Kal idhi e weche manie iye

Kal idhi kama ochanie weche mantie

 SULA MAR PUONJRUOK 13

Herreuru gi Hera Matut

Herreuru gi Hera Matut

“Herreuru gi hera matut, kendo utim kamano gi chunyu duto.”​—1 PET. 1:22.

WER 109 Waherreuru Koa e Chunywa

GIMA SULANI WUOYE *

E otieno mogik kae to Yesu tho, nojiwo ne jootene wach hera (Ne paragraf mar 1-2)

1. En chik mane makende ma Yesu nomiyo jopuonjrene? (Ne picha manie nyim gaset.)

E OTIENO mogik kae to Yesu tho, nomiyo jopuonjrene chik moro makende. Nonyisogi niya: “Mana kaka aseherou, un bende herreuru e kindu.” Kae to nomedo niya: “Ma e ma nomi ji duto ong’e ni un jopuonjrena ka un gi hera e kindu uwegi.”​—Joh. 13:34, 35.

2. Ang’o momiyo dwarore ni wabed gi hera e kindwa?

2 Yesu nowacho ni ji ne dhi fwenyo jopuonjrene e yo mayot mana ka ginyisore hera ma chal gi ma nonyisogi. Mano ne dwarore ahinya e kinde Jokristo mokwongo, to kindewagi bende odwarore. Omiyo, ber mondo walo pek moro amora ma nyalo monowa herore.

3. Ang’o ma wadwaro nono e sulani?

3 Nikech warem, ok yot nyiso jowetewa hera matut. Kata kamano, dwarore ni watem matek mondo waluw ranyisi mar Kristo. E sulani, wadwaro nono kaka hera konyowa mondo wabed joma ohero loso kue, kik wabuon ng’ato ang’ata, kendo warwak welo. Sama inono sulani, penjri kama: ‘Ang’o ma anyalo puonjora kuom owete gi nyimine ma osebedo ka nyiso hera kata obedo ni giromo gi pek moko?’

BED NG’AT MOHERO LOSO KUE

4. Ka luwore gi Mathayo 5:23, 24, ang’o momiyo dwarore ni walos kue gi ng’ama nigi wach kodwa?

4 Yesu nonyisowa gimomiyo dwarore ni walos kue gi ng’ama nigi wach moro kodwa. (Som Mathayo 5:23, 24.) Nojiwo ni ka wadwaro moro Nyasaye, nyaka wabed gi winjruok maber gi jowetewa. Jehova morga ahinya sama watimo duto mwanyalo mondo walos kue gi owetewa. Ok obi yie gi lamowa ka wamako sadha gi ji kendo watamore loso kue kodgi.​—1 Joh. 4:20.

5. Ang’o momiyo ne ok yot ne Mark loso kue gi nyawadgi?

 5 Ang’o momiyo seche moko ok yotga loso kue? Par ane gima notimore ne Mark. * Owadwa moro nojare mi owacho ne jomoko e kanyakla weche maricho e wiye. Ang’o ma ne Mark otimo bang’ winjo wechego? Owacho kama: “Iya nowang’ ma adhawone marach!” Kata kamano, bang’ kinde, gino nochako chando chuny Mark mi odhi kwayo owadwano mondo owene, kendo notemo mondo olos kue e kindgi. Owadwano to notamore loso kue gi Mark. Mokwongo, Mark noparo e chunye ni, ‘Donge an asetemo loso kue kode to en e ma otamore? An asetimo ma kora!’ Bang’e, jarit-alworagi nojiwe mondo omed temo atema loso kue gi owadwano. Ang’o ma ne Mark otimo?

6. (a) Ere kaka Mark notimo kinda mondo olos kue? (b) Ere kaka Mark notiyo gi puonj ma yudore e Jo-Kolosai 3:13, 14?

6 Ka ne Mark ononore maber, nofwenyo ni ne oonge gi kido mar bolruok kendo noparo ni nober moloyo jowetene. Nofwenyo ni ne dwarore ni olok pache. (Kol. 3:8, 9, 12) Nochako odok ir owadwano mi okwaye ng’wono kendo. Nondikone owadwano barupe konyisego kaka ne oywago ang’e kuom gima notimore, kendo nokwaye mondo gichak gibed osiepe. Noorone nyaka mich moko ma noparo ni owadwano ne nyalo hero. Gima lit en ni owadwano pod nodhi nyime mako wachno. Kata kamano, Mark to notimo matek mondo oluw gima Yesu nowacho e wi hera kod weyo ne ji kethogi. (Som Jo-Kolosai 3:13, 14.) Sama watimo kinda mondo walos kue kata ka joma nigi wach kodwa ok oikore timo mano, hera mar Jokristo biro  chwalowa mondo wawenegi kethogi kendo wadhi nyime kwayo Jehova mondo okonywa tieko wachno.​—Mat. 18:21, 22; Gal. 6:9.

Nyalo dwarore ni watim kinda nyading’eny mondo walos kue (Ne paragraf mar 7-8) *

7. (a) Ang’o ma Yesu nojiwowa ni watim? (b) En pek mane ma nyaminwa moro noromogo?

7 Yesu nojiwowa ni watim ne ji gik ma dwaher ni gitimnwa. Nomedo ni ok onego waher mana joma oherowa kende. (Luka 6:31-33) To nade kifwenyo ni nitie Jakristo wadu moro e kanyakla ma ok dwari kata ok odwar mosi? En adier ni gik ma kamago ok jatimore ahinya e kanyakla, kata kamano, nosetimore ne nyaminwa moro miluongo ni Lara. Owacho kama: “Nakia gimomiyo nyaminwa moro nochako bedo mabor koda. Wachno nodonjona malit mi ochopo kama koro ne ok amor gi chokruok.” Lara nokwongo owacho e chunye ni, ‘Obadhe, nikech onge gima rach ma asetimone. Jomamoko e kanyakla bende neno ka timbene tinde galagala.’

8. Ang’o ma ne Lara otimo mondo olos kue, to ranyisine puonjowa ang’o?

8 Lara nokawo okang’ mar loso kue. Nolemo kae to odhi wuoyo gi nyaminwano. Ne giwuoyo e wi wachno, ne gikwakore, mi giloso kue. Ne nenore ni weche koro ne beyo, to kare mana kuom kinde. Lara wacho kama: “Bang’e, nyaminwano nochako bedo mang’ich-ng’ich koda kendo. Wachno nonyoso chunya ahinya.” Lara nochako paro ni nonyalo bedo ma mor mana ka nyaminwacha oloko chunye. Kata kamano, bang’ kinde, Lara nofwenyo ni gima ber ma nonyalo timo ne en dhi nyime hero nyaminwano kendo ‘weyone kethone gi chuny ma ni thuolo.’ (Efe. 4:32–5:2) Lara nong’eyo ni hera mar Jokristo ‘ok mak tim marach motimne, odhil e weche duto, oyie weche duto, obedo gi geno kuom weche duto, onano e weche duto.’ (1 Kor. 13:5, 7) Lara noweyo parore kuom wachno. Mosmos, nyaminwacha nochako bedo machiegni  kode. Sama itemo matek mondo ilos kue e kindi gi owete gi nyimineni kendo idhi nyime herogi, inyalo bedo gadier ni ‘Nyasach hera kod kue nobed kodi.’​—2 Kor. 13:11.

KIK IBUON JI

9. Ka luwore gi Tich Joote 10:34, 35, ang’o momiyo ok onego wabuon ji?

9 Jehova ok buon ng’ato ang’ata. (Som Tich Joote 10:34, 35.) Wanyiso ni wan nyithinde sama wan be ok wabuon ji. Waluwo chik ma dwaro ni waher jowetewa kaka waherore wawegi, kendo watemo matek mondo warit kue ma ni e kindwa gi Jokristo wetewa.​—Rumi 12:9, 10; Jak. 2:8, 9.

10-11. Ere kaka nyaminwa moro nokedo gi paro marach ma ne en-go?

10 Nitie joma yudoga ka ok yotnegi siko ma ok gibuono jomoko. Ne ane gima notimore ne Nyaminwa Ruth. Ka ne pod orawera, ng’at moro ma ne a e piny moro notimone gimoro ma ok nomore. Mano nomiyo obedo gi chuny mane? Ruth wacho kama: “Ne asin gi gimoro amora ma ne a e pinyno. Nachako paro ni ji duto ma wuok e pinyno, moriwo nyaka owetewa gi nyiminewa, chalo mana gi ng’at ma nochwanyano.” Ere kaka Ruth nokedo gi paro marach ma ne obedogono?

11 Ruth nofwenyo ni ne dwarore ni oked gi paro marachno. Nosomo Kitabu cha Mwaka ma ne wuoyo kuom weche mosene kod ripode mopogore opogore mowuok e pinyno. Owacho kama: “Natimo kinda ahinya mondo abed gi paro makare e wi jo pinyno. Nafwenyo ni owete gi nyimine ma ni kuno nigi kinda ahinya e tij Jehova. Naneno maler ni gin be gin e riwruokwa mar owete e piny ngima.” Mosmos, Ruth nofwenyo ni somo wechego kende ne ok oromo. Olero kama: “Sa asaya ma naromo gi owete gi nyimine moa e pinyno, natemo ahinya mondo ang’i kodgi. Nawuoyoga kodgi kendo namedo ng’eyogi matut.” Weche nobet nade? Ruth wacho kama: “Bang’ kinde, paro marach ma ne an-go kuom jo pinyno nolal pep.”

Ka wan gi hera matut ne “riwruok duto mar owete,” ok wabi buono jowetewa (Ne paragraf mar 12-13) *

12. Nyaminwa moro ma nyinge Sarah ne nigi nyawo mane?

12 Jomoko nyaloga buono jowetegi to ok ging’eyo. Kuom ranyisi, Sarah ne paroga ni en ok obuon ji nikech ne ok odewga ni ng’ato wuok e oganda mane, en gi pesa ma romo nade, kata en gi migawo mane e riwruok mar oganda Jehova. Owacho kama: “Mosmos, nachako fwenyo ni nitie kaka nabuono ji.” Nade? Sarah nopon e ot ma ji osomoe ahinya, omiyo, nohero mako osiep mana gi joma osomo. Nitie kata kinde ma nonyiso osiepne moro kama: “An ang’iyoga mana gi Jokristo ma sombgi ni malo. Ma ok osomo to atang’gago.” Nenore maler ni ne dwarore ni Sarah otim lokruok. Ere kaka notimo mano?

13. Ang’o ma wanyalo puonjore kuom yo ma Sarah nolokogo pache?

13 Jarit-alwora moro nokonyo Sarah mondo ononre maber. Sarah wacho kama: “Jarit-alworano nopwoya kuom kinda ma ne an-go e tij Jehova, paro mabeyo ma nachiwoga e chokruok, kod kaka nang’eyo tiyo gi Muma. Kae to nonyisa kama: ‘Kaka wamedo ng’eyo Jehova, e kaka dwarore bende ni wamed bedo gi kido kaka bolruok, kecho ji, kendo ng’eyo ni nitie kuonde ma waremie.’” Sarah norwako paro ma jarit-alworano nomiye. Owacho niya:  “Nafwenyo ni kare en gima duong’ kecho ji kendo herogi.” Mano nomiyo ochako bedo gi paro maber kuom owete gi nyimine. Olero kama: “Natemo nono kido mabeyo ma gin-go momiyo Jehova oherogi.” To nade wan? Kik wabuon jomoko mana nikech wasomo moloyogi! Ka wan gi hera matut ne “riwruok duto mar owete,” ok wabi buono jowetewa.​—1 Pet. 2:17.

HER RWAKO WELO

14. Ka luwore gi Jo-Hibrania 13:16, Jehova winjo nade sama warwako welo?

14 Jehova okawo mapek wach rwako welo. (Som Jo-Hibrania 13:16.) Jehova neno kidono kaka achiel kuom yore ma walamego, to moloyo ka wakonyo joma ochando gik moko. (Jak. 1:27; 2:14-17) Mano e momiyo ojiwowa e Ndiko ni wabed “jo ma rwako welo.” (Rumi 12:13) Sama warwako ji e utewa, wanyiso ni waherogi, wadewogi, kendo wan osiepegi. Jehova bedoga ma mor sama wapogo ne jomamoko gigewa, bed ni gin gik michamo, mimadho, to kata mana thuolowa. (1 Pet. 4:8-10) Kata kamano, nitie gik ma nyalo miyo rwako welo kik bednwa mayot.

Kata ka chon ne ok wahero rwako welo, pod wanyalo timo lokruok, to mano biro kelonwa mor (Ne paragraf mar 16) *

15-16. (a) Ang’o momiyo jomoko nyaloga luor rwako welo? (b) Ere kaka Edit noloyo luoro ma kamano?

15 Nitie kinde ma wanyalo luor rwako welo nikech waneno ni waonge nyalo. Ne ane ranyisi mar chi liel miluongo ni Edit. Ka ne pok obedo Janeno, ne ok en-ga thuolo gi ji. Noparo ni jomamoko e ma nigi nyalo mar rwako welo, to ok en.

16 Bang’ bedo Janeno, Edit noloko paro ma ne en-go. Nokawo okang’ mar rwako welo. Owacho kama: “Ka ne igero Od Romo marwa, jaduong’-kanyakla moro nokwaya ka be nanyalo rwako owadwa moro gi jaode ma nonego obi okonywa e tij gedono kuom jumbe ariyo. Yo ma Jehova noguedhogo chi liel ma  Zarefath e ma nobiro e pacha.” (1 Ru. 17:12-16) Edit noyie rwakogi. Be noyudo gueth moro amora? Owacho kama: “Tich ma owadwa gi jaodeno nobiro timo ne ok orumo gi jumbe ariyo, to kar mano, tijno nokawogi dweche ariyo. Mano nomiyo wabedo osiepe ahinya.” Edit nigi osiepe mabeyo e kanyakla bende. Sani en painia, kendo owinjoga maber sama joma olendogo orawo e ode mondo gibilie gimoro. Owacho kama: “Bedo jachiwo moroga chunya ahinya! Kiwacho adier, timo mano osemiyo ayudo gueth mang’eny ahinya.”​—Hib. 13:1, 2.

17. En ang’o ma Luke gi jaode nofwenyo e wach rwako welo?

17 Nyalo bedo ni wahero rwako welo, to mano ok nyis ni koro ok wanyal medo timo dongruok e wachno! Kuom ranyisi, Owadwa Luke gi jaode ohero rwako welo ahinya. Ne gisebedo ka girwakoga jonyuolgi, wedegi, osiepegi machiegni, kod jorit-alwora gi mondegi. Kata kamano, Luke wacho niya: “Ne wafwenyo ni ne wahero rwako mana joma ne wang’iyogo kende.” Ere kaka Luke gi jaode notimo dongruok e wachno?

18. Ere kaka Luke gi jaode notimo dongruok e wach rwako welo?

18 Luke gi jaode noloko paro ma ne gin-go bang’ nono weche ma Yesu nowacho niya: “Ka uhero jo ma oherou kende, to pok mane muyudo?” (Mat. 5:45-47) Ne gifwenyo ni ne dwarore ni giluw ranyisi mar Jehova ma chiwoga gige ne ji duto. Omiyo, ne ging’ado ni ne gidhi rwako owete ma ne pok girwakoga e odgi. Luke wacho kama: “Bedo gi welo ma kamago e odwa moroga chunywa sidang’. Wawinjoga ka wategno kendo wachiegni gi Jehova.”

19. Ere kaka wanyalo nyiso ni wan jopuonjre Yesu, to ang’o ming’ado e chunyi ni ibiro timo?

19 Wasenono kaka hera matut chwalowa mondo wabed joma ohero loso kue, kik wabuon ng’ato ang’ata, kendo warwak welo. Nyaka wagol paro moro amora marach ma wanyalo bedogo e wi owetewa gi nyiminewa e ka wanyalo herogi kowuok e chunywa. Ka watimo kamano, wabiro dhi nyime bedo ma mor, kendo wabiro nyiso ayanga ni kuom adier, wan jopuonjre Yesu.​—Joh. 13:17, 35.

WER 88 Puonja Yoreni

^ par. 5 Yesu nowacho ni hera e ma ne idhi fwenygo Jokristo madier. Hera ma waherogo owete gi nyiminewa e ma chwalowa mondo wabed joma ohero loso kue, kik wabuon ng’ato ang’ata, kendo warwak welo. Timo kamano ok yot kinde duto. Sulani chiwo paro moko ma nyalo konyowa dhi nyime hero Jokristo wetewa gi hera matut moa e chunywa.

^ par. 5 Nyinge moko oloki e sulani.

^ par. 57 WECHE MA LERO PICHNI: Nyaminwa moro temo loso winjruok gi nyawadgi to weche ok dhi maber, kata kamano, ok ojog. Kindaneno gikone kelo nyak.

^ par. 59 WECHE MA LERO PICHA: Owadwa moro moti neno ni jomamoko e kanyakla ok ong’iyo kode.

^ par. 61 WECHE MA LERO PICHA: Nyaminwa moro ma kinde moko ne luor rwako welo oloko pache, kendo mano kelone mor momedore.