Mwa ku fumanela litaba ka bunolo

Mukete puo

Mu ye fa kalulo ya bubeli ya litaba ze li teñi

Mu ye kwa litaba za mwahali

Mu ye kwa litaba za mwahali

Lipaki za Jehova

Silozi

TAWALA YA MULIBELELI (HATISO YA KUITUTA) MARCH 2015

Mu Itute Kwa Nguli ya Litalenta

Mu Itute Kwa Nguli ya Litalenta

“A fa yo muñwi litalenta liketalizoho, yo muñwi a mu fa ze peli, mi yo muñwi yena a mu fa i liñwi.”—MAT. 25:15.

1, 2. Ki kabakalañi Jesu ha naa bulezi nguli ya litalenta?

JESU naa bulezi nguli ya litalenta ili ku tusa balateleli ba hae ba ba tozizwe ku ziba hande buikalabelo bwa bona. Kono nguli yeo i ama balutiwa ba Jesu kaufela. Kamukwaocwalo, ibe kuli lu na ni sepo ya ku yo pila kwa lihalimu kamba fa lifasi, lu tokwa ku utwisisa ze i talusa nguli yeo.

2 Jesu naa bulezi lili nguli yeo? Ne li ka nako ya naa bulelela balutiwa ba hae sisupo se ne si ka bonisa kuli saa busa sina Mulena ni kuli nako ya mafelelezo ki kale i kala. (Mat. 24:3) Kacwalo, nguli ya litalenta ki kalulo ya sisupo seo mi i sweli ya talelezwa mwa nako ya luna.

3. Lu itutañi kwa linguli ze mwa likauhanyo 24 ni 25 za liñolo la Mateu?

3 Jesu ha naa bulezi za nguli ya litalenta, naa bulezi ni linguli ze ñwi ze taalu ze ne li kalulo ya sisupo sa nako ya maungulelo. Mwa linguli zeo kaufela, ku na ni tulemeno to tuñwi to ba swanela ku ba ni tona balateleli ba hae. Lwa kona ku ipalela linguli zeo kwa liñolo la Mateu 24:45 ku isa 25:46. Nguli ya pili i bulela za mutanga ya sepahala, ili sikwatanyana sa ba ba tozizwe ba ba na ni buikalabelo bwa ku luta batu ba Jehova. Ba ba mwa sikwatanyana seo, ba tokwa ku ba ba ba sepahala ni ba ba na ni  kutwisiso. * Nguli ye latelela i bulela za basizana ba ba lishumi. Mwa nguli yeo, Jesu naa lemusize batoziwa kaufela kuli ba tokwa ku itukiseza ni ku tona, kakuli ha ba na ku ziba lizazi kamba nako ya ka taha. * Ku tuha fo, Jesu naa bulezi nguli ya litalenta kuli a lute batoziwa kaufela kuli ne ba tokwa ku sebeza ka taata ha ba nze ba peta buikalabelo bwa bona bwa Sikreste. Mi Jesu kihona a bulela nguli ya lingu ni lipuli ili ye ama kwa batu ba ne ba ka ba ni sepo ya ku pila fa lifasi. Naa koñomekile kuli batu bao ba ba na ni sepo ya ku pila fa lifasi ba swanela ku ba ba ba sepahala ni ku eza mo ba konela kaufela ku tusa banyani ba hae ba ba tozizwe. * Mwa taba ye, lu ka nyakisisa ze i talusa nguli ya litalenta.

MULENA U FA BATANGA BA HAE MASHELEÑI A MAÑATA

4, 5. Muuna ya bulezwi mwa nguli u yemela mañi, mi talenta ki nto mañi?

4 Mu bale Mateu 25:14-30. Mwa nguli ya litalenta, Jesu naa bulezi ka za muuna ya naa tamile musipili. Mwa nguli ye swana ni yeo, Jesu naa bulezi za muuna ya naa tamile musipili kuli “a yo tambula maata a bulena.” * (Luka 19:12) Ka lilimo ze ñata, lihatiso za luna se li bulezi kuli muuna ya talusizwe mwa linguli ze peli zeo, u yemela Jesu ya naa ile kwa lihalimu ka silimo sa 33 C.E. Jesu ha naa ile kwa lihalimu naa si ka ba Mulena honafo feela. Naa libelezi ku fitela ka 1914 lila za hae ha li “beiwa sina sipula fo a hata mahutu a hae.”—Maheb. 10:12, 13.

5 Jesu naa bulezi kuli muuna ya bulezwi mwa nguli naa na ni litalenta ze 8. Ao ne li masheleñi a mañata. * Pili muuna yo a si ka funduka kale, naa file masheleñi ao kwa batanga ba hae. Naa ba bulelezi kuli ba itusise masheleñi ao mwa pisinisi kuli ba mu fumanele masheleñi a mañata. Sina feela masheleñi ha naa li a butokwa hahulu ku muuna yo, ne ku na ni nto ye ñwi ye ne li ya butokwa hahulu ku Jesu. Ki nto mañi yona yeo? Ki musebezi wa naa ezize ha naa li fa lifasi.

6, 7. Litalenta li yemelañi?

6 Musebezi wa ku kutaza ne li wa butokwa hahulu ku Jesu. Bakeñisa musebezi wa hae wa ku kutaza, batu ba bañata ne ba bile balutiwa ba hae. (Mu bale Luka 4:43.) Kono Jesu naa ziba kuli ne ku sa na ni musebezi o mutuna, mi batu ba bañata ne ba ka amuhela taba ye nde. Mane naa bulelezi balutiwa ba hae kuli: “Mu inule meeto a mina, mi mu bone masimu, kuli sa libelezi ku kutulwa.” (Joa. 4:35-38) Mulimi yo munde ha koni ku siya simu ye tokwa ku kutulwa. Jesu naa na ni mubonelo o swana. Nakonyana pili a si ka kutela kale kwa lihalimu, Jesu naa laezi balateleli ba hae kuli: “Ha mu ye, mi mu lute batu . . . ku ba balutiwa.” (Mat. 28:18-20) Ka nzila yeo, Jesu naa ba file siluwo sa butokwa, ili buikalabelo bwa butokwa bwa ku kutaza.—2 Makor. 4:7.

7 Ka ku swana ni muuna ya bulezwi mwa nguli ya naa file batanga ba hae masheleñi, Jesu naa file balateleli ba hae ba ba tozizwe musebezi wa ku luta batu ku ba balutiwa. (Mat. 25:14) Kacwalo, litalenta li yemela  buikalabelo bwa ku kutaza ni ku luta batu ku ba balutiwa.

8. Nihaike kuli batanga ne ba filwe masheleñi a sa likaneleli, mulena naa tokwa kuli ba ezeñi?

8 Jesu naa bulezi kuli mulena naa file mutanga wa pili litalenta ze ketalizoho, wa bubeli naa mu file ze peli, mi wa bulaalu naa mu file i liñwi. (Mat. 25:15) Mulena naa file batanga ba hae masheleñi a sa likaneleli, kono naa tokwa kuli mañi ni mañi wa bona a beleke ka taata kuli a mu fumanele masheleñi a mañata. Ka nzila ye swana, Jesu naa tokwa kuli balateleli ba hae ba ba tozizwe ba eze mo ba konela kaufela mwa musebezi wa ku kutaza. (Mat. 22:37; Makolo. 3:23) Ka Pentekota ya silimo sa 33 C.E., balateleli ba Jesu ne ba kalile ku luta batu ba macaba kaufela ku ba balutiwa. Mi ha lu bala buka ya mwa Bibele ya Likezo, lwa iponela hande kuli balateleli ba Jesu ne ba sebelize ka taata. *Lik. 6:7; 12:24; 19:20.

BATANGA BA ITUSISA LITALENTA MWA NAKO YA MAUNGULELO

9. (a) Batanga ba babeli ba ba sepahala ne ba itusisize cwañi masheleñi a ne ba filwe, mi lu itutañi kwa taba yeo? (b) Ki lika mañi ze ba swanela ku eza ba ba na ni sepo ya ku pila fa lifasi?

9 Batanga ba babeli ba ne ba itusisize hande masheleñi a mulenaa bona, ba yemela mizwale ni likaizeli ba ba tozizwe ili ba ba  sepahala ba ba pila mwa nako ya maungulelo. Mizwale ni likaizeli bao ba ezize mo ba konela kaufela mwa musebezi wa ku kutaza sihulu ku zwa ka silimo sa 1919. Mwa nguli, batanga ba babeli ne ba filwe masheleñi a sa likaneleli, kono taba yeo ha i talusi kuli ku na ni likwata ze peli za batoziwa ba ba sepahala. Bubeli bwa batanga bao ne ba belekile ka taata mi ne ba pangile pulofiti ye likana ni masheleñi a ne ba filwe. Kono kana Bakreste ba ba tozizwe ki bona feela ba ba swanela ku sebeza ka taata mwa musebezi wa ku kutaza ni ku luta? Batili. Nguli ya Jesu ya lingu ni lipuli i lu luta kuli Bakreste ba ba na ni sepo ya ku pila ku ya ku ile fa lifasi ba swanela ku tusa banyani ba Jesu mwa musebezi wa ku kutaza mi ba lukela ku sepahala ku bona. Ba ikutwa kuli ki tohonolo ku tusa banyani ba Jesu. Kaniti, batu ba Jehova ki “mutapi u li muñwi” mi kaufelaa bona ba sebeza ka taata kuli ba kutaze ni ku tusa batu ku ba balutiwa.—Joa. 10:16.

10. Ki kalulo ifi ya sisupo ye bonisa kuli lu pila mwa nako ya maungulelo?

10 Jesu u bata kuli balateleli ba hae kaufela ba sebeze ka taata kuli ba tuse batu ba bañata ku ba balutiwa. Balutiwa ba Jesu ne ba ezize cwalo mwa linako za baapositola. Mwa nako ye ya maungulelo, nguli ya Jesu ye bulela za litalenta ha i nze i talelezwa, kana balateleli ba hae ba sweli ba eza musebezi wo? Ha ku si ka ba kale ni nako mwa lifasi ili fo batu ba bañata ba kile ba utwa taba ye nde ni ku ba balutiwa sina mo ba ezeza kacenu! Bakeñisa musebezi o mutuna o ba sweli ku peta balateleli ba Jesu kaufela, batu ba bañata-ñata ba sweli ba kolobezwa silimo ni silimo. Mi batu bao ni bona ba kalisanga ku abana mwa musebezi wa ku kutaza. Musebezi wo kaufela ni ze nde ze zwa mwateñi, li bonisa hande kuli musebezi wa ku kutaza ki kalulo ya butokwa ya sisupo sa naa file Jesu ka za nako ya maungulelo. Ku si na ku kakanya, Jesu wa tabiswa ki babeleki ba hae!

Jesu u file batanga ba hae ba ba tozizwe bufumu bwa butokwa, ili buikalabelo bwa butokwa bwa ku kutaza taba ye nde (Mu bone paragilafu 10)

MULENA U KA TAHA LILI?

11. Lu ziba cwañi kuli Jesu u ka taha mwahalaa nako ya ñalelwa ye tuna?

11 Jesu naa bulezi kuli: “Hamulaho wa nako ye telele, mulenaa batanga bao a kuta mi a tatuba litaba za mali ni bona.” (Mat. 25:19) Jesu, yena Mulena, u ka eza cwalo ñalelwa ye tuna i si ka fela kale. Lu ziba cwañi cwalo? Mwa bupolofita bwa hae  bo bu fumaneha kwa liñolo la Mateu likauhanyo 24 ni 25, Jesu naa kuta-kutezi ku bulela za ku taha kwa hae. Ka mutala, naa bulezi kuli batu “ba ka bona Mwanaa mutu ha taha fa malu a lihalimu.” Taba yeo i ama kwa nako ya ñalelwa ye tuna ili fo Jesu a ka atula batu. Hape naa lemusize balateleli ba hae ba ba pila mwa nako ya mafelelezo kuli ba tone. Naa bulezi kuli: “Ha mu zibi lizazi la taha Mulenaa mina” ni kuli “Mwanaa mutu u taha ka nako ye mu sa hupuli ku ba yona.” (Mat. 24:30, 42, 44) Kacwalo, mwa nguli ya litalenta, Jesu hape naa ama kwa nako ya ka taha ku to atula batu ni ku yundisa lifasi la Satani. *

12, 13. (a) Mulena u bulelelañi batanga ba babeli, mi ki kabakalañi? (b) Ba ba tozizwe ba ka swaiwa lili lwa mafelelezo? (Mu bone mbokisi ye li, “ Ba Ikalabela ka Nako ya Lifu.”) (c) Ki mupuzo mañi o ba ka fumana batu ba ba tusa ba ba tozizwe?

12 Mulena ha naa kutile mwa musipili wa hae, a to fumana kuli mutanga ya naa filwe litalenta ze ketalizoho naa fumani ze ñwi ze ketalizoho, mi mutanga ya naa filwe litalenta ze peli naa fumani ze ñwi ze peli. Mulena naa bulelezi yo muñwi ni yo muñwi wa bona kuli: “U ezize hande, wena mutanga yo munde, ya sepahala. U sepahalile ku ze nyinyani. Ni ka ku keta ku babalela ze ñata.” (Mat. 25:21, 23) Jesu, yena Mulena, u ka ezañi ha ka taha mwa nako ya kwapili?

13 Nakonyana pili ñalelwa ye tuna i si ka kalisa kale, Mulimu u ka swaya lwa mafelelezo ba ba tozizwe ba ba sebelize ka taata, ba ba ka ba teñi fa lifasi ka nako yeo. (Sin. 7:1-3) Mi pili Armagedoni i si ka tumbuka kale, Jesu u ka fa ba ba tozizwe mupuzo ka ku ba zuseza kwa lihalimu. Kono ku ka ezahalañi kwa batu ba ba na ni sepo ya ku pila fa lifasi ili ba ba tusa ba ba tozizwe mwa musebezi wa ku kutaza? Ba ka be ba atuzwi sina lingu. Mi ba ka fiwa mupuzo wa bupilo fa lifasi inze ba busiwa ki Mubuso wa Mulimu.—Mat. 25:34.

MUTANGA YA MASWE, YA BUZWA

14, 15. Kana Jesu naa talusa kuli buñata bwa ba ba tozizwe ne ba ka ba ba ba maswe ni ba ba buzwa? Mu taluse.

14 Mwa nguli hape ku bulezwi za mutanga ya naa na ni talenta i liñwi. Naa si ka itusisa yona kuli a fumanele mulenaa hae masheleñi a mañata kamba ku i bulukisa kwa panga kuli a fumane pulofiti. Kono a pumbeka masheleñi ao mwa mubu. Mulena naa bulezi kuli mutanga yo naa li ya maswe, ya buzwa. A nga talenta ku mutanga ya maswe ni ku i fa mutanga wa pili ya naa na ni litalenta ze lishumi. Kihona a laela kuli mutanga ya maswe yo a nepelwe kwande “mwa lififi. Mi kona ko, ki kona kwa ka yo lilela ni ku kweca meeno.”—Mat. 25:24-30; Luka 19:22, 23.

15 Jesu ha naa bulezi kuli a li muñwi kwa batanga ba balaalu bao naa li ya maswe ni ya buzwa, naa sa talusi kuli ba ba tozizwe  ba sikai ne ba ka swana ni mutanga ya maswe yo. Lwa ziba taba yeo ka ku bapanya nguli ye, ni linguli ze ñwi ze peli. Mwa nguli ya mutanga ya sepahala ya na ni kutwisiso, Jesu naa bulezi za mutanga ya maswe ya naa nyandisize batanga ba bañwi. Jesu naa sa talusi kuli ba bañwi ba ba li kalulo ya mutanga ya sepahala ya na ni kutwisiso ne ba ka ba ba ba maswe. Kono naa lemusa ba ba tozizwe bao kuli ba si ke ba ba sina mutanga ya maswe yo. Hape mwa nguli ya basizana ba ba lishumi, Jesu naa bulezi za basizana ba ketalizoho ba likuba. Naa sa talusi kuli licika la ba ba tozizwe ne ba ka ba likuba. Kono Jesu naa ba lemusa ze ne ka ezahala ha ne ba ka palelwa ku itukiseza ni ku palelwa ku tona. * Kamukwaoswana, mwa nguli ya litalenta, Jesu naa sa buleli kuli buñata bwa ba ba tozizwe ne ba ka ba ba ba maswe ni ba ba buzwa mwa mazazi a maungulelo. Kono Jesu naa lemusa ba ba tozizwe kuli ba zwelepili ku tona ili ku beleka ka taata mwa musebezi wa ku kutaza kuli ba si ke ba ba sina mutanga ya maswe.—Mat. 25:16.

 16. (a) Ki lituto mañi ze peli ze lu ituta mwa nguli ya litalenta? (b) Taba ye i lu tusize cwañi ku utwisisa nguli ya litalenta? (Mu bone mbokisi ye li: “ Lu Swanela ku Utwisisa Cwañi Nguli ya Litalenta?”)

16 Ki lituto mañi ze peli ze lu ituta mwa nguli ya litalenta? Tuto ya pili ki ya kuli, Jesu naa file balutiwa ba hae ba ba tozizwe bufumu bwa butokwa, ili buikalabelo bwa butokwa bwa ku kutaza ni ku tusa batu ku ba balutiwa. Tuto ya bubeli ki ya kuli, Jesu u tokwa kuli kaufelaa luna lu sebeze ka taata mwa musebezi wa ku kutaza. Haiba lu itiisa ka busepahali ni ku zwelapili ku utwa ni ku sepahala ku Jesu, lwa kona ku kolwa kuli u ka lu fa mupuzo.—Mat. 25:21, 23, 34.

^ par. 3 Mwa Tawala ya Mulibeleli ya July 15, 2013, makepe 21-22, maparagilafu 8-10, ku talusizwe kuli mutanga ya sepahala ya na ni kutwisiso ki mañi.

^ par. 3 Mwa taba ye felile, ne lu nyakisisize kuli basizana ba ba bulezwi mwa nguli ki bo mañi.

^ par. 3 Nguli ya lingu ni lipuli i talusizwe mwa Tora ya ku Libelela ya October 1, 1995, makepe 24-29, ni mwa taba ye tatama ye mwa magazini ye.

^ par. 5 Mwa linako za Jesu, talenta i liñwi ne i likana ni lidinari ze 6,000. Mutu naa belekelanga dinari i liñwi ka zazi, kacwalo kuli mutu a fumane talenta i liñwi, naa tokwa ku beleka ka lilimo ze 20.

^ par. 8 Hamulaho wa lifu la baapositola, bukwenuheli ne bu yambile mwa liputeho kaufela. Ka lilimo ze ñata, musebezi wa ku kutaza ne u sa petiwi hahulu. Kono mwahalaa nako ya ku kutula kamba nako ya maungulelo, musebezi wa ku kutaza ne u ka kalisa hape. (Mat. 13:24-30, 36-43) Mu bone Tawala ya Mulibeleli ya July 15, 2013, makepe 9-12.

^ par. 11 Mu bone Tawala ya Mulibeleli ya July 15, 2013, makepe 7-8, maparagilafu 14-18.

^ par. 15 Mu bone paragilafu 13 mwa taba ye li: “Kana mu ka ‘Zwelapili ku Tona’?” mwa magazini ye.