Enda ku bidi'mo

Enda ku kifunka

Batumoni ba Yehova

Tonga Ludimi Kiluba

“Moloke Ukasangalanga Mudi Yehova”

“Moloke Ukasangalanga Mudi Yehova”

DIANA udi na myaka 80 ne musubu. Wandi mulume wadi na misongo ya kujinwa ñeni kadi wadi mu njibo ya kilelelo myaka kampanda kumeso kwa lufu lwandi. Kadi wafwidilwe bana babidi bana-balume ne kūminina misongo ya dyaya dya ku dibele. Inoko bantu ba mu kipwilo kya ba Diana pobadi bamumona ku Njibo ya Bulopwe ne mu busapudi, wadi nyeke na nsangaji.

John waingile bu mutadi wendakana mu myaka 43 ne kupita. Wadi usenswe uno mwingilo​—wadi’tu ke būmi bwandi! Inoko walekele kwingila bu mutadi wendakana mwanda wa kukalela mubutule umo wadi ubela, kadi pano wingilanga mu kipwilo kya kwabo. Paetananga ku bitango na boba badi bamuyukile pa kala, bamumonanga’mba kashintyilepo. Udi’nka na nsangaji.

Lelo i bika bilengeje ba Diana ne John bekale na nsangaji? Lelo muntu ususuka mu ñeni ne ku ngitu ubwanya kwikala na nsangaji namani? Le muntu kakidipo na madyese ubwanya kwikala na nsangaji namani? Bible witupa bujinguludi panena’mba: “Moloke ukasangalanga mudi Yehova.” (Ñimbo ya Mitōto 64:10) Tubwanya kwivwanija ne pa mfulo buno bubine bwa kamweno shi tujingulule bine biletanga nsangaji ya mutyima ne byobya kebiletanga’yopo.

NSANGAJI YA LUPITO

Na bubine uyukile’ko bintu bimo biletanga nsangaji nyeke. Langa’po bidi shi bantu babidi besenswe abesonge. Lelo kubutula nansha kupebwa madyese a kiteokratike nako le? Bino bintu biletanga nsangaji kadi bine i byendele’mo, mwanda i bitambe kudi Yehova. I Aye wātūdile’ko busongi, wāsoñanya bantu bevudije, ne kuleta mingilo mu kipwilo kya bwine Kidishitu.​—Ngalwilo 2:18, 22; Ñimbo ya Mitōto 127:3; 1 Temote 3:1.

Inoko bintu bimo biletanga nsangaji bibwanya kwikala bya lupito. I kya bulanda, mwanda muntu umo pa besongele ubwanya kutomboka mwinē pandi nansha kufwa. (Ezekyele 24:18; Hosea 3:1) Bana bamo batombokelanga bambutwile babo ne Leza mwine, padi bafula’nka ne ku kupangwa. Bana ba Samwele kebādipo bengidila Yehova mu muswelo mwitabijibwe, kadi bilongwa bya Davida nabyo byāletele makambakano mu njibo yandi.  (1 Samwele 8:1-3; 2 Samwele 12:11) Bintu bya uno muswelo biletanga njia ne musala. Kebituletelangapo nsangaji nansha dimo.

Muswelo umo onka, madyese a kwingila mu bantu ba Leza abwanya kupwa, padi mwanda wa misongo, biselwa mu kisaka, nansha kushinta kwa mu bulongolodi. Bavule bafikilwe na kuno kushinta betabije amba bajimije nsangaji yadi ibaletela mwingilo wabo.

Tubwanya kumona bukidi bonka’mba bintu bimo biletanga nsangaji mu ludingo kampanda, bibwanya kwikala bya kakitatyi katyetye nansha bya lupito. Ino le kudi nsangaji ya muswelo mukwabo, mine ilādila nyeke nansha shi ngikadilo ibashinta? En-en, ke-pantu Samwele, Davida, ne bakwabo bāikele nyeke na nsangaji nansha ke mu makambakano.

NSANGAJI YA ENDAENDA

Yesu wādi uyukile mwikadile nsangaji ya binebine. Paādi ukidi momwa mūlu, bintu byenda biyampe, wādi usangala “ku meso [a Yehova] kitatyi kyonso.” (Nkindi 8:30) Ino paādi pano pa ntanda, wādi utanwa kyaba kimo na makambakano makomo. Nansha nankyo, Yesu wādi uloelelwe kulonga kiswa-mutyima kya Shandi. (Yoano 4:34) Le tunena bika pa bitatyi byandi bya mfulo? Tutanga’mba: “Pa mwanda wa nsangaji yādi imutūdilwe kumeso waūminine mutyi wa masusu.” (Bahebelu 12:2) Nanshi tudi na bubinga bwinebwine bwa kulangulukila pa bintu bibidi byānenene Yesu pa mwanda utala nsangaji ya binebine.

Difuku dimo bana ba bwanga 70 bājokēle kudi Yesu pobāpwile kusapula. Bādi basangale bininge mwanda bālongele bingelengele, bāpanga’nka ne bandemona. Ino Yesu wēbanena’mba: “Kemwakisangalai mwanda mishipiditu ibemukōkela, ino sangalai mwanda majina enu i malembwe mūlu.” (Luka 10:1-9, 17, 20) Bine kintu kya mvubu kutabuka kwikala na dyese dya pa bula i kwitabijibwa na Yehova. Aye ukavulukanga bana ba bwanga ba kikōkeji​—kintu kine kileta nsangaji mikatampe.

Difuku dikwabo, Yesu wādi wisamba ku kibumbo. Mwana-mukaji umo Muyuda wānena’mba inandya uno mufundiji mukatampe, Yesu, ufwaninwe kwikala na nsangaji mikatampe. Ino Yesu wāmulemununa’mba: “Aa, ino, ba nsangaji i boba bevwana mwanda wa Leza  ne kwiulama!” (Luka 11:27, 28) Kwikala mbutwile witemba bana kubwanya kwikala kuyampe, inoko kupwana na Yehova pa mwanda wa kikōkeji kyo kintu kileta nsangaji mikatampe.

Na bubine, kwitabijibwa na Yehova kyo kintu kileta nsangaji ya mutyima. Makambakano nansha byokealetangapo nsangaji, keabwanyapo kushinta kino kintu. Inoko kwiominina na bululame i bushindañani bulengeja mutyima wikale biyampe. (Loma 5:3-5) Kadi Yehova upanga boba bamukulupile mushipiditu wandi, ne nsangaji nayo ibadilwa mu kipa kya mushipiditu. (Ngalatea 5:22) Kino kitukwasha twivwanije kine kinenena Ñimbo ya Mitōto 64:10 bino binenwa bya bine amba: “Moloke ukasangalanga mudi Yehova.”

Le i bika byakweshe John ekale nyeke na nsangaji mikatampe?

Kino kilombola kine kyalengeje ba Diana ne John batelelwe ku ngalwilo bekale nyeke na nsangaji pobadi balwa na makambakano. Diana unena’mba: “Nanyemēne mudi Yehova, pamo bwa mwana na mbutwile.” Le aye umwene namani kwitabijibwa na Leza? “Mona’mba i mungesele na kumpa bukomo bwa kusapula kitatyi ne kitatyi na mimungomungo.” John, waendelele na kusapula bininge papwile mwingilo wandi wa bu mutadi wendakana, ulombola kine kyamukweshe amba: “Tamba’tu pobampele mwingilo wa kufundija ku Masomo a Bufundiji bwa Mingilo mu 1998, nefundanga bininge pa kasuku kupita mafuku kunyuma.” Pa kwisambila pādi aye mwine ne padi wandi mukaji, ubweja’ko amba: “Muswelo otumona kwingidila Yehova mu bula bwa myaka mu mingilo yonso yotwaingile wetulengeje twitabije kuno kushinta. Ketwialakanyangapo.”

Bantu bakwabo bavule nabo bemwenine bubinebine bwa Ñimbo ya Mitōto 64:10. Kimfwa ba mulume ne mukaji bamo baingile ku Betele ya mu États-Unis myaka 30 ne musubu. Kupwa bebatuma bu bapania ba pa bula. Betabija na bubine amba: “Kwikala na njia i kwendele’mo shi ubajimija kintu kyosenswe,” ino babweja’ko amba: “Kubwanyapo kwikala na njia nyeke ne nyeke.” Bashilwile kusapula ponka na ponka na kipwilo. Kadi banena’mba: “Twadi tutela bintu bipotoloke mu milombelo yetu. Kumona milombelo yetu ilondololwa kwetukankamikile ne kwituletela nsangaji. Batwe’tu tukifika, banabetu bakwabo mu kipwilo bashilula mwingilo wa bupania, kadi twasokola ne bifundwa bya Bible bibidi byendelela.”

‘KUSANGALA NYEKE’

Na bubine ke bipēlangapo nyeke kwikala na nsangaji, ubwanya kwikala nayo kupwa yakujimina. Inoko Yehova wālembeje kupityila ku mushipiditu binenwa bileta kikulupiji byotutana mu Ñimbo ya Mitōto 64:10. Nansha ke kitatyi kyotutyumukilwe mutyima tubwanya kukulupila’mba boba bonso belombola bu ‘boloke’ na kwikala nyeke na kikōkeji nansha shi ngikadilo yabo ibashinta, ‘bakasangalanga mudi Yehova.’ Ne kadi, tubwanya kutengela kufikidila kwa mulao wa Leza wa “madiulu mapya ne ntanda mipya.” Kitatyi kikatalulwa’ko lonso kubulwa kubwaninina. Bantu bonso ba Leza ‘bakasepelela ne kusangela nyeke’ byobya byapangile ne byaebapa.​—Isaya 65:17, 18.

Langa’po bidi mobikekadila: kwikala mukomo nkē ne kushilula difuku dyonso na bukomo. Nansha shi muntu wadi na bimusansa pa kala, misanshi yonso keikavulukwapo monka. Tukulupile amba “bintu bya kala kebikavulukwapo, nansha kwiya’byo ku mutyima kwine mpika.” Kingelengele kya lusangukilo kikalengeja twitane monka na baswe betu. Midiyo ne midiyo ya bantu bakeivwana na mwēivwanine bambutwile ba kansongwakaji ka myaka 12 kāsangwilwe na Yesu: “Babezemuka bya mwiko na nsangaji ya kashā.” (Mako 5:42) Ku mfulo, muntu ense pano pa ntanda ukekala ke “moloke” mu buluji bwinebwine bwa kishima kadi “ukasangalanga mudi Yehova” nyeke ne nyekeke.