Nuba soo ri jñanrra texe kʼo mama ne pajina

Unu̷ge klik ngekʼua ri jñanrra yo ri xoru̷

 XO̸RU 14

¿Pje ra tsjaa yo pjamilia ngekʼua ra ma̷ji?

¿Pje ra tsjaa yo pjamilia ngekʼua ra ma̷ji?

1, 2. ¿Ja ga nee e Jehová ke ra mimi yo pjamilia?

E MIZHOKJIMI Jehová go dya̷trʼa̷ nu otrʼu̷ pjamilia kʼu̷ go mimi. Ne Biblia mama ke ma go dya̷trʼa̷ nu otrʼu̷ nrrinxu, “o simpʼi e bʼe̷zo”. E Adán me ko ma̷ja̷ ba mama: “Ngeje in nzhodyego̷nu ñe ngeje in tsʼingego̷nu” (Génesis 2:22, 23). Nujyo nee ra mama ke e Jehová nee ke ra ma̷ja̷ yo ya chju̷ntu̷.

2 Bʼu̷bʼu̷ na punkju̷ pjamilia ke dya ma̷ji. Pe kja ne Biblia ba e̱je̱ na punkju̷ jñaa kʼu̷ so̷o̷ ra mbo̷sʼu̷ nzi naja yo bʼu̷bʼu̷ kja pjamilia ngekʼua ra mimiji na joo ñe me ra ma̷ji rga nga̱ra̱ji texeji (Lucas 11:28).

¿PJE NEE MIZHOKJIMI RA TSJAA YO BʼE̸ZO?

3, 4. a) ¿Pje ni jyodʼu̷ ra tsjaa e bʼe̷zo kʼu̷ ra jñetse ke sʼiya o suu? b) ¿Pjenga me na joo ke e bʼe̷zo ñe nu suu ra potu̷ rga perdonaobi?

3 Kja ne Biblia mama ke nu bʼe̷zo ni jyodʼu̷ ra sʼiya nu suu ñe ra respetao. Xo̷ru̷ Efesios 5:25-29. E bʼe̷zo ra jyodʼu̷ ra tsjaa yo na joo ngekʼua ra jñetse ke me sʼiya nu suu. E bʼe̷zo ra mbo̷sʼu̷ nu suu, ra mbo̷ru̷ ñe dya pje ra tsjapu̷ kʼu̷ ra so̷xi o mu̷bʼu̷.

4 ¿Pje ra tsjaa e bʼe̷zo ma dya ra tsjaa texe na joo nu suu? Ne Biblia xipji yo bʼe̷zo sido ri “sʼiyageji kʼo in suji. Dya na sʼoo rgi gue̷nchʼiji” (Colosenses 3:19). Dya ra jyombeñeji ke yo bʼe̷zo dya xo kjaji texe na joo. Ma e bʼe̷zo nee ke e Mizhokjimi ra perdonao, xo ra perdonao nu suu (Mateo 6:12, 14, 15). Ma e bʼe̷zo ñe nu suu  ra potu̷ rga perdonaobi, ra mimibi na joo ñe me ra ma̷ja̷bi.

5. ¿Pjenga ra respetao e bʼe̷zo nu suu?

5 E Jehová nee ke e bʼe̷zo kʼu̷ ya chju̷ntu̷ ra respetao nu suu. E bʼe̷zo ra nuu pje bʼe̷zhi nu suu. Me na joo ra tsjaa ga kjanu. Ma e bʼe̷zo dya ra respetao o suu, e Jehová dya ra dya̷ra̷ ma pje kʼo ra dyo̷tu̷ o ma ra zopju̷ (1 Pedro 3:7). Kʼu̷ kjapu̷ na mubi na ntee nge ma sʼiya e Jehová. Angeze dya mama ke xenrra na mubi e bʼe̷zo ke nu nrrinxu.

6. ¿Pje nee ra mama ke e bʼe̷zo ñe nu suu ngejebi “natjo o tsʼinge”?

6 E Jesús go mama ke “dya kja ri jeye, ya ri natrjo o tsʼingebi” ne bʼe̷zo ñe e nrrinxu (Mateo 19:6). E bʼe̷zo dya ra dyompu o suu ñe e nrrinxu dya ra dyompu̷ o xira (Proverbios 5:15-21; Hebreos 13:4). E bʼe̷zo dya ra nga̷nba̷ o kuerpo o suu ñe e nrrinxu dya ra nga̷nba̷ o kuerpo o xira (1 Corintios 7:3-5). E bʼe̷zo dya ra jyombeñe ke me ra sʼiya o suu xo ra “unu̷ pje ra zii ñe pje ra jyee. Nangeje natjo o kuerpobi ko nu suu”. E bʼe̷zo me ra sʼiya nu suu ngekʼua ra ma̷ja̷. E nrrinxu nee ke o xira ra tsjaa na jonte ñe ra sʼiya angeze, nge kʼo xenrra na joo ke ra tsjaa nu e bʼe̷zo (Efesios 5:29).

¿PJE NEE MIZHOKJIMI RA TSJAA YO NRRINXU?

7. ¿Pjenga ni jyodʼu̷ ra bʼu̷bʼu̷ na bʼe̷zo kʼu̷ ra manda kja o pjamilia?

7 Nzi dʼaja pjamilia ni jyodʼu̷ ra bʼu̷bʼu̷ na bʼe̷zo kʼu̷ ra manda, nge kʼu̷ mama pje ra tsjaji ñe ja rga pe̷pjiji trʼexeji. Ne Biblia kja 1 Corintios 11:3 mama ga kjaba: “Mizhokjimi manda kja e Cristo. E Cristo manda kja e bʼe̷zo. E bʼe̷zo manda kja e ndinxu”.

8. ¿Pje ra tsjaa e nrrinxu ngekʼua ra jñetse ke me respetao o xira?

8 Bʼu̷ma yo bʼe̷zo dya ra tsjaji na joo. Pe ma e nrrinxu me ma̷ja̷ ga mbo̷sʼu̷ kʼo kjaa nu xira ñe kjaa kʼo xipji, trʼexe  o pjamilia ra mimiji na joo (1 Pedro 3:1-6). Ne Biblia mama ga kjaba: “Xo ñetsʼkʼeji i ndinxuji, ni jyodʼu̷ nzi najatsʼu̷ji ri respetaoji kʼu̷ in xirageji” (Efesios 5:33). ¿Pje ra tsjaa e nrrinxu ma o xira dya ejme kʼo pa̱ra̱ angeze? Zo̷ ri ngeje ga kjanu, pe e nrrinxu me ra respetao o xira. Ne Biblia mama ga kjaba: “Nutsʼkʼeji i ndinxuji, ri dya̷ta̷ji yo nin xiraji. Nu ma dya nee ra ñejme [o ra enchʼe o mu̷bʼu̷] o jñaa Mizhokjimi kʼo nin xiraji, dya ri sido ri xipjiji ra ñejmeji. Ri sido ri dya̷ta̷ji angezeji. Akjanu, ra unu̷ji nguenda i kjaji kʼo na joo, [bʼu̷ma] xo ra [enchʼeji o mu̷bʼu̷]. Nange angezeji ra nukʼu̷ji jakʼo nzi gi su̱ji Mizhokjimi gi tsjaji kʼo na joo” (1 Pedro 3:1, 2). E nrrinxu ra tsjaa kʼo na joo, ga kjanu o xira ra unu̷ nguenrra ke na joo kʼo na pjechi ñe ra respetao kʼo kreo o suu.

9. a) ¿Pje ra tsjaa e nrrinxu ma dya nuu na joo kʼo kjaa o xira? b) ¿Pje mama kja Tito 2:4, 5 ke ra tsjaji yo nrrinxu yo ya chju̷ntu̷ji?

9 ¿Pje ra tsjaa e nrrinxu ma dya nuu na joo kʼo kjaa o xira? Ra xipji nu xira kʼo mbeñe angeze, pe na joo rga  zopju̷. Nzakja na nu paa e Abrahán dya go nuu na joo ko bi mama e Sara, pe e Jehová go xipji e Abrahán: “Dya̷ra̷ kʼo xitsʼi ni suge” (Génesis 21:9-12). Ne ndinxu kʼu̷ ñʼeje o xira kʼu̷ kjaa kʼo mama Mizhokjimi, ni jyodʼu̷ ra mbo̷sʼu̷ ma pje ra tsjaa nangeje kjaa ja nzi ga mama ne Biblia (Hechos 5:29; Efesios 5:24). E nrrinxu pjo̷ru̷ na joo o pjamilia nangeje sʼiyakʼo (xo̷ru̷ Tito 2:4, 5). Nu nrrinxu ke pe̷pji na punkju̷ ga mbo̷ru̷ o pjamilia, ma nu xira ñe o trʼii nujikʼo, ra respetaoji ñe me ra sʼiyaji (Proverbios 31:10, 28).

¿Pje go tsjaa e Sara ke xo ra tsjaa yo nrrinxu yo ya chju̷ntu̷?

10. ¿Pje mama ne Biblia jingua so̷o̷ ra jyambu̷bi yo ya chju̷ntu̷?

10 Na punkju̷ yo ya chju̷ntu̷ dya mezhe ga jyambu̷bi, ma jiyo zogu̷ji o suu o nu xira. Pe ne Biblia mama “nutsʼkʼeji ya i chju̷ntu̷ji, dya ri kʼuenbeji nin xiraji” ñe “nutsʼkʼeji i bʼe̷zoji, dya ri pe̷zgeji nin suji” (1 Corintios 7:10, 11). Bʼu̷bʼu̷ ma ra kjogu̷ yo me na sʼoo ngekʼua yo ya chju̷ntu̷ so̷o̷ ra jyambu̷bi, pe ra mbeñebi na joo kʼo ra tsjabi. ¿Jingua so̷o̷ ra jyambu̷bi yo ya chju̷ntu̷? Ne Biblia mama ke so̷o̷ ra jyambu̷bi, pe ngextrjo ma ra dyompu̷ nu suu o nu xira (Mateo 19:9).

¿PJE NEE E YOSE RA TSJAA YO TATA ÑE YO NANA?

Kʼo go tsjaa e Jesús nge yo ra tsjaji yo pjamilia ngekʼo ra minji na joo

11. ¿Pje ra jichi yo tata ñe yo nana yo o trʼii?

11 Yo tata ñe yo nana me jodʼu̷bi ja rga bʼu̷nkʼui na nrrajme yo o trʼii. Ni jyodʼu̷ ra mbo̷sʼu̷bi o trʼii ñe ra jichibi o Jñaa e Jehová, me na joo ma ra tsjabi ga kjanu (Deuteronomio 6:4-9).

12. ¿Pje pe̷ski ra tsjaa yo tata ñe yo nana ngekʼua ra mbo̷ru̷bi o tsʼitrʼibi ñe o tsʼixuntrʼibi?

12 E Satanás nge kʼu̷ manda kja ne xoñijomu̷, ngekʼua ni maa ga jñusʼu̷ yo na sʼoo kʼu̷ kjaa yo ntee. Na punkju̷ ntee jodʼu̷ji pje ra tsjapu̷ji in chʼigo̷ji, xo biolaji yo tsʼitrʼi ñe yo tsʼixutrʼi. Bʼu̷bʼu̷ yo tata ñe yo nana ke dya pa̱ra̱ji  pje ra xipjiji o trʼii ngekʼua ra mbo̷ru̷tsje̷ji. Yo tata ñe yo nana ni jyodʼu̷ ra jichiji o tsʼitrʼi ngekʼua ra mbo̷ru̷tsje̷ji, ga kjanu dya pje ra tsjapu̷ji. Nutsʼkʼe tata ñe nutsʼkʼe nana, pe̷ski ri pjo̷ru̷bi in tsʼitrʼibi ñe in tsʼixuntrʼibi (1 Pedro 5:8). *

13. ¿Ja rga jichi yo tata o trʼiji?

13 Yo tata ñe yo nana nge yo ra jichiji o trʼiji ja rga minji. ¿Ja rga jichigo̷ji in chʼiji? In chʼigo̷ji neji ke ra jichiji na joo pje ra tsjaji, pe ma ra zopju̷ji dya ra tsjapu̷ji  ra so̷xiji (Jeremías 30:11). Dya ri mbe̷kue̷ji ma ri gue̷nchʼiji in chʼiji. Nutsʼkʼeji dya gi neji ke ma ri ñaji ri nge nzakja ma ri “dyokʼu̷ji ko na trjedyi” (Proverbios 12:18). Jichi in chʼigeji ra meyaji pjenga na joo ra dya̷ra̷ji (Efesios 6:4; Hebreos 12:9-11, NTD; jñanrra nu nota 30 kja nu página 223).

¿PJE NEE E YOSE RA TSJAA YO TʼII ÑE YO XUNTʼI?

14, 15. ¿Pjenga na joo ke yo trʼii ñe yo xuntrʼi ra dya̷ta̷ji o tataji ñe o nanaji?

14 E Jesús mi a̷ta̷ o Tata, zo̷ mi bʼu̷bʼu̷ paa kʼu̷ ma sʼe̷zhi ro tsjaa, pe angeze dya go jye̷zi go tsjaa kʼo mi mama o Tata (Lucas 22:42; Juan 8:28, 29). E Jehová nee ke yo trʼii ra dya̷ta̷ji o tataji ñe o nanaji (Efesios 6:1-3).

15 Ra bʼu̷bʼu̷ paa ma nutsʼkʼeji i trʼiji ra tsjakʼu̷ji na sʼe̷zhi ri dya̷ta̷ji ni tata ñe ni nana, pe dya ri jyombeñeji ke ma ri dya̷ta̷ji ni tataji ñe ni nanaji ra ma̷ja̷ angezebi ñe e Jehová (Proverbios 1:8; 6:20; 23:22-25). *

¿Pje ra mbo̷sʼu̷ dʼa trʼii ngekʼo ra dya̷ta̷ e Yose ma ra xipjiji ra tsjaa yo na sʼoo?

16. a) ¿Pje kjaa e Satanás ngekʼua yo trʼii ra tsjaji yo na sʼoo? b) ¿Pjenga me na joo ke ri jogebi yo sʼiya e Jehová?

16 E Satanás kʼu̷ dya joo so̷o̷ ra tsjaa ke yo ntee yo i jobi ñe yo dyaja trʼii ra xitsʼiji ri tsjage yo na sʼoo. Angeze pa̱ra̱ ke na sʼe̷zhi ri tsjage yo na joo ma yo in jobi ra ngu̷kʼu̷ ri tsjaa na sʼoo. Nzakja e Jacob mi ñʼeje na xuntrʼi kʼu̷ mi chju̱u̱ Dina, angeze go mbu̷ru̷ go jobi kʼo ntee kʼo dya mi sʼiyaji e Jehová. Dya ga joo kʼo go tsjaa e Dina, nangeje angeze ñe o pjamilia go kjogu̷ji nrrumu̷ (Génesis 34:1, 2). Ma gi jogebi yo dya sʼiya e Jehová, ra jyokʼu̷geyo ngekʼua ri tsjage yo na sʼoo, nuʼma me ri nzhumu̷ ñe in pjamilia, xo ri tsjapu̷ ra sentio o mu̷bʼu̷ e Mizhokjimi  (Proverbios 17:21, 25). Ngekʼua ni jyodʼu̷ ri jogebi yo sʼiya e Jehová (1 Corintios 15:33).

¿PJE RA TSJAA YO PJAMILIA NGEKʼO RA MA̸JI?

17. ¿Pje ra tsjaa nzi naja yo bʼu̷bʼu̷ kja na pjamilia?

17 Ma texe yo bʼu̷bʼu̷ kja na pjamilia ra dya̷ta̷ji Mizhokjimi, dya ra mbe̷sʼiji nrrumu̷. Ma nutsʼkʼe bʼe̷zo gi ñʼekje ni suge, ri sʼiyage angeze ñe ri respetao. Ma nutsʼkʼe nrrinxu gi ñʼekje ni xira, ri respetao ñe ri tsjapu̷ nguenrra kʼo ra xitsʼi. Ri tsjage nzakja kʼe nrrinxu kʼu̷ mama kja Proverbios 31:10-31. Nutsʼkʼe tata ñe nutsʼkʼe nana ri jichibi in chʼii ra sʼiyaji e Mizhokjimi (Proverbios 22:6). Ma ngetsʼkʼe na tata, ri “zopju̷ na joo kʼo ri ka̱ra̱” kja in nzunge (1 Timoteo 3:4, 5; 5:8). Yo tsʼitrʼi ñe yo tsʼixutrʼi ra dya̷ta̷ji o tata ñe o nana (Colosenses 3:20). Dya ra jyombeñeji ke dya bʼu̷bʼu̷ na pjamilia kʼu̷ ri kjaa texe na joo, ngekʼua dya ra chalaji ñe ma dya ro kjaji texe na joo ra potu̷ rga perdonaoji. Ja̱a̱, e Jehová jitsʼko̷ji kja ne Biblia pje ra kjaji kja in pjamilia.

^ par. 12 Ma xi gi nee ri pa̱ra̱ ja rgi pjo̷ru̷ in chʼige, xo̷ru̷ nu capítulo 32 kja ne skuama kʼu̷ ni chju̱u̱ Aprendamos del Gran Maestro kʼu̷ go dyopju̷ji yo testigo e Jehová kja jñangicha.

^ par. 15 Dʼa trʼii dya ni jyodʼu̷ ra dya̷ta̷ o tata ñe o nana ma ra xipjibi ke ra tsjaa yo dya manda e Mizhokjimi (Hechos 5:29).