëdët? Myëduˈuk, yëˈë yˈixtëp pën myëdäjttëp ja tiempë ets ja jot mëjääw parë ttukniˈˈixëdët ja yˈuˈunk yˈënäˈk ttsoktëdë Jyobaa ets nanduˈun parë tjatëdë wiink ayuk. Ets myëmajtsk, tsojkëp tpëktëdë kuentë pën ja yˈuˈunk yˈënäˈk käjpxwäˈkxandëp, nëjkxandëp mä reunyonk o pën tunandëp mä ja tuˈukmujkën diˈib wiink ayuk. Ko  duˈun twinmääytyaˈaytyët, mbäädë net näägë tääk teety twinmaytyë jyëmbitanëdë mä ja tuˈukmujkën mä yajkajpxy ja ayuk diˈib wäˈäts ja yˈuˈunk yˈënäˈk jyaygyujkëdëp. Ets ko nety tˈixtë ko ja yˈuˈunk yˈënäˈk oy yˈittë mëdë Jyobaa, ta mbäät jatëgok twinmaytyë pën jëmbitandëp mä ja tuˈukmujkën diˈib wiink ayuk (käjpxë Deuteronomio 6:5-7). *

16, 17. ¿Ti näägë tääk teety të ttundë parë ttukniˈˈixëdë yˈuˈunk yˈënäˈk ja Jyobaa nyëˈë tyuˈu?

16 Näägë tääk teety të tmëwinmäˈänybyäättë wiˈix mbäät ja yˈuˈunk yˈënäˈk ttukniˈˈixëdë Jyobaa nyëˈë tyuˈu mä kyëˈëm ayuk, oy yajpäättë mä tuˈukmujkënë o mä grupë diˈib wiink ayuk. Min nˈokˈijxëm wiˈix ttunyë Charles, diˈib nidëgëëgë nyëëx, tuˈuk ja jyëmëjt naa 13, jatuˈuk 12 ets jatuˈuk 9. Tuk familyë tyundë mä tuˈugë grupë diˈib mä ayuk lingala. Charles jyënaˈany: “Tëjëts nduknibëjtäägëdë nˈëxpëkäˈändë Biiblyë mëdëts ja nnëëxëty etsëts nDiosˈawdatäˈändë tuk familyë mä ja ayuk diˈibëts ngäjpxtëp. Per nan nduundaktëbëts tijaty mä ayuk lingala, extëm wiˈixëts ngomentarattët o ngäjpxwäˈkxtët ets ndukˈëyëˈk ndukkuyäjttëbëts tijaty parëtsë nˈënäˈkëty ttukxondäˈäktët ko tjattë tyäˈädë ayuk”.

Tunë mëjääw parë xyjatët ja ayuk diˈib yajkäjpxp mä mduˈukmuky ets komentarat. (Ixë parrafo 16 etsë 17).

17 Min nˈokˈijxëmë yˈijxpajtënë Kevin, diˈib nimajtskë nyëëx, tuˈuk ja jyëmëjt mëgoxk  ets jatuˈuk tuktujk. Kevin tyuumbyë mëjääw parë ja nyëëxëty ttukniˈˈixëdë ja tëyˈäjtën mët ko kyaj wäˈäts tjaygyukëdë ja ayuk mä tyuˈukmuktë. Yëˈë jyënaˈany: “Kojëts nˈëxpëktë tuk familyë jats nˈëxpëktë francés, mët ko yëˈë diˈibëts nˈayukˈäjttëp. Nan tëjëts nduknibëjtäägëdë ko mä tuˈukpë poˈo nëjkxäˈändëts tëgok mä tuˈukmujkënë diˈib francés. Ets kojëts nmëdattë bakasyonk, tajëts nëjkxtë mä asamblee tëgëk xëëbë diˈib francés”.

18. 1) Extëm jyënaˈanyë Romanʉs 15:1, 2, ¿wiˈix mbäät pyudëkëdë tääk teety parë tˈixtët ti diˈib mas oy parë ja yˈuˈunk yˈënäˈk? 2) ¿Ti näägë tääk teety të ttundë? (Ixë notë).

18 Tuˈuk tuˈugë familyë këˈëm mbäät tˈixy wiˈix mas oyë yˈuˈunk yˈënäˈk nyaymyayëdët mëdë Jyobaa [2] (ixë notë) (Gálatas 6:5, TNM). Mä parrafo 14 të nimaytyakëmë Muriel mëdë Serge. Muriel jyënaˈany ko yëˈë mëdë myëmëjjäˈäy aktunandëbë nety mä tuˈukmujkën diˈib wiink ayuk. Per ta ttuknibëjtakëdë jyëmbitäˈändë mä ja tuˈukmujkën diˈib francés mä mbäät ja myäänk dyajkëktëkë myëbëjkën ets ttsokëdë Jyobaa (käjpxë Romanʉs 15:1, 2). Tyamë Serge jyënaˈany ko oy ko duˈun ttuundë, pes ko jyëmbijttë mä ja tuˈukmujkën diˈib francés, ta ja myäänk dyajkëktëjkë ja myëbëjkën ets ta nyëbejty. Tyam prekursoor regulaar tyuny ja myäänk ets axtë wyinmaapy jatëgok nyëjkxäˈäny Dios mëduumbë mä tuˈugë grupë diˈib wiink ayuk.

NˈOKNASˈIJXËM ETSË DIOSË YˈAYUK XYˈAJÄJT XYJOTJÄJTËM

19, 20. ¿Wiˈix mbäät nyajnigëxëˈkëm ko ntsojkëmë Diosë yˈAyuk?

19 Jyobaa tsyejpy niˈamukë jäˈäy. Yajjaˈäjtypyë Biiblyë jantsy kanäk mëgoˈpx ayuk parë mbäät “nidëgekyë” jäˈäy tnijawëdë yajxon ja tëyˈäjtën (1 Timotee 2:4). Jyobaa nyijäˈäwëp ko niˈigyë nyajkëktëjkëm ja naymyayë mët yëˈë, ko nˈëxpëjkëmë Biiblyë mä ja ayuk diˈib wäˈäts njaygyujkëm.

20 Niˈamukë mbäät nduˈunëmë mëjääw parë oy nˈijtëm mëdë Jyobaa, pääty jëjpˈam ets nmëdäjtëmë kostumbrë parë nˈëxpëjkëmë Biiblyë mä ja ayuk diˈib wäˈäts njaygyujkëm. Net mbäät nbudëjkëm ja nfamilyëˈäjtëm parë oy mëk yajpäättët Dios windum, ets nan nëjkxëp nyajnigëxëˈkëm ko njantsy tsyojkëm ja Diosë yˈAyuk (Salmo 119:11).

^ [1] (parrafo 5): Mä tyäˈädë artikulo të näägë xyëëw tyëgatstë.

^ [2] (parrafo 18): Ixë La Atalaya 15 äämbë oktuubrë 2002 mä jyënaˈany “La crianza de los hijos en un país extranjero: desafíos y galardones”. Jap xypyäädäˈänyë käjpxwijën diˈib mbäät pyudëkëtyë mfamilyë.

^ parr. 4 Nehemías 13:23, 24, TY: “Ojts näyjyëtuˈun yajnijawë ko tam jaa [judiyë] jaˈayëty mëtiˈipë ënäty tëë pyëktën mëët ja toˈoxytyëjkëty jampë kyugajpnˈatën Asdod, Amón ets Moab; nikujkwäˈkxy ja yˈuˈunk yˈënaˈkëty jäˈä kyajpxtëp jaa aaw ayuk mëtiˈipë Asdod jyaˈayëty kyajpxtëbën e ja [judiyë] kaˈap tukjatë”.

^ parr. 9 Salmo 119:11, 46, TY: “Tyapës pëjkëˈëky nyajˈity yë mˈaaw mˈayuk maas yë njot nwinmaˈanyën; këtiipë jënaˈa nmëtuntëkoyëty. Nimaytyaˈakäämpyëts yë mˈënäˈämën mtëyajtën ma ënäˈämptëjkëtyën, ets kaˈapës ntsëtyunaˈany”.

^ parr. 15 Deuteronomio 6:5-7: “Mtsokëbë Jyobaa diˈib mDiosˈäjtypy mët tukëˈëyë mgorasoon ets mët tukëˈëyë mniniˈkx mgëbäjk ets mët tukëˈëyë mjot mëjääw. Tyäˈädë ääw ayuk diˈibë tyam ndukˈaneˈempy tsojkëp yˈitët mä mgorasoon, ets janääm jatsojk xynyikäjpxëmbitët mä mˈuˈunk mˈënäˈk, ets xytyukmëtmaytyäˈägët ko mˈuˈuny mtsëënët mjënoty mdëgoty ets ko mduˈuyoˈoyët nëˈääy tuˈääy ets ko mnaygyoˈogëdët ets ko mbëdëˈëgët”.