“Lalpa duhzâwng engnge ni tih lo hre zâwk rawh u.” —EPHESI 5:17.

HLA: 11, 22

1. Bible dân ṭhenkhat chu eng nge ni a, engtin nge chu mi zawmna chu kan hlâwkpui?

JEHOVA chuan ti tûra min duhte chiang takin min hrilhtu dânte chu Bible-ah min pe a. Entîr nân, milem biak te, rûkrûk te, zu ruih te, a nih loh leh nungchang bawlhhlawhna thiltihte hi kan pumpelh tûr a ni tih min hrilh a ni. (1 Korinth 6:9, 10) Chu bâkah, Pathian Jehova Fapa, Isua chuan a hnungzuite hnênah: “Hnam tina mi zirtîrahte siam ula, Pa leh Fapa leh thlarau thianghlim hmingah chuan baptis ula, thu ka pêk zawng zawng che u pawm tûrin zirtîr rawh u. Tin, ngai teh u, kei kumkhuain, khawvêl tâwp thleng pawhin, in hnênah ka awm zêl ang,” tih thupêk chiang tak a pe a ni. (Matthaia 28:19, 20) Jehova leh Isua’n ti tûra min hrilh zawng zawng chu kan ṭhatna tûr hlîr a ni a. Jehova dânte chuan mahni leh kan chhûngkuate enkawl dân min zirtîr a, hrisêlna ṭha zâwk nei tûr leh hlim tûrin min ṭanpui bawk. Thil pawimawh zâwk chu, thu hril tûra thupêk tiamin Jehova thupêkte kan zawm hian kan chungah a lâwm a, malsâwmna min vûr ṭhîn hi a ni.

2, 3. (a) Engvângin nge Bible chuan dinhmun engkim tân zawm tûr dân min pêk loh? (b) He thuziakah hian eng zawhnate nge kan ngaihtuah ang? (A thupui chunga milem en rawh.)

 2 Chutih rualin, Bible chuan kan dinhmun tawh engkim atân hian dân chip chiar takin min pe lo. Entîr nân, silhfên kan inbel tûr chungchângah Bible-ah kaihhruaina chiang fak kan hmu lo a ni. Hei hian Jehova finzia a târ lang. Hun a liam ang zêla inchei dân inthlâkthlengin, khawvêl puma mite thuamhnaw hâk dân inang lo mah se, Bible erawh chu a tûn lai reng a ni. Chu bâkah, Bible-ah chuan hnathawh tûr emaw, intihhlimna thlan tûr emaw, a nih loh leh hrisêl tûra kan tih ngaite emaw chungchângah dân tam tak a chuang lo bawk. Jehova chuan hêng thilahte hian mi mal tinte leh chhûngkaw lûte’n thu tlûkna an siam chu a phal a ni.

3 Chuvângin, kan nun nghawng thei tûr thu tlûkna pawimawh tak kan siam a ngaih hunah, chumi chungchângah Bible dân kan hmuh si loh chuan heti hian kan ngaihtuah thei a ni: ‘Pathian Jehova’n ka thu tlûkna siam hi a ngaihven em? Bible dân ka bawhchhiat loh phawt chuan ka duh thlanna engpawh chu a lâwm ang em? Ka duh thlanna chu a lâwm ngei ang tih engtin nge ka chian theih?’ tiin.

KAN THU TLUKNA SIAM CHUAN KEIMAHNI LEH MI DANGTE A NGHAWNG

4, 5. Engtin nge kan thu tlûkna siam chuan keimahni leh mi dangte a nghawng theih?

4 Mi ṭhenkhat chu an duh apiang ti theiah an inngai a. Mahse, keini chuan Jehova lâwmzâwng thil tih chu kan duh a ni. Chuvângin, thu tlûkna kan siam hmain, Bible sawite ngaihtuah a, kan zawm a ngai a. Entîr nân, Bible chuan thisen chungchânga Pathian ngaih dân min hrilh a, chu chu kan zâwm a ni. (Genesis 9:4; Tirhkohte 15:28, 29) Amah tilâwmtu thu tlûknate siam tûrin Jehova ṭanpuina kan dîl thei a ni.

5 Kan thu tlûkna siam chuan kan chungah nghawng a nei a. Thu tlûkna ṭha chuan Jehova hnaih tûra min ṭanpui theih laiin, thu tlûkna ṭha lo erawh chuan amah nêna kan inṭhianna a tichhe thei a ni. Kan thu tlûkna siam chuan mi dangte pawh a nghawng thei bawk. Kan unaute tilungni lo thei, a nih loh leh an rinna tichak lo thei thil engmah tih kan duh lo. Kohhrana unaute inkâra buaina awmtîrtu nih pawh kan duh hek lo. Chuvângin, thu tlûkna ṭha siam chu kan tân a pawimawh hle.—Rom 14:19; Galatia 6:7 chhiar rawh.

6. Engin nge thu tlûkna kan siamte chu kaihruai ang?

6 Bible-in kan tih tûr chiah min hrilh loh hunah engtin nge thu tlûkna ṭhate kan siam theih ang? Kan tih duhte tih mai ai chuan, kan dinhmun chu ngun taka ngaihtuahin, Jehova tilâwm tûr thu tlûkna kan siam tûr a ni. Chutianga kan tih chuan rah ṭha tak chhuah tûrin min ṭanpui ang tih kan chiang thei a ni.—Sâm 37:5 chhiar rawh.

ENG TI TURIN NGE JEHOVA’N MIN DUH?

7. Bible-a thupêk a awm loh hunah, engtin nge Jehova’n ti tûra min duhte chu kan hriat theih?

7 Engtin nge Jehova lâwm zâwng chu kan hriat theih ang? Ephesi 5:17 chuan: “Lalpa duhzâwng engnge ni tih lo hre zâwk rawh u,” tiin min hrilh a. Bible-a thupêk chiang tak a awm loh hian, kan dinhmunah Jehova’n ti tûra min duhte kan hriat, a nih loh leh kan hriatthiam a ngai a ni. Chu chu engtin nge kan tih theih? A hnêna kan ṭawngṭai a, a thlarau thianghlim kan inkaihhruaitîr a ngai a ni.

8. Isua chuan Jehova’n ti tûra a duhte chu engtin nge a hriat? Entîrna pe rawh.

8 Isua chuan engtik lai pawhin Jehova’n ti tûra a duhte chu a hria a. Entîr nân, ṭum hnih lai chu mipuite rilṭâma an awm khân a ṭawngṭai a, thil mak tiin anni chu puar takin a hrai a ni. (Matthaia 14:17-20; 15:34-37) Mahse, thlalêra rilṭâma a awm laia Diabola’n lung chhanga chantîr tûra a duh khân, Isua chuan a chantîr lo. (Matthaia 4:2-4 chhiar rawh.) A Pa chu a hre chiang hle a, chuvângin ama mamawh phuhrûk nâna thlarau thianghlim hman chu Jehova’n a  duh dâwn lo tih a hria a. A Pa chuan a kaihruaiin, a mamawh hunah chaw a pe ang tih a hre chiang bawk a ni.

9, 10. Engin nge thu tlûkna fing siam tûra min ṭanpui ang? Entîrna pe rawh.

9 Isua ang bawkin, min kaihruai tûra Jehova kan rinchhan chuan thu tlûkna ṭha tak kan siam thei a. Bible chuan: “I thinlung zawng zawngin LALPA ring la, nangma hriatnaah innghat suh; i kawng zawng zawngah amah hre reng la, i kawngte chu a kawhhmuh zêl ang che. Mahni ngaihin intifing suh la; LALPA chu ṭih la, sual kalsan rawh,” tiin a sawi a ni. (Thufingte 3:5-7) Bible zira Jehova ngaihtuah dânte kan hriat hian, dinhmun engemaw taka ti tûra min duhte chu kan hre thiam thei ang. Jehova ngaihtuah dânte kan hriat tam poh leh, kan tân amah tilâwm tûr zâwnga thu tlûkna siam chu a awlsam lehzual ang a. Chutiang chuan, “thinlung nêm,” a nih loh leh Pathian kaihhruaina hre thiam tak kan ni lehzual ang.—Ezekiela 11:19.

10 Nu pakhat chuan dâwrah pheikhawk nalh tak a hmu angah han ngaihruat chhin teh. Mahse, a man a to hle a. A pasal chu a kiangah awm lo mah se, pawisa tam tak a hman huna a pasal ngaih dân tûr chu a hria a ni. Engtin nge a hriat? Kum engemawti chhûng an lo inneih tawh avânga an pawisa neih hman dân tûr chungchânga a pasal duh dân a hriat tawh vâng a ni. Chutiang bawkin, Jehova ngaihtuah dânte leh tûn hmaa a thil tih tawhte kan hriat hian, dinhmun chi hrang hranga ti tûra min duhte chu kan hria ang.

ENGTIN NGE JEHOVA NGAIHTUAH DANTE I HRIAT THEIH?

11. Bible kan chhiar hunah leh kan zir hunah eng zawhnate nge kan inzawh theih? (“ Bible I Zir Hunah Heti Hian Inzâwt Rawh,” tih bâwm chu en rawh.)

11 Engtin nge Jehova ngaihtuah dânte kan hriat theih? Kan tih theih thil pawimawh ber chu Bible chhiar a, zir ziah hi a ni a. Chutianga kan  tih lai chuan, heti hian kan inzâwt thei a ni: ‘Hei hian Jehova chungchâng eng nge min zirtîr? Engvângin nge hetianga a tih?’ tiin. Davida ang bawkin, amah hre chiang lehzual tûrin a ṭanpuina kan dîl a ngai bawk. Ani chuan: “Aw LALPA, i kawngte chu mi hriattîr la; i kalkawng chanchinte mi zirtîr ang che. I thutakah chuan mi hruai la, mi zirtîr ang che. Nang chu mi chhandamtu Pathian i ni si a; nilênga ka nghah reng che hi,” tiin a ziak a ni. (Sâm 25:4, 5) Jehova chungchâng engemaw kan hriat hian, chu kan thu hriat kan hman theihna tûr dinhmunte kan ngaihtuah thei a. Chu chu chhûngkuaah, hnathawhnaah, school-ah, a nih loh leh rawngbâwlnaah kan hmang thei ang em? Dinhmun engemaw bîk tak kan ngaihtuah hian, kan thu hriatte hmang tûra Jehova min duh dân hriat chu a awlsam lehzual ang.

12. Engtin nge kan thu leh hla chhuahte leh inkhâwmte chuan thil chi hrang hrang chungchânga Jehova ngaihtuah dân hre tûra min ṭanpui theih?

12 Jehova ngaihtuah dânte kan hriat theih dân kawng dang leh chu, a inawpna pâwlin Bible aṭanga min zirtîrnate ngaihsak hi a ni a. Entîr nân, thu tlûkna kan siam a ngaih hunah, Watch Tower Publications Index leh Research Guide for Jehovah’s Witnesses tih lehkhabute chuan Jehova ngaihtuah dânte hre tûrin min ṭanpui thei a ni. Ngun taka kan ngaihthlâk a, chhânnate pe a, thu zirtîrte kan chhût ngun hian kan Kristian inkhâwmte chu kan hlâwkpui thei bawk. Chu chuan Jehova ngaihtuah dân hre tûrin min ṭanpui ang a. Chutiang chuan, amah tilâwm a, a malsâwmna min dawntîr thei thu tlûknate kan siam thei ang.

THU TLUKNA I SIAM HMAIN JEHOVA NGAIHTUAH DANTE CHHUT NGUN RAWH

13. Jehova ngaihtuah dânte hriatnain thu tlûkna fing siam tûra min ṭanpui theih dân târ langtu entîrna pakhat pe rawh.

13 Jehova thil ngaihtuah dânte kan chhût huna thu tlûkna fing kan siam theih dân entîrna pakhat i lo en ang u. Pioneer thawk duh ni ta la. Rawngbâwlnaa hun tam zâwk i hman theih nân i nunah inthlâk thlengna ṭhenkhat i nei tawh a ni. Mahse, sum tlêm zâwk leh thil tlêm zâwk neia i hlim theih dâwn leh dâwn loh chu i la chiang thei lo va. Bible chuan Jehova rawngbâwl tûr chuan pioneer thawh kher a ngai tih a sawi lo ngei mai. Thuchhuahtu niin rinawm takin a rawng kan bâwl zawm zêl thei a ni. Mahse, kawng leh lamah chuan, Isua’n Lalram tâna inpete chu Jehova’n mal a sâwm tih a sawi a. (Luka 18:29, 30 chhiar rawh.) Bible chuan amah fak tûra kan tih theih apiang kan tih hian Jehova a lâwmin, a rawngbâwlnaa hlimna nei tûrin min duh tih a sawi bawk. (Sâm 119:108; 2 Korinth 9:7) Hêng thilte chungchânga ṭawngṭaina leh chhût ngunna hmangin, kan dinhmun atâna chhawr tlâk leh Jehova malsâwmna thlentu tûr thu tlûkna kan siam thei a ni.

14. Thawmhnaw ṭhenkhat chuan Jehova lawm a hlawh leh hlawh loh thu tlûkna engtin nge i siam theih?

14 Entîrna dang leh chu hei hi a ni: Thawmhnaw chi khat chu i duh tak zet a; mahse, chûng thawmhnawte i hâk chuan kohhrana mi ṭhenkhat chu an lungni lo thei tih i hria a ni. Bible chuan chu mi thawmhnaw chungchângah chiang taka khapna a nei lo. Chuti chu, engtin nge Jehova ngaih dân i hriat theih ang? Bible chuan: “Hmeichheho pawh inthlahdah lo leh inbel lutuk lovin, thuam inchawih tâwkin inchei sela, sam phiarin emaw, rangkachakin emaw, tuikeplungin emaw, puan man tam tak taktein emaw inchei lovin; amaherawhchu (hmeichhia, Pathian ngaihsak intite chu inphu tâwkin) thil tihṭhatin inchei sela ka duh,” tiin a sawi. (1 Timothea 2:9, 10) He fuihna aṭangin mipate pawh tiamin Jehova chhiahhlawh zawng zawngte chuan an inzir thei a. Inngaihtlâwmna kan neih chuan, thawmhnaw hâk tûr kan thlannaah mi dangte ngaih dân kan ngaihtuah tel ang. Chu bâkah, kan unaute kan hmangaih avângin, anmahni tihlungnih loh chu kan pumpelh a. (1 Korinth 10:23, 24; Philippi 3:17) Bible sawite leh Jehova ngaih dânte kan ngaihtuah chuan,  amah tilâwm thei tûr thu tlûknate kan siam thei ang.

15, 16. (a) Nungchang bawlhhlawhna lam hlîr kan ngaihtuah chuan Jehova’n engtin nge min ngaih ang? (b) Intihhlimna kan thlan hunah, engtin nge Jehova lâwmzâwng chu kan hriat theih? (c) Thu tlûkna pawimawh takte chu engtin nge kan siam ang?

15 Mite’n thil ṭha lote an ngaihtuah a, thil sual an tih hian Pathian Jehova chu a rilru a nâin, a lungngai tih Bible aṭangin kan hria a. (Genesis 6:5, 6 chhiar rawh.) Jehova chuan nungchang bawlhhlawhnate ngaihtuah ngut ngut lo tûrin min duh tih a chiang hle a. A nihna takah chuan, chûng thilte kan ngaihtuah reng chuan, a taka tih hun kan la nei ang. Chu ai chuan, Jehova chuan thil thianghlimte leh ṭhate ngaihtuah tûrin min duh zâwk a ni. Zirtîr Jakoba chuan Jehova finna chu, “atîrin a thianghlim phawt a, chu mi hnuah chuan inrem a duh a, a nunnêm a, a tihnuam a, khawngaihna leh rah ṭhain a khat a, thlei bîk a nei lo va, a vervêk lo a ni,” tiin a ziak a. (Jakoba 3:17) Chuvângin, Bible chuan thil thianghlim lo leh thil ṭha lote min ngaihtuahtîr, a nih loh leh min châktîr thei intihhlimna engpawh chu kan pumpelh tûr a ni tih min zirtîr a. Chu bâkah, Jehova duhzâwng leh huatzâwngte kan hriat chian chuan lehkhabu te, film te, a nih loh leh game-te thlan chu kan tân a awlsam hle ang a. Kan tih tûr mi dangte kan zawh a ngai lo vang.

16 Thu tlûkna kan siam a ngaih hunah, Jehova tilâwm thei duh thlan tûr tam tak a awm ṭhîn a. Mahse, thu tlûkna pawimawh tak kan siam a ngaih hunah chuan, upa pakhat emaw, thiltawn nei unau dang emaw hnêna thurâwn lâk chu a ṭha a ni. (Tita 2:3-5; Jakoba 5:13-15) Mahse, thu tlûkna min siamsak tûrin kan ngên tûr a ni lo. Bible aṭanga kan thu hriatte chu ngun taka ngaihtuahin thu tlûkna kan siam zâwk tûr a ni. (Hebrai 5:14) Tirhkoh Paula chuan: “Mi tinin mahni phur an phur ṭheuh dâwn,” tiin a sawi si a.—Galatia 6:5.

17. Jehova tilâwmtu thu tlûkna siam chu engtin nge kan hlâwkpui?

17 Jehova tilâwmtu thu tlûknate kan siam hian, amah kan hnaihin, a pawm kan hlawh a, a malsâwmna kan dawng bawk. (Jakoba 4:8) Chutah, Jehova kan rinna a nghet lehzual bawk a ni. Chuvângin, a ngaihtuah dânte kan hriatthiam theih nân Bible-a kan thu chhiarte chu i chhût ngun ang u. Jehova chungchâng zir tûr thar engemaw kan nei reng dâwn tih chu a dik ngei mai. (Joba 26:14) Mahse, tûna a chungchâng hre tûra theih tâwp kan chhuah chuan kan fing deuh deuh vang a, thu tlûkna ṭha kan siam thei ang. (Thufingte 2:1-5) Mihringte ngaih dân leh ruahmannate chu danglam ṭhîn mah se, Jehova chu a danglam ngai lo. Fakna hla phuahtu chuan: “LALPA remruat erawh chu kumkhuain a awm nghet ang a, a thinlunga a ngaihtuahte chu chhuan zawng zawng thlengin a awm nghet ang,” tiin a sawi a. (Sâm 33:11) Jehova ngaihtuah anga ngaihtuah dân kan zir a, a lâwmzâwng anga thil kan tih hian thu tlûkna ṭha ber kan siam thei dâwn a ni tih a chiang hle. (ws16.05-E)