Kal idhi e weche manie iye

Kal idhi kama ochanie weche mantie

 SULA MAR 28

“In Kendi Ema Imakori Chuth gi Jogi

“In Kendi Ema Imakori Chuth gi Jogi

1, 2. Ang’o momiyo wanyalo wacho ni Ruoth Daudi ne ong’eyo kaka osiep ng’ato nyalo lokore ma bed jasigu?

RUOTH DAUDI ne ong’eyo kaka osiep ng’ato nyalo lokore ma bed jasike. Kinde moro, Jo-Israel wetene ne otimone miganga ka gidwaro gole e loch. E wi mano, ne ondhoge gi joma ne ogeno ahinya. Kaw ane ranyisi mar chi Daudi mokwongo miluongo ni Mikal. Kane eka gikendore, “nohero Daudi” kendo nyaka bed ni ne okonyo Daudi e migepene kaka ruoth. Kata kamano, bang’e, nochako ‘chaye e chunye,’ koneno Daudi “mana kaka ng’a mofuwo.”—1 Samuel 18:20; 2 Samuel 6:16, 20.

2 Ranyisi mar ng’at machielo ma ne olokore gi Daudi ne en osiepne ma ne ng’adone rieko miluongo ni Ahithofel. Ahithofel ne en ng’ama riek kendo gima nowacho ne ikawo kaka wach mowuok kuom Jehova. (2 Samuel 16:23) Kata kamano, bang’ kinde, ng’at ma ne Daudi ogenoni ne olokore kode mobedo jaandhoga koriwo lwedo joma ne ong’anjo ne Daudi. To be ing’eyo ng’ama ne ochako ng’anjono? Ne en wuod Daudi owuon miluongo ni Absalom! Absalom, ‘noywayo chuny Jo-Israel,’ koketore ruoth ma piem gi Daudi. Ng’anjo ma Absalom nochakono ne omako mach mochuno Daudi ringo mondo kik nege.—2 Samuel 15:1-6, 12-17.

3.Daudi ne nigi adier e wi wach mane?

3 Be mano nyiso ni onge ng’at ma ne omakore chuth gi Daudi? E masichene duto, Daudi ne ong’eyo ni ne nitie ng’at momakore kode. Ne en ng’a? Ne en Jehova Nyasaye. Daudi nowacho niya e wi Jehova: “Ne ng’at ma makore chuth gi ng’ato, nimakri chuth kode.” (2 Samuel 22:26,  New World Translation) Tiend makruok chuth gi ng’ato en ang’o, to ang’o momiyo Jehova e ranyisi maberie moloyo e nyiso kidono?

Makruok Chuth gi Ng’ato Tiende Ang’o?

4, 5. (a) Tiend “makruok chuth gi ng’ato” en ang’o? (b) Ere kaka kido mar makruok chuth gi ng’ato opogore gi bedo ng’at migeno?

4 E Ndiko mag dho-Hibrania, ‘makruok chuth gi ng’ato’ en dhi nyime kecho ng’ato ka inano kode maok ijwang’e ma nyaka chop kama weche timorene kaka dwarore. Ok en mana bedo ng’at migeno. Ng’at migeno nyalo timo mana gima dwarore mondo ochop migawo moro momiye. To mopogore gi mano, ng’at ma makore chuth gi nyawadgi timo kamano nikech ohere. E wi mano, nitie gik maonge ngima ma bende iwacho ni gin gik minyalo gen. Kuom ranyisi, nikech dwe ok bare e kindene, jandik-zaburi nowacho ni dwe en janeno migeno koluongo dwe ni “janeno ma jadimb wach e polo.” (Zaburi 89:37) Kata obedo ni dwe en gima igeno, ok nyal wach ni dwe makore gi ng’ato. Nikech ang’o? Ng’at ma makore chuth gi nyawadgi timo kamano nikech ohero nyawadgino, to onge kaka gima onge ngima nyalo hero gimoro.

Kata obedo ni iluongo dwe ni janeno migeno, chwech mariek kende ema nyalo nyiso ni gimakore chuth gi jowetegi kaka Jehova

5 E i Muma, makruok chuth gi ng’ato en kido ma ng’ato  nyiso nikech hera. En kido ma ng’ato nyiso mana ng’at mong’eyo maber. Ng’at man gi kidono makore gi nyawadgi kinde duto. Kidono ok chal gi apaka ma biro to lal kaluwore gi yamo. Mopogore gi mano, ng’at ma omakore chuth gi nyawadgi timo kamano kata ka pek maduong’ manade oriwo e nyime.

6. (a) Ang’o manyiso ni ji manok ahinya ema makore chuth gi jowetegi, to ere kaka Muma nyiso wachni? (b) Yo maberie moloyo mar ng’eyo tiend makruok gi ng’ato chuth en mane, to nikech ang’o?

6 E kindegi, yudo ng’at ma makore chuth gi nyawadgi ok yot. Kinde mang’eny, osiepe kidhore giwegi. Kwan chwo kod mon ma weyo joma gikendorego siko medore ameda. (Ngeche 18:24; Malaki 2:14-16) Timbe andhoga tinde onya e okang’ ma wanyalo wacho kaka janabi Mika ne owacho niya: “Jo madimbore orumo e piny.” (Mika 7:2) Kata obedo ni kinde mang’eny dhano ok makre gi jowetegi, Jehova to siko makore chuth gi joge. Kuom adier, ka wadwaro ng’eyo maber chuth gima kidoni en, yo maberie moloyo mar timo kamano en neno kaka Jehova nyiso kidoni, ma en achiel kuom yore monyisogo herane.

Jehova Makore Chuth gi Joge e Okang’ Mamalo

7, 8. Ang’o momiyo inyalo wach ni Jehova kende ema makore chuth gi joge?

7 Muma wacho niya e wi Jehova: “In kendi ema imakori chuth gi jogi.” (Fweny 15:4, NW) Ang’o momiyo Muma wacho kamano? Donge nitie dhano kod malaike ma osemakore chuth gi jowetegi? (Ayub 1:1; Fweny 4:8) To nade Yesu Kristo? Donge en e ranyisi maber moloyo mar ng’ama ‘ler,’ tiende ni ng’at ma ne omakore chuth gi Nyasaye? (Zaburi 16:10) To kare ang’o momiyo iwacho ni Jehova kende ema makore chuth gi ji?

8 Mokwongo, ng’e ni kido mar makruok gi ng’ato chuth  en achiel kuom yore mag nyiso hera. To nikech ‘Nyasaye en hera’ tiende ni ok nyal poge gi hera, be nitie ng’ato ang’ata manyalo makore chuth gi ji moloyo Jehova? (1 Johana 4:8) En adier ni malaike kod dhano nyalo nyiso kido mag Jehova e okang’ moro. Kata kamano, Jehova kende ema nyalo nyiso kidono e rang’iny ma malo mogik. Nikech en e ‘ng’at ma hike ng’eny,’ en ema osenyiso kidono kuom kinde malach moloyo chwechne moro amora, bed ni gin e piny kata e polo. (Daniel 7:9) Omiyo, Jehova ema makore chuth gi ji moloyo ng’ato ang’ata. Onyiso kidoni e yo maonge ng’at manyalo chopoe. Ne ane ranyisi moko.

9. Jehova makore chuth gi joge konyiso ‘ng’wono e tijene duto’ e yo mane?

9 Jehova makore chuth gi joge konyiso ‘ng’wono e tijene duto.’ (Zaburi 145:17) E yo mane? Bug Zaburi 136 chiwo dwoko. Ndikono nyiso kaka Jehova noreso joge nyadinwoya, moriwo kaka ne oreso Jo-Israel e yor hono ma gikalo Nam Makwar. Moro ka moro kuom kwan matindo e sulano tieko niya: “Nimar kechne [“herane,” The Bible in Luo, 1976] osiko nyaka chieng’,” tiende ni omakore chuth gi jotichne. Ndikoni bende oket e sanduk ma wacho ni “Weche Mwanyalo Paro Kuomgi Matut” manie ite mar 289. Sama isomo ndikono, ibiro hum nono neno kaka Jehova osemakore gi joge e yore mang’eny. Ee, Jehova nyiso ni omakore gi jotichne kuom winjo ywakgi kendo konyogi e kinde mowinjore. (Zaburi 34:6) Ka jotich Jehova omakore kode, en be osiko komakore kodgi.

10. Ere kaka Jehova nyiso ni omakore chuth gi chikene?

10 Gimachielo manyiso ni Jehova makore chuth gi jotichne, en ni omakore gi chikene. Mopogore gi dhano ma siko loko pachgi e wi gima ber gi gima rach, paro ma Jehova nigo kuom wechego to ok lokre. Kuom ranyisi, kata bang’ higni gana gi gana, timbe ma ne owacho ni richo moriwo timbe juok, lamo nyiseche manono, kod nek pod richo  e wang’e. Kokalo kuom janabine Isaya, ne owacho niya: “Nyaka uti An ie en.” (Isaiah 46:4) Omiyo, wanyalo bedo gadier ni wabiro yudo ber kuom luwo chike mabeyo mayudore e Wach Nyasaye.—Isaiah 48:17-19.

11. Chiw ane ranyisi manyiso ni Jehova timo kaka osingo.

11 Jehova bende makore chuth gi singone. Gik moko duto mokoro, nyaka chopi. Nikech mano, nowacho kama: “E kaka wachna nobedi mowuok e dhoga: ok enoduog ira nono, to notim gi mahero, kendo nonwang’ hawi kuom tich ma naore mondo otim.” (Isaiah 55:11) Kuom makruok gi wechene, Jehova nyiso ni omakore gi joge. Ok omi joge ogen kayiem nono gima ok odhi timo. Nikech Jehova pok owachoe miriambo nyaka nene, jatichne miluongo ni Joshua nowacho niya: ‘Gimoro ne ok orem kuom gik mabeyo duto ma Jehova nosewacho ne dhood Israel; duto notimore.’ (Joshua 21:45) Nikech mano, wanyalo bedo gadiera chuth ni onge gimoro amora ma Jehova osingonwa maok bi chopo e wang’e.—Isaiah 49:23; Jo Rumi 5:5.

12, 13. Kido mar Jehova mar makruok chuth gi joge “osiko nyaka chieng’” e yore mage?

12 Mana kaka waseneno, Muma nyisowa ni kido ma Jehova nigo mar makruok gi ng’ato kata gimoro “osiko nyaka chieng’.” (Zaburi 136:1) Otimo kamano nade? Gimoro achiel manyiso mano en ni ka Jehova oweyo ne ng’ato richone, to oweyone chuth. Mana kaka ne onyis e Sula mar 26, Jehova ok kum ng’ato nikech richo ma ne oseweyone. “Nimar ji duto oseketho, kendo girem kuom duong’ mar Nyasaye,” onego ng’ato ka ng’ato kuomwa obed mamor ni hera mar Nyasaye osiko nyaka chieng’.—Jo Rumi 3:23.

13 Kata kamano, kido mar Jehova mar makruok chuth gi joge osiko nyaka chieng’ e yo moro machielo. Muma wacho ni ng’at makare “nochal gi yath mopidh e dir aore mag pi, ma nyago olembe e ndalone, ma oboke bende ok tuwo; kendo gi motimo duto nobedi gi hawi.” (Zaburi 1:3) Par  ane yien ma pichni ma ite ok tuwo! E yo machalo kamano, ka wan be wahero Wach Nyasaye gadier, wabiro dak aming’a, e ngima maber, kendo mokuwe. Gweth ma Jehova miyo jotichne momakore kode ochwere. Kuom adier, Jehova biro nyiso jotichne hera mosiko e piny manyien moikonegi.—Fweny 21:3, 4.

Jehova ‘Ok Nojwang’ Joge’ Momakore Kode

14. Ere kaka Jehova nyiso ni omor gi jotichne ma makore kode?

14 Jehova osenyiso ding’eny ni omakore gi joge. Nikech Jehova ok lokre kata matin, onge kinde ma oweyoe jotichne. Jandik-zaburi ne owacho niya: “Nabedo nyathi, to koro ati; to ok aseneno ng’at matir kojwang’, kata kothe ka kwayo ji chiemo. Nimar Jehova ohero rieko ma pogo wach kare, kendo ok ojwang’o joge maler [“ma omakore kode,” NW].” (Zaburi 37:25, 28) En adier ni nikech Jehova e Jachwech, en kende ema owinjore walame. (Fweny 4:11) Kata kamano, nikech omakore gi jotichne, Jehova mor ahinya gi gik mabeyo ma watimo kendo okawogi mapek.—Malaki 3:16, 17.

15. Ler ane kaka gima Jehova notimo ne Jo-Israel nyiso ni Jehova makore gi joge.

15 Nikech Jehova makore gi joge, okonyogi nyading’eny sama gin e chandruok. Jandik-zaburi nyisowa niya: “Ogeng’o richo ni chuny joge maler; ogologi e lwet jo maricho.” (Zaburi 97:10) Ne ane kaka ne otimo ne oganda Jo-Israel. Bang’ reso Jo-Israel e yor hono mi ging’ado Nam Makwar, Jo-Israel ne opako Jehova gi wer niya: ‘In kuom ng’wononi [“makruok chuth gi jotichni,” NW] isetelo ne jo misewaro.’ (Wuok 15:13) Jehova ne onyiso gadier ni omakore gi jotichne kane oresogi e Nam Makwar. Nikech mano, Musa ne onyiso Jo-Israel niya: “To Jehova ok noketo herane kuomu, kata yierou, nikech ne ung’eny moloyo ogendini mamagi; nikech ne unok kuom ogendini duto:  to nikech oherou, kendo nikech dorit muma ma nosingo ni kwereu, e momiyo Jehova nogolou oko gi luedo matek, kendo nowarou e od misumbini, ae luet Farao ruodh Misri.”—Rapar mar Chik 7:7, 8.

16, 17. (a) Jo-Israel ne onyiso Nyasaye achaye maromo nade, to ere kaka Jehova ne onyiso ni pod nokechogi? (b) Ere kaka Jo-Israel ne onyiso ni “ne onge kaka dithiedhgi,” to mano miyowa siem mane?

16 En adier ni oganda Jo-Israel ne ok odewo kaka Nyasaye ne omakore kodgi nimar kane oseresgi, “ne gimedo ketho e nyime, kendo dagi loch mar Ng’a Ma Malo Chutho.” (Zaburi 78:17) Kuom higni miche, ne ging’anjo nyading’eny kendo weyo Jehova ka gilamo nyiseche manono kendo luwo timbe maricho mag dinde ma ne miyo gibedo joma ochido e wang’ Nyasaye. Kata kamano, Jehova ne ok oketho singruokne kodgi. Kar mano, kotiyo gi janabine Jeremia, ne osayo joge niya: “Duogi, in Israel madok chien; ok anang’iu gi mirima: nikech ang’won [amakora chuth gi joga].” (Yeremia 3:12) Kata kamano, mana kaka sula mar 25 nyiso, thoth Jo-Israel ne ok oloko timbegi. “Ne gicharo joote mag Nyasaye, mi ne gichayo wechene, kendo ne ging’ayo jonabi mage.” To mano ne okelo ang’o? Gikone, “mirimb Jehova nobiro kuom ogandane, nyaka ne onge kaka dithiedhgi.”—2 Weche mag Ndalo 36:15, 16.

17 Wachni puonjowa ang’o? Jehova ok makre amaka gi ng’ato ang’ata. En adier ni Jehova ‘ogundho gi hera gadieri,’ kendo omor kecho ji ka mano owinjore. Kata kamano, otimo nade ka jaricho tamore chuth rieyo yorene? Ka mano otimore, Jehova makore gi chikene makare, kendo ong’ado ne ng’atno bura mowinjore kode. Mana kaka ne onyis Musa, Jehova ok kwan jaketho kaka ng’ama “ler e bura.”—Wuok 34:6, 7.

18, 19. (a) Ere kaka ketho joma richo nyiso ni Jehova makore gi joge? (b) Jehova nyiso nade ni omakore gi jotichne ma ne osand moneg?

18 Yo machielo ma Jehova nyisogo ni omakore gi joge en  kuom kumo joma richo. E yo mane? Achiel kuom gima nyiso mano yudore e bug Fweny kama Jehova chikoe malaike abiriyo niya: ‘Dhiuru, uol tewni abiriyo mag mirimb Nyasaye e piny.’ Kane malaika mar adek oolo tawo mare e ‘aore gi sokni,’ pigego ne olokore remo. Kae to malaikano ne owacho ne Jehova niya: ‘Yaye Jaler, Jal ma makore chuth gi joge mantie, kendo ma ne nitie. Ji nochuero remb jo maler kod jonabi, omiyo, isemiyogi remo mondo gimadhi. Mano e mowinjore kodgi!’—Fweny 16:1-6.

Jehova biro nyiso ni omakore gi jotichne mosetho kuom parogi kendo chierogi

19 Ne ni seche ma ne malaikano chiwoe otene, ne oluongo Jehova ni “Jaler” kata ng’ama makore chuth gi jotichne. Nikech ang’o? Kuom ketho joma richogo, Jehova nyiso ni omakore chuth gi jotichne nikech moko kuomgi osesand moneg. Nikech Jehova omakore kodgi, wiye ok owil kodgi. Ogombo neno jotichnegi, kendo Muma nyiso ni obiro chierogi. (Ayub 14:14, 15) Wi Jehova ok wil gi jotichne momakore kode mana nikech gisetho. Mopogore gi mano, jogo “ngima” e wang’e. (Luka 20:37, 38) Gombo ma  Jehova nigo mar chiero jotichne en gima duong’ manyiso ni omakore gi joge.

Jo Nazi nonego Bernard Luimes (koracham) gi Wolfgang Kusserow (diere)

Grup moro mar josiasa ne ochwoyo Moses Nyamussua (korachwich) gi tong’ motho

Makruok mar Jehova gi Joge Yawo Yo mar Resruok

20. ‘Agulni mitimogo miwafu’ gin ng’a gini, to ere kaka Jehova makore kodgi?

20 Kuom kinde duto ma dhano osedakgo e piny, Jehova osenyiso ni omakore chuth gi joge. Kuom higni gana gi gana, Jehova osebedo ka ‘hore gi ng’wono maduong’ kod agulni mag mirima moket ne keth.’ Nikech ang’o? ‘Mondo omi ji ong’e mwandu mar duong’ne kuom agulni motimonegi miwafu, moseloso chon mondo oyud duong’.’ (Jo Rumi 9:22, 23) ‘Agulni motimonegi miwafugi’ gin joma kare ma owal gi roho maler mondo obed ruodhi kaachiel gi Kristo e Pinyruodhe. (Mathayo 19:28) Kuom yawo  yo mar reso agulni motimgo miwafu, Jehova nyiso ni omakore gi Ibrahim ma ne osingone niya: “Kuom kothi dhoudi duto mag piny noyud hawi; niwira isewinjo dwonda.”—Chakruok 22:18.

Nikech Jehova makore chuth gi jotichne, jotichne duto nigi geno mar yudo ngima mochwere

21. (a) Ere kaka Jehova nyiso ni omakore gi “oganda mang’ongo” ma nigi geno mar tony e “sand maduong’”? (b) Ang’o migombo timo bang’ puonjori kaka Jehova makore gi joge?

21 Jehova makore e yo ma kamano bende gi “oganda mang’ongo” mabiro tony e “sand maduong’no” kendo dak mochwere e paradis e piny. (Fweny 7:9, 10, 14) Kata obedo ni jotichne ok gin joma kare chuth, Jehova makore kodgi kuom miyogi thuolo mar dak nyaka chieng’ e paradis e piny. Otimo mano e yo mane? Otimo kamano kotiyo gi rawar ma e gima duong’ie mogik ma osechiwo ne joge nikech oherogi. (Johana 3:16; Jo Rumi 5:8) Jogo ma ohero tim makare sudo machiegni gi Jehova nikech omakore gi joge. (Yeremia 31:3) Chop kae, donge iwinjo ka imedo hero Jehova kuom ng’eyo kaka omakore chuth gi joge? Nikech wagombo sudo machiegni gi Nyasaye, mad wanyis ni wahere kuom ng’ado mar tiyone ka wamakore kode motegno.