Mu ye kwa litaba za mwahali

Mu ye kwa litaba za mwahali

Mo ne ba Omba-Ombezwi Batu—Hamulaho wa Pulao ye Tuna ya Mwa Kilasi

Mo ne ba Omba-Ombezwi Batu—Hamulaho wa Pulao ye Tuna ya Mwa Kilasi

 Mo ne ba Omba-Ombezwi Batu—Hamulaho wa Pulao ye Tuna ya Mwa Kilasi

LIKEPE la pili la mutende nee li le linsu. Fa likepe leo ne ku ñozwi ka muñolo o mutuna kuli: “Ki kabakalañi?” Yeo ki puzo ye ne ba kuta-kutezi ku buza batu ka nako yeo mushimani wa lilimo ze 17 naa bulaile batu ba 15 ka tobolo, kihona a ipulaya. Kozi yeo ne i ezahalezi mwa Winnenden, kwa mboela wa Germany. Lindembela mwa naha kaufela ya Germany ne li fufiselizwe fahalaa musumo, mi taba ya pulao ye tuna yeo ya utwahala mwa lifasi.

 Winnenden ki tolopo ye fumile ni ye buheha, ili ye na ni masimu a likota za veine ni a likota ze ñwi ze beya miselo mwa matuko a yona. Lizazi la 11 March, 2009 ne li kalile sina mwa kalisezanga mazazi a mañwi kaufela fa sikolo sa sekondari sa Albertville. Ka sipundumukela ka nako ya 9:30 kakusasana, kwa zuha butata.

Mushimani yo muñwi a kena ka buhali mwa sikolo sa naa kenanga inze a sweli tobolo ya naa ngile kwa musiyo wa bashemi ba hae. Honafo feela a kala ku kunupa mi a bulaya baituti ba 9 ni baluti ba balalu ka ku tatanyeza mwa makilasi a malalu ni mwa kozwana, mi a holofaza ba bañwi. Hamulaho wa nakonyana feela mapokola ba esha. Mubulai yo a matela kwa patelo ya fa sipatela se ne si li bukaufi. Teñi koo a bulaya muuna ya naa kenyizwe musebezi ki ba sipatela seo. Mi hamulaho a kena mwa mota ye ñwi ni ku laela mumatisi wa yona ku liba kwa naa bata ku ya mubulai yo inze a mu supisize tobolo. Ha se ba zamaile likilomita ze 40, mumatisi yo a hoboka. Mubulai haa fitile fa kampani ye lekisa limota, a bulaya mulekisi ni muleki mi a holofaza maswe mapokola ba babeli mwahalaa mapokola be ne ba mu matisa. Mapokola ha ne ba se ba bata ku mu swala a ikunupa mwa toho.

Batu be ne ba ziba mubulai yo ne ba ize nee li mushimani ya naa bata ku tabelwa ki ba bañwi ni ku ba ni balikani. Kiñi se ne si fosahalile? Mwendi naa katazwanga ki minahano, mi naa bapalisanga litobolo za moya ni ku eza lipapali ze ñwi za lindwa ze tumile za fa kompyuta. Kono ba bañwi ba talusa kuli banana ba bañwi ba bañata-ñata ba bapalanga lipapali ze swana. Ku cwañi he ka za batu ba naa bulaile? Kana naa ketile ku bulaya ba bañwi kamba naa ikunupela feela? Batu ne ba kabangisa feela libaka ha naa kunupile basizana ba 8 ni mushimani feela a li muñwi. Ha ku na ya naa file libaka le li utwahala.

Mo ne ba Ikutwezi Batu Hamulahonyana wa Pulao

Bo Heike ba talusa kuli: “Mwanaa luna ha naa lu lizelize ni ku lu bulelela ka za batu be ne ba kunupilwe kwa sikolo, ne ni sa koni ku lumela. Kono ha ne ni nze ni utwa limota za mapokola ni za sipatela ze nee sweli ku filika, na shomboka.” Ku bonahala kuli nto ye nee tisize kuli mubulai yo a si ke a bulaya batu ba bañata fa sikolo nee li kuli mapokola ne ba tile kapili. Batu ha se ba zwisizwe kwa sikolo, baalafi, baelezi, ni baprisita ba taha mi ba beleka ka taata ku tusa baituti.

Kapili-pili babihi ba makande ba kopanela fa sikolo, inze ba buzisisa baituti, ili bao buñata bwa bona ne ba sa mbemukile. Muituti yo muñwi naa balile limota ze 28 za likampani ze 26 ze buhisanga makande fa mazimumwangala, ze nee yemisizwe fapilaa sikolo. Babihi ba makande bao ne ba lwanela hahulu ku nga makande kuli mane ne ba bihile makande a naa si na hande bupaki. Ka lona lizazi leo, mubihi yo muñwi wa makande a potela lubasi lwa musizana yo muñwi ya naa bulailwe mi a kupa ku ba nga maswaniso, mi babihi ba bañwi ma makande ba lifa bana ba sikolo pene kuli ba ba nge maswaniso. Kabakala ku lyanganiswa ki ze nee ezahala, babihi ba bañwi ba makande ne ku ba bezi taata ku lemuha litaba ze nee swanela ku bihiwa mi ka nako ye swana ni ku bonisa likute ku be ne ba shwezwi ki bahabo bona ni be ne ba holofalizwe.

Sina mo ku belanga ha ku ezahalile kozi, batu ne ba kupile tuso ku ba bulapeli kuli ba ba omba-ombe ni ku ba taluseza libaka kozi yeo ha ne i ezahalile. Ka lona lizazi la pulao yeo, batu ba ba zwa mwa bulapeli bo bu shutana-shutana ba putehana ku eza sebelezo. Batu ba bañata ne ba itumezi  kwa tuso ye nee filwe. Kono be ne ba bata ku omba-ombiwa ki Linzwi la Mulimu kamba ku talusezwa likalabo za lipuzo za bona ze zinga ne ba swabile maswe. Lubasi lo luñwi ne lu fumanehile kwa maswabi a mulikanaa mwanaa bona wa mushimani. Bo mahe ne ba ize: “Bishopu yo muñwi naa bulezi ka za manyando a Jobo. Ne ni libelezi kuli u ka talusa se lu kona ku ituta ku Jobo kamba ku lu omba-omba, kono naa si ka eza cwalo. Naa si ka talusa mabaka Jobo ha naa nyandile kamba ze nee ezahalile hamulaho wa manyando a hae.”

Muuna yo muñwi naa filikanyizwe hahulu ki manzwi a si na tuso a naa utwile. Muuna yoo naa itutanga Bibele ni Lipaki za Jehova lilimo ze bato eza 30 kwamulaho kono naa itulezi. Cwale a kalisa ku yanga kwa mikopano ya bona hape.

Valisa, musizana wa lilimo ze 14 ya itutanga Bibele kamita ni Lipaki, naa li mwa kilasi ye li bukaufi ni makilasi mo ne ku bulaezwi batu. A mano utwa milumo ya tobolo, a kalisa ku lapela ku Jehova. Hamulaho ha naa buzizwe mwa naa ikutwela, naa talusize kuli kezahalo yeo ne i bonisize buniti bwa za naa itutile mwa Bibele ka za mazazi a maungulelo a taata e lu pila ku ona. (2 Timotea 3:1-5) Lipaki ba babeli ne ba sweli ku omba-omba batu ba bañwi be ne ba pila bukaufi ni bona. Musali yo muñwi wa musupali a atumela Lipaki bao mi a li , “Batu ba bañata ba swanela ku eza musebezi o mu sweli ku eza.” Pulao ye sabisa ni ku mbemukisa yeo ne i tahisize kuli batu ba bañwi ba teeleze kwa lisepiso ni kwa manzwi a omba-omba a mwa Linzwi la Mulimu.

Masitapilu E ne ba Ikutwile Batu Hamulaho wa Pulao

Ki niti kuli nihaike manzwi a mande hahulu a ku omba-omba ha koni ku felisa sabo ye tuna ni maswabi e ne ba ikutwile batu be ne ba latehezwi ki bahabo bona ni be ne ba holofalizwe. Ha ku na manzwi a kona ku felisa butuku bwa naa ikutwile mushemi ya naa latehezwi ki mwanaa hae kamba masitapilu a mupokola ya naa matezi kwa sikolo ni ku yo fumana kuli musalaa hae ni yena u bulailwe.

Baituti be ne bandukile hamoho ni mabasi a bona ne ba mbemukile hahulu. Vassilios naa tulezi fande mubulai ha naa kalile feela ku kunupa. U hupula kuli, “Ha ne ni tulezi fande ne ni lapezi ku Jehova. Ne ni nahana kuli ni ka bulaiwa. Mi ne ni nahana kuli yeo nee li yona tapelo ya ka ya mafelelezo.” Mwa lisunda ze nee latelezi, naa katalizwe ki litolo ze maswe mi naa sa lati ku ambola ni mutu ufi kamba ufi. Naa filikanyizwe hahulu ki babihi ba makande be ne ba pupulikana ku hasanya lipiho ka za pulao yeo ni ku tokwa makeke kwa batu be ne ba batisisa ze nee ezahezi. Hamulaho wa nako, naa konile ku bona lika ka mo li inezi.

Jonas naa inzi mwa kilasi i liñwi ni Vassilios mi naa iponezi balikani ba hae ba ketalizoho ha ba bulaiwa. Naa ize: “Hamulaho feela wa foo, ne ku li bunolo ku talusa ze nee ezahalile; nee li swana inge filimu ye sabisa. Kono ka nako ye, ku taata ku talusa mo ni ikutwela. Ni banga ni maikuto a shutana-shutana. Fokuñwi ha ni latangi ku bulela ka za teñi, kono ka linako ze ñwi ni bulelanga hahulu ka za teñi.” Ni yena u katazwanga ki litolo ze maswe mi ha bonangi hande buloko.

Hamulaho wa mazazinyana baituti ne ba filwe lika za bona ze nee ba siile mwa makilasi. Baalafi ba za litombo ni likolofalo ne ba lemusize kuli ku bona libyana ze cwalo ne ku kona ku hupulisa baituti za pulao. Pili Jonas naa sa batangi ku swala baki ya hae, mukotana wa hae wa kwa sikolo, ni helumenti ya hae ya tinanga haa zamaisa mutututu. Hape naa sabanga maswe haa bona mutu ya bato swana ni mubulai yo kamba ya lwezi mukotana o swana ni wa hae. Bashemi ba hae ha ne ba  buhanga filimu mi ku utwahala tobolo ye kunupiwa, naa bembehanga maswe. Baalafi ne ba likile ku tusa batu kuli ba si ke ba banga ni sabo ye tuna hahulu ya ku hupula likezo ze mbemukisa ze cwalo.

Bo ndatahe Jonas, bo Jürgen, ba beleka kwa sipatela ko ne ku bulailwe mubeleki yo muñwi. Ne ba talusize kuli bashemi ba bañata ni balikani ne ba ipuzanga lipuzo za kuli ki kabakalañi? ni kuli, ku cwañi kambe ki na ya naa bulailwe? Ka mutala, musali yo muñwi ya beleka mwa sipatela, ya naa inzi fa malibela a umbukile, ha naa boni mubulai inze a izamaela naa mbemukile haa nahana kuli ni yena naa ka kunupwa mi kabakaleo naa tokwa kalafo ya munahano.

Mo ne ba Tuselizwe ba Bañwi

Ki lika mañi ze tusize ba bañwi kuli ba kone ku itiisa kwa kezahalo ye sabisa hahulu ye cwalo? Bo Jürgen ba talusa kuli: “Ni ikutwanga hande ku ba mwa siango sa ba bañwi nihaike kuli fokuñwi ku eza cwalo ku banga taata. Ku ziba kuli ba bañwi ba ni tokomela ni kuli ha ni yo ni nosi kwa tusa.”

Jonas ni yena u itumela kwa tuso ye ba fa ba bañwi. U li: “Batu ba bañata ba ni lumelanga makadi ni tuñusa. Ba bañwi ba ñolanga litimana za Bibele mi na li balanga. Yeo ki nto ye nde.” Ki lika mañi ze ñwi ze mu tusanga? “Busihu ha ni zuhanga ni ku ikutwa kuli ha ni koni ku itiisa, na lapelanga. Fokuñwi ni teelezanga kwa lipina kamba kwa manzwi a balilwe a magazini ya Mu Zuhe!” * U ekeza kuli Bibele i lu taluseza libaka zeo kaufela ha li ezahalile: Satani ki yena ya busa lifasi le, mi lu pila mwa mazazi a maungulelo. Bo ndatahe ba talusa kuli kutwisiso yeo i ba tusa ku itiisa.

Ona Cwale-Cwale fa Manyando A ka Feliswa

Mwa mazazinyana feela, likandela, lipalisa, ni mañolo za beiwa fa sibaka kaufela sa fapilaa sikolo. Bo Kerstin ne ba lemuhile kuli batu ba bañatanyana ne ba ñozi mañolo fo ne ku na ni puzo ya kuli ki kabakalañi nto ye cwalo ha ne i ezahalile, ni kuli ki kabakalañi Mulimu ha naa i tuhelezi ku ezahala? Bakeñisa kuli ne ba ikutwa kuli lipuzo zeo ne li tokwa kalabo, bona ni Lipaki ze ñwi ze peli ba ñola liñolo ni ku li beya mwahalaa mañolo a mañwi.

Ka lizazi le ne li ketilwe ki ba muuso la ku hupula batu be ne ba shwile, ba kampani ye buhisanga mazimumwangala ba bonisa liñolo la kaizeli yo ni ku bala mibamba ya lona ya pili ye nee li: “Ki kabakalañi? Mwa mazazi a maungulelo, puzo ye i buzizwe ki batu ba bañata-ñata, sihulu lipuzo za kuli: Mulimu naa li kai? Mi ki kabakalañi ha naa tuhelezi nto ye ku ezahala?” Ka bumai ba yemela ona fo.

Ki kabakalañi ha ku bulelwa kuli ka bumai? Kakuli liñolo leo nee li zwezipili ku talusa se si tahisize manyando kaufela mi ne li talusize kuli Mulimu “u ka felisa bumaswe kaufela bo bu tahisizwe ki batu.” Mi la ekeza kuli: “Mwa buka ya mafelelezo ya mwa Bibele, Mulimu u bulela kuli u ka takula miyoko kaufela kwa meeto a batu, mi lifu ha li sa na ku ba teñi nihaiba ku tahelwa ki maswabi ni ku lila, ni ku utwa butuku; kakuli za pili li felile.” Mane Jehova Mulimu u ka zusa batu ba ba shwile. Mwa Mubuso wa hae o ka tuha u taha, ha ku na ku ba ni likozi, lipulao, kamba manyando. Mulimu u sepisize kuli: “A mu bone, linto kaufela ni li eza ze nca.”—Sinulo 21:4,  5.

[Litaluso za kwatasi]

^ para. 20 Magazini ya Mu Zuhe! ni manzwi a yona a balilwe ili a beilwe fa matapa, li hatisizwe ki Lipaki za Jehova.

[Siswaniso se si fa likepe 29]

Jonas naa amuhezi kadi ye nee bulela kuli, “Lwa ku nahana”

[Manzwi a bañi ba siswaniso fa likepe 26]

© imagebroker/Alamy

[Manzwi a bañi ba siswaniso fa likepe 27]

Foto: picture alliance

[Manzwi a bañi ba siswaniso fa likepe 28]

Foto: picture alliance