Silozi
Kana Mwanaka Waswanela Kuitusisa Mawebusaiti A Kulumelana ka Ona Litaba?
https://cms-imgp.jw-cdn.org/img/p/500300116/univ/art/500300116_univ_sqr_xl.jpg
ijwhf taba 25

LITABA ZETUSA MABASI | KUHULISA BANA

Banana ni Mawebusaiti A Kulumelana ka Ona Litaba—Kalulo 1: Kana Mwanaka Waswanela Kuitusisa Mawebusaiti A Kulumelana ka Ona Litaba?

Banana ni Mawebusaiti A Kulumelana ka Ona Litaba—Kalulo 1: Kana Mwanaka Waswanela Kuitusisa Mawebusaiti A Kulumelana ka Ona Litaba?

 Patisiso yeñwi neibonisize kuli 97 pesenti ya batu baba mwa lilimo za kunonoboka baitusisanga mawebusaiti a kulumelana ka ona litaba. Kana mwanaa mina ni yena watabela kuitusisa mawebusaiti ao? Haiba ki cwalo, kunani lika lisikai zemuswanela kunyakisisa.

Mwa taba ye lukanyakisisa

 Mwakaitusisezanga nako mwanaa mina

 Webusaiti ya HelpGuide italusa kuli, “mulelo wa mawebusaiti a kulumelana ka ona litaba ki kuhoha mamelelo yamina, kutahisa kuli muzwelepili kuba fa Intaneti, ni kukuta-kutela kutalima fa sikirini yamina kuli mubone lika zenca zebabeile babañwi.”

 “Nako ibonahalanga kucibilika luli hanifita-fitanga mwa litaba zeñata zebabeile babañwi fa mawebusaiti a kulumelana ka ona litaba. Kukona kuba hahulu taata kusiya kapangaliko ni kukala kueza nto yeñwi ya butokwa.”—Lynne, wa lilimo ze 20.

 Muipuze kuli: Kana mwanaka ukabanga ni buiswalo ni kulatelela milao yenika mutomela ka za nako yaswanela kutanda haitusisa mawebusaiti a kulumelana ka ona litaba? Kana mwanaka uhulile kuli mane wakona kuitomela milao ni kuilatelela?

 Sikuka sa mwa Bibele: “Mutokomele hahulu momuzamaela kuli [muzamaye] . . . sina batu bababutali, inze muitusisa hande nako yamina.”—Maefese 5:15, 16.

Kulumeleza mwanaa mina kuitusisa mawebusaiti a kulumelana ka ona litaba musa mutomeli milao kuswana sina kumulumeleza kuzulama pizi asika lutiwa hande

 Mubonelo wa mwanaa mina ka za kuba ni balikani

 Pulelo yeli, “mawebusaiti a kulumelana ka ona litaba” ifa muhupulo wa kuli babaitusisa mawebusaiti ao banani balikani kamba baswalisana ni batu bobaziba. Kono hañata bulikani bo habubangi bwa luli.

 “Nilemuhile kuli babanca babañata banani mubonelo ofosahalile wa kuli haiba batu babañata babonisa kuli batabela zebabeile fa moya, taluso kikuli batu babañata babaisa pilu luli, nihaikaba kuli batu bao hababazibi luli.”—Patricia, wa lilimo ze 17.

 Muipuze kuli: Kana mwanaka uhulile mi waziba kuli kuzibahala hahulu fa moya haki nto ya butokwa? Kana unani buikoneli bwa kukona kuitama bulikani ni batu babonana ni bona pata ka pata?

 Sikuka sa mwa Bibele: “Mulikani wa niti ubonisa lilato ka nako kaufela, mi upepezwi kuli abe mwanahabo mutu mwa linako za ziyezi.”—Liproverbia 17:17.

 Mwakaamelwa mwa maikuto mwanaa mina

 Babatisisi balemuhile kuli kuitusisa hahulu mawebusaiti a kulumelana ka ona litaba kukona kutahisa kuli mutu aikutwe buinosi, abe ni lipilaelo, mane ni kulembwala.

 “Haukoni kuikutwa hande kubona maswaniso a balikani bahao one baangile ni balikani bahao babañwi wena inze usiyo.”—Serena, wa lilimo ze 19.

 Muipuze kuli: Kana mwanaka uhulile mi wakona kutokolomoha kuisa pilu ku zahae feela, kuambuka moya wa kangisano, ni kusakukuezwa ki lika zabona fa mawebusaiti a kulumelana ka ona litaba?

 Sikuka sa mwa Bibele: “Lusike lwainuneka, lunze lushamiliketa moya wa kukangisana ni babañwi, ni kushwelana muna.”—Magalata 5:26.

 Zakaezanga mwanaa mina fa Intaneti

 Mawebusaiti a kulumelana ka ona litaba akona kutahisa kuli mwanaa mina aeze babañwi maswe ka kuitusisa Intaneti, kulumelana ni babañwi mashango ka za somano, ni kubuha maswaniso a mapunu. Nihaike kuli mwanaa mina haezi lika zeo luli, wakona kubona lika zeo ni kukukuezwa ki zona.

 “Nilemuhile kuli lika za fa mawebusaiti a kulumelana ka ona litaba likona kubonahala kuba zende kono zakona kutahisa butata hasamulaho. Batu baitusisanga hahulu lipulelo zemaswe ni kubeya lipina zesaswaneli.”—Linda, wa lilimo ze 23.

 Muipuze kuli: Kana mwanaka uhulile kuli mane wakona kuitusisa hande Intaneti? Kana mwanaka ukaba ni buiswalo kuli asike abuha lika zesaswaneli?

 Sikuka sa mwa Bibele: “Muzamao wa buhule ni mufuta kaufela wa masila kamba mukwañuli, nihaiba feela kubulelwa lisike zabulelwa mwahalaa mina, . . . nihaiba muzamao oswabisa kamba lipulelo za bukuba kamba lisheha la zeswabisa.”—Maefese 5:3, 4.

 Kana mawebusaiti a kulumelana ka ona litaba ki a butokwa hahulu?

 Mawebusaiti a kulumelana ka ona litaba haki a butokwa hahulu mwa bupilo, mi hakoni kulutahiseza tabo. Babanca babasa itusisi mawebusaiti a kulumelana ka ona litaba baikola bupilo, mi bane baitusisanga mawebusaiti ao kono batuhezi ni bona baikola bupilo.

 “Hamulaho wa kulemuha mwanaa amezwi kaizelaaka kabakala kuitusisa mawebusaiti a kulumelana ka ona litaba, naikatulela kutuhela kuitusisanga mawebusaiti ao. Kuzwa feela ka yona nako yeo, nizwezipili kuba yatabile mi naikola bupilo luli.”—Nathan, wa lilimo ze 17.

 Sisupo sa butokwa: Pili musika lumeleza kale mwanaa mina kuitusisa mawebusaiti a kulumelana ka ona litaba, mubone teñi kuli uhulile mi wakona kuitusisa ona ka kuya ka nako yemu mutomezi, wakona kuketa hande balikani, ni kutokolomoha kubuha kamba kubala lika zesaswaneli.

 Sikuka sa mwa Bibele: “Yabutali unahanisisa mihato yahae kaufela.”—Liproverbia 14:15.