Mu ye kwa litaba za mwahali

Mu ye kwa litaba za mwahali

Lifasi mo ku si na Saluluti Li ka ba Teñi Lili?

Lifasi mo ku si na Saluluti Li ka ba Teñi Lili?

 Lifasi mo ku si na Saluluti Li ka ba Teñi Lili?

LILIMO ze 50 kwamulaho, ka la August 28, 1963, mueteleli wa sikwata sa batu ba ne ba lwanela liswanelo za sicaba mwa America ya bizwa Martin Luther King, Jr, naa bulezi manzwi a latelela ha naa fa ngambolo ya hae ye zibahala hahulu, naa ize: “Ni na ni sepo.” Ka ku itusisa manzwi a susueza ao King naa talusize maikuto hae kamba sepo ya naa ni yona ya kuli zazi le liñwi batu ba ka ikola ku pila mwa lifasi mo ku si na saluluti sa mubala. Nihaike kuli naa bulelela sikwata sa batu ba kwa United States za sepo ya hae, batu ba ba zwa mwa linaha ze ñata ba konile ku amuhela mubonelo wa hae.

Ka la 20 November, 1963, hamulaho wa likweli ze taalu ku zwa fa ngambolo ya King, linaha ze fitelela 100 ne li amuhezi muhupulo wa katengo ka silikani sa linaha za lifasi (UN) wa ku felisa mifuta kaufela ya saluluti sa mubala. Hape, lilimo ze mashumi-shumi ku zwa fo, mihupulo ye miñwi ye ne zwa kwa linaha ze shutana-shutana mwa lifasi ne i amuhezwi. Ki lika mañi ze ne zwile mwa buikatazo bo ne li ezize linaha za lifasi bwa ku felisa saluluti?

Ka la 21 March, 2012, Muñoli yo mutuna wa katengo ka silikani sa linaha za lifasi Ban Ki-moon naa bulezi kuli: “Ku ezizwe litumelelano ze ñata za butokwa, ku tomilwe milao ye tusa linaha za lifasi kaufela, mi ku lukisizwe linzila za ku tibela ni ku felisa ka zona saluluti sa mubala, sitoyo sa ku toya batu ba ba zwa kwa linaha li sili, ni mifuta ye miñwi ya saluluti. Nihakulicwalo, batu ba bañata-nata mwa lifasi kaufela ba zwelapili ku nyanda bakeñisa saluluti sa mubala.”

Nihaiba mwa linaha mo ku ezizwe zwelopili ya ku lwanisa saluluti sa mubala ni mifuta ye miñwi ya saluluti, ku sa na ni puzo ye tokwa ku alabiwa ya kuli: Kana zwelopili yeo i konile ku felisa luli maikuto a saluluti a mwa lipilu za batu kamba mwendi i tahisize kuli batu ba bonisange feela fahalimu kuli ha ba na saluluti? Ba bañwi ba lumela kuli zwelopili yeo i konile feela ku felisa likezo za ku ketulula batu ba bañwi kono ha i si ka kona ku felisa saluluti. Ki kabakalañi ha kuli cwalo? Kakuli likezo za ketululo za kona ku bonwa mi mutu wa kona ku fiwa mulatu bakeñisa likezo ze cwalo, kono saluluti ki maikuto a mwa pilu a sa koni ku bonwa, mi mutu ha koni ku fiwa mulatu bakeñisa ona.

Kamukwaocwalo, ku felisa saluluti ha ku talusi feela ku tuhelisa batu ku eza likezo za ketululo kono hape ku talusa ku cinca mibonelo ni maikuto e ba kona ku ba ni ona kwa batu ba mubala kamba mushobo u sili. Kana luli kwa konahala ku eza cwalo? Haiba ki cwalo ku konahala cwañi? Ha lu nyakisiseñi mitala i sikai ya litaba ze ezahezi luli mwa bupilo bwa batu ili ye ka lu tusa ku bona kuli batu ba kona ku eza licinceho ni ku bona ze kona ku ba tusa ku eza cwalo.

BIBELE NE I BA TUSIZE KU TUHELA KU BA NI SALULUTI

Bo Linda ba li: Ne ni pepezwi mwa South Africa. Ne ni nga kuli batu ba bansu kaufela ba mwa South Africa ne li batu ba mayemo a kwatasi hahulu, ba ba si ka ituta, ba ba sa koni ku sepiwa, ni kuli ne li feela batanga ba makuwa. Ne ni na ni saluluti kono ne ni si ka lemuha kuli ni na ni sona. Nihakulicwalo, ha ne ni kalile ku ituta Bibele, naa kala ku cinca mubonelo wa ka wo. Ne ni itutile kuli, “Mulimu ha ketululi” ni kuli sa butokwa ku yena ki pilu ku fita mubala wa litalo la luna kamba puo ye lu bulela. (Likezo 10:34, 35; Liproverbia 17:3) Liñolo la Mafilipi 2:3 ne li ni tusize ku bona kuli ha ne ni ka ba ni mubonelo wa kuli batu ba bañwi kaufela ba ni fita, ne ni ka kona ku tuhela ku ba ni saluluti. Ku pila ka ku lumelelana ni likuka za  Bibele ze cwale ka sikuka se, ku ni tusize ku isa pilu kwa batu ba bañwi ku si na taba ni mubala wa litalo la bona. Cwale ni ku ikutwa kuli ni lukuluzwi kwa butanga bwa saluluti.

Bo Michael ba li: Ne ni hulezi mwa sibaka mo ne ku pila batu ba bañata ba ba sweu ba ne ba simuluha kwa Australia, mi ne ni kalile ku toya hahulu batu ba kwa Asia, sihulu Machaina. Haiba ni zamaisa mota mi ni bona mutu ya bonahala inge wa kwa Asia, ne ni kwalulanga lihaulo la mota ni ku bulela manzwi a kashwau a cwale ka a kuli, “Zamaya ku mina kwa Asia!” Hamulaho, ha ne ni kalile ku ituta Bibele, ne ni fitile fa ku ziba mo Mulimu a ngela batu. Wa ba lata ku si na taba ni kuli ba zwa kai kamba ba bonahala cwañi. Lilato la Mulimu kwa batu ne ni li susuelize hahulu, mi mwa sibaka sa ku toya batu, naa kala ku ba lata. Ki nto ye komokisa hahulu kuli ne ni cincize mubonelo wa ka wo kapili-pili. Ka nako ya cwale ni ikolanga hahulu ku swalisana ni batu ba ba zwa mwa linaha kaufela ni ba li simuluho ze shutana-shutana. Nto yeo i ni tusize ku ba ni mubonelo o lukile mwa bupilo mi i ni tusize ku ba ni tabo ye tuna.

Bo Sandra ba li: Bo ma ne ba simuluha kwa tolopo ya Umunede ye mwa sibaka sa Delta State, mwa Nigeria. Kono lubasi lwa bo ndate lona lu simuluha kwa Edo State mi ba bulela puo ya Siesani. Bo ma ne ba bonisizwe hahulu saluluti mwa bupilo ki ba lubasi lwa bo ndate ku fitela ba timela bakeñisa kuli ne ba simuluha kwa sibaka se si shutana ni se ne ba simuluha ku sona bo ndate ni kuli ne ba bulela puo i sili. Kamukwaocwalo, naa ikonka kuli ha ni na ku ba ni swalisano ifi kamba ifi ni mutu ya bulela puo ya Siesani ni kuli ha ni na ku nyalwa ki muuna ya zwa kwa Edo State. Kono ha ne ni kalile ku ituta Bibele, naa kala ku cinca mubonelo wa ka wo. Bakeñisa kuli Bibele i bulela kuli Mulimu ha ketululi ni kuli mutu kaufela ya mu saba u lumelelwa ki yena, ne ni ka toyelañi batu kabakala mushobo kamba puo ya bona? Ne ni cincize mubonelo wa ka mi naa kala ku utwana ni lubasi lwa bo ndate. Ku itusisa likuka za Bibele ku ni tusize ku ba ni tabo ni kozo mwa bupilo. Hape ku ni tusize ku swalisana hande ni batu ba bañwi ku si na taba ni simuluho ya bona, mubala wa bona, puo ya  bona, kamba naha ko ba zwa. Mi bo muunaa ka ba zwa kwa Edo State mi ba bulela puo ya Siesani.

Ki kabakalañi Bibele ha i konile ku tusa batu ba ba bulezwi mwa taba ye, hamohocwalo ni batu ba bañwi ba bañata ku tuhela ku ba ni sitoyo ni saluluti? Kakuli Bibele ki Linzwi la Mulimu. I na ni maata a ku cinca mwa ikutwela mutu ka za batu ba bañwi. Ku tuha fo, Bibele i bonisa nto ye ñwi ye ka felisa saluluti kaufela.

MUBUSO WA MULIMU U KA FELISA SALULUTI KAUFELA

Nihaike kuli ku ituta Bibele kwa kona ku tusa mutu ku tuhela ku ba ni maikuto a maswe, ku na ni lika ze ñwi ze peli ze tokwa ku feliswa pili saluluti si si ka feliswa kale. Sapili, ki sibi ni ku sa petahala. Bibele i talusa ka ku utwahala kuli: “Ha ku na mutu ya sa fosi.” (1 Malena 8:46) Kamukwaocwalo, ni ha lu lika ka taata ku eza ze lukile, lu mwa muinelo o swana ni wa naa talimani ni ona muapositola Paulusi ya naa ñozi kuli: “Ha ni lakaza ku eza se si lukile, se si maswe ki sona se si li teñi ku na.” (Maroma 7:21) Kona libaka, ka li nako ze ñwi pilu ya luna ye si ka petahala i lu kukuezanga ku ba ni “mihupulo ye maswe” ye kona ku tahisa kuli lu be ni saluluti.—Mareka 7:21.

Sa bubeli, ki kukuezo ya Satani Diabulosi. Bibele i talusa kuli Satani ki “mubulai” mi i bulela kuli u sweli ku “kelusa lifasi kaufela.” (Joani 8:44; Sinulo 12:9) Taba yeo i bonisa libaka saluluti ha si atile hahulu ni libaka ha ku bonahala kuli batu ha ba na ku kona ku felisa saluluti, ketululo, likezo za ku bulaya batu ba mushobo u sili, ni mifuta ye miñwi ya saluluti sa mubala, saluluti sa bulapeli, ni ku ketulula batu bakeñisa kuli ki ba mayemo a kwatasi.

Kamukwaocwalo, pili saluluti si si ka feliswa kale, sibi, ku sa petahala, ni kukuezo ya Satani Diabulosi li swanela ku feliswa. Bibele i bonisa kuli Mubuso wa Mulimu u ka felisa lika zeo kaufela.

Jesu Kreste naa lutile balateleli ba hae ku lapela ku Mulimu kuli: “Mubuso wa hao u tahe. Tato ya hao i ezwe fa lifasi, sina mo i ezezwa kwa lihalimu.” (Mateu 6:10) Mubuso wa Mulimu ki ona o ka felisa mifuta kaufela ya likezo ze si ka luka, ku kopanyeleza cwalo ni mifuta kaufela ya sitoyo ni ya saluluti.

Mubuso wa Mulimu ha u ka kala ku busa lifasi, Satani u ka ‘tamiwa’ kamba ku amuhiwa maata kaufela ilikuli “a si ke a kelusa macaba.” (Sinulo 20:2, 3) Kihona ku ka ba ni “lifasi le linca” mo “ku ka yaha ku luka,” kamba lifasi mo ku ka pila batu ba ba lukile. *2 Pitrosi 3:13.

Batu ba ba ka pila mwa lifasi le linca la ku luka leo ba ka petahala mi ha ba na ku ba ni sibi. (Maroma 8:21) Ka ku ba babusiwa ba Mubuso wa Mulimu, ha ba na ku “holofaza kamba ku sinya.” Kabakalañi? “Kakuli lifasi li ka tala zibo ya Muñaa Bupilo.” (Isaya 11:9) Ka nako yeo batu kaufela ba ka ituta linzila za Jehova Mulimu ni ku likanyisa kalemeno ka hae ka lilato. Ki mona mo si ka felisezwa saluluti cwalo, “kakuli ku Mulimu ha ku na sishweka.”—Maroma 2:11.

[Litaluso za kwatasi]

^ para. 17 Kuli mu bale litaba ze ñata ka za Mubuso wa Mulimu ni ze u tuha u eza, mu bone likauhanyo 3, 8, ni 9 mwa buka ya Bibele I Lutañi Luli? ye hatisizwe ki Lipaki za Jehova.

[Siswaniso se si fa likepe 5]

Martin Luther King, Jr., ha nzaa fa ngambolo ya hae ye ne bulela za liswanelo za sicaba

[Manzwi a bañi ba siswaniso]

© Bob Adelman/Corbis

[Maswaniso a fa likepe 6]

Bo Linda ba li: “Ni ku ikutwa kuli ni lukuluzwi kwa butanga bwa saluluti.”

[Maswaniso a fa likepe 6]

Bo Michael ba li: “Ne ni fitile fa ku ziba mo Mulimu a ngela batu.”

[Maswaniso a fa likepe 7]

Bo Sandra ba li: “Ne ni cincize mubonelo wa ka mi naa kala ku utwana ni lubasi lwa bo ndate.”