Mu ye kwa litaba za mwahali

Mu ye kwa litaba za mwahali

Mu Tokomele Malaba A Diabulosi!

Mu Tokomele Malaba A Diabulosi!

 Mu Tokomele Malaba A Diabulosi!

‘Mu balehe mwa lilaba la Diabulosi.’—2 TIM. 2:26.

MU KONA KU ALABA CWAÑI?

Haiba mu lata ku nyazanga ba bañwi, mu swanela ku ezañi?

Lu itutañi kwa mutala wa Pilato ni Pitrosi ka za ku sa komiwa ki kukuezo kamba ku saba batu?

Mu kona ku ambuka cwañi ku ikutwa hahulu mulatu?

1, 2. Ki tutwa tufi twa Diabulosi to lu ka buisana mwa taba ye?

DIABULOSI u lika ku swasa batanga ba Jehova. Kono ha swani sina muzumi ya bulayanga lifolofolo za swasize. Diabulosi za batanga luli ha swasa mutu ki kuli mutu yo a eze za bata yena Diabulosi.—Mu bale 2 Timotea 2:24-26.

2 Mutu ya swasa lifolofolo u kana a itusisa lilaba kamba katwa kuli a swase folofolo. Mutu yo u kana a lika ku kongela folofolo yeo ko i ipatile kaufela ilikuli ku mu bele bunolo ku swasa folofolo yeo. Kamba u kona ku itusisa katwa ka patile ke i sa koni ku bona folofolo. Diabulosi ni yena u itusisanga tutwa ilikuli a swase batanga ba Mulimu. Haiba ha lu lati ku swaseha mwa tutwa to, lu swanela ku ba ba ba tona ni ku mamela litemuso ze lu tusa ku ziba tutwa twa Satani. Mwa taba ye, lu ka buisana mo lu kona ku ambukela tutwa to tulaalu twa itusisa Diabulosi kuli a swase batu ba Mulimu. Tutwa to ki to (1) ku sa iswala mwa ku bulela, (2) ku hapiwa ki sabo ni sineneketo, ni (3) ku ikutwa hahulu ku ba ni mulatu. Mwa taba ye tatama lu ka buisana ka za tutwa to tuñwi to tubeli twa itusisa Satani.

MU AMBUKE MUKWA WA KU SA ISWALA MWA KU BULELA

3, 4. Ku kona ku ezahalañi haiba lu sa tokomeli lipulelo za luna? Mu fe mutala.

3 Lifolofolo ha li li mwa mushitu li silelelizwe. Muzumi u kona ku cisa kalulo ye ñwi ya mushitu ilikuli lifolofolo li zwe ko li ipatile kaufela ni ku mata. Mi cwale muzumi kona a ka li swasa. Mizwale ni likaizeli ha ba li mwa puteho ya Sikreste ba silelelizwe. Ka swanisezo, Diabulosi u kana a tukisa mulilo mwa puteho ilikuli mizwale ni likaizeli ba sabe mwateñi. Mi cwale kihona a ka ba swasa. Lu kona ku swalisana cwañi ni Satani ka ku sa ziba, ni ku swasiwa mwa katwa ka hae?

4 Mulutiwa Jakobo naa bulezi kuli lulimi lu swana sina mulilo. (Mu bale Jakobo 3:6-8.) Haiba lu sa tokomeli lulimi  lwa luna kamba lipulelo za luna, lu ka tumbula mulilo mwa puteho. Nto yeo i kona ku ezahala cwañi? Mu nahane taba ye: Ha mu li kwa mikopano ya puteho, muzwale u zibisa kuli kaizeli yo muñwi u ketilwe ku ba paina wa kamita. Hasamulaho wa mikopano, bahasanyi ba babeli ba ikambota ka za zibiso yeo. Muhasanyi yo muñwi u bulela kuli, ‘kaizeli u ezize hande ku ba paina mi ni sepa kuli u ka kwanisa.’ Mi muhasanyi yo muñwi u bulela kuli, ‘kwa konahala kuli kaizeli yale a be paina kakuli u bata feela ku iponahalisa kuli ki wa butokwa mwa puteho.’ Ki ufi kwa bahasanyi bao ye ne mu ka keta ku ba mulikanaa mina? Ku bunolo ku lemuha ya kona ku tahisa butata mwa puteho ka ku ya ka za bulela.

5. Haiba lu bata ku felisa butata bwa ku sa iswala mwa ku bulela, lu swanela ku ezañi?

5 Lu kona ku felisa cwañi butata bwa ku sa iswala mwa ku bulela? Jesu naa bulezi kuli: “Mulomo u bulela ze tezi mwa pilu.” (Mat. 12:34) Kamukwaocwalo pili lu swanela ku tatuba pilu ya luna kamba maikuto a luna. Lu swanela ku ambuka maikuto a kona ku lu tahiseza ku bulela lika ze maswe ka za ba bañwi. Ka mutala ha lu utwa kuli muzwale u sebeza ka taata kuli a eze ze ñata mwa puteho, kana lu nahananga kuli u eza cwalo kuli a tabise Jehova? Kamba lu nahananga kuli u eza cwalo kuli a fumane feela za tokwa? Haiba lu nahananga kuli mizwale ba luna ba sebeleza Jehova ka mulelo wa ku fumana ze ba tokwa, lu swanela ku hupulanga kuli ni Diabulosi naa bulezi nto ye swana ku Jobo mutangaa Mulimu ya naa sepahala. (Jobo 1:9-11) Mwa sibaka sa ku nahanela muzwale wa luna bumaswe, lu swanela ku ipuza libaka ha lu nahana cwalo. Kana luli lu na ni libaka le li utwahala le li tahisa kuli lu mu nahanele bumaswe? Kamba kana lu kukuezwa ki moya wa lifasi le wa ku tokwa lilato o atile mwa mazazi a maungulelo a?—2 Tim. 3:1-4.

6, 7. (a) Ki mabaka afi a kona ku tahisa kuli lu nyazange ba bañwi? (b) Lu swanela ku ezañi haiba ba bañwi ba lu lwahaka?

6 Mu nahane mabaka a mañwi a kona ku tahisa kuli mu nyazange ba bañwi. Le liñwi la mabaka ao li kona ku ba la kuli lu bata kuli ze lu eza li tabise feela batu. Ka ku nyaza ba bañwi, lu kana lu iponahalisa kuli lu ba butokwa hahulu ku fita mutu ufi kamba ufi. Kamba lu kana lwa lika ku bata mabaka a ku ikemela ka ku sa eza nto ye ñwi ye ne lu swanela ku eza. Ku si na taba kuli lu nyazanga ba bañwi bakeñisa kuli lwa ikuhumusa kamba lu na ni muna kamba mwendi ha lu isepi hande, ku eza cwalo ku kona ku tisa butata bo butuna.

7 Mwendi lu ikutwa kuli lu na ni mabaka a mande a tisa kuli lu nyaze ba bañwi. Kamba mwendi ne lu utwisizwe butuku ki nto ye ñwi ye ne ba bulezi ba bañwi ka za luna. Nihaike kuli ne ba lu utwisize butuku kwa pilu, ku kutisa misuha haki kona ku tatulula butata. Ku kona feela ku tatafalisa lika. Kona za bata Diabulosi kuli lu eze isiñi Mulimu.  (2 Tim. 2:26) Kono lu swanela ku likanyisa Jesu. Batu ha ne ba mu lwahaka, “naa si ka kutisa matapa” ka ku ba lwahaka. Kono “a ipeya mwa pabalelo ya yena ya atula ka ku luka.” (1 Pit. 2:21-23) Jesu naa sepile kuli Jehova naa ka tatulula butata bo mwa latela ni ka nako ya hae ye swanela. Ni luna lu swanela ku sepa Mulimu. Ha lu bulela lika ze nde ze yahisa, lu ka bukeleza kozo ni buñwi mwa puteho ya luna.—Mu bale Maefese 4:1-3.

MU AMBUKE KATWA KA SABO NI SINENEKETO

8, 9. Ki kabakalañi Pilato ha naa atuzi kuli Jesu a bulaiwe?

8 Folofolo ye swasizwe mwa katwa ha i sa na tukuluho ya ku ya ko ibata kaufela. Haiba mutu a komiwa ki sabo ni ku sineneketwa, u ka palelwa ku eza za lata mwa bupilo bwa hae. (Mu bale Liproverbia 29:25.) Ha lu nyakisiseñi mitala ya batu ba babeli ba ne ba komilwe ki sineneketo ni sabo ya ku saba batu. Mi lu bone ze lu kona ku ituta kwa mitala ya batu bao.

9 Mubusisi wa Muroma Ponse Pilato naa ziba kuli Jesu naa li mutu ya lukile, kabakaleo naa sa bati ku mu utwisa butuku. Mane Pilato naa bulezi kuli Jesu ‘ha ku na sa ezize sa lukelwa ku bulaelwa.’ Nihakulicwalo Pilato naa atuzi kuli Jesu a bulaiwe. Ki kabakalañi ha naa ezize cwalo? Bakeñisa kuli naa kukuelizwe ki batu. (Luka 23:15, 21-25) Ne ba likile ku kukueza Pilato kuli a eze ze ne ba bata ku eza ka ku huweleza kuli: “Haiba u lukulula mutu yo, ha u mulikanaa Sesare.” (Joa. 19:12) Pilato mwendi naa ikalezwi kuli ha naa ka lukulula Kreste, naa ka zwisiwa fa situlo sa hae kamba mane naa ka bulaiwa. Naa komilwe ki kukuezo yeo mi naa ezize mwa naa batela Diabulosi.

10. Ki kabakalañi Pitrosi ha naa bulezi kuli naa sa zibi Kreste?

10 Muapositola Pitrosi ne li yo muñwi wa balikani ba batuna ba Jesu. Naa sa sabi ku bulelela ba bañwi kuli Jesu ki Mesia. (Mat. 16:16) Pitrosi naa zwezipili ku sepahala ku Jesu nihaike kuli ba bañwi ba balutiwa ba hae ne ba mu yubekile ha ne ba si ka utwisisa nto ye ñwi ya naa bulezi Jesu. (Joa. 6:66-69) Lila ha ne li tilo tama Jesu, Pitrosi naa itusisize mukwale kuli a sileleze Jesu. (Joa. 18:10, 11) Kono Pitrosi hasamulaho naa komilwe ki sabo mi a latula kuli naa sa zibi Jesu Kreste. Sabo ya ku saba batu i swana sina katwa mi baapositola ne ba komilwe ki sabo yeo ka nakonyana. Na latehezwi ki bundume bwa ku eza ze lukile mi naa si ka sepahala ku Jesu.—Mat. 26:74, 75.

11. Ki ifi kukuezo ye lu swanela ku lwanisa?

11 Bakreste kaufela ba swanela ku lika ka taata kuli ba lwanise kukuezo ya ku eza lika ze sa tabisi Mulimu. Babelekisi kamba batu ba bañwi ba kona ku lu kukueza kuli lu si ke lwa sepahala kamba kuli lu eze buhule. Bakreste ba ba sa kena sikolo ba kana ba kopana ni litaka za bona ze kona ku ba kukueza kuli ba itusise bupumi ka nako ya litatubo, ku buha maswaniso a mapunu, ku zuba kwai kamba ku itusisa milyani ye kola, ku nwa bucwala, kamba mane ku eza buhule. Sabo ya ku saba batu ni kukuezo ya ku eza lika ze sa tabisi Jehova li swana sina katwa ka ka kona ku lu swasa. Kamukwaocwalo ki nto mañi ye kona ku lu tusa ku ambuka katwa kao?

12. Lu itutañi kwa mutala wa Pilato ni Pitrosi?

12 Lu itutañi kwa mutala wa Pilato ni Pitrosi? Pilato naa sina zibo ye ñata ka za Kreste. Naa ziba kuli Jesu naa sina mulatu mi naa si mutu-tu feela. Kono Pilato naa sina buikokobezo mi naa sa lati Mulimu wa niti. Kabakaleo Diabulosi naa kona ku itusisa Pilato ku eza za naa bata yena Diabulosi. Pitrosi naa na ni zibo ye nepahezi mi naa lata Mulimu. Kono ku na linako ze ñwi ili fo Pitrosi naa sa ikokobezangi, naa sabile batu, mi naa komilwe ki kukuezo. Pili Jesu a si ka tamiwa kale, Pitrosi naa itundumuzi ka ku bulela kuli: “Ba bañwi kaufela ni ko ba ka sitatala, na ha ni na ku sitatala.” (Mare. 14:29) Kambe Pitrosi naa sepile Mulimu sina Walisamu mwa naa mu sepezi, na ka be a itukiselize miliko ya naa ka kopana ni yona. Walisamu yo naa opezi kuli: “Muñaa Bupilo wa ni lwanela, ha ni sabi se siñwi; Mutu sa ka ni  eza ki sika mañi?” (Samu 118:6) Mwa busihu bwa mafelelezo bwa bupilo bwa hae fa lifasi, Jesu naa ingile Pitrosi ni baapositola ba bañwi ba babeli ni ku ya ni bona mwa simu ya Getsemani. Jesu naa ba bulelezi kuli ba zwelepili ku tona, kono Pitrosi ni baapositola ba bañwi ba lobala. Jesu ha naa ba zusize naa bulezi kuli: “Balikani, mu tiiseze ku tona mi mu lapele, kuli mu si ke mwa kena mwa muliko.” (Mare. 14:38) Kono Pitrosi naa lobezi hape mi hasamulaho a komiwa ki sabo ya ku saba batu.

13. Lu kona ku tiyela cwañi muliko wa ku eza ze maswe?

13 Mutala wa Pilato ni Pitrosi wa kona ku lu luta tuto ye ñwi ya butokwa: Mutala wo, u lu luta kuli lu tokwa ku ba ni zibo, buikokobezo, buishuwo, ku lata Mulimu, ni ku saba Jehova ilikuli lu si ke lwa kena mwa muliko wa ku saba batu. Haiba lu na ni tumelo ye tomile fa zibo ye nepahezi, lu ka ba ni bundume bwa ku bulela litumelo za luna. Ku eza cwalo ku ka lu tusa ku sa kena mwa muliko wa ku saba batu. Ha lu swaneli ku nahananga kuli lu tiile hahulu kwa moya ku fita mo lu inezi luli. Kono lu swanela ku ikokobeza ni ku lemuha kuli lu tokwa maata a Mulimu haiba lu bata ku sa kena mwa muliko wa ku saba batu. Lu tokwa ku kupa Jehova kuli a lu fe moya wa hae. Mi lilato la luna ku yena li swanela ku lu susueza ku latelela likuka za hae ni ku ambuka ku eza lika ze ka tahisa kuli batu ba nahane kuli Jehova haki Mulimu yo munde. Hape lu swanela ku itukisezanga mwa ku talimanela ni miliko pili i si ka taha kale. Ka mutala, lu swanela ku lapelanga ni bana ba luna ni ku ba tusa ku itukiseza miliko ilikuli ite ba zibe ze ba ka eza muta banana ba bañwi ba ba hapeleza ku eza ze maswe.—2 Makor. 13:7. *

MU AMBUKE KATWA KA KU IKUTWA HAHULU KU BA NI MULATU

14. Diabulosi u bata kuli lu nahaneñi ka za mafosisa e ne lu ezize kwamulaho?

14 Fokuñwi katwa ka kona ku ba sishingwa se si bukiti kamba licwe le li nyendaela fahalimwaa nzila mo ku fitanga hahulu lifolofolo. Mutei u beyanga waya mwa nzila ili ye tamelezwi kwa sishingwa kamba kwa licwe, mi folofolo ha i ka to ngunyuta waya yeo, sishingwa kamba licwe la wa ni ku limba folofolo yeo. Haiba lu ikutwa kuli lu fosize hahulu, lu kona ku ikutwa inge kuli lu limbilwe ki sishingwa kamba licwe. Ka mutala, ha lu hupula mafosisa e ne lu ezize kwamulaho, lu kana lwa ikutwa ku ‘fuyuka hahulu.’ (Mu bale Samu 38:3-5, 8.) Satani u bata kuli lu lumele kuli lu baezalibi ba batuna kuli mane Jehova ha koni ku lu bonisa sishemo ni kuli ha lu koni ku latelela likuka za Mulimu.

15, 16. Mu kona ku ambuka cwañi katwa ka ku ikutwa hahulu mulatu?

15 Mu kona ku ambuka cwañi katwa ka ku ikutwa hahulu mulatu? Haiba kuli mu ezize sibi se situna, mu swanela ku lukisa silikani sa mina ni Jehova honafo. Mu ye kwa baana-bahulu ku yo kupa kuli ba mi tuse. (Jak. 5:14-16) Haiba mu fiwa kelezo, mu si ke mwa zwafa. Jehova ha lu fa kelezo u bonisa kuli wa lu lata. (Maheb. 12:6) Mu bone teñi kuli ha mu kuteli ku eza sibi seo, mi mu ikolwise kuli ha mu ezi nto ifi kamba ifi ye ne mi tahiselize ku eza sibi seo. Ha se mu bakile ni ku inyaza, kamba ha se mu kalile hape ku eza ze tabisa Mulimu, mu swanela ku ba ni tumelo ya kuli Jehova wa kona ku mi swalela libi za mina ka sitabelo se si liulula sa Jesu Kreste.—1 Joa. 4:9, 14.

16 Batu ba bañwi ba zwelangapili ku ikutwa mulatu bakeñisa libi ze ba swalezwi kale. Haiba ni mina ki mona mo mu ikutwela, mu hupule kuli Jehova naa swalezi Pitrosi ni baapositola ba bañwi ku si na taba kuli ne ba siile Jesu ka nako ya naa ba tokwa hahulu. Mane Jehova naa swalezi mutu ya naa zwisizwe mwa puteho kabakala kuli naa ezize  buhule bo bu swabisa kono hamulaho naa bakile. (1 Makor. 5:1-5; 2 Makor. 2:6-8) Mwa Bibele lu bala za batu ba ne ba ezize libi ze tuna kono ne ba swalezwi ki Mulimu bakeñisa kuli ne ba bakile.—2 Makol. 33:2, 10-13; 1 Makor. 6:9-11.

17. Tiululo i kona ku mi tusa cwañi?

17 Jehova u ka mi swalela ni ku libala libi ze mu kile mwa eza haiba feela mu baka ni ku ba ni tumelo luli ya kuli Mulimu u ka mi bonisa sishemo. Kana mu nahana kuli sitabelo sa tiululo sa Jesu ki se si nyinyani kuli Jehova ha koni ku mi swalela libi za mina? Haiba kona mo mu nahanela cwalo, mu ka swana mwa swasiwa mwa katwa ka kañwi ka Satani. Diabulosi u bata ku mi nahanisa kuli tiululo ha i koni ku tahisa kuli Jehova a swalele libi za mina kaufela. Kono batu ba ba ezize sibi ba kona ku swalelwa ka ku tala haiba ba baka. (Liprov. 24:16) Ku lumela mwa tiululo ku kona ku lu tusa ku tuhela ku ikutwa hahulu mulatu, mi ku eza cwalo ku kona ku lu fa maata a ku sebeleza Mulimu ka pilu kaufela, ka munahano kaufela, ni ka moyo kaufela.—Mat. 22:37.

LWA ZIBA TUTWA TWA SATANI

18. Lu kona ku ambuka cwañi tutwa twa Diabulosi?

18 Satani ha na taba ni katwa ka itusisa kwa ku lu swasa. Za bata feela yena ki ku lu swasa, kamba ku lu kukueza ku eza lika za tabela. Bakeñisa kuli lwa ziba tutwa twa Satani, lwa kona ku ambuka ku swasiwa ki Diabulosi. (2 Makor. 2:10, 11) Haiba lu kupa butali kuli lu tiyele miliko ya luna, ha lu na ku swasiwa mwa tutwa twa Satani. Mulutiwa Jakobo naa ñozi kuli: “Haiba yo muñwi ku mina u tokwile butali, a zwelepili ku kupa Mulimu, kakuli yena u fanga bote ka bufani bo butuna a sa shubuli mutu; mi u ka bu fiwa.” (Jak. 1:5) Haiba lu bata kuli Jehova a lu fe butali bwa ku tiyela miliko ya luna, lu swanela ku balanga Bibele ka zazi ni ku pila ka ku lumelelana ni likuka za mwa Bibele. Lihatiso ze lu fiwa ki sitopa sa mutanga ya sepahala, ya na ni kutwisiso li lu tusa ku lemuha ni ku ambuka tutwa twa Diabulosi.

19, 20. Ki kabakalañi ha lu swanela ku toya ze maswe?

19 Ku lapelanga ni ku itutanga Bibele ku lu tusa ku lata hahulu lika ze nde. Kono hape ki kwa butokwa kuli lu itute ku toya lika ze maswe. (Samu 97:10) Lwa kona ku ambuka litakazo za buitati haiba lu hupula butata bo bu zwanga mwa ku eza bumaswe. (Jak. 1:14, 15) Lu swanela ku ituta ku toya ze maswe ni ku lata ze nde. Lika za itusisa Satani kuli a like ku lu swasa ha li na ku bonahala ku ba ze nde ku luna kakuli lu ka li toya.

20 Lu itebuha hahulu kuli Mulimu wa lu tusa ilikuli Satani a palelwe ku lu swasa mwa tutwa twa hae! Jehova u itusisa moya wa hae, Linzwi la hae, ni kopano ya hae kuli a lu lamulele “ku ya maswe.” (Mat. 6:13) Mwa taba ye tatama, lu ka ituta mwa ku ambukela tutwa to tubeli twa itusisa Diabulosi kuli a swase batanga ba Mulimu.

[Litaluso za kwatasi]

^ para. 13 Bashemi ba swanela ku buisana ni bana ba bona taba ye li, “Peer-Pressure Planner” mwa buka ya Questions Young People AskAnswers That Work, Volyumu 2, makepe 132-133. Mi hape litaba ze ñwi ze ba kona ku itusisa bashemi li fumaneha mwa Tawala ya Mulibeleli ya November 15, 2010, like. 2, mapara. 11-15, ni mwa Bukombwa Bwa Luna Bwa Mubuso bwa July, 2011, like. 2. Bashemi ba kona ku itusisa litaba zeo ka Nako ya ku Lapela Sina Lubasi.

[Lipuzo za Tuto]

[Siswaniso se si fa likepe 21]

Ku sa iswala mwa ku bulela ku kona ku tahisa butata mwa puteho

[Siswaniso se si fa likepe 24]

Ki kabakalañi ha mu sa swaneli ku zwafiswa ki ku ikutwa hahulu mulatu?