Kalabo ya Bibele

 Buka ya Sinulo ibulela za “musali” yali “lihule lelituna,” mi musali yo unani libizo lelili kunutu la: “Babilona Yomutuna.” (Sinulo 17:1, 3, 5) Musali yo uyemela bulapeli kaufela bwa buhata mwa lifasi, ili ‘bobuhanile niti ya Mulimu ni kuamuhela buhata.’ a (Maroma 1:25) Nihaike kuli bulapeli bo bwashutana mwa linzila zeñata, kaufelaa bona butahisa kuli batu basike balapela Mulimu wa niti, yena Jehova.—Deuteronoma 4:35.

Zelutusa kuziba Babilona Yomutuna

1.   Babilona Yomutuna ki pulelo ya swanisezo. Mwa buka ya Sinulo, litaba libulezwi “ka kuitusisa lisupo”; kacwalo, Babilona Yomutuna haki musali wa luli, kono ki pulelo feela ya swanisezo. (Sinulo 1:1) Hape musali yo ‘uinzi fa mezi amañata,’ ayemela “batu ni buñata ni macaba ni malimi.” (Sinulo 17:1, 15) Musali wa luli hakoni kueza cwalo.

2.   Babilona Yomutuna uyemela kopano ye mwa lifasi kaufela. Musali yo ubizwa “muleneñi omutuna onani mubuso obusa malena ba lifasi.” (Sinulo 17:18) Kacwalo, ufumaneha mwa lifasi kaufela mi ukukueza batu kai ni kai.

3.   Babilona Yomutuna ki kopano ya bulapeli, haki kopano ya lipolitiki kamba ya lipisinisi. Babilona ya kwakale neli muleneñi mone kunani hahulu za bulapeli, mi neuzibahala ka litumelo za mioya zecwale ka kuitusisa “liposo” ni “buloi.” (Isaya 47:1, 12, 13; Jeremia 50:1, 2, 38) Mane batu bane bapila mwa muleneñi wo nebali mwa bulapeli bwa buhata bobulwanisa Mulimu wa niti, yena Jehova. (Genese 10:8, 9; 11:2-4, 8) Malena ba mwa Babilona nebaikutwa kuli neli ba butokwa hahulu kufita Jehova ni bulapeli bwahae. (Isaya 14:4, 13, 14; Daniele 5:2-4, 23) Ka mukwa oswana, Babilona Yomutuna uzibahala ka “likezo [zahae] za tumelo ya mioya.” Taba yeo ibonisa kuli Babilona Yomutuna ki kopano ya bulapeli.—Sinulo 18:23.

    Babilona Yomutuna hakoni kuba kopano ya lipolitiki kabakala kuli “malena ba lifasi” baka mulila haakayundiswa. (Sinulo 17:1, 2; 18:9) Hape hakoni kuba kopano ya lipisinisi, bakeñisa kuli Bibele imutaluhanya kwa “balekisi ba lifasi.”—Sinulo 18:11, 15.

Photograph taken by courtesy of the British Museum

4.   Babilona Yomutuna ki pulelo yeswanela yeyemela bulapeli bwa buhata. Kufita kuluta batu kuli basutelele ku Mulimu wa niti, yena Jehova, bulapeli bwa buhata butahisa kuli batu balapele milimu isili. Bibele ibulela kuli kulapela milimu isili ki buhule bwa kwa moya. (Livitike 20:6; Exoda 34:15, 16) Bulapeli bwa buhata bobuñata buzwelapili kuluta lituto za buhata zenetumile mwa Babilona wa kwaikale zecwale ka silaalu, tumelo ya kuli moyo haushwi, ni kulapela maswaniso. Bulapeli bo hape bwalata lika za lifasi. Bibele ibulela kuli kusasepahala kokucwalo ki bubuki bwa kwa moya.—Jakobo 4:4.

    Bulapeli bwa buhata bunani sifumu mi buiponahalisa kabakala sifumu seo, ili kulumelelana ni zeibulela Bibele ka za Babilona Yomutuna kuli “naaapezi liapalo za mubala wa pulipela ni za bufubelu bobutona” mi “naaikabisize ka gauda ni macwe a butokwa ni lipelela.” (Sinulo 17:4) Babilona Yomutuna ki yena simbule sa lika “zenyenyisa za lifasi,” kamba lituto ni likezo zeshwaulisa Mulimu. (Sinulo 17:5) Baba mwa bulapeli bwa buhata ki “batu ni buñata ni macaba ni malimi” babatusa Babilona Yomutuna.—Sinulo 17:15.

 Babilona Yomutuna ki yena yatahisize lifu la “batu kaufela bababulailwe mwa lifasi.” (Sinulo 18:24) Kuzwa feela kwamulaho, bulapeli bwa buhata butahisize kuli batu baikenye mwa lindwa ni mwa likezo za businyi, mi bupalezwi kuluta batu niti ka za Jehova, yena Mulimu yalilato. (1 Joani 4:8) Kueza cwalo kutahisize kuli batu babañata babulaiwe.

Mulimu uunga cwañi Babilona Yomutuna?

 Mulimu utalusa Babilona Yomutuna kuli “libi zahae likolohani kuyo fita kwa lihalimu.” (Sinulo 18:4, 5) Buhali bwa Mulimu butukezi bulapeli bwa buhata bakeñisa kuluta litaba za buhata ka za hae ni kunyandisa batanga bahae.

Ki lika mañi zekaezahala ku Babilona Yomutuna?

 Bibele ibonisa kuli ‘Mulimu uatuzi’ Babilona Yomutuna. (Sinulo 18:20) Bibele iitusisa mubulelelo wa swanisezo obonisa kuli Mulimu ukafelisa bulapeli kaufela bwa buhata. (Sinulo 18:8) Ukaitusisa sibatana sa mubala wa bufubelu bobutona, ili sesiyemela kopano yemaata ya bupolitiki, kuli ifetuhele ni kuyundisa bulapeli bwa buhata. (Sinulo 17:16, 17) “Babilona muleneñi omutuna ki mwakawisezwa cwalo ka bubebe, mi haasana kufumanwa hape.” (Sinulo 18:21) Kwaswanela luli kuli batu bababata kutabisa Mulimu ‘bazwe ku yena’ ni kuikauhanya kwa bulapeli bwa buhata.—2 Makorinte 6:14-17.