Enda ku bidi'mo

Enda ku kifunka

Batumoni ba Yehova

Tonga Ludimi Kiluba

Mwena mu Kupāna

Mwena mu Kupāna

“MOTOKA ou ke wenda, ino yewa Shinwa kashala!” I Alexandra waivwene bino binenwa paadi ushikete mu motoka, wilaije kupita pa mukalo wa matanda abidi a Amerika wa Kunshi. Watūka kwenda kukatala bipita, ko kutana nkasampe umo Shinwa ulwa pa kunena Kieshipanyole mwanda wa kushintulwila mulami umo wa ku mukalo byabudilwe. Alexandra byaadi upwila na Batumoni ba Yehova mu kipwilo kya ludimi lwa Kishinwa, o mwanda wasakile kwibashintulwila byobadi besamba.

Muntu’wa wanena’mba i mwikadi wadi na mikanda yonso, ino bamwibile’yo ne makuta mene. Dibajinji mpulushi wapela kwitabija’byo, kadi walanga’mba Alexandra ukimba’tu kupityija wandi muntu. Ku mfulo, waitabija, inoko walomba uno muntu afute amande pa kubulwa kwikala na mikanda mibwane. Byakadipo na makuta, Alexandra wamukongweja madolala 20. Muntu’wa wamufwija’ko bininge ne kunena’mba ukamwalwija makuta mavule kupita ne madolala 20 mene. Alexandra wamushintulwila’mba kasakengapo musubu wa makuta akumujokejeja; ino udi na nsangaji ya kumukwasha mwanda uyukile amba walonga kiyampe. Wapele uno muntu mabuku esambila pa Bible ne kumuzenza akefunde Bible na Batumoni ba Yehova.

I kintu kikankamika pa kwivwana buntu bulombolwa ku beni, kadi ne kutatana kwine mpika, bilongwa bya uno muswelo biloñwanga na bantu ba mu bipwilo byonso ne boba kebadipo mu bipwilo. Le nobe ubulwe’po kwikala na mutyima wa kupāna ku kusaka? Kino kipangujo kidi na mvubu mwanda Yesu wānenene amba: “Nsangaji ya kupāna itabukile ya kupebwa.” (Bilongwa 20:35) Kadi kidi na mvubu ne mu myanda ya sianse mwanda bakimbi basokwele amba kupāna kulengejanga wiivwane biyampe. Tutalei.

“YEWA UPĀNA NA NSANGAJI”

Myanda mimweke ilombola’mba nsangaji ne kupāna byendelanga pamo. Mutumibwa Polo wāsonekele amba “Leza usenswe yewa upāna na nsangaji.” Wādi wisambila pa bene Kidishitu bāletele byabuntu mwanda wa kukwasha banababo mu lwitabijo bādi mu bikoleja. (2 Kodinda 8:4; 9:7) Polo kādipo usaka kunena’mba bādi na nsangaji o mwanda bāpēne, mhm. Bubine i buno amba—Bāikele na nsangaji mwanda bāpēne.

Bwifundi bumo bunena’mba, kupāna “kusañamunanga tujilojilo twa bongolo tukwatañene na kuloelelwa, kwikwasha, ne kukulupila, penepa byatununa nsangaji.” Bwifundi bukwabo bwasokwele amba “kupa muntu mukwabo makuta kuvudijanga nsangaji kupita ya kwiengidija abe mwine.”

Lelo pa mwanda wa ngikadilo yobe, kodi mwimone bu kekudipo bivule byobwanya kulonga? Bubine i buno amba muntu yense ubwanya kumwena’mo shi “upāna na nsangaji.” Ke bilombepo bipānwa bikale bivule, ino kikimbwa i kwibipāna na kukanina kuyampe. Tala byalembele Kamoni umo wa Yehova pa kupāna kyabuntu ku boba balupulanga mapepala amba: “Ino myaka yonso’i nkyadipo na muswelo wa kupāna lupeto luvule ku Njibo ya Bulopwe.” Ino  ubweja’ko amba: “Yehova Leza i mumpe bivule kupita byompēne. . . . Mwafwai’koi pa kumpa mukenga wa kuleta kyabuntu—Ndi musengwe bininge.”

Shako, kupāna ke’nkapo kwa lupeto. Kudi miswelo mivule ya kupāna.

KUPĀNA KUKWASHANGA NGITU YOBE

Kupāna kuloñanga biya kodi ne ku bakwabo

Bible unena’mba: “Muntu wa kanye wineñenya mūya wa aye mwine: Ino wa kasusu umwesha malwa ngitu ya aye mwine.” (Nkindi 11:17) Bantu ba kanye badi na buntu, badi na mutyima wa kupāna bintu byabo—kitatyi, bukomo, kabango, ne bikwabokwabo. Kino kibalengejanga bamwene’mo mu miswelo palapala, pampikwa kwilwa’mba buntu bwa uno muswelo bukwashanga ne ku bukomo bwa ngitu.

Bwifundi bulombola’mba boba badi na mutyima wa kukwasha bakwabo betyepejejanga’ko njia ne kutyumukwa mutyima. Divule, bekalanga na bukomo buyampe bwa ngitu. Kwikala na buntu kulumbululanga ne bukomo bwa ngitu bwa boba babela misongo ya nzenzeka, kimfwa bulebe ne sida. Kadi bulomboja amba boba benyongolola mu bupika bwa bu ntondwe ke bakwasha bakwabo, bepukanga kutyumukwa mutyima kadi bakomejanga bukomo bwabo bwa kuleka kujokela’mo.

Mwanda waka bikalanga namino? Bwifundi bunena’mba, mwanda “kwivwanina bantu lusa, kwibepānina ne kanye bitalulanga milangwe mibi.” Kadi kupāna kubwanya kutyepeja’ko malangatyima ne misongo ya dityima. Kadi bantu bafwidilwe benē pabo, bulanda kebwaijijepo kwibapwa pobadi bepāna ku kukwasha bakwabo.

Ne kutatana mpika. Kupāna kulengejanga wiivwane biyampe.

KUPĀNA KWIULWANGA

Yesu wāsoñenye balondi bandi amba: “Ikalai na kibidiji kya kupāna, nabya nenu bakemupa. Bakemupungulwila mu nsonsa kipimo kilumbuluke, kikomene ne kukomena, kinyunye, kadi kiyule’tu bā. Mwanda kipimo kyomupimina bakwenu nenu bakemupimina’kyo’nka nabya.” (Luka 6:38) Shi upāna, bantu nabo bakakufwija’ko bininge pa mwanda wa buntu bobe, kadi nabo bakekala na buntu. Kupāna kulengejanga kumvwañana ne kipwano.

Kupāna kulengejanga kumvwañana ne kipwano

Bakimbi bafunda mwikadile kipwano kya bantu bamwene amba “bantu bendelela na kupāna bakwashanga bakwabo nabo bebeule.” I bine, “kutanga’tu bilongwa bitulumukwa bya bapāna kwalengeje bavule bekale na buntu.” Mungya bwifundi bumo, “muntu umo pa Entelenete ubwanya kutonona mu muswelo kampanda bantu makumi nansha tutwa, bamo i bakamwene nansha kumona kwine.” Mu muneneno mukwabo, kilongwa’tu kimo kya buntu kibwanya kushilula’tu bityebitye ku muntu umo kupwa ke kya bantu bonso. Lelo kukasangelapo kwikala mu bantu badi namino? Bine, tukokeja kumwena’mo bininge shi bantu bavule badi na kibidiji kya kupāna.

Mwanda umo mumweke i owa walongekele mu Florida, mu  États-Unis. Kisumpi kya Batumoni ba Yehova kyakepēne ku mwingilo wa kukwasha bantu baponenwe na kimpumpu kya kyonakanya. Pobadi belaija bingidilwa bifike mwa kulongolwela njibo, bamona lupango lwa mulondakani luladike, bamulongolwela’lo. Mafuku pa kupita’po, mulondakani’wa walembele mu mukanda waatumīne kité kya ntanda yonso kya Batumoni ba Yehova amba, “Nkafwijanga’ko nyeke. Namone’mba bano i bantu bayampe bonkyatene kashā.” Mutyima wandi wa kufwija’ko wamulengeje atume byabuntu bya kwingidija ku kyokya kyaityile aye mwine bu mwingilo wa kutendelwa wa Batumoni.

IULA LEZA MWINE UPĀNA

Kintu kitendelwa mu byasokwele befundi ba sianse i kya’mba “kudi bukomo bukokela bantu ku mutyima wa kukwasha bakwabo.” Bwifundi bunena’mba, bana “bekalanga na mushipiditu wa kukwasha bakwabo papo kebashilwile ne kunena kwine.” Mwanda waka? Bible uleta malondololo panena’mba bantu bāpangilwe “mu bu-kyelekejo kya Leza,” ko kunena’mba badi kala na ngikadila ya Leza.Ngalwilo 1:27.

Buntu bubadilwa mu ngikadila ya kutendelwa ya Yehova Leza, Umpangi wetu. I mwitupe būmi ne bintu byonso byotusakilwa pa kwikala na nsangaji. (Bilongwa 14:17; 17:26-28) Tubwanya kuyuka Tata wetu wa mūlu ne mpango yandi ya buswe potudi na kwifunda Kinenwa kyandi Bible. Dino dibuku ditulombola kadi amba Leza ukwete’ko mpango ilengeja tukamone būmi bwa nsangaji kumeso. * (1 Yoano 4:9, 10) Yehova Leza byadi nsulo ya buntu, kadi abe nobe mupangwe mu kyelekejo kyandi, nanshi ke kya kutulumukapo shi usenswe kupāna, mwanda wa kwiula Leza ne kwitabijibwa nandi.Bahebelu 13:16.

Le ukivulukile Alexandra, utelelwe ku ngalwilo kwa kino kishinte? Le myanda yandi yafudile kwepi? Nansha mwendi nandi mukwabo byamunenene amba ubajimija lupeto, ino abo pa kufika mu kibundi mwaimene motoka, muntu’wa wetana na balunda nandi ne kumwalwija bukidibukidi madolala’a 20. Kadi, Shinwa’wa, walondele milangwe ya Alexandra, washilula kwifunda Bible. Apo papita myeji isatu, wasangele pa kwitana nandi ku kitango kya Batumoni ba Yehova kyalongelwe mu ludimi lwa Kishinwa mu Peru. Muntu’wa pa kukimba kufwija’ko Alexandra pa byonso byamulongēle, waityija Alexandra ne bawaile nabo ku kitango bakadye ku yandi leshitola.

Kupāna ne kukwasha bakwabo biletanga nsangaji ya binebine. Kadi kya mvubu mpata, shi udi na kino kibidiji, ubwanya ne kukwasha bantu bayuke senene Yehova Leza—Nsulo ya byabuntu byonso biyampe! (Yakoba 1:17) Lelo umwenanga mu kupāna kwa uno muswelo?

^ mus. 21 Pa kuyukila’ko bivule, tala dibuku Lelo I Bika Bine Bifundija Bible? dilupwilwe na Batumoni ba Yehova kadi ditūdilwe ne pa Entelenete pa www.jw.org. Tala mu BILUPWILWE > MABUKU & MABOLOSHILE.