Enda ku bidi'mo

Enda ku ntwelelo ya bubidi

Enda ku kifunka

Batumoni ba Yehova

Kiluba

Kiteba kya Mulami—Kya Kwifunda  |  Kweji 10 2017

Yosefa wa ku Adimatea Walombola Mwimanino Wandi

Yosefa wa ku Adimatea Walombola Mwimanino Wandi

YOSEFA WA KU ADIMATEA kāivwanijepo ne mwaāikadile na bukankamane bwa kukemona na mbikavu wa Loma. Pontyusa Pilato wādi muyukane bu muntu wa mutyima mūmu. Inoko, Yesu byaādi ufwaninwe kujikwa mu muswelo wa pa bula, o mwanda kwadi kufwaninwe kwikala muntu wa kukalomba umbidi wa Yesu kudi Pilato. Inoko bintu kebyāikelepo na mwādi mulangila Yosefa. Pilato pa kuyuka kupityila kudi mudyavita’mba Yesu ke mufwe, ebiya wāitabija byāmulombele Yosefa. Nansha nankyo, Yosefa wādi ukidi mufītwe ku mutyima pa mwanda wa lufu lwa Yesu.​—Mako 15:42-45.

  • Lelo uno Yosefa wa ku Adimatea wādi ani?

  • Le i kipwano’ka kyobādi na Yesu?

  • Ne mwanda waka ufwaninwe kuta mutyima ku mānga yandi?

 UMO WA MU SANEDINI

Evanjile ya ku bukomo bwa mushipiditu ya Mako itela Yosefa bu “muntu mutumbe wa mu Kidye.” Mu uno mwanda, kino Kidye kifunkila pa Sanedini, kidye kya peulu kya Bayuda kyādi na lupusa lukatampe pa bantu, imbikalo, ne pa bipwilo. (Mako 15:1, 43) Yosefa nandi byaādi umo wa mu bendeji ba bantu, nanshi wādi na mukenga wa kukemona na mbikavu wa Loma. Ke kya kutulumukapo shi Yosefa wādi mpeta.​—Mateo 27:57.

Lelo udi na bukankamane bwa kwiyukanya’mba Yesu i Mulopwe obe?

Kitango kya Sanedini kyādi kishikilwe Yesu. O mwanda kyākwete nkuku ya kumwipaya. Inoko Yosefa i mutelwe bu “muntu muyampe kadi moloke.” (Luka 23:50) Wādi mwishile na bakwabo bavule ba mu Sanedini, aye wādi wiendeja pampikwa budimbidimbi, wādi na mwikadilo muyampe, kadi wādi ulonga bukomo bwa kukōkela mbila ya Leza. Kadi wādi “utengele Bulopwe bwa Leza,” padi kino ye kyāmulengeje ekale mwanā bwanga wa Yesu. (Mako 15:43; Mateo 27:57) Padi, wāsangedile musapu wa Yesu mwanda wādi usenswe bubine ne boloke.

MWANĀ BWANGA WA KUFULA

Yoano 19:38 unena’mba Yosefa wādi “mwanā bwanga umo wa Yesu inoko wadi wa kufula mwanda wadi utyina Bayuda.” Le i bika byādi bityinina Yosefa? Wādi uyukile amba Bayuda bashikilwe Yesu kadi basumininwe kupanga muntu yense umwitabija mu shinankonka. (Yoano 7:45-49; 9:22) Muntu mupangwe mu shinankonka wādi uzawilwa, wepukwa, ne kumonwa pamo bwa musumbulwe na Bayuda. O mwanda Yosefa wādi wikaka kwitabija mudi Yesu patōkelela. Kulonga namino kwādi kwa kumujimijija kitenta kyandi ne ntumbo.

Yosefa kādipo mu ino ngikadilo mikomo bunka bwandi. Mwanda Yoano 12:42 unena’mba, “bavule enka ne baledi bene baikala na lwitabijo mudi [Yesu], ino pa mwanda wa Bafadiseo, kebadipo bamwitabija patōkelela, kutyina kupangwa mu shinankonka.” Muntu mukwabo wādi mu ino ngikadilo i Nikodema, nandi wādi wa mu Sanedini.​—Yoano 3:1-10; 7:50-52.

Yosefa aye wādi mwanā bwanga, inoko kēlombwelepo patōkelela. Uno wādi mwanda mukatampe, nakampata mungya byobya byānenene Yesu amba: “Muntu ense witabija ku meso a bantu amba udi nami umbumo, nami nketabija ku meso a Tata udi mūlu amba ndi nandi umbumo. Ino yewa ense untuna ku meso a bantu, nami nkamutuna ku meso a Tata udi mūlu.” (Mateo 10:32, 33) Yosefa kātuninepo Yesu, inoko wābudilwe bukankamane bwa kumwitabija patōkelela. Le abe nobe?

Yosefa wālongele kintu kiyampe, Bible ulombola’mba kākwatakenyepo nkuku yākwete Sanedini ya kwipaya Yesu. (Luka 23:51) Padi, enka na mufwatakenyanga bantu bamo, Yosefa kādi’popo pādi pasusulwa  Yesu. Nansha shi byāikele namani, Yosefa wāivwene bibi pa mwanda wa buno bukondame busansa mutyima​—inoko kādipo ubwanya kwibukankaja!

KUNEKENYA KUTATANA

Mu kitatyi kyāfwile Yesu, bimweka’mba Yosefa wānekenye moyo wandi, ne kukwata butyibi bwa kukwatakanya balondi ba Yesu. Buno butyibi i bulombelwe mu Mako 15:43 amba: “Wekankamika wakatwela kwa Pilato, wamulomba umbidi wa Yesu.”

Bimweka’mba Yosefa wādi’po pāfwile Yesu. O mwanda wābadikile kuyuka’mba Yesu wafu kumeso kwa Pilato kuyuka. Yosefa pa kulomba umbidi wa Yesu, penepo mbikavu “watulumuka’mba [Yesu] wafu kala namani.” (Mako 15:44) Yosefa byaāmwene mwādi mususukila Yesu ku mutyi, le kino kyāmulengeje abandaule mutyima wandi wa mundamunda ne kwilombola patōkelela’mba i mwanā bwanga wa Yesu? Bikokejika. Mfulo mfulō, Yosefa wālonga’po kintu. Kākidipo kadi mwanā bwanga wa kufula.

YOSEFA WAJIKA YESU

Kijila kimo kya Bayuda kyādi kinena’mba shi muntu waipaibwa, wādi ufwaninwe kujikwa kumeso kwa dyuba kupona. (Kupituluka 21:22, 23) Bādi beshile na bene Loma, abo bādi baleka imbidi mifwe ya bankuma-bibi ibolele ku mutyi nansha kwibajika abo bonso mu kina kimo. Inoko Yosefa kādipo usaka Yesu ajikwe uno muswelo. Yosefa wādi na kibundu kipokolwe mu dibwe kubwipi na kwāipailwe Yesu. Kino kibundu kyādi kekyaingidijibwe, ne  kino kilombola’mba Yosefa wādi ukitambatamba’tu ku Adimatea * ne kuvilukila ku Yelusalema, kadi wāpotele kino kifuko mwanda wa kujika’po ba mu kyandi kisaka. (Luka 23:53; Yoano 19:41) Kujika Yesu mu kibundu kyādi kya kujikwa’mo Yosefa aye mwine shi wafu, i kilomboji kya buntu, kadi kino kyāfikidije bupolofeto bwa amba Meshiasa ukajikwa “na mpeta.”​—Isaya 53:5, 8, 9.

Lelo kudi kintu kyomwene na mvubu kupita kipwano kyobe na Yehova?

Maevajile onso aná anena’mba pātalwilwe umbidi wa Yesu ku mutyi, Yosefa wēumvungile mu kisandi kya bukonge bulumbuluke ne kwiulādika mu kibundu kyandi. (Mateo 27:59-61; Mako 15:46, 47; Luka 23:53, 55; Yoano 19:38-40) Muntu uyukene wākweshe’ko Yosefa i Nikodema, mwine wāletele binunka mwenye bya kumujika nabyo. Bano bantu babidi byobādi na bitenta, bimweka’mba kebāselelepo umbidi wa Yesu abo bene. Padi bengidi babo bo bāselele umbidi wa Yesu ne kukeujika. Nansha shi bāingidije bengidi, ino bano bantu babidi bāingile mwingilo wa mvubu. Muntu ye-yense wādi utenga umbidi mufwe, wādi wikala wa disubi mu bula bwa mafuku asamba-abidi kadi kintu kyonso kyaādi utenga kyādi kikala ke kya disubi. (Umbadilo 19:11; Hakai 2:13) Kino kyādi kibalomba kwisansanya na bantu mu bula bwa yenga wa Pashika ne kubulwa ano masobo ne byonso byādi bilongwa’po. (Umbadilo 9:6) Pa kukwatakanya umbidi wa Yesu ne kwiujika, Yosefa wādi ubwanya kumonwa bule na bakwabo ba mu Sanedini. Nansha nankyo, wāitabije byonso bikamutana mwanda wa kujika Yesu mu muswelo wa pa bula ne kwilombola patōkelela bu mwanā bwanga wa Kidishitu.

MUFUDILE MĀNGA YA YOSEFA

Pa kupwa kwa nsekununi ya mu Evanjile itala kujikwa kwa Yesu, Bible katelelepo monka Yosefa wa ku Adimatea, ne kino i kilengeje kipangujo kya mvubu kya’mba: Le i bika byāmutene? Na bubine, ketuyukilepo. Inoko, kukwatañana na byesambilwa’po, bimweka’mba, wēlombwele patōkelela bu mwine Kidishitu. Ne kya mvubu nakampata, mu kitatyi kya matompo ne makambakano, aye wātamije lwitabijo ne kubulwa moyo pa kyaba kya kuzoza. Kino i kintu kiyampe.

Ino mānga i milete kipangujo kifwaninwe kulangulukila’po umo ne umo motudi kya amba: Lelo kudi kintu kampanda kyotumwene na mvubu kimfwa​—kitenta, kaji, bituntwa, kusanswa kisaka, nansha bwanapabo bwetu​—kupita kipwano kyetu na Yehova?

^ mus. 18 Bimweka bu Adimatea kyo kibundi kya Lama, kitwa dyalelo bu Rantis. Ye mwādi mushikata mupolofeto Samwele, kyādi ku kintu kya makilometele 35 ku ngala ne kushika kwa Yelusalema.​—1 Samwele 1:19, 20.