Enda ku bidi'mo

Enda ku kifunka

Batumoni ba Yehova

Tonga Ludimi Kiluba

Tadijai​—Satana Ukimba Kwimubokota!

Tadijai​—Satana Ukimba Kwimubokota!

“Tadijai! Walwana nenu, Dyabola, unangakananga koku ne koku pamo bwa ntambo ubuluma, ukimba wa kubokota.”​—1 PE. 5:8.

1. Shintulula mwafikile kipangwa kya ku mushipiditu kwikala bu Satana.

MU KITATYI kapanda, wādi mu kipwano kiyampe na Yehova. Inoko kitatyi kimo, kino kipangwa kya ku mushipiditu kyashilwile kwabila kutōtwa na bantu. Pa kyaba kya kufundula kuno kusakasaka kubi, ino aye wekutamija kwafika’nka ne ku kubutula bubi. (Yak. 1:14, 15) Tuyukile’mba kino kipangwa i Satana, mwine “kāimanijepo mu bubine.” Wātombokela Yehova, waikala ne bu “shandya bubela.”​—Yoa. 8:44.

2, 3. Le bishima “Satana,” “Dyabola,” “nyoka,” ne “mpumina” bisokola bika padi walwana mukatampe na Yehova?

2 Tamba pa butomboki bwandi, Satana i mwilombole bu walwana mukatampe na Yehova ne na bantu. Bitenta bipelwe Satana bilombola mubaile bukondame bwandi. Dijina Satana dishintulula “Nkikwa,” dilombola’mba kino kipangwa kibi kya ku mushipiditu kekikwatakanyangapo bubikadi bwa Leza; inoko, kibushikilwe ne kibulwanga bininge. Kibi kutabukidila Satana usakanga kumona bubikadi bwa Yehova bufwa.

3 Monka mokilombwedilwe mu Kusokwelwa 12:9, Satana witwa bu Dyabola, kushintulula ko kunena’mba “Vubavuba.”  Kino kituvuluja amba Satana uvubakenyanga Yehova myanda na kumwita bu mbepai. Bishima “nyoka wa kala na kala” bituvuluja difuku dibi dya mu Edena pāingidije Satana nyoka mwanda wa kongola Eva. Kishima “mpumina mukatampe” kituvuluja milangwe ya kinyema kileta luzakalo kadi kikwatañene biyampe na mushikwa mukatampe wa Satana wa kukimba kukalañanya mpango ya Yehova ne konakanya bantu Bandi.

4. Le i bika bisa kwisambilwa’po mu kino kishinte?

4 Na bubine, Satana ulwanga bininge na bululame bwetu. O mwanda, Bible witudyumuna amba: “Lamai ñeni yenu mibwane, tadijai. Walwana nenu, Dyabola, unangakananga koku ne koku pamo bwa ntambo ubuluma, ukimba wa kubokota.” (1Pe. 5:8) Pangala pa kino kidyumu, kino kishinte kisa kubandaula ngikadilo isatu ya Satana mine itulomba twilame ku uno ndalandala walwana na Yehova ne wa bantu Bandi.

SATANA I WA BUKOMO

5, 6. (a) Leta bimfwa bilombola’mba bipangwa bya ku mushipiditu i bya “bukomo bukatakata.” (b) Le Satana i yewa “ubwanya kuleta lufu” namani?

5 Bipangwa bya ku mushipiditu bitwa bu bamwikeulu i bya “bukomo bukatakata.” (Ñim. 103:20) I bipite bantu kadi bidi na tunangu tuvule ne bukomo. Shako, bamwikeulu ba kikōkeji bengidijanga bukomo bwabo biyampe. Kimfwa, difuku dimo mwikeulu wa Yehova wāipaile basola bene Ashidia balwana 185 000​—kunekenya kekwādipo kwa kubwanya muntu nansha umo, nansha ke kibumbo kituntulu kya basola kine. (2 Ba. 19:35) Mu difuku dikwabo mwikeulu umo wāingidije bukomo ne bwino bwandi butabukile bwa bantu, wānyongolola batumibwa ba Yesu mu kifungo. Nansha balami byobādi pabwipi, kebāmwenepo mwikeulu paādi ushitula bibelo, patambija batumibwa, ne pashita bibelo!​—Bil. 5:18-23.

6 Nansha bipangwa bya ku mushipiditu bya kikōkeji byobingidija bukomo bwabyo biyampe, Satana aye wingidijanga bukomo bwandi bibi. Bine, udi na bukomo ne na lupusa lukatampe! Bisonekwa bimutela bu “mulopwe wa ino ntanda” ne bu “leza wa ino ngikadilo ya bintu.” (Yoa. 12:31; 2 Ko. 4:4) Kadi Satana Dyabola i yewa “ubwanya kuleta lufu.” (Bah. 2:14) Kino kekishintululapo amba Satana wipayanga bantu bonso buntu-ntala. Inoko, mushipiditu wandi wa bu ntapani o utādile mu ino ntanda. Kadi pa mwanda wa kukulupila kwākulupile Eva bubela bwa Satana, Adama nandi wātombokela Leza, bubi ne lufu byāsambakana ku bantu bonso. (Loma 5:12) Mu uno muswelo Dyabola i yewa “ubwanya kuleta lufu.” O mwanda Yesu umutela bu​—“ntapañani.” (Yoa. 8:44) Bine, Satana i walwana wa bukomo otudi nandi!

7. Le bamwikeulu belombolanga namani amba badi na bukomo?

7 Kitatyi kyotulwa na Satana, ketulwangapo’tu enka na aye mwine kete ino tulwanga ne na boba bonso badi ku mutamba wandi mu mwanda utala bubikadi bwa diulu ne ntanda. Mu bano mubadilwa ne kibumbo kikatampe kya bantomboki bakwabo ba ku mushipiditu nansha bandemona. (Kus. 12:3, 4) Kitatyi ne kitatyi, bandemona bādi balombola bukomo bwabo butabukile bwa bantu, na kwibasusula bininge. (Mat. 8:28-32; Mako 5:1-5) Kokipēlula bukomo budi na bano bamwikeulu babi nansha budi na “mulopwe wa bandemona.” (Mat. 9:34) Pampikwa bukwashi bwa Yehova ketwadipo ba kunekenya bulwi botulwa na Satana.

SATANA I NTAPANI

8. (a) Le Satana udi na kitungo’ka? (Tala kifwatulo kidi ku ngalwilo.) (b) Mungya momwena, le ino ntanda imwekejanga mushipiditu wa butapani wa Satana namani?

8 Mutumibwa Petelo utela Satana bu “ntambo ubuluma.” Kukwatañana na dibuku  dimo dya bukimbi, kishima kya Kingidiki kyalamwinwe bu “kubuluma” kidi na mulangwe wa “lwanji lwa nyema wa budyani udi na nzala.” Bine, kino kilombola mwikadile ngikadilo ya butapani ya Satana! Nansha ntanda byoidi kala mu makasa andi, Satana ukimba kudya bantu bavule. (1 Yo. 5:19) Ku mutamba wandi, ntanda yadi ya kwikala’tu bu “byakudya.” Inoko, Satana utele mutyima bininge ku “kidibwa kibajinji”​—basheleshele’ko bashingwe māni, bakwatakanibwe na bapwani nabo “mikōko mikwabo.” (Yoa. 10:16; Kus. 12:17) Satana ukimbanga kubokota bantu ba Yehova. Kupangwapangwa kuvule kwaapangile balondi ba Yesu tamba mu myaka katwa kabajinji kufika ne dyalelo kulombola mushipiditu wandi wa butapani.

9, 10. (a) Le Satana wākimbile kukalañanya mpango ya Leza mu mwanda utala bene Isalela namani? (Leta bimfwa.) (b) Mwanda waka Satana wādi na bubinga bwa pa bula bwa kutela mutyima Isalela wa kala? (c) Lelo molangila Satana wivwananga namani kitatyi kilonga mwingidi wa Yehova bubi bukatampe dyalelo?

9 Mu kusaka kwandi kwa kukalañanya mpango ya Leza, Satana i mwilombole bu ntapani mu muswelo mukwabo. Ntambo wa nzala kevwaninangapo lusa bikwatwa byandi. Kekalangapo na lusa kumeso kwa kwipaya nansha mutyima kumutopeka pa kupwa kwipaya. Mu muswelo umo onka, Satana kevwaninangapo lusa boba bakimba kubokota. Kimfwa, langa’po bidi mwādi mwiivwanina Satana Dyabola paādi umona bene Isalela baponena mu bubi pamo bwa busekese ne makomwa-meso. Kimfwa, potañanga myanda itala bipa bibi byāfikile Zimidi wa busekese ne Ngehazi wa makomwa-meso, lelo ukokeja “kumona” ntambo ubuluma mwanekenyenya?​—Umb. 25:6-8, 14, 15; 2 Ba. 5:20-27.

Satana usangalanga kitatyi kilonga mwingidi wa Yehova bubi (Tala musango 10)

10 Satana wādi na bubinga bwa pa bula bwaātedile Isalela wa kala mutyima. Mwanda uno muzo o wādi wa kulupula Meshiasa​—mwine wadi wa kupondakanya Satana ne kubingija bubikadi bwa Yehova. (Ngo. 3:15) Satana kādipo usaka bene Isalela bekale biyampe ne kadi wādi wilombola bu ntapani mu bukomo bwaādi ulonga bwa kwibafikija ku bubi. Kokalanga’mba Satana wāivwene bibi pangala pa Davida kitatyi kyaālongele  makoji nansha amba wāivwanine Mosesa lusa paākomenwe kubwanya bisakibwa bya kutwela mu Ntanda ya Mulao. Inoko na bubine, Satana usangalanga kitatyi kyamona bengidi ba Leza balonga bubi bukatampe. Kadi, buno bushindañani bukokeja kubadilwa mu bintu bingidijanga Dyabola mwanda wa kupunika Yehova.​—Nki. 27:11.

11. Le i bika byādi bisaka Satana paādi utompa Sala?

11 Satana wādi ushikilwe nakampata kisaka kya musuku wādi wa kulupula Meshiasa. Kimfwa, tala byālongekele mafuku matyetye pa kupita’po pālombwelwe Abalahama amba ukekala “muzo mukatakata.” (Ngo. 12:1-3) Kitatyi kyādi ba Abalahama ne Sala mu Edipito, Felo wāselele Sala ku yandi njibo​—mwanda wa ekala wandi mukaji. Inoko, Yehova waela’po kuboko ne kulama Sala ku ino ngikadilo. (Tanga Ngalwilo 12:14-20.) Kumeso’tu kwa Izake kubutulwa, kwalongekele kilongwa kikwabo kiifwene na kino mu Ngelala. (Ngo. 20:1-7) Lelo i Satana wālengeje bino byonso? Lelo wādi ulangila’mba Sala wāshile Ulu kibundi kya ntundubuko ne kukashikata mu mapema, ukongolwa na mobo a katutu a Felo ne a Abimeleke? Lelo Satana wādi ulangila’mba Sala ukalubila mulumyandi​—ne Yehova​—ne kwitabija busongi bwa makoji? Bible i mupite’po bumama, ino tudi na bubinga buyampe bwa kukulupidila’mba Dyabola wādi wa kusangala pa kufikija Sala ekale wampikwa kufwaninwa kubutula lukunwa lwālailwe. Satana kādipo wa kwialakanya pangala pa busongi bwa mwana-mukaji mulumbuluke, bulēme bwandi, ne kipwano kyandi na Yehova kyādi kya koneka. Bine, Satana i ntapani!

12, 13. (a) Le i muswelo’ka wālombwele Satana ngikadilo yandi ya butapani pa kupwa kubutulwa kwa Yesu? (b) Le molangila Satana wiivwananga namani pangala pa bankasampe basenswe Yehova ne bamwingidila dyalelo?

12 Yesu wābutwilwe myaka tutwa na tutwa Abalahama kakidikopo. Kokalanga’mba Satana wādi umwene uno mwana bu muyampe, utendelwa, nansha mulēme. Aa, mwanda Satana wādi uyukile’mba uno mwana wabutulwa ukatama ne kwikala Meshiasa wālailwe. Kadi Yesu wādi kipindi kibajinji kya lukunwa lwa Abalahama, mwine wādi wa “kutyumuna mingilo ya Dyabola” mwenda mafuku. (1 Yo. 3:8) Le Satana wādi ulanga’mba kwipaya uno mwana kyādi kibi mpata? Satana kadipo na musoñanya wa kuyuka kiyampe ne kibi. Kadi pangala pa uno mwana Yesu, Satana wālongele’po kintu pampikwa ne kulejaleja kwine. Namani?

13 Mulopwe Heloda wāfityilwe pādi pepangula babuká na ñenyenye myanda itala “yewa wabutwilwe mulopwe wa Bayuda,” kadi wākwete butyibi bwa kumwipaya. (Mat. 2:1-3, 13) Pa kusaka kukulupila amba Yesu i mwipaibwe, wāsoñenye bepaye bana bana-balume bonso ba myaka ibidi ne kwika ba mu Betelema ne mu bipindi byonso bya ntanda’ya. (Tanga Mateo 2:13-18.) Yesu wāpandile ku lufu mu buno butapani bwa munyanji, ino le kino kitufundija bika pa walwana netu Satana? Buno bo bukamoni bulombola’mba Dyabola kakwetepo būmi bwa bantu na bulēme. Bine, kekalangapo kafuku na bana. Na bubine, Satana i “ntambo ubuluma.” Kokapēleka ngikadilo yandi ya butapani!

SATANA I ÑONGOJANI

14, 15. Lelo Satana i “musabe meso a ñeni ya bantu bampikwa kwitabija” muswelo’ka?

14 I kupityila’tu ku bongojani kubwanya Satana kubombola bantu baleke kusanswa Yehova Leza. (1 Yo. 4:8) Kupityila ku bongojani, Satana ukankajanga bantu baleke ‘kuyuka amba bafwaninwe kwifunda myanda ya Leza.’ (Mat. 5:3) Mu uno muswelo i “musabe meso a ñeni ya bantu bampikwa kwitabija, amba kitōkeji kya myanda miyampe ya ntumbo ya Kidishitu,  aye kyelekejo kya Leza, kyakebamunikila.”​—2 Ko. 4:4.

15 Muswelo mukatampe wingidijanga Satana mwanda wa kongola bantu i mutōtelo wa bubela. Bine, usangalanga bininge pa kumona bantu batōta babo bankambo nansha bupangi, nansha banyema​—muntu ye-yense nansha kintu kyonso kikwabo pa kyaba kya Yehova, wa “mukao”! (Div. 20:5) Nansha ke bantu bavule bene balanga’mba batōtanga Leza mobyendele, balamete ku nkulupilo ya mabela ne ku bibidiji byampikwa kamweno. Badi mu ngikadilo ya bulanda pamo’nka na boba bādi basengwa na Yehova amba: “Lelo i mwanda ka o mwelela lupeto pa kyokya kekidipo bu-kidībwa, a? ne mingilo yenu pa kyokya kyampikwa kwikutyijana, a? Tejai kuno ko ndi, dyai kyokya kinengele, ne mūya obe wisangaje mu bintu binune.”​—Isa. 55:2.

16, 17. (a) Mwanda waka Yesu wānene Petelo amba: “Jokela mu nyuma, abe Satana”? (b) Lelo i muswelo’ka ukokeja kwitongola Satana pa mutyima wetu wa kampeja-bukidi?

16 Satana ubwanya kongola’nka ne bengidi ba Yehova bapyasakane. Kimfwa, tala byālongekele pāsapwidile Yesu bandi bana babwanga amba usa kwipaibwa. Na bubine mutumibwa Petelo wāmukokēle pafula na kukanina kuyampe, kamunena amba: “A Mfumwetu, wididile’ko lusa; uno mwanda keukakufikilapo nansha dimo.” Yesu wālondolwele Petelo na kusumininwa konso amba: “Jokela mu nyuma, abe Satana!” (Mat. 16:22, 23) Mwanda waka Yesu wāityile Petelo bu “Satana”? Mwanda Yesu wādi uyukile byobya byādi bisaka kulongeka. Nsá yādi keidi pabwipi ya aye kufwa bu kitapwa kya kinkūlwa ne kulombola Dyabola amba i mbepai. Mu kino kitatyi kya mānga ya muntu, Yesu kādipo na kyaba kya ‘kwididila lusa.’ Shi wētyobwele wādi wakulonga kintu kyādi kimusakila Satana kulonga.

17 Byotwafwena ku mfulo ya ino ngikadilo ya bintu, netu tudi mu bitatyi bikomo. Satana witusakila tuzoze, ‘twididile lusa’ na kwikimbila kifuko mu ino ntanda, mwanda wa tujimije mutyima wetu wa kampeja-bukidi. Kemwakalekai kino kimufikile! Kadi, “keshai’nka kukesha.” (Mat. 24:42) Kemwakakulupilai mu lunsamfwa-kanwa lwa bongojani bwa Satana lwa amba mfulo idi kulampe​—nansha amba i kutupu’yo.

18, 19. (a) Lelo i muswelo’ka ubwanya Satana kwitongola pa motwimwena batwe bene? (b) Le Yehova witukwashanga namani tulame ñeni yetu ne kushala batadije nyeke?

18 Satana ukimbanga kwitongola mu muswelo mukwabo. Ukimbanga tukulupile’mba ketudipo na bulēme ku meso a Leza ne amba ketukalekelwapo bubi bwetu. Ino yo myanda mikatampe idi mu lunsamfwa-kanwa lwa bongojani bwa Satana. Le na bubine obashikilwe nakampata kudi Yehova i ani? I Satana. Lelo i ani na bubine kakafwilwapo lusa? Kadi i enka Satana. Inoko Bible witukulupija amba: “Leza ke mukondamepo wa kwilwa mingilo yenu ne buswe bomwalombwele mwanda wa dijina dyandi.” (Bah. 6:10) Yehova utendelanga bukomo botulonga bwa kumusangaja, kadi mwingilo wetu ke wa bitupupo. (Tanga 1 Kodinda 15:58.) Nanshi ketwakyongolwai na lunsamfwa-kanwa lwa bongojani bwa Satana.

19 Monka motwekimwena, Satana i wa bukomo, i ntapani, kadi i ñongojani. Le i muswelo’ka otubwanya kulwa na uno walwana mukomo? Yehova ketulekelepo bitupu. Kinenwa kyandi kitufundijanga myanda itala manwa a Satana, kadi “ketwidilwepo manwa andi.” (2 Ko. 2:11) Shi twivwanije manwa a Satana, nabya tukabwanya kulama ñeni yetu ne kushala batadije nyeke. Inoko kuyuka’tu manwa a Satana kekubwenepo. Bible unena amba: “Lwai na Dyabola, nandi ukemunyema.” (Yak. 4:7) Mu kishinte kilonda’ko tukesambila’mo bintu bisatu mwine motukokeja kulwa ne kukomena Satana.