Enda ku bidi'mo

Enda ku ntwelelo ya bubidi

Enda ku kifunka

Batumoni ba Yehova

Kiluba

Kiteba kya Mulami—Kya Kwifunda  |  Kweji 3 2017

 NSEKUNUNI YA MU BŪMI

Namwenine mu Kunanga na Bantu ba Tunangu

Namwenine mu Kunanga na Bantu ba Tunangu

NAVULUKA difuku dimo lubanga lwa mashika mu Brookings, Dakota wa Kunshi, mu Étas-Unis. Namwene amba tubaiya kufwa mashika. Twadi na bantu bakwabo batyetye mu kakitanda mwampikwa kyanga, batwe bonso twadi tututuma mashika. Twadi twimene ku ntanki mikatampe miyule mema, nao kadi’nka a mashika! Nsaka kwimusekunwina bityetye būmi bwami muyuke kyotwakalongele’ko.

KISAKA KYETU

Muyomba Alfred ne tata

Nabutwilwe mu mafuku 7 Kweji 3, 1936. Twadi buná munda mwetu, ami ye mukala. Twadi tushikata ku madimi kutunduka kwa Dakota wa Kunshi. Kisaka kyetu kyadi kimanine pa mwingilo wa madimi, ino ke aopo wadi na mvubu mikatampe. Bambutwile bami babatyijibwe mu 1934 ke Batumoni ba Yehova. Byobapēne būmi bwabo kudi Yehova, o mwanda badi batele mpata mutyima ku kulonga kiswa-mutyima kyandi. Tata, Clarence, ne kupwa ke muyomba Alfred, baingile bu bengidi ba kompani (betwa dyalelo bu bakwatakani ba kitango kya bakulumpe) mu kipwilo kityetye kya mu Conde, mu Dakota wa Kunshi.

Kisaka kyetu kyadi kikapwila kitatyi ne kitatyi ne kusapula ku njibo ne njibo mwanda wa kulombola bantu myanda itala lukulupilo lutendelwa lwa mu Bible lwa mafuku a kumeso. Muswelo wetufundije bambutwile ne kimfwa kyabo byetukweshe tusanswe Yehova. Ami ne kaka wami Dorothy, twaikele basapudi ba Bulopwe potwadi’tu na myaka isamba. Mu 1943, nelembeja ku Masomo a Mwingilo wa Kiteokratike, mu mwaka mwine moashilwile.

Bupania mu 1952

Bitango byadi na mvubu mpata mu būmi bwetu. Navuluka kitango kyalongelwe mu 1949 mu  Sioux Falls, mu Dakota wa Kunshi. Tutu Grant Suiter wanena mwisambo unena’mba “Mafuku Abai Kutabuka Momulangila!” Wakomeneje’mo mulangwe wa amba bene Kidishitu bonso bepāne bafwaninwe kwingidija būmi bwabo mu kusapula myanda miyampe ya Bulopwe bwa Leza. Tamba papo, nepāna kudi Yehova. Nabatyijibwa ku kitango kya kipindi kyalondele’ko, mu Brookings, mu mafuku 12 Kweji 11, 1949. Ye kyonaendele ku kitanda kya mashika kyonatelanga’kya. Batwe bonso buná twadi twilaije kubatyijibwa mu ntanki’ya mikatampe ya dilata.

Kupwa nakwata butyibi bwa kwingila bupania. Nashilula’bo mu difuku 1 Kweji 1, 1952, ami papo na myaka 15. Bible unena’mba: “Nanga ne bantu bañeni [ba tunangu], nobe ukekala wañeni,” kadi mu kisaka kyetu mwadi bantu bavule ba tunangu bakwatakenye butyibi bwami. (Nkindi 13:20) Nadi nsapula kitatyi ne kitatyi na muyomba Julius, wa myaka 60. Nansha byaadi munkudile, twadi tusangela kusapwila pamo. Nefundile bivule kwadi ne ku bintu byawemwenine mu būmi. Na pano kala, Kaka Dorothy nandi washilula bupania.

BATADI BA BIPINDI BANKWESHE

Ponadi mwanuke, bambutwile badi beta kwetu batadi ba bipindi ne bakaji babo. Jesse ne Lynn Cantwell i ba mulume ne mukaji bankweshe bininge. Badi bantele mutyima ne kukankamika. Shi bapempula bipwilo bya kubwipi, badi bangita dimodimo kwenda nabo mu busapudi. Nadi ngivwana bine nsangaji ya kwingila nabo! Nadi nsaka kuvudilwa bya kulonga mu mwingilo wa Yehova pamo bwa abo ne kwingila bupania.

Mutadi wetu mukwabo wa kipindi i Bud Miller. Aye ne mukajandi Joan, pobaile kupempula kipwilo kyetu, ami nadi na myaka 18. Kyaba kimo nadi nenwe kukemuka ku komite imo itoñanga boba bafwaninwe kwenda mu busola. Banenene ñingile kaji kamo kekakwatañenepo na musoñanya wa Yesu wa kuleka kwikuja mu politike. Ami nadi nsaka kusapula myanda miyampe ya Bulopwe. (Yoano 15:19) O mwanda nebalombele bamone ami bu mwingidi’tu wa myanda ya Leza.

Nasangele mpata panenene Tutu Miller amba usa kukantūla poñenda kukemona na komite’ya. Kadipo wa moyomoyo, kadi bantu kebadipo bamuzakaja. Wadi ujingulwile Bisonekwa senene.  Kwenda nandi kwankankamikile’po kashā! Mu 1954, bushipo kebukapu, komite yaitabija byonalombele ne kuñandika bu mwingidi wa myanda ya Leza. Papo naikala na bwanapabo bwa kwingila bininge mwingilo wa Yehova.

Nekifikafika ku Betele, na motoka ku budimi

Mafuku matyetye pa kupita’po, bangita kwingila ku Betele, kwadi kwitwa mu kitatyi’kya bu Budimi bwa Watchtower, ku Staten Island, mu New York. Naingila’ko myaka isatu. Nemwenine’ko bivule mwanda natene’ko batutu ne bakaka bavule ba tunangu botwadi twingila nabo.

MWINGILO WA KU BETELE

Na Tutu Franz ku WBBR

Budimi bwadi ku Staten Island, kwine kwadi ne Ladiyo ya WBBR. Yadi ingidijibwa na Batumoni ba Yehova tamba mu 1924 kutūla ne mu 1957. Ku budimi’kwa kwadi kutumwa bantu 15 ku 20 kete ba mu kisaka kya Betele. Batwe bavule twadi tukidi’tu bankasampe kadi bampikwa bwino. Inoko twaingile na tutu umo mutame mushingwe māni witwa bu Eldon Woodworth. Wadi’nka bwa tata kotudi kadi wetufundije bintu bivule. Twadi twikoleja’mo ne kwikoleja kyaba kimokimo, Tutu Woodworth wadi uvudile kunena’mba, “Buya’byo’po kumona mulongela Mfumwetu na boba baingila nabo.”

Harry Peterson wadi mupyasakane mu busapudi

Tutu Frederick W. Franz nandi wadi wingila netu ne kwitukwasha batwe bonso. Wadi na tunangu kadi muyuke Bible senene. Wadi uta muntu ne muntu mutyima. Wadi witutekela i Harry Peterson. Twadi tupēlelwa kumutela dyandi dya buzungu pa kyaba kya kumutela dyandi dine dya bu Papargyropoulos. Nandi wadi mushingwe māni, kadi wadi uswele busapudi. Tutu Peterson wadi wingila biyampe mwingilo wa ku Betele ino kadipo usūdile busapudi. Kweji ne kweji wadi wabanya mapepala tutwa na tutwa. Nandi wadi muyuke Bible senene kadi wadi witulondolola bipangujo bivule.

NABOILE ÑENI KU BAKAKA BA TUNANGU

Ku madimi, twateakenye bipa ne munamuna ne kwenga’byo. Mwaka ne mwaka twadi twengela kisaka kya Betele kintu kya malitele 42 600 na bipa ne munamuna. Naingile na Etta Huth, kaka umo wa tunangu. Wadi uteakanya mulongo wa bisombelwa bya kwingidija pa kutēka bipa ne munamuna. Bakaka ba mu kibundi’kya badi  bengila netu, kadi Kaka Etta ye wadi wibaludika mwa kwingidila. Nansha Kaka Etta byaadi uyukile bivule pa mwa kwengela, ino wadi nyeke ulēmekele batutu badi batala mingilo ku budimi. Wetushidile batwe bonso kimfwa kiyampe.

Ami ne Angela ne Etta Huth

Angela Romano i kaka umo nkasampe waile kwitukwasha’ko ku madimi. Etta ye wamukweshe pa kwiya mu bubine. Ami ne Angela twesongele mu Kweji 4, 1958, kadi tubaingidila Yehova pamo mu bula bwa myaka 58. Mu ino myaka, kikōkeji kya Angela kudi Yehova kyaningije busongi bwetu. Udi na tunangu, kadi mukulupile nansha shi kubaikala makambakano’ka.

MWINGILO WA BU MISHONELE NE WA KWENDAKANA

Batutu pobapoteje byūbakwa byadi’mo WBBR, mu Staten Island mu 1957, naingile kitatyi kityetye ku Betele ya mu Brooklyn. Batwe twisonga na Angela, twatamba ku Betele. Twakengila bupania myaka isatu mu Staten Island. Mu kitatyi’kyo, nakengila na boba bapotele byūbakwa’bya, bainikile ladiyo yabo bu WPOW.

Ami ne Angela twaikele na būmi bupēla bulengeja tupēlelwe kukengidila konso kusakilwa bengidi. Ku mfulo, mu 1961 twaitabije kukengila bu bapania ba pa bula mu Falls City, mu Nebraska. Ketwaijije’ko ne kwija kwine, betwita kwenda ku Lansing wa Kunshi, mu New York, kukafunda Masomo a Mwingilo wa Bulopwe mu bula bwa kweji mutuntulu. Twasangedile bufundiji bobetufundije’ko, kadi twanena’mba pa kupwa masomo, tusa kukajokela ku Nebraska. Ino twatulumukile pobetushintyile mwingilo. Twatuminwe kukengila bu mishonele mu Kambodje! Mu ino ntanda ya buya bwa dyangi ya mu bwikike bwa Kunshi ne Kutunduka kwa Azia, twamwene, twaivwana, ne kutompa bintu byoketwamwene. Twadi tusaka binebine kusapwila bantu myanda miyampe ya Bulopwe.

Inoko myanda ya ntanda pa kushinta mu Kambodje, byetulombele kwenda mu Vietename wa Kunshi. Myaka ibidi pa kupita’po, nabela bibi, na bya bulanda, byetulomba kujokela mu États-Unis. Nadi nsaka kukoma. Ponaivwene biyampe, twashilula monka bupania.

Na Angela mu 1975, kumeso kwa betwipangule ku televijo

Mu Kweji 3, 1965 twashilula kukwasha bipwilo mu mwingilo wa kwendakana. Ami ne Angela twaingile mwingilo wa kipindi ne wa distrike mu myaka 33 ne kukwasha ku bitango. Nadi nsenswe uno mwingilo, mwanda bitatyi bya kitango binsangajanga mpata. Mu myaka kampanda twadi tupempula bipwilo bya mu New York City ne bya kufula, kadi bitango bivule byadi bilongelwa mu Yankee Stadium.

TUBAJOKELA KU BETELE NE KU MASOMO A KITEOKRATIKE

Mu bula bwa myaka, ami ne Angela twapelwe mingilo mivule kadi mikomo. Mu 1995, bantumine kukafundija Masomo a Bufundiji bwa Mingilo. Myaka isatu pa kupita’po, twaitwa ku Betele. Kupwa kwa myaka 40, nasangele mpata pa kujokela ku Betele, kwine konashilwile mwingilo wa pa  bula wa kitatyi kyonso. Kitatyi kimo, naingidile ku Mwingilo Utala Busapudi ne kukwasha bu mwadimu mu masomo mavule. Mu 2007, Kitango Kyendeji kyatūdile’ko Mwingilo Utala Masomo a Kiteokratike mwanda wa kutala masomo onso afundijibwa ku Betele, kadi naingile’mo bu mutadi mu myaka kampanda.

Mu ino myaka, kudi kushinta kuvule kulongelwe mu masomo a ku Betele. Masomo a Bakulumpe pa Kipwilo ashilwile mu 2008. Kadi kupwa’tu kwa myaka ibidi, kintu kya bakulumpe 12 000 ne kupita bafundile ku Patterson ne ku Betele ya mu Brooklyn. Ano masomo akyendelela mu bifuko bikwabo. Mu 2010 Masomo a Bufundiji bwa Mingilo aikele ke Masomo a Bible a Batutu Bakungulume, kadi kwatūdilwe masomo etwa bu Masomo a Bible a Bene Kidishitu Besonge.

Mu Kweji 9, 2014, ano masomo abidi atyangilwe pamo ne kwitwa bu Masomo a Basapudi ba Bulopwe. Bana ba masomo babwanya kwikala besonge, bankungulume ne bankungakaji. Bantu bavule kujokoloka ntanda, basangele pa kwivwana’mba ne mu yabo ntanda namo mukapita ano masomo. I kintu kisangaja pa kumona’mba bavule bakekala na mukenga wa kukafunda’o. Nasangele pa kwitana na bantu bavule bashintyile būmi bwabo mwanda wa kutanwa ku ano masomo.

Pontala būmi bwami tamba kumeso kwa kubatyijibwa mu ntanki ya mashika’ya kufika ne pano, mfwijanga’ko Yehova pa bantu ba tunangu bonetene nabo. Bankweshe muyuke ne kumwingidila senene. Bamo nadi mwibakudile’ko, bakwabo nabo bankudile. Kadi bavule badi na bibidiji bishile kulampe na byami. Ino najingulwile kupityila ku bilongwa byabo amba basenswe Yehova bininge. Mfwijanga’ko bininge pa kwikala na balunda bavule ba tunangu mu bantu ba Yehova bombwanya kuboila’ko ñeni.

Nsangelanga kwimona na bana ba masomo batamba koku ne koku