Mwa ku fumanela litaba ka bunolo

Mukete puo

Mu ye fa kalulo ya bubeli ya litaba ze li teñi

Mu ye kwa litaba za mwahali

Mu ye kwa litaba za mwahali

Lipaki za Jehova

Silozi

TAWALA YA MULIBELELI (HATISO YA KUITUTA) MAY 2015

Mwakona Kulwana ni Satani—ni Kuwina!

Mwakona Kulwana ni Satani—ni Kuwina!

“Mu mu hanele [Satani], mu nze mu tiile mwa tumelo.” —1 PIT. 5:9.

1. (a) Ki kabakalañi hakuli kwabutokwa kulwana ni Satani ka nako ye? (b) Luziba cwañi kuli lwakona kuwina mwa ndwa yelulwana ni Satani?

SATANI usweli kulwanisa Bakreste babatozizwe babasali fa lifasi ni ba “lingu ze ñwi.” (Joa. 10:16) Mwa nakonyana yasiyalezwi, Diabulosi ubata kufelisa tumelo ya batanga ba Jehova babañata ka mwakonela kaufela. (Mubale Sinulo 12:9, 12.) Kono lwakona kuwina mwa ndwa yelulwana ni Satani. Bibele ibulela kuli: “Mu hanyeze Diabulosi, mi u ka saba ku mina.”—Jak. 4:7.

2, 3. (a) Ki kabakalañi Satani habata kuli batu balumele kuli haayo? (b) Muziba cwañi kuli Satani uteñi luli?

2 Batu babañata basheununanga taba ya kuli Satani uteñi luli. Batu bao baanga kuli Satani ni Madimona ki lika zakuikupulela ili zefumaneha feela mwa libuka, mwa mafilimu asabisa, ni mwa lipapali za fa kompyuta. Batu bao baikutwa kuli mutu yabutali, hakoni kulumela kuli mioya yemaswe iteñi luli. Kana Satani wabilaezwa ki taba ya kuli batu babañwi habalumeli kuli yena ni madimona bateñi luli? Batili. Kubunolo kuli Satani akwasheke batu babakakanya ka za haiba uteñi luli. (2 Makor. 4:4) Mane Satani ukukueza batu kuba ni mihupulo yecwalo kuli akone kubakelusa.

3 Kono luna batanga ba Jehova, halusika keluswa. Lwaziba kuli  Diabulosi uteñi luli. Luziba cwañi taba yeo? Bibele ilubulelela kuli Satani naabulezi ni Eva ka kuitusisa noha. (Gen. 3:1-5) Naanyazize Jehova ka za busepahali bwa Jobo. (Jobo 1:9-12) Satani naalikile Jesu. (Mat. 4:1-10) Mi Jesu hasaabile Mulena ka 1914, Satani akala ku “lwanisa” babatozizwe babasali fa lifasi. (Sin. 12:17) Ndwa ye, isazwelapili kakuli Diabulosi ubata kufelisa tumelo ya babatozizwe ni ya ba lingu zeñwi. Kuli luwine mwa ndwa ye, luswanela kulwana ni Satani ni kuzwelapili kutiisa tumelo yaluna. Mwa taba ye, lukanyakisisa linzila zetaalu zekona kulutusa kuhanyeza Satani.

MUAMBUKE BUIKUHUMUSO

4. Ki kabakalañi Satani hali yena mutala omutuna ka kufitisisa wa buikuhumuso?

4 Satani uikuhumusa hahulu. Lingeloi le limaswe le, nelilwanisize tukelo ya Mulimu ya kubusa, mi nelibata kuli libupiwa zeñwi li lilapele mwa sibaka sa kulapela Jehova. Kacwalo, Satani ki yena yanaakalile kuba ni buikumuhuso ni bungulunde. Ka mukwa ocwalo, nzila yeñwi yelukona kulwanisa ka yona Satani ki kuambuka buikumuhuso kuli lube ni buikokobezo. (Mubale 1 Pitrosi 5:5.) Buikuhumuso ki ñi?

5, 6. (a) Kana kufosahalile kuikutwa kuli lubabutokwa? Mutaluse. (b) Ki mitala ifi ya mwa Bibele yebonisa kuli kuikuhumusa kumaswe?

5 Ka kuya ka dikishinali yeñwi, buikuhumuso ki maikuto akuisepa ni kuikutwa kuli lwakutekeha. Hape buikuhumuso ki “maikuto emukona kuba niona haiba mina kamba babañwi bemulata hahulu baezize nto yeñwi yende kamba haiba bafumani nto yeñwi yende.” Hakusika fosahala kuba ni maikuto acwalo. Muapositola Paulusi naabulezi kuli: “Lu itumba ka mina mwahalaa liputeho za Mulimu bakeñisa buitiiso bwa mina ni tumelo ye mu bonisa mwa linyandiso za mina kaufela ni liñalelwa ze mu kopana ni zona.” (2 Mates. 1:4) Kacwalo, kuikutwa hande bakeñisa musebezi obaezize babañwi kwa kona kulutusa. Halutokwi kuswabela lubasi lwaluna, sizo saluna, kamba sibaka seluhulezi kusona.—Lik. 21:39.

6 Nihakulicwalo, buikuhumuso bwakona kusinya silikani, sihulu silikani saluna ni Jehova. Buikuhumuso bukona kulutahiseza bunyemi halufiwa kelezo. Mane bukona kulutahiseza kuli luhane kelezo mwa sibaka sa kuiamuhela ka buikokobezo. (Samu 141:5) Buikuhumuso bobucwalo, butalusizwe sina kunahana hahulu ka za luna bañi kamba sina “moya wabuhali obabonisanga batu babalumela kuli ki babutokwa kufita babañwi, ili babasalati kusikululwa.” Jehova utoile buikuhumuso. (Ezek. 33:28; Amo. 6:8) Kono Satani watabanga haiba batu balikanyisa buikuhumuso bwahae ka kuitundumuna. Munahane mwa naatabezi Satani muta Nimrodi, Faro, ni Abisalomi nebabonisize buikuhumuso ka kuitundumuna. (Gen. 10:8, 9; Ex. 5:1, 2; 2 Sam. 15:4-6) Hape buikuhumuso ki bona bone butahisize kuli Kaine alatehelwe ki silikani sa hae ni Mulimu. Jehova kasibili naaelelize Kaine, kono Kaine naasika teeleza kwa kelezo yeo bakeñisa kuli naaikuhumusa hahulu. Kaine naanani sinundwe, naasika latelelela temuso ya Mulimu, kacwalo, naasika liyeha kufoseza Jehova.—Gen. 4:6-8.

7, 8. (a) Saluluti sa mubala ki nto mañi, mi siswalisana cwañi ni buikuhumuso? (b) Mutaluse mo buikuhumuso bukona kushandaulela kozo mwa puteho.

7 Batu babañata kacenu babonisa buikuhumuso mwa linzila zeñata. Buikuhumuso ka linako zeñwi buswalisana ni saluluti sa mubala. Ka kuya ka dikishinari yeñwi, saluluti sa mubala ki sitoyo sesi boniswa kwa batu ba litalo lisili. Hape saluluti sa mubala ki “tumelo yakuli batu babanani matalo ashutana banani mikwa ni buikoneli  zeshutana, ni kuli batu ba litalo la mufuta omuñwi ki babutokwa kamba haki ba butokwa.” Saluluti sa mubala sitahisize mifilifili, lindwa, mane nihaiba lipulao zetuna hahulu.

8 Kono lika zecwalo haliswaneli kuezahala mwa puteho ya Sikreste. Nihakulicwalo, kusalumelelana mwahalaa mizwale ni likaizeli kukona kutahiswa ki kuikuhumusa, mi kukona kuba taata kufeliswa. Nto yeo neiezahezi kwa Bakreste babañwi ba kwamulaho, ki lona libaka Jakobo hanaa babuzize puzo yabutokwa hahulu yeli: “Lindwa ni likomano ze ku mina li tiswa kiñi?” (Jak. 4:1) Haiba kunani batu babañwi belutoile, mi luikutwa kuli lubabutokwa kubafita, lukana lwabulela kamba kueza nto yeñwi yekabautwisa butuku. (Liprov. 12:18) Ka niti, buikuhumuso bwakona kushandaula kozo mwa puteho.

9. Bibele ilutusa cwañi kuambuka saluluti sa mubala, ni buikuhumuso? (Mubone siswaniso sesi fa likepe 14.)

9 Haiba lukala kuikutwa kuli luba butokwa kufita babañwi, luswanela kuhupula kuli Jehova utoile “mutu ufi ni ufi ya ikuhumusa mwa pilu.” (Liprov. 16:5) Hape luswanela kutatuba lipilu zaluna ni kuipuza kuli: ‘Kana niikutwa kuba wabutokwa kufita batu ba litalo lisili, batu ba mwa naha isili, kamba batu ba sizo sisili?’ Haiba lueza cwalo, uzibe lulibezi kuli Mulimu “ka mutu a li muñwi u ezize macaba kamukana a batu.” (Lik. 17:26) Ka nzila yeñwi, kaufelaa luna lwaswana, bakeñisa kuli mañi ni mañi waluna usimuluha ku Adama. Hakusika luka kunahana kuli Mulimu naabupile batu balitalo leliñwi kuba babutokwa kufita babañwi. Haiba lunahana ka nzila yecwalo, lukalumeleza Satani kusinya lilato ni kozo yaluna ya Sikreste. (Joa. 13:35) Kuli lulwane ni Satani ni kuwina, lutokwa kuambuka hahulu buikuhumuso.—Liprov. 16:18.

MUAMBUKE LILATO LA SIFUMU NI KULATA LIFASI

10, 11. (a) Ki kabakalañi hakukona kuba bunolo kukala kulata hahulu lifasi? (b) Ki lika mañi zeneezahezi ku Demasi bakeñisa kulata lifasi?

10 Satani ki yena “mubusi wa lifasi le,” mi ki yena yalizamaisa. (Joa. 12:31; 1 Joa. 5:19) Buñata bwa lika zeeziwa mwa lifasi, halilumelelani ni likuka za Bibele. Ki niti kuli haki lika kaufela ze mwa lifasi zeli zemaswe. Nihakulicwalo, luswanela kulibelela kuli Satani ukaitusisa lifasi lahae kuli alutahiseze litakazo zakueza sibi, kamba kulukukueza kuli lulate lifasi kuli mane lutuhele kuisa pilu kwa kulapela Jehova.—Mubale 1 Joani 2:15, 16.

11 Bakreste babañwi ba kwamulaho nebalata lifasi. Ka mutala, Paulusi naañozi kuli: “Demasi u ni fulalezi kabakala kuli naa latile lifasi la cwale.” (2 Tim. 4:10) Bibele haibuleli kuli ki lika mañi luli za naalatile Demasi zenetahisize kuli afulalele Paulusi. Mwendi Demasi naakalile kulata hahulu sifumu kufita sebelezo yahae ku Jehova. Haiba ki mona monekubezi cwalo, uzibe Demasi naalatehezwi ki tohonolo ya kuba ni buikalabelo bobunde mwa sebelezo yahae ku Mulimu. Kana kueza cwalo neli kwabutokwa? Batili. Demasi naaswanela kuzwelapili kuba mutusi wa Paulusi. Hakuna nto yanaakafumana mwa lifasi yefita limbuyoti zanaakafiwa ki Jehova!—Liprov. 10:22.

12. Satani ukona kuhulisa cwañi litakazo zaluna ka kuitusisa “maata a puma a sifumu”?

12 Nto yeswana yakona kuezahala kuluna kacenu. Kakuba Bakreste, kulukile kuba ni takazo ya kubata kubabalela lubasi lwaluna ni kubata za kuipilisa ka zona. (1 Tim. 5:8) Lwaziba kuli Jehova ubata kuli luikole bupilo bakeñisa kuli naafile Adama ni Eva sibaka sesinde hahulu sa kupila kusona. (Gen. 2:9) Kono Satani wakona kuhulisa litakazo zaluna ka kuitusisa “maata a puma a sifumu.”  (Mat. 13:22) Batu babañata banahana kuli kuba ni masheleñi amañata kamba sifumu kwakona kubatahiseza tabo kamba kukondisa mwa bupilo. Haiba lunahana ka nzila yecwalo, lukalatehelwa ki nto yabutokwa hahulu yelunani, sona silikani saluna ni Jehova. Jesu naalemusize balateleli bahae kuli: “Ha ku na mutu ya kona ku sebeleza malena ba babeli, kakuli u ka toya a li muñwi ni ku lata yo muñwi kamba u ka sepahala ku a li muñwi ni ku shwaula yo muñwi. Ha mu koni ku sebeleza Mulimu ni Bufumu.” (Mat. 6:24) Haiba lusebeleza feela sifumu, uzibe lutuhezi kusebeleza Jehova. Seo ki sona luli sabata Satani kuli lueze. Haike lusike lwatuhelela masheleñi kamba lika zekona kulekwa ka masheleñi, kuli libe zabutokwa hahulu kuluna kufita silikani saluna ni Jehova. Kuli lulwane ni Satani ni kuwina, luswanela kuba ni mubonelo olukile ka za sifumu.—Mubale 1 Timotea 6:6-10.

MUAMBUKE BUHULE

13. Lifasi la Satani lisusuelize cwañi mubonelo omaswe ka za linyalo ni somano?

13 Buhule ki kakañwi ka tutwa twaitusisa Satani. Batu babañata banahana kuli kusepahala kubakubona kamba kuba mwa linyalo, hakutusi mazazi a, mi kubapalelwisa feela kuba ni tukuluho. Ka mutala, musali yomuñwi yabapalanga mwa mafilimu naabulezi kuli kusepahala ku mutu alimuñwi hakukonahali. Musali yo naaekelize kubulela kuli: “Hakuna mutu yeniziba yasepahala kamba yabata kusepahala.” Muuna yomuñwi yabapalanga mwa mafilimu naabulezi kuli: “Hanisepi luli kuli kuba ni mutu alimuñwi mwa bupilo bwaluna kaufela ki nto ya kasipepo.” Satani ulukela kuba yatabanga haiba batu babatumile balwanisa mpo ya Mulimu ya linyalo. Diabulosi hayemeli tukiso ya linyalo mi haalati kuli manyalo akonde. Kacwalo, kuli lulwane ni Satani ni kuwina, luswanela kuba ni mubonelo wa Mulimu ka za linyalo.

14, 15. Mukona kuezañi haiba mutahelwa ki muliko wakubata kueza buhule?

14 Kusina taba kuli lu mwa linyalo kamba kutokwa, luswanela kulika kataata kuambuka mifuta kaufela ya buhule. Kana kueza cwalo kubunolo? Batili! Ka mutala, haiba mubabanca, mwendi mwa utwanga balikani bamina kwa sikolo inze baitumba ka za kueza somano ni mutu kaufela yebatabela. Hape mwendi baitumbanga ka za kulumelana mashango a litaba za buhule ni maswaniso azusulusa takazo ya somano ili ka kuitusisa lifoni zabona. Mwa linaha zeñwi, kuluma mashango a litaba za buhule kuswana ni kulumela mutu maswaniso a mapunu a banana. Bibele ibulela kuli: “Ya pila mwa buhule u foseza mubili wa hae tenyene.” (1 Makor. 6:18) Matuku asihule, atahisize manyando amatuna kwa batu ni mafu amañata. Mi buñata bwa babanca babakile baeza somano pili basika kena kale mwa linyalo, bainyazanga kabakala zene baezize. Lika zakuitabisa ka zona za mwa lifasi le, lilelezwi kulupuma kuli lunahane kuli niha luloba milao ya Mulimu hakuna bumaswe bobukona kuzwa mwateñi. Haiba lulumela buhata bo, uzibe lukayaululwa ki “maata a puma a sibi.”—Maheb. 3:13.

15 Haiba mutahelwa ki muliko wakubata kueza buhule, mukona kueza cwañi? Mulemuhe kuli mwafokola. (Maro. 7:22, 23) Mulapele ku Mulimu kuli amife maata. (Mafil. 4:6, 7, 13) Muambuke miinelo yekona kumitahiseza kueza buhule. (Liprov. 22:3) Mi haiba mutahelwa ki muliko, kapili-pili muhanele muliko wo.—Gen. 39:12.

16. Ki lika mañi zanaabulezi Jesu hanaalikiwa ki Satani, mi lukona kuitutañi kwa mutala wahae?

16 Jesu naalutomezi mutala omunde hahulu wa mwa kuhanela miliko. Satani hanaa  musepise lika, Jesu naasika lumela lisepiso zeo. Mane naasika sinya nako yahae kunahana za lisepiso zeo. Kono kapili-pili naabulelezi Satani kuli: “Ku ñozwi kuli.” (Mubale Mateu 4:4-10.) Jesu naaziba Linzwi la Mulimu, ki lona libaka hanekumubezi bunolo kubulela manzwi a mwa mañolo ka nako yanaalikilwe ki Satani. Kuli lulwane ni Satani ni kuwina, haluswaneli kutuhelela muliko wa buhule kulukoma.—1 Makor. 6:9, 10.

MUWINE NDWA KA KUZWELAPILI KUITIISA

17, 18. (a) Ki tufi tutwa totuñwi twaitusisa Satani, mi ki kabakalañi haluswanela kulibelela nto yeo? (b) Ki lika mañi zekaezahala ku Satani, mi taba yeo imisusueza cwañi kuzwelapili kuitiisa?

17 Buikuhumuso, lilato la sifumu, ni buhule ki totuñwi twa tutwa twaitusisa Satani. Kunani tutwa totuñwi totuñata. Ka mutala, Bakreste babañwi banani bahabo bona baba balwanisa kamba batu babakena ni bona likolo baba basheununanga. Babañwi bapila mwa linaha mo muuso ubahanisa kukutaza. Lulibelela kukopana ni matata acwalo. Jesu naalulemusize kuli: “Mu ka toiwa ki batu kaufela kabakala libizo la ka, kono ya itiisize ku isa kwa mafelelezo ki yena ya ka piliswa.”—Mat. 10:22.

Satani wa yundiselezwa (Mubone paragilafu 18)

18 Lukona kulwana cwañi ni Satani ni kuwina? Jesu naabulezi kuli: “Mu ka pilisa mioyo ya mina ka ku itiisa kwa mina.” (Luka 21:19) Hakuna nto yebakona kueza batu yekona kuluholofaza kuyakuile. Hakuna mutu yakona kufelisa silikani saluna ni Mulimu konji haiba lulumeleza nto yecwalo kuezahala. (Maro. 8:38, 39) Nihaiba kuli babañwi batanga ba Jehova babasepahala bashwile, hakutalusi kuli Satani uwinile. Jehova uka bazusa kwa bafu. (Joa. 5:28, 29) Kono Satani haana sepo yakwapili. Lifasi le limaswe le haselisinyizwe, Satani uka nepelwa mwa mukoti ka lilimo ze 1,000. (Sin. 20:1-3) Kwa mafelelezo a Puso ya Kreste ya lilimo ze 1,000, Satani uka “lukululwa mwa tolongo ya hae” mi ukaba ni kolo ya mafelelezo ya kulika kukelusa batu babapetehile. Hamulaho wa fo, uka yundiswa. (Sin. 20:7-10) Nihaike kuli Diabulosi haana sepo yakwapili, mina munani sepo yeo! Muzwelepili kulwana ni Satani, mi muzwelepili kutiisa tumelo yamina. Mwakona kulwana ni Satani ni kuwina!