Mu ye kwa litaba za mwahali

Mu ye kwa litaba za mwahali

Za Polofita Jehova Kaufela Za Talelezwanga

Za Polofita Jehova Kaufela Za Talelezwanga

 Za Polofita Jehova Kaufela Za Talelezwanga

J EHOVA wa kona ku polofita ze ka ezahala kwapili ku si na ku busha. Kona libaka ha n’a ize: “Ki Na Mulimu, mi ha ku na yo muñwi; ki Na Mulimu, mi ha ku na ya likana ni Na. Nto i sa kala fela ku ba teñi ni se ni bulela ko i ka y’o felela; ni kale ni bulezi se si ka bonahala kwapili.”—Isaya 46:9, 10.

Batu kaufela ba izebela hande kuli ha ba koni ku polofita lika ze ka ezahala kwapili. Kaufela ba ba tabela niti ba swanela ku batisisa libaka ha lu bulela kuli Bibele i zwa ku Mulimu ka ku nyakisisa bupolofita bo bu talelelizwe. Kashe lu nyakisise bupolofita bo bu cwalo.

Mibuso ya Kale

Mulimu n’a polofitile kuli mubuso wa Babilona ne u ka yundiselezwa, mi nto ye swana ne i ka ezahala ni kwa mibuso ya Edomo, Moabi, Amoni, ni Tire. (Jeremia 48:42; 49:17, 18; 51:24-26; Obadia 8, 18; Zefania 2:8, 9) Ku yundiswa kwa mibuso ye kaufela ku bonisa fo ku sweu kuli Linzwi la Mulimu la bupolofita li nepahezi.

Kono batu ba kana ba bulela kuli mañi ni mañi wa kona ku talusa kuli mubuso ni ko ka tiya u mane u ka wa. Batu ba ba bulela cwalo ba libala taba ya butokwa hahulu, ya kuli Bibele yona ne i talusize ze ñata ka za mibuso yeo. Ka mutala, Bibele ne i polofitile litaba ze ñata za mo ne u ka wela mubuso wa Babilona. Mwa Bibele ne ku polofitilwe kuli mubuso wo ne u ka hapiwa ki Mamede, kuli masole ne ba ka etelelwa ki Sirusi, ni kuli linuka ze ne sileleza muleneñi wo ne li ka kala.—Isaya 13:17-19; 44:27–45:1.

Kono Bibele ne i si ka polofita kuli mibuso kaufela ye ne hapilwe ne i ka yundiselezwa. Mulimu ha n’a polofitile kuli Jerusalema ne i ka shandaulwa ki Mababilona, n’a bulezi kuli batu ba mwa Jerusalema ne ba ka kutela habo bona, nihaike Mababilona ne ba sa lukululangi batu ba ne ba hapanga. (Jeremia 24:4-7; 29:10; 30:18, 19) Bupolofita bo ne bu talelelizwe, mi Majuda ba sa li teñi ni la kacenu le.

Jehova hape n’a polofitile kuli mubuso o m’ata wa Egepita ne u ka tulwa, ni kuli “zeo ha li felile, Egepita [n’a] ka yahiwa hape sina  mwa mazazi a kale.” Hamulaho, Egepita n’a ka ba “mubuso o kwatasi.” (Jeremia 46:25, 26; Ezekiele 29:14, 15) Bupolofita bo ni bona ne bu talelelizwe. Jehova hape n’a polofitile kuli mubuso wa Greece o m’ata ka ku fitisisa mwa lifasi ne u ka wa, kono n’a si ka bulela kuli mubuso wo ne u ka feliswa. Lu itutañi kwa bupolofita bwa Jehova bo bu bonisa za ku feliswa kwa mibuso ye miñwi ni bo bu bonisa kuli mibuso ye miñwi yona ne i ka wa fela? Lu ituta kuli bupolofita bo bu mwa Linzwi la Mulimu ki bwa niti, mi bwa itingwa.

Litaba Ze Komokisa

Sina ha se ku talusizwe mwa taba ye, Jehova n’a file litaba ze ñata ze ne bonisa mo ne u ka wela mubuso wa Babilona. Ka ku swana, buka ya Ezekiele ha ne i polofita za ku wa kwa Tire, ne i talusize kuli macwe ni mabala a Tire ne li ka nepelwa “mwa mezi a tungile.” (Ezekiele 26:4, 5, 12) Bupolofita bo ne bu talelelizwe ka 332 B.C.E., Alexandere yo Mutuna ha n’a laezi mpi ya hae kuli i itusise lika ze mwa matota a Tire kwa ku yaha mutano o ne u liba kwa kalulo ye ñwi ya Tire ye ne hapilwe, ili ye ne li fa soli.

Mwa bupolofita bo bu ñozwi kwa Daniele 8:5-8, 21, 22 ni kwa Daniele 11:3, 4 ni mona ne ku bulezwi litaba ze ñwi ze komokisa ze ama “mulena wa Magerike” ya m’ata. Ne ku polofitilwe kuli mulena yo n’a ka wa fa makateñi a puso ya hae, ni kuli mubuso wa hae ne u ka aluhana mwa mibuso ye mine, kono isi ye ne ka busiwa ki ba mwa lusika lwa hae. Lilimo ze fitelela 200 hasamulaho, Alexandere yo Mutuna n’a tilo taleleza bupolofita bo. Litaba ze ezahezi li bonisa kuli n’a shwile lifu la ka sipundumukela ni kuli mwa mubuso wa hae ne ku zwile mibuso ye mine ye ne etelelwa ki manduna ba hae—isi ba mwa lusika lwa hae.

Ba bañwi ba kanana kuli bupolofita bo, ne bu ñozwi hamulaho wa ku talelezwa. Kono  mu nyakisise hape taba ye bulezwi, ili ye ñozwi mwa buka ya Daniele. Ha lu nyakisisa taba ye ka ku ya ka bupolofita, litaba ze mwateñi za komokisa. Kono ha ne lu ka nga taba ye swana kuli ne i ñozwi ha se i ezahezi, u zibe ne lu ka komoka kuli ha ku na litaba ze bonisa cwalo. Kabe taba ye ne i ñozwi ki mutu ya n’a pilile hamulaho wa miteñi ya Alexandere ya n’a bata fela kuli batu ba nge taba ye sina bupolofita, ki kabakalañi ha n’a si ka talusa kuli Alexandere ha sa shwile, bana ba hae ba babeli ne ba ka ipatela mubuso wa bona ni kuli ne ba ka bulaiwa? Ki kabakalañi mutu yo ha n’a si ka bulela kuli ne ku ka fita lilimo ze ñata pili manduna ba bane kaufela ba si ka toma mibuso ya bona mwa likalulo ze shutana-shutana za mubuso wa Alexandere? Mi ki kabakalañi ha n’a si ka ñola za mabizo a mulena yo mutuna yo ni manduna ba hae ba bane?

Batu ka lilimo-limo ba pihile kuli bupolofita bwa Bibele ne bu ñozwi hamulaho wa ku talelezwa, mi ba lumela kuli ha ku konahali ku polofita lika ze ka ezahala kwapili. Bakeñisa kuli ha ba lati ku lumela kuli Bibele ki Linzwi la Mulimu, ba talusanga fela litaba ka mo ba nahanela. Niteñi, Mulimu n’a susumelize bapolofita ku ñola bupolofita bo buñata, ili ku bonisa kuli bupolofita bwa mwa Bibele bu zwa ku yena. *

Bupolofita bwa Bibele bwa kona ku tiisa tumelo ya mina haiba mu yeya litaba ze ñwi za bupolofita ni ku bona mo ne li talelelizwe. Kacwalo lu mi susueza ku ituta bupolofita bwa Bibele. Mukoloko o fa makepe 343 ku isa 346 mwa buka ya “Liñolo Kamukana Li Tahile ka Moya wa Mulimu, mi Li Na ni Tuso” wa kona ku mi tusa. * Mu nyakisise litaba ze mwa mukoloko wo kuli mu tiise tumelo ya mina. Mu si ke mwa bala ka mulelo wa ku bata fela ku feza. Kono mu li yeye ka ku ziba kuli litaba kaufela za polofita Jehova za talelezwanga luli.

[Litaluso za kwatasi]

^ para. 13 Kuli mu fumane litaba ze ñata ze bonisa kuli bupolofita ne bu si ka ñolwa hamulaho wa ku talelezwa, mu bone buka ya Is There a Creator Who Cares About You? fa makepe 106-11, ye hatisizwe ki Lipaki za Jehova.

^ para. 14 I hatisizwe ki Lipaki za Jehova.

[Mbokisi/Siswaniso se si fa likepe 24]

LIKUKA ZE TUSA MWA BUPILO

Ku na ni taba ye ñwi ye lu swanela ku nahanisisa. Mulimu ya n’a polofitile ka ku nepahala za ku ba teñi ni ku wa kwa mibuso ye mituna ya lifasi ki yena hape Simbule sa likuka ze mwa Bibele ze tusa batu ku pila hande. Likuka zeo ki ze cwale ka ze:

Sa cala mutu ki sona sa ka kutula.Magalata 6:7.

Ku na ni mbuyoti mwa ku fana, ye fita ye mwa ku fiwa.Likezo 20:35.

Tabo i itingile fa ku ituta za Mulimu.Mateu 5:3.

Haiba mu itusisa likuka ze, mu ka ba ni tabo mi mu ka kondisa mwa bupilo.

[Maswaniso a fa likepe 22, 23]

Linzwi la Mulimu ne li bulezi cimo za ku yundiselezwa kwa mibuso ye . . .

EDOMO

BABILONA

. . . kono ne li si ka bulela cwalo ka za mibuso ye

GREECE

EGEPITA

[Manzwi a bañi ba maswaniso]

Pictorial Archive (Near Eastern History) Est.

WHO photo by Edouard Boubat

[Siswaniso se si fa likepe 23]

Alexandere yo Mutuna