Enda ku bidi'mo

Enda ku kifunka

Batumoni ba Yehova

Tonga Ludimi Kiluba

Le I Ani Ubumbanga Mulangilo Obe?

Le I Ani Ubumbanga Mulangilo Obe?

“Lekai [kubumbwa na] ino ngikadilo ya bintu.”​—LOMA 12:2.

ÑIMBO: 88, 45

1, 2. (a) Le Yesu wālondolwele namani pāmunenene Petelo edidile’ko lusa? (Tala kifwatulo ku ngalwilo.) (b) Mwanda waka Yesu wālondolwele uno muswelo?

BANA ba bwanga ba Yesu bāfītyilwe! Bādi balanga’mba Yesu usa kwaluja bulopwe bwa Isalela, ino Yesu wānena’mba usa kususuka ne kufwa. Mutumibwa Petelo wābadikila kumunena’mba: “A Mfumwetu, wididile’ko lusa; kino kekikakufikilapo nansha dimo.” Yesu wāmulondolola’mba: “Jokela mu nyuma, abe Satana! Wi kikukaja kondi mwanda abe ulañanga milangwe ya bantu ke milangwepo ya Leza.”​—Mateo 16:21-23.

2 Yesu pa kunena namino, wālombwele patōka’mba mulangilo wa Yehova i mwishile na milangwe ya ino ntanda iludikwa na Satana. (1 Yoano 5:19) Petelo wākankamikile Yesu ekale na mushipiditu wa kwisakila udi na bantu bavule mu ino ntanda. Ino Yesu wādi uyukile amba Yehova wādi umusakila eteakanye ku masusu ne lufu byādi bya kumufikila bukidibukidi. Malondololo a Yesu alombola patōkelela’mba, wāitabije mulangilo wa Yehova ne kupela pelē mulangilo wa ino ntanda.

3. Mwanda waka i bikomo kwitabija mulangilo wa Yehova ne kupela wa ino ntanda?

 3 Le batwe netu le? Le tulañanga na mulangila Yehova’ni nansha na mulangila bantu ba ino ntanda? Batwe bene Kidishitu, tuloñanga bukomo bwa kuyuka’mba byotulonga bisangajanga Leza. Ino le mulangilo wetu nao le? Lelo tuloñanga bukomo bwa kulanga na mulangila Yehova, ko kunena’mba, kumona bintu na mwaebimwena? Bilombanga bukomo bukatampe pa kulonga namino. Inoko, i bipēla bininge kulanga na mulangila bantu ba ino ntanda. Bidi uno muswelo mwanda mushipiditu wa ino ntanda udi konsokonso. (Efisesa 2:2) Kadi divule dine bantu ba ino ntanda betanga abo bene mutyima, o mwanda shi ketutadijepo tubwanya kulanga na mobalangila. Bine, i bikomo kulanga na mulangila Yehova, ino i bipēla kulanga na mulangila bantu ba ino ntanda.

4. (a) Le bikekala namani shi tuleke ntanda iludike mulangilo wetu? (b) Le i bika byotusa kwifunda mu kino kishinte?

4 Shi tuleke ntanda iludike mulangilo wetu, tukekala padi na kwisakila kadi tukasaka kwitongela batwe bene kiyampe ne kibi. (Mako 7:21, 22) Nanshi i biyampe twifunde kulanga na ‘milangwe ya Leza,’ pa kyaba kya “milangwe ya bantu.” Kino kishinte kisa kwitukwasha tulonge namino. Tusa kubandaula bubinga bulombola’mba kumona bintu na mwibimwena Yehova kekwitujikakanyangapo, ino kudi na kamweno. Kadi tusa kubandaula muswelo otubwanya kupela kubumbwa, nansha kuludikwa na mulangilo wa ino ntanda. Mu kishinte kilonda’ko, tukefunda’mo muswelo otubwanya kuyuka mulangilo wa Yehova pa myanda imoimo ne kwikala na mulangilo wandi.

MULANGILO WA YEHOVA UDI NA KAMWENO

5. Mwanda waka bantu bamo kebasakengapo muntu nansha umo ebaludike?

5 Bantu bamo kebasakengapo muntu nansha umo ebaludike pa mulangilo wabo. Banenanga’mba, “Byonanga ye byonka.” Padi bakimbanga kunena’mba basakanga kwikwatyila abo bene butyibi ne amba badi na lupusa lwa kukwata butyibi. Kebasakengapo bakwabo bebaludike nansha kwibaningila bekale na mwikadile bantu bakwabo. * (Tala kunshi kwa dyani.)

6. (a) Le Yehova i mwitupe bwanapabo’ka? (b) Le buno bwanapabo kebudipo na mikalo?

6 I biyampe tuyuke amba, nansha shi twitabije mulangilo wa Yehova, tubwanya kwikala ne na milangwe ya batwe bene. Mukanda wa bubidi ku bene Kodinda 3:17 unena’mba: “Kokwa kudi mushipiditu wa Yehova, kudi bwanapabo.” Yehova i mwitupe bwanapabo bwa kwikala monso motusakila. Tubwanya kwikala na bintu byotusenswe, ne kutonga bintu bya kusangela. Yehova wētupangile uno muswelo. Ino kino kekishintululapo amba tudi na bwanapabo bwampikwa mikalo. (Tanga 1 Petelo 2:16.) Shi tusaka kuyuka kiyampe nansha kibi, Yehova usakanga twingidije Kinenwa kyandi kituludike. Le bitujikakanyanga’ni nansha bidi na kamweno?

7, 8. Le kumona bintu na musakila Yehova twibimone kwitujikakanyanga? Leta kimfwa.

7 Tulete kyelekejo pa kushintulula uno mwanda. Bambutwile baloñanga bukomo bwa kufundija babo bana misoñanya miyampe. Babwanya kwibafundija bekale  bampikwa budimbidimbi, bengile bininge, kadi bate bantu bakwabo mutyima. Kuno ke kwibajikakanyapo. Inoko, bambutwile bateakanyanga babo bana mwa kwikadila na būmi bwa nsangaji. Shi bana abatama kadi abataluka kwinjibo, bakekala na bwanapabo bwa kwitongela. Shi abatonge kulonda mu būmi misoñanya miyampe yebafundije bambutwile babo, babwanya kukwata butyibi buyampe ne kwiepeja ku makambakano mavule, kuzumbija mutyima ne kwialakanya.

8 Pamo bwa mbutwile muyampe, Yehova usakanga bandi bana bekale na būmi bwa nsangaji. (Isaya 48:17, 18) O mwanda witufundijanga misoñanya ya kyalwilo pa mwiendelejo ne pa motufwaninwe kwikadila na bakwetu. Witunena twifunde kumona bintu na mwaebimwena ne kulonda misoñanya yandi mu būmi bwetu. Bino kebitujikakanyangapo. Inoko, bitwikadijanga bantu ba tunangu ne kwitukwasha tukwate butyibi buyampe. (Ñimbo ya Mitōto 92:5; Nkindi 2:1-5; Isaya 55:9) Tubwanya kwikala ne na bintu byotusenswe, inoko tukwata butyibi buketuletela nsangaji. (Ñimbo ya Mitōto 1:2, 3) Shi tulanga na mulangila Yehova, tukamwena’mo mu miswelo mivule!

MULANGILO WA YEHOVA UDI PEULU

9, 10. Le i bika bilombola’mba mulangilo wa Yehova udi peulu kutabuka mulangilo wa ino ntanda?

9 Bubinga bukwabo botusakila kulanga na mulangila Yehova i mwanda mulangilo wandi udi peulu kutabuka mulangilo wa ino ntanda. Ntanda iletanga madingi pa mwiendelejo muyampe, pa mwa kwikadila na nsangaji mu kisaka, mwa kwingidila mwingilo wetu biyampe, ne pa myanda mikwabo ya mu būmi. Ino madingi mavule mu ano’a keakwatañenepo na mulangilo wa Yehova. Kimfwa, ntanda ivudile kukankamika bantu balondelonde’nka tumweno twa abo bene ne kumona’mba ke bibipo kulonga busekese. Kyaba kimo iletanga ne madingi amba ba mulume ne mukaji babwanya kwikala na nsangaji shi abasansana nansha kwilubula pa tumyanda tutyetutye. Ano madingi keakwatañenepo na bine bifundija Bible. Le madingi a ino ntanda adi na kamweno bininge dyalelo kutabuka madingi a mu Bible?

10 Yesu wānenene amba: “Tunangu tubingijibwanga na mingilo yato.” (Mateo 11:19) Nansha byaendelela ntanda bininge mu bya busendwe, inoko keibwanyapo kupwija makambakano makatampe etubudija nsangaji, kimfwa mavita, kwisañuna kwa tubila, ne butapani. Ne kadi, ntanda imwene amba busekese ke bubipo. Ino bantu bavule betabije amba busekese bupalakanyanga bisaka, buleta misongo, kadi bulupulanga ne bipa bikwabo bibi. Le madingi a Yehova nao le? Bene Kidishitu betabije mumweno wa Yehova badi na nsangaji mu bisaka, na bukomo buyampe bwa ngitu, kadi bapwene kipwano kya ndoe na batutu ne bakaka kujokoloka ntanda yonso. (Isaya 2:4; Bilongwa 10:34, 35; 1 Kodinda 6:9-11) Kino kilombola patōkelela’mba mulangilo wa Yehova udi peulu kutabuka mulangilo wa ino ntanda.

11. Le i ani wābumbile mulangilo wa Mosesa, ne i bika byālupukile’ko?

11 Bengidi ba Yehova ba kikōkeji ba pa kala nabo bādi bayukile amba mulangilo wa Yehova udi peulu. Kimfwa, nansha Mosesa byaāfundijibwe “tunangu tonso twa bene Edipito,” wādi uyukile amba tunangu twa bine tutambanga kudi Yehova. (Bilongwa 7:22; Ñimbo ya Mitōto 90:12) O mwanda wālombele kudi Yehova amba: “Ndyukije mashinda obe.” (Divilu 33:13) Mosesa byaālekele Yehova abumbe milangwe yandi, Yehova nandi wāmwingidije mu muswelo utulumukwa mwanda wa afikidije mpango yandi, kadi wālēmekeje Mosesa na kumutela  bu muntu wa lwitabijo lukatampe.​—Bahebelu 11:24-27.

12. Le Polo wādi ulonda bika pa kukwata butyibi?

12 Mutumibwa Polo wādi na ñeni, muntu mufunde, kadi wādi uyukile kwisamba ndimi ibidi. (Bilongwa 5:34; 21:37, 39; 22:2, 3) Ino wāpelele tunangu twa ino ntanda, wālonda binena Kinenwa kya Leza pa kukwata butyibi. (Tanga Bilongwa 17:2; 1 Kodinda 2:6, 7, 13) Ku mfulo, wālupula bipa biyampe mu busapudi kadi wādi utengēle mpalo ikaladila nyeke.​—2 Temote 4:8.

13. Le i ani udi na kiselwa kya kujadika mulangilo wetu amba tumone bintu na mwibimwena Yehova?

13 Na bubine, mulangilo wa Leza udi peulu bininge kutabuka mulangilo wa ino ntanda. Shi tulonda misoñanya ya Leza, bine tukekala biyampe kadi na nsangaji. Inoko Yehova kaketuningilapo tulange na mwalangila. “Umpika mukōkele ne mudyumuke” nandi kaludikangapo milangwe yetu, enka ne bakulumpe bene. (Mateo 24:45; 2 Kodinda 1:24) Batwe bonso tudi na kiselwa kya kujadika mulangilo wetu amba tumone bintu na mwibimwena Yehova. Le tukalonga kino namani?

TULEKEI KUBUMBWA NA INO NTANDA

14, 15. (a) Le tufwaninwe kulangulukila pa bika shi tusaka kulanga na mulangila Yehova? (b) Mwanda waka ketufwaninwepo kutweja mu ñeni yetu milangwe ya ino ntanda? Leta kimfwa.

14 Loma 12:2 unena’mba: “Lekai kwiula ino ngikadilo ya bintu, ino alamukai na kushinta ñeni yenu, amba mujingulule banwe bene kiswa-mutyima kya Leza kiyampe, kitabijibwe ne kibwaninine.” Kino kisonekwa kitufundija’mba, nansha shi mulangilo wetu wabumbilwe na bika kumeso kwa batwe kwifunda bubine, tubwanya kushinta milangwe yetu yaikala pamo na ya Leza. Nansha mulangilo wetu byoubwanya kuludikwa mu ludingo kampanda na kibutwila ne myanda yotwimwenine mu būmi, ñeni yetu ikendelela kushinta. Kadi ikashinta mungya bintu byotutonga kulangulukila’po bininge. Shi tulangulukila pa mulangilo wa Yehova, tukajingulula batwe bene amba mumweno wandi i moloke nyeke. Kupwa, tukasaka kumona bintu na mwaebimwena.

15 Inoko pa kushinta ñeni yetu amba tulange na mulangila Yehova, tufwaninwe kuleka ‘kubumbwa na ino ngikadilo.’ Kino kishintulula’mba ketufwaninwepo kutala, kutanga, ne kwivwana kintu kyo-kyonso kekikwatañenepo na mulangilo wa Leza. Pa kwitukwasha twivwanije mvubu ya kino, tulangulukilei bidi pa kimfwa kya byakudya. Muntu usaka kwikala na bukomo bwa ngitu ukakwata butyibi bwa kudya byakudya bilumbuluke. Inoko bukomo bwandi bonso bukekala bwa bitupu shi udya ne byakudya bibole! Mu muswelo umo onka, bukomo bonso botulonga mwanda wa kuyuka mulangilo wa Yehova bukekala bwa bitupu shi tutweja mu ñeni yetu milangwe ya ino ntanda.

16. Le tufwaninwe kwikinga ku bika?

16 Le tubwanya kunyema nyemē milangwe ya ino ntanda? Aa, tubwanya kutana milangwe imo ya mu ino ntanda mwanda ketubwanyapo kutamba mu ino ntanda. (1 Kodinda 5:9, 10) Nansha ke potusapula, tukevwana bantu bēsambila pa milangwe mibi ne pa nkulupilo ya bubela. Ino nansha byoketubwanyapo kunyema nyemē milangwe mibi, ketufwaninwepo kulangulukila’po nansha kwiitabija. Pamo bwa Yesu, tufwaninwe kupela bukidibukidi milangwe itusakila Satana tulange. Kadi tubwanya ne kwikinga batwe bene na kuleka kwitūla bya bitupu mu kyaka kya mulangilo wa ino ntanda.​—Tanga Nkindi 4:23.

17. Le tukaleka namani kwitūla bya bitupu mu kyaka kya mulangilo wa ino ntanda?

17 Kimfwa, tufwaninwe kutonga senene balunda netu. Bible witudyumuna’mba  shi tupwane na bantu kebengidilapo Yehova, tukashilula kulanga na mobalangila. (Nkindi 13:20; 1 Kodinda 15:12, 32, 33) Tufwaninwe ne kutonga senene kwipwija mukose. Shi tupele kwipwija mukose kukankamika lufundijo lwa kwialamuna, lūma nansha busekese, nabya ketukonepo ñeni yetu na milangwe ilwa “na buyuki bwa Leza.”​—2 Kodinda 10:5.

Le tukwashanga betu bana bapele kwipwija mukose kubi? (Tala musango 18, 19)

18, 19. (a) Mwanda waka tufwaninwe kudyumuka milangwe ya ino ntanda yobakankamika bya munshimunshi? (b) Le i bipangujo’ka byotufwaninwe kwiipangula ne mwanda waka?

18 Kadi tufwaninwe kujingulula ne kupela milangwe ya ino ntanda yobakankamika bya munshimunshi. Kimfwa, mapya amo anenwanga mu muswelo wa kubingija milangwe kampanda ya politike. Kadi mānga imo ikankamikanga bitungo ne mingilo isangelwa na ino ntanda. Mafilime ne mabuku amo akankamikanga mulangilo wa amba “dibajinji ami” ne “kyami kisaka,” kadi amwekejanga uno mulangilo bu muyampe, usangaja, kadi moloke. Inoko, ino milangwe keikwatañenepo na Bible. Bible unena’mba batwe ne kyetu kisaka tukekala na nsangaji ya bine shi tusenswe Yehova kupita byonso. (Mateo 22:36-39) Kadi mānga imo ya bana nansha byoibwanya kwitabijibwa na bantu bavule, ikokeja kulengeja munshimunshi bana betabije mwiendelejo wa munyanji.

19 Kino kekishintululapo amba i bibi kwipwija mukose mu muswelo muyampe. Ino tufwaninwe kwiipangula’mba: ‘Lelo njingululanga milangwe ya ino ntanda nansha shi beikankamika bya munshimunshi? Le nekiñanga ami mwine ne bami bana ku mampangiko kampanda a ku televijo ne kutanga bilembwa bimobimo? Le nkwashanga bami bana bamone bintu na mwibimwena Yehova, amba baleke kuludikwa na milangwe ya ino ntanda yobevwana ne yobamona?’ Shi tujingulule kwishila kwishidile mulangilo wa Leza na mulangilo wa ino ntanda, nabya tukaleka ‘kubumbwa na ino ngikadilo ya bintu.’

LE PANO I ANI UKUBUMBA?

20. Le i bika bikayukanya mwine witubumba?

20 Tufwaninwe kuyuka’mba kudi nsulo ibidi kutambanga myanda. Mibajinji i Yehova, mikwabo nayo i Satana ne ntanda yandi. Le i ani ukubumba? Malondololo i ano amba, i yoya yokimbanga’ko myanda. Shi twitabija milangwe ya ino ntanda, ntanda nayo ikabumba mulangilo wetu kadi tukalanga ne kulonga bintu na kwisakila. Nanshi i biyampe tutonge senene bintu bya kutala, kutanga, kwivwana, ne bya kulangulukila’po.

21. Le i bika byotukesambila’po mu kishinte kilonda’ko?

21 Mu kino kishinte tubefunde amba pa kwikala na mulangilo wa Yehova, tufwaninwe kupela milangwe ya ino ntanda. Tufwaninwe ne kulangulukila pa milangwe ya Leza amba tulange na mwalangila. Mu kishinte kilonda’ko tukefunda mwa kulongela namino.

^ mus. 5 Bubine i buno amba nansha ke bantu badi na bwanapabo bukatampe baludikwanga na bantu bakwabo. Kimfwa shi tulangulukila pa mwāshilwidile būmi nansha’tu pa bya kuvwala, bantu bakwabo betuludikanga nansha’tu bityetye. Inoko tubwanya kutonga i ani wa kwituludika.