Kal idhi e weche manie iye

Kal idhi kama ochanie weche mantie

 SULA MAR 24

Onge Gima Nyalo “Pogowa gi Hera mar Nyasaye”

Onge Gima Nyalo “Pogowa gi Hera mar Nyasaye”

1. En paro mane maok kare ma seche moko chando ji mang’eny moriwo nyaka Jokristo madier?

BE JEHOVA NYASAYE oheri? Ji mang’eny oyie ni Nyasaye ohero dhano duto mana kaka Johana 3:16 wacho. Kata kamano, giwacho e chunygi niya: ‘An to Nyasaye ok nyal hera.’ Kata mana Jokristo madier be nyalo bedo gi paro ma kamano kinde moko. Ng’at moro ma chunye ne onyosore ne owacho niya: “Awinjo ka tekna ahinya yie ni Nyasaye ohera.” Be seche moko ibedoga gi paro ma kamano?

2, 3. En ng’ano madwaro ni mondo wapar ni wan joma nono kata ma Jehova ok nyal hero, to ere kaka wanyalo kedo gi paro maok kareno?

2 Satan temo ahinya mondo omi wapar ni Jehova Nyasaye ok oherowa kendo ni ok okawowa kaka gimoro. En adier ni Satan kinde mang’eny wuondo ji mondo gibed joma kawore kata gibed gi sunga. (2 Jo Korintho 11:3) To komachielo bende, ohero miyo joma yomyom ochare kata okawre ni gin joma nono. (Johana 7:47-49; 8:13, 44) To ahinya ahinya otimo kamano e ‘ndalo mag gikogi.’ Ji mang’eny pon e udi ma ji ‘ok ohero jowetegi.’ Jomoko to odak gi joma ger, joma oherore giwegi, kod joma wigi tek. (2 Timotheo 3:1-5) Nikech osetim ne joma kamago marach kuom higni mang’eny kijarogi kendo ka ji bedo ma mon kodgi, gisekawore kaka joma nono maonge joma nyalo herogi.

3 Kapo ni in gi paro ma kamago, kik chunyi a. Kinde ka kinde, moko kuomwa nyalo paro ni gin joma nono. Kata kamano, ket e paro ni Wach Nyasaye ondik mondo ‘orie ji’ kendo Muma nigi ‘teko mar muko’ paro mogurore ahinya. (2 Timotheo 3:16; 2 Jo Korintho 10:4) Muma wacho kama: “Wanaho chunywa e nyime, ka chunywa nyiso ni bura oloyowa; nikech Nyasaye duong’ moloyo chunywa, kendo ong’eyo duto.”  (1 Johana 3:19, 20) We wane ane yore ang’wen ma Muma ‘hoyogo chunywa’ ni Jehova oherowa.

Jehova Oheri

4, 5. Ere kaka ranyisi ma ne Yesu otiyogo mar oyundi nyiso kaka wan gi nengo maduong’ e wang’ Jehova?

4 Mokwongo, Muma nyiso ni Jehova ogeno moro ka moro kuom jotichne. Kuom ranyisi, Yesu nowacho kama: “To oyundi ariyo ok ing’iewo gi hela achiel koso? Kata kamano achiel kuomgi ok nolwar piny ma ok Wuonu ong’eyo. To kata mana yie wiu osekwan duto. Kuom mano kik uluor; un uloyo winy mang’eny.” (Mathayo 10:29-31) Ne ane kaka wechego ne ojiwo joma ne winjo Yesu.

“Un uloyo winy mang’eny”

5 Samoro wanyalo wuoro gimomiyo ng’ato ne nyalo ng’iewo oyundi. E kinde ma ne Yesu odak e piny, oyundi e winyo ma ne nengone ni pinyie mogik ma ne ng’ato nyalo nyiewo mondo ocham. Hela achiel ma ne en pesa matin ahinya, ne nyalo ng’iewo oyundi ariyo. To bang’e, Yesu noduogo owacho ni ka ng’ato ne nigi hela ariyo, ne imiye oyundi abich kar ang’wen. Winyo ma ne ingesono ne ikawo ka gima nono maok nyal wang’o jauso. Nyalo bedo ni dhano ne neno winyogo kaka gik ma nono, Nyasaye to ne nenogi nade? Yesu nowacho kama: “Onge achiel kuomgi [kata mana winyo ma ne ingesono] ma ok par e nyim Nyasaye.” (Luka 12:6, 7) Koro wanyalo neno puonj ma Yesu ne chiwo. Ka oyundi achiel ema Jehova ne neno ka gima duong’ kamano, to nade dhano? Mana kaka Yesu nowacho, Jehova ong’eyo gimoro amora kuomwa. Ne ni Nyasaye ong’eyo kata mana kwan mag yie wiwa!

6. Ang’o momiyo wan gadier ni Yesu ne ok ojimbo wach kane owacho ni Jehova ong’eyo kwan mag yie wiwa?

6 Be nyalore ni Jehova ong’eyo kwan mag yie wiwa? Jomoko nyalo paro ni Yesu ne jimbo wach. Kata kamano, tem ane paro geno ma wan-go mar chier. Mondo Jehova ochwe ng’at ma ne osetho kaka ne en ndi, donge nyaka bed ni ong’eyo gimoro amora kuome? Ogenowa ahinya e okang’ ma ong’eyo gik moko duto kuomwa moriwo kitwa, pachwa, kod gik  moko te ma wakaloe e ngimawa. * Kwano yie wi dhano, ma kinde mang’eny romo 100,000 kama, en gima tin ahinya ne Jehova kopim gi nyalo ma en go mar ng’eyo gik moko duto kuomwa.

Ang’o ma Jehova Ng’iyo Kuomwa?

7, 8. (a) Sama Jehova nono chuny dhano, gin kido mage ma more? (b) Moko kuom tije mwatimo ma Jehova morgo gin mage?

7 Mar ariyo, Muma puonjowa gima Jehova ng’iyo kuom jotichne. Koket e yo mayot, gima Jehova morgo en kido mabeyo ma wan-go kod kinda ma watiyonego. Ruoth Daudi nowacho ne wuode Solomon niya: ‘Jehova ng’iyo chuny ji duto, kendo ong’eyo paro duto maiye mar chuny.’ (1 Weche mag Ndalo 28:9) Sama Jehova nono dhano tara gi tara e piny ma tinde gero opong’oni, donge omor ndi sama oyudo chuny ji achiel achiel mohero kuwe, adiera, kod timbe makare? Iparo ni Nyasaye winjo nade sama oyudo ng’at ma nigi chuny mohere, madwaro ng’eye, kendo madwaro nyiso jomoko gik mosepuonjore kuome? Jehova nyisowa ni omor gi joma wuoyo gi jomoko e wiye. En kata gi ‘kitabu’ mondikoe nyinge ‘jogo moluore kendo ma paro nyinge.’ (Malaki 3:16) Kido ma kamago more ahinya.

8 Moko kuom tije mabeyo ma Jehova ohero gin mage? Onge kiawa ni ohero kinda ma watimo mondo waluw ranyisi mar Wuode, Yesu Kristo. (1 Petro 2:21) Achiel kuom tije madongo ma Nyasaye okawo kaka gima duong’ en lando wach maber mar Pinyruodhe. Wasomo kama e bug Jo Rumi 10:15: “Jogo ma kelo weche mabeyo, tiendgi long’o miwuoro!” Nyalo bedo ni teknwa paro ni tiendewa nyalo bedo gik ‘malong’o,’ kata malombo wang’. Kata kamano, e ndikoni, tielo ochung’  ne kinda ma jotich Jehova timo e lando wach maber. Kinda ma kamago duto long’o kendo duong’ e wang’ Nyasaye.—Mathayo 24:14; 28:19, 20.

9, 10. (a) Ang’o momiyo wanyalo bedo gadier ni sama wanano e chandruoge mopogore opogore, Jehova kawo mano kaka gima duong’? (b) Sama Jehova nono jotichne, en ang’o maok otim ngang’?

9 Gimachielo ma Jehova morgo en neno kaka wanano. (Mathayo 24:13) Ng’e ni Satan dwaro ni walok ne Jehova ng’ewa. Odiechieng’ kodiechieng’ michung’ motegno kimakori gi Jehova, inyiso ni Satan nohango ne Jehova wach. (Ngeche 27:11) Seche moko, nano ok en gima yot. Tuoche, pek mag yuto, parruok, kod chandruoge mamoko nyalo miyo ngimawa obed matek. Chunywa be nyalo nyosore kapo ni nitie gimoro ma ne wagombo to ok otimore. (Ngeche 13:12) Ka wanano e chal ma kamago, Jehova kwano mano kaka gima duong’ ahinya. Mano e momiyo Ruoth Daudi nokwayo Jehova ka en gadier niya: “Kan pi wang’a e chupani; ok gin e kitapi koso?” (Zaburi 56:8) Chutho, Jehova neno pi wang’ mwachwero kod chandruok mwakaloe sama wanano kwamakore kode, kendo ok one mago kaka gima tin kendo wiye ok nowil  kodgi. Kuom adier, pi wang’ kod chandruoge ma kamago nigi nengo maduong’ ahinya e wang’ Jehova.

Sama wanano e sand, Jehova kawo mano kaka gima duong’

10 Nyalo bedo ni kata mana bang’ ng’eyo weche ma kamagi, pod chunywa nyalo tamore yie ni Nyasaye kawowa kaka joma nengogi duong’. Inyalo siko kiwacho e chunyi niya: ‘Nitie joma ng’eny ma tiyo ne Nyasaye e yo maber moloya. Nyaka bed ni Jehova jok koda sama opima gi joma kamago!’ Kata kamano, ng’e ni Jehova ok pimwa gi jowetewa; ok orid chik kendo ok oger. (Jo Galatia 6:4) Jehova tiyo gi rieko ma malo chutho sama osomo chunywa kokawo kido moro amora maber mayudore e chunywa kaka gima duong’ kata bed ni wan gi kidono e okang’ matin maromo nade.

Jehova Manyo Gik Mabeyo Kuomwa to Ok Maricho

11. Ang’o mwanyalo puonjore e wi Jehova kuom gima ne otimo ne Abija?

11 Mar adek, sama Jehova nonowa, omanyo gik mabeyo kuomwa. Kuom ranyisi, kane Jehova ochiko ni otiek koth Ruoth Jeroboam kata dhoode duto nikech ne ging’anjo, ne ochiko ni Abija, ma ne en achiel kuom yawuot ruoth, to oyik e yo mowinjore. Nikech ang’o? Nikech ne “oyud gimoro maber kuome e nyim Jehova Nyasach Israel.” (1 Ruodhi 14:1, 10-13) Jehova ne onono chuny rawerano adimba moyudo “gimoro maber kuome.” Kata bed ni gima ber ma ne oyud kuomeno ne tin marom nade, Jehova nokwano mano kaka gima owinjore ondik e Muma. Ne ni gimoro maber ma ne Abija otimo nomiyo Jehova okeche e okang’ moro.

12, 13. (a) Ere kaka gima Jehova notimo ne Ruoth Jehoshafat nyiso ni omanyo gik mabeyo kuomwa kata sama watimo richo? (b) Ere kaka Jehova chalo gi janyuol ma jahera kodok korka tijewa kod kido mabeyo ma wan-go?

12 Ranyisi moro maber moloyo nenore e wi kaka Jehova notimo ne Ruoth Jehoshafat. Kane ruodhno otimo tim fuwo, Jehova nooro janabine mondo onyise niya: “Mirima omako Jehova kodi nikech wachni.” Mano doko wach matek! Kata  kamano, weche Jehova ne ok orumo gi kanyo. Ne omedo wacho niya: “Kata kamano oyud gik moko mabeyo kuomi.” (2 Weche mag Ndalo 19:1-3) Kuom mano, mirima mar Jehova ne ok oumo wang’e maok oneno gik mabeyo kuom Jehoshafat. To mano kaka Jehova opogore gi dhano ma joricho! Sama jomoko ochwanyowa, wiwa jowil gi kido duto mabeyo ma gin-go. Wan be sama watimo richo, chuny monyosore mwabedogo, wichkuot, kod chuny ma ng’adonwa bura nyalo miyo kik wane gimoro amora maber kuomwa. Kata kamano, ng’e ni ka waloko chunywa chuth kendo temo mondo kik wanwo gik maricho ma ne watimogo, Jehova weyonwa kethowa.

13 Sama Jehova nono chunyi, owalo kendo oketo mabor richo ma kamago mana kaka ng’at ma kunyo dhahabu wito kite ma nono moyudo. To Jehova neno nade kido mabeyo ma in-go kod gik mabeyo mitimo? Mago e gik mokano! Be iseneno ka jonyuol moko kano kuom higni mang’eny gimoro ma nyathigi noloso kata obedo ni nyathi to wiye nosewil gi gino chon? Jehova e janyuol mohero nyithinde moloyo. Kinde duto ma wamakore kode, wiye ok wil ngang’ gi gik mabeyo mwasetimo kod kido mabeyo ma wan-go. Timo kamano nyalo bedo tim maok kare, to en ok onyal timo gima ok kare  ngang’. (Jo Hibrania 6:10) Jehova nonowa bende e yo moro machielo.

14, 15. (a) Ang’o momiyo nyawowa ok mon Jehova neno gik mabeyo kuomwa? Chiw ane ranyisi. (b) Jehova biro timo ang’o gi kido mabeyo moyudo kuomwa, to ere kaka oneno jotichne?

14 Jehova ok ng’i mana nyawowa kende to ong’iyo nyaka nyalo ma wan-go. Ne ane ranyisini: Kapo ni goro moro okethore, joma ohero gik ma kamago timo kinda ahinya mondo gilose kendo gidwoke e wang’e. Kuom ranyisi, nitie goro moro ma ne Leonardo da Vinci ogoro kendo ne osebedoe kuom higni 500 to ne okane e National Gallery man London e piny England. Nengo gorono ne romo dola milion 30 mag Amerka. Kata kamano, chieng’ moro, ng’ato ne ogoyo gorono gi bunde ma okethe. Gima iwuoro en ni onge kata mana ng’at achiel ma ne owacho ni owit gorono nikech koro nosekethore. Kanyo gi kanyo, nochak los goro ma ne nengone duong’no. Nikech ang’o? Nikech e wang’ joma ohero gik ma kamago, gorono ne en gima duong’ ahinya. Iparo nade, donge in gi nengo maduong’ moloyo gima ogor mana gi chok gi makaa? E wang’ Nyasaye, wan gi nengo maduong’ kata ka richo ma ne onyuolwago oseketho kama rom nade kuomwa. (Zaburi 72:12-14) Jehova Nyasaye ma e Jachwech mang’ula ma ne ochweyo oganda dhano biro timo duto madwarore mondo oduok ne ji duto mohere ngima makare chuth.—Tich Joote 3:21; Jo Rumi 8:20-22.

15 Ee, Jehova neno gik mabeyo kuomwa manyalo bedo ni wan wawegi ok wane. Kendo kaka wamedo tiyone, obiro miyo kido mabeyo ma wan-go omedre nyaka gikone wabed joma kare chuth. Kata bed ni piny Satan timonwa marach machalo nade, Jehova ohero jotichne kendo okwanogi kaka joma nigi nengo maduong’.—Haggai 2:7.

Yore ma Jehova Nyisogo ni Ohero Dhano

16. Gima duong’ie moloyo ma ne Jehova omiyowa konyisogo ni oherowa en ang’o, to ang’o momiyo wanyalo bedo gadier ni michno ne ochiw ne ng’ato ka ng’ato kuomwa?

16 Mar ang’wen, Jehova nyiso e yore mang’eny ni oherowa.  Kuom adier, mopogore gi kaka Satan dwaro ni wapar, misango mar rawar ma ne Kristo ochiwo nyiso e yo maber moloyo ni ok wan joma nono kata ma Nyasaye ok nyal hero. Kik wiwa wil ni tho malit ma ne Yesu othogo e yadh sand kod lit malich miwuoro ma ne Jehova owinjo koneno ka Wuode mohero tho, nyisowa ayanga ni giherowa. Gima lit en ni ji mang’eny ok par ni gin bende Yesu ne othonegi. Gineno ni gin joma nono. Kata kamano, ranyisi mar jaote Paulo ma kinde moko nosando jolup Kristo nyalo jiwowa ahinya nimar kata obedo ni nosando Jokristo kamano, bang’ bedo Jakristo nowacho niya: ‘Wuod Nyasaye nohera, kendo nochiworena.’Jo Galatia 1:13; 2:20.

17. Jehova tiyo gi ang’o e ywayowa ire kaachiel gi Wuode?

17 Jehova nyiso ni oherowa kuom konyo ng’ato ka ng’ato kuomwa oyud ber ma misango ma ne Kristo ochiwo kelo. Yesu nowacho niya: “Onge ng’a ma nyalo biro ira, ma ok Wuoro ma noora e moywaye.” (Johana 6:44) Ee, Jehova owuon ema ywayowa ir Wuode kendo miyowa geno mar yudo ngima mochwere. E yo mane? Otimo kamano kokalo kuom tij lendo ma miyo wach maber chopo ne ng’at achiel achiel, kendo otiyo gi roho mare maler ma konyowa winjo adiera mayudore e Muma kendo roho mare konyowa tiyo kod adierago kata obedo ni warem kendo wajoricho. Omiyo, mana kaka Jehova nowacho ne Jo-Israel, onyalo nyiso ng’ato ka ng’ato kuomwa niya: “Aseheri gi hera mochwere; e momiyo aseyuayo chunyi kang’wononi.”—Yeremia 31:3.

18, 19. (a) Yo maduong’ie moloyo ma Jehova nyisogo ni oherowa en mane, to ang’o manyiso ni okawo ting’no en owuon? (b) Ere kaka Wach Nyasaye miyo wabedo gadier ni Jehova winjo kwayo mag ji kodewogi?

18 Nyalo bedo ni yo maberie moloyo mwanenoe hera ma Jehova oherowago en thuolo momiyowa mar lemo. Muma jiwo ng’ato ka ng’ato kuomwa mondo ‘olem maok owe.’ (1 Jo Thessalonika 5:17) Nyasaye winjowa. Iluongo Jehova ni Jal “ma winjo kwayo mar ji.” (Zaburi 65:2) Nyasaye ok omiyo ng’ato  ang’ata, kata mana Wuode owuon, migawo mar winjo lemo mag ji. Par ane wachni: Jachwech polo kod piny jiwowa mondo wawuo kode e lemo ka wan thuolo. To owinjowa gi chuny mane? Be owinjowa gi chuny mang’ich ng’ich, maonge hera, kata maok dew? Ooyo ngang’.

19 Jehova en ng’ama dewo ji. Dewo ng’ato tiende en ang’o? Jakristo moro ma hike oniang’ nolero ni dewo ng’ato en “kawo litne obed mari.” Be Jehova winjo malit ka wachandore? Muma wacho kama kuom kinde ma ne Jo-Israel chandore: “Weche duto ma nothagogi en bende ne githage.” (Isaiah 63:9) Jehova ne ok oneno anena chandruogegi, to bende nowinjo malit ne joge. Lit ma Jehova winjo nenore ayanga e weche ma Jehova owuon ne owacho ne jotichne niya: Ng’at ‘mamulou mulo mana tong wang’a.’ * (Zekaria 2:8) To mano dibed malit manade! Ee, Jehova winjo malit sama wachandore. Gima chandowa, chande obende.

20. En paro mane maok onego wabedgo ka wadwaro luwo puonj mayudore e bug Jo Rumi 12:3?

20 Jakristo ma nigi paro mowinjore ok bi bedo gi sunga kata paro ni en ng’at maduong’ ahinya nikech hera mogundho ma Jehova nyiso dhano. Jaote Paulo nondiko kama: ‘Kuom ng’wono ma nomiya, awacho ne ng’ato ka ng’ato kuomu ni kik obed gi paro moting’ore moloyo kaka owinjore obedgo, to mondo opar kare kaka Nyasaye osepogo ne ng’ato ka ng’ato pok mar yie.’ (Jo Rumi 12:3) Loko machielo to wacho kama: “Ng’ato ka ng’ato kuomu kik ketre e duong’ ma oongego, to onere e yo mowinjore.” (A Translation in the Language of the People, molok gi Charles B. Williams) Omiyo, kata obedo ni wamor ni Wuonwa me polo oherowa, we wasik gi paro mowinjore ka wang’eyo ni ok en ni wasetimo maber ahinya e momiyo  Nyasaye oherowa, to en mana nikech ng’wono mar Nyasaye.—Luka 17:10.

21. Gin miriambo mage mag Satan monego wadhi nyime kwedo kinde duto, to en adiera mane mayudore e Muma mwanyalo hoyogo chunywa?

21 Mad moro ka moro kuomwa otim duto monyalo mondo otamre chuth miriambo mag Satan moriwo paro ma Satan dwaro ni wabedgo ni wan joma nono kata joma Nyasaye ok nyal hero. Kapo ni weche misekaloe e ngimani miyo ineno ni in ng’at marach ma hera mar Nyasaye mogundho pod ok oromo miyo ibed ng’at mowinjore, kata ni tije mabeyo mitimo gin gik matindo ahinya ma kata Nyasaye ma neno gik moko duto ok nyal neno, kata ni richoni ng’eny ma kata tho mar Wuode makende ok nyal umogi, ng’e ni opuonji miriambo. Kwed miriambo ma kamago gi chunyi duto! Weuru wadhi nyime hoyo chunywa gi adiera mayudore e weche Paulogi: “Ang’eyo chuth ni, tho, kata ngima, kata malaika, kata ruodhi, kata gik ma timore ndalogi, kata gik ma biro timore, kata teko, kata gi ma malo, kata gi ma mwalo, kata gimoro manadi mochue, ok nyal pogowa gi hera mar Nyasaye moherowago e Kristo Yesu Ruodhwa.”—Jo Rumi 8:38, 39.

^ par. 6 Kinde mang’eny, Muma wacho ni geno mar chier otenore kuom gik ma Jehova paro. Jatich Nyasaye miluongo ni Ayub nowacho ne Jehova kama: ‘Mad ipandae e liel, mad iritae ling’ ling’, mad ichikae ndalo mong’ere, kendo para!’ (Ayub 14:13) Yesu nowuoyo kuom chier mar “ji duto manie liete,” tiende ni joma Jehova okano e pache. Wacho kamano ne owinjore nikech Jehova paro gik moko duto e wi jogo mobiro chiero.—Johana 5:28, 29.

^ par. 19 Loko moko mag Muma keto wechego ka gima ng’at ma mulo oganda Nyasaye ok mul wang’ Nyasaye to omulo wang’e en owuon kata wang’ Jo-Israel. Chochruokno nobedoe nikech moko kuom joma ne loko Muma ne oloko ndikono ka giparo ni ndikono ne ok nyis luor mowinjore ne Nyasaye. Paro mobam ma ne gin-gono nopando okang’ ma Jehova dewogo jotichne.