Kal idhi e weche manie iye

Kal idhi kama ochanie weche mantie

Ber​—Ang’o ma Wanyalo Timo Mondo Wabed gi Kidono?

Ber​—Ang’o ma Wanyalo Timo Mondo Wabed gi Kidono?

PILE, ng’ato ka ng’ato kuomwa diher ni ji ong’eye kaka ng’ama ber. Kata kamano, bedo ng’ama ber e piny marachni ok en gima yot. Thoth ji sani gin “joma ok ohero gik mabeyo.” (2 Tim. 3:3) Ok gidwar luwo chike mag Jehova. Kar mano, ‘giluongo rach ni ber, kendo ber ni rach.’ (Isa. 5:20) Seche moko bedo ng’at maber nyalo bedo matek nikech yo ma ne wapon-go kod gik mosetimorenwa e ngima. Mano nyalo miyo wabed gi paro kaka mar Anne  * ma osetiyo ne Jehova kuom higni mathoth to pod owacho kama: “Pod tekna yie ni anyalo bedo ng’at maber.”

Gima morowa en ni waduto wanyalo bedo gi kido mar ber. Ber en kido ma wayudo kokalo kuom roho maler mar Nyasaye, to wang’eyo ni roho maler nigi teko mang’eny moloyo gimoro amora. Omiyo, kata bed ni wan dhano morem kata olworwa gi joma timo gik maricho, pod wanyalo bedo gi kidono. Kuom mano, we wakwong wane e yo matut tiend kido mar ber, kae to wabiro neno kaka wanyalo nyiso kidono e yo malach.

BER EN ANG’O?

Ng’at ma nigi kido mar ber en ng’at ma timo gik moko e yo mowinjore kendo e yo matir. Kidono biro nenore ayanga sama ng’ato otimo gik ma konyo jomamoko.

Samoro iseneno ka jomoko timo gik mabeyo ne osiepegi kod joodgi, kata kamano, be mano kende oromo? En adier ni ok wanyal nyiso kidono e okang’ mamalo ahinya nimar Muma wacho ni “onge ng’a makare e piny, matimo maber ma ok keth.” (Ekl. 7:20) Jaote Paulo nowuoyo kuome owuon kama: “Ang’eyo ni kuoma, tiende ni, e ringrena, onge gima ber modakie.” (Rumi 7:18) Omiyo, mondo wabed gi kido mar ber, dwarore ni wayie mondo Jehova ma e Jal maber mogik opuonjwa.

‘JEHOVA BER’

Jehova Nyasaye e ma konyowa ng’eyo gik mabeyo. Muma wacho kama e wi Jehova: “In iber, kendo itimo maber; puonja chik bucheni.” (Zab. 119:68) We wane ane gik moko ariyo mowach e ndikono ma nyiso kaka Jehova ber.

Jehova ber. Kido mar ber en gima ok nyal poggo Jehova. Ne ane gima notimore ka ne Jehova onyiso Musa kama: ‘Anachwal ber mara duto okadh e nyimi.’ Jehova nonyiso Musa duong’ne moriwo nyaka berne. Kae to Musa nowinjo dwol moro ka wacho kama: “Jehova, Jehova, Nyasaye man gi kech kod ng’wono, ma ok tim mirima piyo, mogundho gi hera gadieri; mamiyo ji gana gi gana ng’wono, maweyo rochruok gi ketho gi richo; ma ok kwan jaketho kaka oler e bura.” (Wuok 33:19; 34:6, 7) Ndikono konyowa neno ni ber mar Jehova nenore e yore mang’eny. Kata obedo ni Yesu ne en ng’ama ber moloyo dhano moro amora, pod nowacho kama: “Onge ng’at maber mak mana ng’at achiel, ma en Nyasaye.”​—Luka 18:19.

Chuech nyisowa kaka Jehova ber

 Tije Jehova beyo. Kido mar ber nenore e wi gik moko duto ma Nyasaye timo. Muma wacho kama: ‘Jehova timo maber ne ji duto; kendo kechne maber ni kuom tijene duto.’ (Zab. 145:9) Jehova timo maber ne ji duto ma ok obuono ng’ato. Omiyo ji duto ngima kod gik ma siro ngima. (Tich 14:17) Berne bende nenore sama oweyonwa richowa. Jandik-zaburi nowacho niya: “Nimar in, Jehova, iber, kendo iyikori weyo richo.” (Zab. 86:5) Wanyalo bedo gadier ni Jehova ok bi ‘tuono joma timo gik makare gimoro amora maber.’​—Zab. 84:11The Bible in Luo, 1976.

PUONJRI TIMO GIK MABEYO

Nyasaye nochueyowa e kite owuon, omiyo, wan gi nyalo mar bedo joma beyo kendo timo gik mabeyo. (Cha. 1:27) Kata kamano, Wach Nyasaye pod jiwo jotichne ni gipuonjre timo gik mabeyo. (Isa. 1:17) Ang’o ma nyalo konyowa mondo watim gik mabeyo? Wane ane yore adek.

Mokwongo, wanyalo kwayo roho maler ma e gima nyalo konyo Jokristo mondo gibed joma beyo e wang’ Nyasaye. (Gal. 5:22) Roho mar Nyasaye biro konyowa mondo waher gik mabeyo to wasin gi gik maricho. (Rumi 12:9) Muma nyisowa ni Jehova nyalo ‘tegowa e tim kod wach moro amora maber.’​—2 The. 2:16, 17.

Mar ariyo, dwarore ni wasom Wach Nyasaye. Sama watimo kamano, Jehova puonjowa e “yore duto mabeyo” kendo omiyowa lony e “tije mabeyo duto.” (Nge. 2:9; 2 Tim. 3:17) Sama wasomo Muma kendo paro matut, wapong’o chunywa gi gik mabeyo e wi Nyasaye kod dwache. Mano miyo wabedo gi gik mathoth mabeyo ma wanyalo tiyogo bang’e.​—Luka 6:45; Efe. 5:9.

Mar adek, watimo duto ma wanyalo mondo waluw ranyisi mag joma notimo ‘gik mabeyo.’ (3 Joh. 11) Nitie ranyisi mathoth e Muma ma wanyalo luwo. To ranyisi maberie mogik en mar Jehova gi Yesu. Kata kamano, pod nitie jomamoko ma notimo gik mabeyo ma wanyalo luwo ranyisigi. Ariyo kuomgi ma wanyalo paro mapiyo gin Tabitha gi Barnaba. (Tich 9:36; 11:22-24) Nono ranyisigi nyalo keloni ber mathoth sama isomo gik mabeyo ma ne gitimo mondo gikony jomamoko. Par matut kuom gik ma inyalo timo mondo in bende ikony joodu kata joma in-go e kanyaklau. Bende, ibiro neno gueth ma Tabitha gi Barnaba noyudo nikech gik mabeyo ma ne gitimo ne jomoko. In bende inyalo yudo gueth mathoth.

E kindegi bende, nitie owete gi nyimine mathoth ma timo gik mabeyo ma wanyalo luwo ranyisigi. Par ane jodong-kanyakla ma tiyo matek kendo mohero gik mabeyo. Bende, wiwa ok onego  wil gi nyimine ma nyiso kokalo kuom timbegi kod ranyisi margi ni gin “jopuonj mag gik mabeyo.” (Tito 1:8; 2:3) Nyaminwa moro miluongo ni Roslyn wacho kama: “Osiepna moro timoga kinda ahinya mondo okony joma nie kanyakla kendo ojiwgi. Otemoga paro kaka ngimagi chalo kae to omiyogiga mich moko matindo tindo kata okonyogi e yore mamoko. Anenoga ni en ng’at maber gadier.”

Jehova jiwo joge mondo ‘gidwar gima ber.’ (Amos 5:14) Timo kamano biro miyo waher chikene kendo biro miyowa mijing’o mar timo gima ber.

Watimo kinda mondo wabed joma beyo kendo watim gik mabeyo

Ok onego wapar ni timo gik mabeyo ne jomoko en mana miyogi gik ma morogi ahinya, kata miyogi mich ma nengogi tek. Par ane wachni: Be iparo ni jagoro biro tiyo gi bras achiel kata ariyo kende sama owiro picha mosegoro? Ooyo. Kar mano, obiro tiyo gi bras mang’eny sama owiro pichano mondo owuog mondisore. E yo ma kamano, ber marwa biro nenore e yore mathoth sama watimo gik ma konyo jomamoko.

Muma jiwowa ni wabed moikore timo gik mabeyo. (2 Tim. 2:21; Tito 3:1) Ka wang’eyo gik ma timore e ngima jomoko, mano biro konyowa fwenyo gik ma wanyalo timo ma ‘konyogi kendo gerogi.’ (Rumi 15:2) Samoro nyalo dwarore ni wapognegi gik ma wan-go. (Nge. 3:27) Wanyalo gwelo ng’ato e gago moro matin kata mondo wago kode mbaka ma jiwowa. Ka po ni ng’ato tuo, wanyalo dhi lime kata goyone simo. Ee, wanyalo manyo thuolo moro amora mag wacho ‘weche malong’o ma gero jomamoko kaka owinjore, mondo wechego obed ma konyo jowinjo.’​—Efe. 4:29.

Mana kaka Jehova, dwarore ni watim gik mabeyo ne ji duto. Omiyo, ok wabi buono ng’ato ang’ata. Achiel kuom yore madongo ma wanyalo timogo kamano en lando wach maber mar Pinyruoth ne ji duto. Mana kaka Yesu nochiko, wadwaro timo gik mabeyo nyaka ne joma osin kodwa. (Luka 6:27) Onge rach moro amora ka wabedo mang’won kendo ka watimo gik mabeyo ne jomamoko nikech “onge chik ma kwedo gik ma kamago.” (Gal. 5:22, 23) Ka wasiko ka wan gi timbe mabeyo sama ikwedowa kendo waromo gi tembe, wanyalo ywayo jomoko e adiera kendo miyo Nyasaye duong’.​—1 Pet. 3:16, 17.

GUETH MA WAYUDO NIKECH TIMO GIK MABEYO

Muma wacho kama: “Ng’at maber yudo gueth ka luwore gi timbene.” (Nge. 14:14, NW​) Moko kuom guethgo gin mage? Ka watimone ne ji gik mabeyo, gin bende samoro ginyalo timonwa kamano. (Nge. 14:22) Kata ka po ni ji ok timnwa gik mabeyo, wan onego wadhi adhiya nyime timonegi gik mabeyo nikech mano nyalo miyo gilok chunygi kod pachgi.​—Rumi 12:20.

Owete gi nyimine mang’eny wacho ni giseyudo ber kuom timo gik mabeyo ne ji kendo weyo timo gik maricho. Ne ane kaka mano notimore e ngima Nancy. Owacho kama: “Kinde ma ne adongo, ne an ng’at ma rori, ma ngimane odwanyore, kendo ma ochayo ji. Kata kamano, kaka namedo puonjora gik ma Muma wacho e wi ber, e kaka nachako bedo ma mor. Sani timbena beyo kendo ok atim gik ma kelona wich-kuot.”

Gima duong’ momiyo wadwaro bedo gi kido mar ber, en ni bedo gi kidono miyo wamoro Jehova. Kata ka po ni ji mang’eny ok ne gik ma watimo, Jehova to neno. Ong’eyo gik mabeyo duto ma watimo kod ma waparo. (Efe. 6:7, 8) Mano kelonwa gueth mane? Muma wacho kama: “Jehova mor gi ng’at maber.” (Nge. 12:2, NW​) Omiyo, watemuru bedo gi kido mar ber. Jehova singonwa niya: “Duong’, gi pak, kod kuwe nobedie kuom ng’ato ang’ata ma timo gik mabeyo.”​—Rumi 2:10.

^ par. 2 Nyinge moko oloki.