Ndaku munda

Ndaku ku menu makese

Ndaku ku tshikebelu

Bantemu ba Yehowa

Tshiluba

Tshibumba tshia Nsentedi (Tshia kulonga)  |  Ngondo wa 1 2017

Udi mua kushala ne bupuekele nansha mu mateta

Udi mua kushala ne bupuekele nansha mu mateta

‘Enda ne Nzambi webe ne mutshima mupuekele.’—MIKA 6:8.

MISAMBU: 48, 95

1-3. Ntshinyi tshivua muprofete wa mu Yuda kayi muenze? Ntshinyi tshiakamufikila? (Tangila tshimfuanyi tshia ntuadijilu tshia tshiena-bualu.)

MUKALENGE YALOBAMA wakashila ntendelelu wa dishima tshioshelu mu tshimenga tshia Betele. Yehowa wakatuma muprofete wa mu Yuda bua kuambila Yalobama mukenji wa dilumbuluisha. Muprofete muena budipuekeshi eu wakatumikila Yehowa ne kufikisha mukenji eu. Mukalenge wakafikila muprofete munda, kadi Yehowa wakamukuba.—1 Bakelenge 13:1-10.

2 Yehowa uvua mutumine muprofete dîyi bua kadi anyi kanu tshintu mu Isalele ne bua kupinganyina kuende mu njila mukuabu. Pavuaye upingana, muprofete wakatuilangana ne muntu mulume mukulumpe wakamushima wamba ne: uvua ne mukenji wa kudi Yehowa. Mukulumpe eu wakabikidisha muprofete kuende bua kumupesha tshiakudia ne tshiakunua. Muprofete kakatumikila Yehowa to, wakaya ne mukulumpe eu. Yehowa kakasanka to. Pavua muprofete mu njila mutangile kuende, ntambue wakamukuata ne kumushipa.—1 Bakelenge 13:11-24.

3 Katuena bamanye bua tshinyi muprofete wakapangadija bua kuteleja mukulumpe eu pamutu pa kuteleja Yehowa to. Kadi tudi bamanye ne: kavua mutungunuke ne ‘kuenda ne mutshima mupuekele’  ne Yehowa to. (Bala Mika 6:8.) Mu Bible, kuenda ne Yehowa kudi kumvuija kueyemena Yehowa, buludiki buende ne kumutumikila. Muntu mupuekele mmumanye ne: udi ne bua kusambila misangu yonso. Bu muprofete muikale ne bupuekele, uvua mua kuikala muebeje Yehowa bua kumanya ni ukavua mushintulule malu avuaye mumuambile bua kuenza. Imue misangu bidi mua kutulomba petu bua kuangata mapangadika makole, ne tudi mua kupanga kujingulula tshidi Yehowa musue bua tuenze. Kadi tuetu ne bupuekele, netulombe Yehowa bua atulombole bua katuenji bilema binene.

4. Ntshinyi tshituakonkonona mu tshiena-bualu etshi?

4 Mu tshiena-bualu tshishale tuvua bamone tshidi kuikala ne bupuekele kumvuija ne bua tshinyi budi ne mushinga buetu tuetu lelu. Kadi ntshinyi tshitudi mua kuenza bua kutamba kuikala ne bupuekele? Nsombelu kayi idi mua kuteka bupuekele buetu mu diteta, mmumue ne: idi mua kuleja bushuwa ne: tudi ne bupuekele anyi katuena nabu? Tukonkononayi mpindieu isatu ya ku nsombelu eyi.—Nsumuinu 11:2.

PADI NSOMBELU WETU USHINTULUKA

5, 6. Mmunyi muvua Bâzilai muleje ne: uvua muena bupuekele?

5 Mushindu utudi tuenza malu padi nsombelu wetu anyi midimu yetu bishintuluka udi mua kuleja ni tudi bushuwa ne bupuekele. Tshilejilu tshia Bâzilai, mulunda wa Davidi wa lulamatu tshidi mua kutulongesha. Pavua Bâzilai ne bidimu 80, Davidi wakamubikila bua kulua kusombela mu lubanza lua mukalenge. Nansha muvuabi diakalenga dinene, Bâzilai wakamba ne: bivua mua kuikala bimpe bua kupesha muntu mulume uvuabu babikila ne: Kimehama mudimu eu. Kimehama eu uvua mua kuikala muanende.—2 Samuele 19:31-37.

6 Bua tshinyi Bâzilai kavua muitabe ku dibikila edi? Uvua wepuka majitu ne ujinga kuikala anu ne nsombelu mupepele anyi? Tòo, bivua bualu Bâzilai uvua muena bupuekele. Wakajingulula ne: nsombelu wende uvua mushintuluke, kuitabaye mikalu yende. (Bala Galatiya 6:4, 5.) Anu bu Bâzilai, tudi ne bua kuikala bena bupuekele. Pamutu pa kuimanyina pa bitudi basue anyi kudifuanyikija ne bakuabu, tuenzele Yehowa mudimu ne muetu muonso. Bualu ebu budi ne mushinga wa bungi kupita kuikala ne mudimu kampanda wa pa buawu anyi kuikala mumanyike bikole. (Galatiya 5:26) Tuetu ne bupuekele, netuenze mudimu pamue ne bena Kristo netu bua kutumbisha Yehowa ne kuambuluisha bantu bakuabu.—1 Kolinto 10:31.

7, 8. Mmunyi mudi bupuekele butuambuluisha bua kubenga kudieyemena?

7 Bidi mua kutukolela bua kushala ne bupuekele padibu batupesha majitu a bungi anyi bukokeshi mu malu makuabu. Tshilejilu tshia Nehemiya tshidi mua kutulongesha. Pakumvuaye ne: bantu bavua mu Yelushalema bavua ne ntatu ya bungi, wakasengelela Yehowa bua abambuluishe. (Nehemiya 1:4, 11) Yehowa wakandamuna disambila dia Nehemiya. Mukalenge Atashasete wakateka Nehemiya nguvena wa tshimenga. Nansha muvua Nehemiya ne bukole ne bubanji, kakadieyemena nansha kakese. Wakakeba buludiki bua Yehowa ne uvua ne tshibidilu tshia kubala mikenji yende. (Nehemiya 8:1, 8, 9) Nehemiya uvua ne bukokeshi ku mutu kua bantu ba bungi. Kadi kakenza mudimu ne bukokeshi buende bua diakalenga diende yeye anyi kavua ne malu makole kudi bakuabu to.—Nehemiya 5:14-19.

8 Anu bu Nehemiya, padibu batupesha majitu makuabu anyi bashintulula mudimu wetu, tudienzeje bua kushala ne bupuekele. Katuena ne bua kudieyemena bua mamanya anyi dimonamona dietu dia malu to. Mmunyi mudi muntu mua kutuadija kudieyemena? Tshilejilu, mukulu kampanda udi mua kuenza malu  kansanga a mu tshisumbu kayi muanji kusambila. Muanetu wa balume anyi wa bakaji udi mua kuangata dipangadika kampanda kadi pashishe ulua kulomba Yehowa bua abeneshe dipangadika diende adi. Kadi muena bupuekele kena udieyemena to, nansha padiye wenza bualu bukadiye muenze misangu ya bungi. Udi misangu yonso uvuluka ne: mamanya ende kaena mumue ne a Yehowa to. (Bala Nsumuinu 3:5, 6.) Lelu bantu ba bungi ba mu bulongolodi ebu mbadinangi ne mbasue kuikala ku mutu kua bakuabu. Kadi batendeledi ba Yehowa kabatu nanku to. Katuena tuela meji ne: kuikala ne majitu kudi kutuvuija bapite bena mu dîku dietu bakuabu anyi bena mu tshisumbu to. Kadi tudi tuvuluka mudimu wetu mu malu adi Nzambi mulongolole ne tuenza mudimu pamue ne bana betu ba balume ne babakaji.—1 Timote 3:15.

PADIBU BATUBIPISHA ANYI BATUTUMBISHA

9, 10. Mmunyi mudi bupuekele butuambuluisha padi bakuabu batubipisha katuyi benze bualu?

9 Bidi mua kututonda padi muntu utubipisha katuyi benze bualu. Ke tshiakafikila Hana. Nansha muvua bayende mumunange bikole, Hana kavua ne disanka to. Penina, mukenende uvua umuseka dîba dionso. Hana uvua dijinga ne bana kadi kavua mua kulela to. Dimue dituku pavua Hana mubungame bikole, wakaya ku ntenta wa tshitendelelu bua kusambila. Muakuidi munene Eli wakamumona udila, kumuamba muvuaye mukuatshike maluvu! Hana uvua mua kufika munda bikole. Kadi wakandamuna Eli ne kanemu konso. Panyima pa matuku, Hana wakenza disambila divua dileja muvuaye ne ditabuja kudi Yehowa ne muvuaye mumunange.—1 Samuele 1:5-7, 12-16; 2:1-10.

10 Bupuekele budi mua kutuambuluisha bua ‘kutungunuka ne kutshimuna malu mabi ku malu mimpe.’ (Lomo 12:21) Ndongoluelu wa Satana mmuwule tente ne malu mabi. Nunku katuena ne bua kukema padibu batuenzela malu mabi katuyi benze bualu to. Nansha mudibi mua kutufikisha munda, mbimpe kuluisha bumfika-munda ebu. (Misambu 37:1) Bidi mene mua kutusama ku muoyo bikole patudi ne bilumbu ne bena Kristo netu mu tshisumbu. Biobi bienzeke nanku, tudi ne bua kuidikija Yezu. Bible udi wamba ne: “Pavuabu bamupenda  bibi, kavua waluja bipendu.” Kadi “uvua mudifile yeye muine mu bianza bia udi ulumbuluisha ne buakane.” (1 Petelo 2:23) Yezu uvua ne budipuekeshi ne uvua mumanye ne: Yehowa uvua ne bua kulongolola malu mabi onso. (Lomo 12:19) Tudi kabidi ne bua kuikala ne budipuekeshi ne kubenga ‘kupingaja bubi ku bubi.’—1 Petelo 3:8, 9.

11, 12. a) Mmunyi mutudi mua kushala ne bupuekele padi bakuabu batutumbisha anyi batuanyisha bikole? b) Mmunyi mutudi mua kuleja ne: tudi ne bupuekele mu mushindu wetu wa kuvuala ne wa kuenza malu?

11 Bupuekele buetu budi kabidi mua kutetshibua padi bantu batutumbisha ne batuanyisha bikole. Bavua batumbisha Esetê ne bamuanyisha bikole. Uvua umue wa ku bakaji balengele bikole ba mu Pelasa. Wakenza tshidimu tshijima mu didilengeja dia pa buadi pamue ne bansongakaji ba bungi bavua batembangana bua mukalenge abamone. Kadi mukalenge wakasungula Esetê bua kuikalaye mukaji wa mukalenge. Nansha muvua mukalenge mumusungule, kavua mushintuluke to. Esetê kavua musue bua bionso bikale bimuamba anu yeye to. Wakashala anu ne bupuekele, bulenga ne kanemu.—Esetê 2:9, 12, 15, 17.

Mushindu utudi tuvuala udiku uleja ne: tudi tunemeka Yehowa ne bantu bakuabu anyi? Peshi udi uleja ne: katuena ne bupuekele? (Tangila tshikoso tshia 12)

12 Tuetu ne bupuekele, netuvuale ne netuenze malu mu mushindu udi uleja ne: tudi tudinemeka ne tunemeka bakuabu. Pamutu pa kudiuwuja anyi kuenza malu bua batumone, mbimpe tuikale ne “meji mapole ne a ditalala.” (Bala 1 Petelo 3:3, 4; Yelemiya 9:23, 24) Mushindu utudi tudiangata neumuenekele mu mêyi ne mu bienzedi bietu. Tshilejilu, tudi mua kuenza bua bakuabu bamone ne: tudi bantu ba pa buabu bua bitudi tuenza, bua bitudi bamanye anyi bua muntu kampanda utudi bamanyangane nende. Bantu bakuabu buobu batuambuluishe bua kuenza bualu kampanda bua mushinga, tuetu tudi mua kuenza bua bimueneke bu ne: tudi badienzelabu ku bukole buetu nkayetu. Tuakule bua Yezu. Si uvua mua kuikala muenze malu bua kuleja bantu muvuaye ne meji. Kadi pa tshibidilu uvua utela mêyi a mu Dîyi dia Nzambi. Kavua musue bua bantu bamutumbishe to. Uvua misangu yonso musue bua bantu batumbishe Yehowa.—Yone 8:28.

PATUDI TUANGATA MAPANGADIKA

13, 14. Mmunyi mudi bupuekele mua kutuambuluisha bua kuangata mapangadika mimpe?

13 Tudi ne bua kuikala ne bupuekele patudi tuangata mapangadika anyi padi bakuabu bangata mapangadika adi ne buenzeji kutudi. Pavua mupostolo Paulo mushale mu Kaisaliya, wakajinga bua kuya ku Yelushalema bua kujikija mudimu uvua Yehowa mumupeshe. Kadi muprofete Agabo wakambila Paulo ne: yeye muye, bavua ne bua kumukuata. Bavua mene mua kumushipa. Bena Kristo nende bakamusengelela bua kayi to. Kadi Paulo wakapangadija bua kuya mu Yelushalema. Mbualu uvua mudieyemene anyi? Tòo, uvua muena bupuekele ne uvua mueyemene Yehowa ne muoyo mujima. Bena Kristo nende bavua pabu bena bupuekele. Ke bualu kayi bakatua dipangadika dia Paulo mpanda, kumulekelabu bua kuya.—Bienzedi 21:10-14.

14 Kuikala ne bupuekele nekutuambuluishe bua kuangata mapangadika mimpe nansha patudi katuyi bamanye menemene muikala malu mua kupita. Tshilejilu, tudi mua kuikala tuela meji a kutuadija mudimu wa ku dîba ne ku dîba. Kadi netuenze tshinyi tuetu basame? Kadi baledi buobu basama ne bikengela kubambuluisha? Ntshinyi tshituenza patuakulaja? Nansha tuetu basambile ne belele nkonko yonso eyi meji, katuakuyandamuna to. (Muambi 8:16, 17) Kadi tuetu beyemene Yehowa, netuitabe ne: tudi ne mikalu. Netukonkonone malu mudiwu, kulomba mibelu, ne nangananga kulomba Nzambi buludiki. Pashishe tudi ne bua kulonda buludiki bua nyuma muimpe. (Bala Muambi 11:4-6.)  Yehowa udi mua kubenesha mapangadika etu anyi kutuambuluisha bua kushintulula malu atudi balongolole bua kuenza.—Nsumuinu 16:3, 9.

TSHIA KUENZA BUA KUTAMBA KUIKALA NE BUPUEKELE

15. Mmunyi mudi kuelangana meji bua Yehowa kutuambuluisha bua kuikala ne budipuekeshi?

15 Ntshinyi tshitudi mua kuenza bua kutamba kuikala ne bupuekele? Tukonkononayi malu anayi. Bua kumpala, tudi ne bua kuelangana meji bua Yehowa, mmumue ne: kuela meji bikole bua tshidi Nzambi. Patudi tudifuanyikija ne Yehowa, tudi tumona mutudi batambe bukese ne bamanye malu makese. (Yeshaya 8:13) Vuluka ne: tudi tuenzela Nzambi wa bukole buonso, kadi katuena tuenzela muntu wetu eu anyi muanjelu to. Kuelangana meji bua bualu ebu nekutuambuluishe bua kudipuekesha “muinshi mua tshianza tshia bukole tshia Nzambi.”—1 Petelo 5:6.

16. Mmunyi mudi kuelangana meji bua dinanga dia Nzambi kutuambuluisha bua kuikala bena bupuekele?

16 Bualu buibidi, tudi mua kutamba kuikala ne bupuekele patudi tuelangana meji bikole bua mudi Yehowa mutunange. Paulo wakafuanyikija tshisumbu ne mubidi wa muntu. Yehowa wakenza bitupa bionso bia mubidi bua bikale ne mushinga. (1 Kolinto 12:23, 24) Yonso wa kutudi udi pende ne mushinga kudi Yehowa. Kena utufuanyikija ne bakuabu, ne kena ulekela kutunanga patudi tuenza bilema to. Tudi tudiumvua mu bukubi patudi tumanya ne: Yehowa mmutunange.

17. Ndisanka kayi dituapeta tuetu tukeba malu mimpe adi nawu bakuabu?

17 Bualu buisatu, netutambe kuikala ne bupueke patudi tukeba malu mimpe adi nawu bakuabu anu bu mudi Yehowa wenza. Pamutu pa kukeba misangu yonso bua bantu bonso bikale banyemena anu kutudi anyi kuambila bakuabu tshidibu mua kuenza, netubalombe mibelu, ne netuitabe ngenyi yabu ne muoyo mujima. (Nsumuinu 13:10) Tudi tusanka padi bena Kristo netu bapeta midimu ya pa buayi. Tudi tuela Yehowa tuasakidila bua mudiye wanyishila yonso wa kutudi bua kumuenzela mudimu.—1 Petelo 5:9.

18. Mmunyi mudi kulongesha kondo ketu ka muoyo kutuambuluisha bua kutamba kuikala ne bupuekele?

18 Bualu buinayi, netutambe kuikala ne bupuekele patudi tuenza mudimu ne mêyi manene a mu Bible bua kulongesha kondo ketu ka muoyo. Mêyi manene aa adi atulongesha mudi Yehowa umvua ne wela meji. Patudi tulonga mua kumona malu anu mudi Yehowa uamona, tudi mua kuangata mapangadika adi amusankisha. Patudi tudilongela, tusambila ne tutumikila bitudi tulonga, kondo ketu ka muoyo kadi kakola bikole. (1 Timote 1:5) Tudi tufika ku diteka bakuabu pa muaba wa kumpala. Tuetu benze malu aa, Yehowa mmulaye ne: ‘neashikije dilongesha dietu,’ utuambuluisha kabidi bua kutamba kuikala ne bupuekele.—1 Petelo 5:10.

19. Ntshinyi tshiatuambuluisha bua kushala ne bupuekele kashidi ne tshiendelele?

19 Udi muvuluke tshilumbu tshia muprofete wa mu Yuda utuvua bakuile ku ntuadijilu kua tshiena-bualu etshi anyi? Wakajimija muoyo wende ne Malanda ende ne Yehowa bualu kavua mushale ne bupuekele to. Kadi tudi mua kushala ne bupuekele nansha padibi bitukolela. Bilejilu bia bungi bia batendeledi ba Yehowa ba lulamatu bidi bileja ne: kudi mushindu wa kuenza nanku. Tuetu tutungunuka ne kuenzela Yehowa mudimu, netumueyemene kabidi bikole. (Nsumuinu 8:13) Nansha tuetu mu nsombelu kayi, tudi anu mua kuenda ne Yehowa. Edi ndiakalenga ditambe bunene ditudi nadi. Nunku tuenzayi tshitudi mua kuenza bua kushala ne bupuekele ne kuenda ne Yehowa bua kashidi.