Enda ku bidi'mo

Enda ku ntwelelo ya bubidi

Enda ku kifunka

Batumoni ba Yehova

Kiluba

Kiteba kya Mulami—Kya Kwifunda  |  Kweji 1 2017

Ubwanya Kushala Mutūkanye mu Matompo

Ubwanya Kushala Mutūkanye mu Matompo

“Ne kunanga mu kwiubija [butūkanye] na Leza obe!”MIKA 6:8.

ÑIMBO: 48, 95

1-3. I bika kebyālongelepo mupolofeto wa ku Yuda, ne byāfula kwepi? (Tala kifwatulo ku ngalwilo.)

YELOBOAME, mulopwe wa Isalela wāshimikile kisōkelo kya mutōtelo wa bubela mu kibundi kya Betele. Yehova wātumine mupolofeto wa ku Yuda akasapwile Yeloboame musapu wa butyibi. Uno mupolofeto mwityepeje wākōkele Yehova ne kufikija musapu. Mulopwe wākalabela mupolofeto’wa, ino Yehova wāmulamine.1 Balopwe 13:1-10.

2 Yehova wāsoñenye mupolofeto aleke kudya ne kutoma mu Isalela ne kwiya mu dishinda dingi pa kwitolela kwandi. Aye mu dishinda pa kujoka, wēsambakana na mwana-mulume umo mununu, wāmubepela’mba ngidi na musapu utamba kudi Yehova. Uno mwana-mulume mununu wāityila mupolofeto’wa kwandi bakadye ne kutoma. Mupolofeto wāleka kukōkela Yehova, wāenda na uno mwana-mulume mununu kwandi. Yehova kāsangelepo. Aye wiela mu dishinda kajoka, ntambo wakwata mupolofeto’wa ne kumwipaya wāmwipaya.1 Balopwe 13:11-24.

3 Ketuyukilepo kine kyālengeje mupolofeto akwate butyibi bwa kwivwana uno mwana-mulume mununu pa kyaba kya  kwivwana Yehova. Ino kyotuyukile i kino amba kaendelelepo “kunanga mu kwiubija” na Yehova. (Tanga Mika 6:8.) Mu Bible, kunanga na Yehova i ne kukulupila mwadi, kwitabija bwendeji bwandi, ne kumukōkela. Muntu mutūkanye uyukile amba usakilwa kulombela kitatyi ne kitatyi. Shi mupolofeto wādi mutūkanye wādi wa kwipangula bidi Yehova shi bulombodi bwāmupelwe bubashinta. Kyaba kimo, netu twikalanga na butyibi bukomo bwa kukwata, ino kumona mpika patōkelela bisaka’po Yehova. Ino shi twi batūkanye, tukalomba Yehova etuludike mwanda wa twepuke kulonga bilubo bikatampe.

4. Le i bika byotusa kwifunda mu kino kishinte?

4 Mu kishinte kibadikile, twefundile’mo mushintulwila kwikala mutūkanye ne kyokwikadile na mvubu dyalelo. Ino le tukekala namani batūkanye kutabuka? Le i ngikadilo’ka ibwanya kutūla butūkanye bwetu pa ditompo, ilengeja tumone shi bine twi batūkanye? Twisambilei’ko bidi pa isatu.Nkindi 11:2.

KITATYI KISHINTA NGIKADILO YOTUDI’MO

5, 6. Lelo Balezilai wālombwele namani amba i mutūkanye?

5 Byotulonga pashinta ngikadilo yetu nansha mingilo yetu bibwanya kulombola shi bine twi batūkanye nansha shi ketutūkenyepo. Tuboilei ñeni ku kimfwa kya Balezilai, mulunda wa pa mutyima wa Mulopwe Davida. Kitatyi kyādi Balezilai na myaka 80, Davida wāmwityile kushikata mu kipango kya mulopwe. Nansha byo dyādi dyese dikatampe, Balezilai wānenene amba i biyampe’ko Kimehame apebwe dino dyese, umweka bu wādi wandi mwana.2 Samwele 19:31-37.

6 Mwanda waka Balezilai wāpelele? Le wādi usaka kupela dyese dya kusangela būmi buyampe? Ke amopo, i mwanda Balezilai wādi mutūkanye. Wāyukile amba ngikadilo yandi i mishinte, wāitabija mikalo yandi. (Tanga Ngalatea 6:4, 5.) Pamo bwa Balezilai, tufwaninwe kwikala batūkanye. Pa kyaba kya kuta mutyima’nka pa byotusaka nansha kwidingakanya na bakwabo, tutanga’o’ko pa kupa Yehova byobya bitabukile kunengela. Kyo kintu kya mvubu mpata kupita ne kwikala na mwingilo wa pa bula nansha kuyukana bininge. (Ngalatea 5:26) Shi tutūkenye, tukengidila pamo na banabetu mwanda wa kutumbija Yehova ne kukwasha bakwabo.1 Kodinda 10:31.

7, 8. Le butūkanye bubwanya kwitukwasha namani tuleke kwikulupila batwe bene?

7 Kulama butūkanye kubwanya kwikala kukomo potubwejibwa’ko mingilo nansha lupusa. Tubwanya kwifunda ku kimfwa kya Nehemia. Nehemia paāivwene amba bantu mu Yelusalema badi mu makambakano mavule, wāzenzele Yehova ebakwashe. (Nehemia 1:4, 11) Yehova wālondolwele milombelo ya Nehemia. Mulopwe Alatazelekishishi wātūdile Nehemia bu mbikavu wa ntanda’ya. Nansha Nehemia byaādi mukomo kadi mpeta, ino kēkulupilepo aye mwine nansha dimo. Wādi ulonda’nka bwendeji bwa Yehova ne kutanga kitatyi kyonso Bijila byandi. (Nehemia 8:1, 8, 9) Nehemia wādi na lupusa pa bantu bavule. Inoko kāingidijepo lupusa lwandi mwanda wa kumwena’mo nansha kususula bakwabo.Nehemia 5:14-19.

8 Pamo bwa Nehemia, shi tubapebwa mingilo nansha kushintwa’yo, tufwaninwe kushala batūkanye. Ketusakilepo kukulupila mu bukomo nansha bwino bwetu. Le muntu ubwanya kushilula namani kwikulupila aye mwine? Kimfwa, mukulumpe ubwanya kwanza kwingila mingilo ya  kipwilo pampikwa kulombela bidi. Kadi tutu nansha kaka ubwanya bidi kukwata butyibi, ebiya kalombe Yehova esele butyibi’bwa. Ino muntu mutūkanye kekulupilangapo aye mwine, nansha shi kalonga kintu kyakadi mulonge misunsa mivule. Uvulukanga nyeke amba bwino bwandi kebudingakenepo na bwa Yehova. (Tanga Nkindi 3:5, 6.) Mu ntanda ya dyalelo, bavule besakilanga kadi bakimbanga kwikala babajinji. Inoko bengidi ba Yehova kebadipo namino. Ketulañangapo amba kwikala na mingilo kwitulengejanga twikale bayampe kupita bakwabo mu kyetu kisaka nansha mu kipwilo. Ino tuvulukanga mwingilo wetu mu mpango ya Leza ne kwingidila pamo na batutu ne bakaka.1 Temote 3:15.

POTUFUTULULWA NE POTUTENDELWA

9, 10. Le butūkanye buketukwasha namani pobetufutulula ne kwitulongela bintu na bukondame?

9 Bibwanya kwitulobeja shi muntu witufutulula nansha kwitulongela bintu na bukondame. Kino kyātene ne Hana. Hana kādipo na nsangaji nansha byādi bimusenswe wandi mulume bininge. Penina, mukao nandi wādi umuzawila kitatyi kyonso. Hana wādi usaka bana ino wādi ñumba. Difuku dimo Hana paāivwene bibi wāendele ku tabenakulo kukalombela. Edi, Kitobo Mukatampe pa kumumona udila, walanga’mba i mukolwe! Hana wādi ubwanya kuloba bininge. Inoko wālondolwele Edi na bulēme. Kupwa, Hana wālombela milombelo yālombwele amba udi na lwitabijo mudi Yehova ne amba umusenswe.1 Samwele 1:5-7, 12-16; 2:1-10.

10 Butūkanye bubwanya kwitukwasha tunekenye “nyeke bibi na biyampe.” (Loma 12:21) Ntanda ya Satana i miyule bintu bibi. Nanshi ketufwaninwepo kutulumuka pobetulongela bintu na bukondame. Nansha byobibwanya kwitulobeja, tufwaninwe kunekenya malango etu. (Ñimbo ya Mitōto 37:1) Kwipya myanda na batutu ne bakaka mu kipwilo kubwanya kwitusansa bininge. Shi kino kibetutana, twiulei Yesu. Bible unena’mba: “Pobadi bamutuka mutonko mubimubi, kadipo waluja mutonko. . . . Ino wadi witūla  mu makasa a yewa mwine utyibanga mambo moolokele.” (1 Petelo 2:23) Yesu wādi mwityepeje ne kuyuka’mba Yehova ubwanya kupwija bukondame bo-bonso. (Loma 12:19) Netu tufwaninwe kwikala betyepeje ne kulubula “kibi ku kibi” mpika.1 Petelo 3:8, 9.

11, 12. (a) Le tukashala namani batūkanye petutendela bantu nansha kwitudidika? (b) Tukalombola namani butūkanye mu muvwadilo ne mu mwiendelejo wetu?

11 Butūkanye bubwanya kutūlwa pa ditompo petutendela bantu nansha kwitudidika. Eseta wātendelwe bininge ne kudidikwa. Wādi ubadilwa mu bana-bakaji bapopoke mpata ba mu Peleshia. Bālongēlwe bintu bya pa bula myaka mivule pamo ne bana-bakaji bakwabo bankasampe bādi bafwila kunengelelwa na mulopwe. Pene’po mulopwe wātonga Eseta kwikala muntwabene. Ino kuno kutebwa mutyima konso kekwāmushintyilepo. Eseta kāshilwilepo kwilangila. Wāshele nyeke mutūkanye, wa kanye, ne wa bulēmantu.Eseta 2:9, 12, 15, 17.

Lelo muvwadilo wetu ulombolanga’mba tulēmekele Yehova ne bakwetu’ni nansha ulombola’mba ketudipo na butūkanye? (Tala musango 12)

12 Shi twi batūkanye, tukavwala ne kwiendeja mu muswelo ulombola’mba tulēmekele bakwabo pamo bwa batwe bene. Pa kyaba kya kwianya nansha kusaka kutulumuna bantu, twikalanga na “mushipiditu utalala ne mutūkanye.” (Tanga 1 Petelo 3:3, 4; Yelemia 9:23, 24) Muswelo otwimona ukamwekela bityebitye mu binenwa ne mu bilongwa byetu. Kimfwa, tubwanya padi kukimba kulengeja bakwabo balange amba twi ba pa bula mwanda wa bintu byotulonga, byobya byotuyukile ne bantu botuyukile. Nansha kadi tubwanya padi kumwekeja amba i batwe balonga kintu kampanda kikatampe nansha shi kwadi ne bakwabo bakweshe’ko. Ino vuluka Yesu. Byaādi na tunangu, wādi ubwanya kutulumuja bantu. Ino divule dine Yesu wādi unyemena mu Kinenwa kya Leza. Kādipo usaka bantu bamutumbije’ko aye. Wādi usaka nyeke ntumbo imwendele Yehova.Yoano 8:28.

POTUKWATA BUTYIBI

13, 14. I muswelo’ka ubwanya kwitukwasha butūkanye tukwate butyibi buyampe?

13 Tufwaninwe kwikala batūkanye potukwata butyibi nansha pakwata bakwabo butyibi budi na lupusa potudi. Pādi mutumibwa Polo mu Kesalea, wādi usaka kwenda ku Yelusalema kukavuya mwingilo wāmupele Yehova. Ino mupolofeto Akabusa wāsapwila Polo amba shi ende’ko, bakamukwata. Wādi ubwanya’nka ne kwipaibwa. Banabetu bāmuzenzele Polo aleke kwenda’ko. Ino Polo wākwata butyibi bwa kwenda ku Yelusalema. Le i mwanda wādi wikulupile? Aa, Polo wādi mutūkanye kadi wādi ukulupile Yehova ne pa mfulo. Banabetu nabo bādi batūkanye. O mwanda bākwatakenye butyibi bwa Polo, bāmuleka ende.Bilongwa 21:10-14.

14 Kwikala batūkanye kuketukwasha tukwate butyibi buyampe nansha shi ketuyukilepo senene mukekadila bintu pa kupwa kukwata’bo. Kimfwa, tubwanya kulanga ya kwingila mwingilo wa kitatyi kyonso. Ino bikekala namani shi tubabela? Bikekala namani shi bambutwile ababela kebasakilwa bukwashi? Le potukanunupa napo le? Nansha shi tubalombela ne kulangulukila’po, ketubwanyapo kulondolola ano mepangujo onso. (Musapudi 8:16, 17) Ino shi tukulupile mudi Yehova, tukayuka mikalo yetu ne kwiitabija. Tukatala myanda, kulomba madingi, ne kya mvubu kutabuka, tukalombela pa mwanda’wa. Ebiya ketulonda bwendeji bwa mushipiditu wa Yehova. (Tanga Musapudi 11:4-6.) Yehova ubwanya kwesela butyibi bwetu,  nansha kwitukwasha tushinte mpangiko yetu.Nkindi 16:3, 9.

MWA KWIKADILA BATŪKANYE KUTABUKA

15. Lelo kulangulukila padi Yehova kuketukwasha namani twikale betyepeje?

15 Le tukekala namani batūkanye kutabuka? Twisambilei’ko pa miswelo iná. Mubajinji bidi, tufwaninwe kulangulukila padi Yehova, kulangulukila bininge pa mwikadile Leza. Shi twidingakanye na Yehova, tukamona amba batwe twi batyetyetyetye, kadi to tuyukile i tutyutyutyutyu. (Isaya 8:13) Ketwakilwai amba twingidilanga Leza Mwine Bukomo Bonso, ke muntupo nansha mwikeulu. Kulangulukila pa bino bintu kuketukwasha twityepeje “munshi mwa kuboko kwa bukomo kwa Leza.”1 Petelo 5:6.

16. Lelo kulangulukila pa buswe bwa Leza kwitukwashanga namani twikale batūkanye?

16 Muswelo wa bubidi otubwanya kwikala batūkanye kutabuka i wa kulangulukila pa mwitusanshilwe Yehova. Polo wādingakenye kipwilo na umbidi. Bipindi byonso bya ku ngitu bilongele Yehova bidi na mvubu. (1 Kodinda 12:23, 24) Mo monka ne muntu ense motudi udi na mvubu ku meso a Yehova. Ketudingakanyangapo na bakwabo, kadi ne potuluba, wendelelanga na kwitusanswa. Kuyuka’mba Yehova witusenswe kwitupanga mutyima-ntenke.

17. Le tukamwena namani mu kumona biyampe bidi mu bakwetu?

17 Muswelo wa busatu, tukekala batūkanye kutabuka shi tumona biyampe bidi mu bakwabo mwibimwena Yehova. Pa kyaba kya kwimanina’nka pa kusapwila bakwabo bya kulonga, tukebalomba madingi ne kwitabija milangwe yabo na mutyima tō. (Nkindi 13:10) Tusangalanga pamo na batutu ne bakaka kitatyi kyobapebwa mwingilo wa pa bula. Ne kadi tufwijanga’ko Yehova pa kwitupa batwe bonso mukenga wa kumwingidila.1 Petelo 5:9.

18. Le kufundija mutyima wetu wa mundamunda kuketukwasha namani twikale batūkanye kutabuka?

18 Muswelo wa buná, tukekala batūkanye kutabuka shi twingidija misoñanya ya mu Bible mwanda wa kufundija mutyima wetu wa mundamunda. Ino misoñanya itufundijanga mulangila Yehova ne mwaeivwanina. Shi twifunda kumona bintu mwibimwena Yehova Leza, nabya tukakwata butyibi bumusangaja. Shi twifunda, tulombela, ne kulonda mu būmi byotwifunda’bya, nankyo tukakomeja mutyima wetu wa mundamunda. (1 Temote 1:5) Tukefunda kubadikija bakwetu kumeso. Shi tulonge bino, Yehova witulaya amba “ukavuya kufundijibwa” kwetu ne kwitukwasha twikale batūkanye kutabuka.1 Petelo 5:10.

19. Lelo i bika biketukwasha tushale batūkanye nyeke ne nyeke-ke?

19 Le ubavuluka mupolofeto wa ku Yuda otwesambilanga’po ku ngalwilo kwa kino kishinte? Wāfwile ne kujimija kipwano kyandi na Yehova mwanda kālaminepo butūkanye. Tubwanya kushala batūkanye nansha shi bibakoma namani. Bimfwa bivule bya bengidi ba Yehova ba kikōkeji bilombola amba tubwanya. Penda papita mafuku mu mwingilo wa Yehova, po pene potufwaninwe kukulupila mudi Yehova. (Nkindi 8:13) Nansha shi twikale mu ngikadilo’ka, tubwanya kunanga nyeke na Yehova. Dino i dyese dikatampe’po kashā! Nanshi tulongei bukomo bwetu bonso mwanda wa tushale batūkanye ne kunanga pamo na Yehova nyeke ne nyeke-ke.