Mwa ku fumanela litaba ka bunolo

Mukete puo

Mu ye fa kalulo ya bubeli ya litaba ze li teñi

Mu ye kwa litaba za mwahali

Mu ye kwa litaba za mwahali

Lipaki za Jehova

Silozi

TAWALA YA MULIBELELI (HATISO YA KUITUTA) FEBRUARY 2015

Mu be ni Buikokobezo ni Musa Sina Jesu

Mu be ni Buikokobezo ni Musa Sina Jesu

“Kreste naa nyandile bakeñisa mina, a mi siyela mutala kuli mu hate ka busepahali mwa naa hatile.”—1 PIT. 2:21.

1. Ki kabakalañi ku likanyisa Jesu ha ku kona ku lu tusa ku sutelela ku Jehova?

LU TABELANGA ku likanyisa batu be lu lata. Kwa batu kaufela ba ba kile ba pila, Jesu Kreste ki yena feela ye lu swanela ku likanyisa. Libaka? Nako ye ñwi Jesu naa bulezi kuli: “Ya ni boni u boni ni Ndate.” (Joa. 14:9) Taba yeo ki ya niti bakeñisa kuli Jesu u likanyisa butu bwa Ndatahe ka ku petahala. Ka mubulelelo o muñwi, ha lu ituta za Jesu, lu ituta za Jehova. Mi ha lu likanyisa Jesu, lu sutelela ku Jehova, yena mutu yo mutuna ka ku fitisisa mwa pupo kaufela. Yeo luli ki tohonolo ye tuna!

2, 3. (a) Ki kabakalañi Jehova ha lu taluselize ka ku tala za bupilo bwa Jesu, mi Mulimu u lu libelela kuli lu ezeñi? (b) Lu ka nyakisisañi mwa taba ye ni ye tatama?

2 Mwa Bibele, Jehova u lu taluselize ka ku tala za bupilo bwa Jesu. Libaka? Bakeñisa kuli Mulimu u bata kuli lu zibe Mwanaa hae ilikuli lu mu likanyise ka busepahali. (Mu bale 1 Pitrosi 2:21.) Mwa Bibele, mutala wa naa lu tomezi Jesu u swanisezwa kwa mitala ya mahutu. Taba yeo i talusañi? Jehova u bata kuli lu hate mwa naa hatile Mwanaa hae ili ku talusa ku likanyisa  Jesu mwa lika kaufela za naa ezize. Jesu u petehile, kacwalo Jehova ha lu libeleli kuli lu likanyise Mwanaa hae ka ku petahala. Mulimu u bata kuli lu eze mo lu konela kaufela ku likanyisa Jesu.

3 Ha lu nyakisiseñi tulemeno to tuñwi to tunde twa Jesu. Mwa taba ye, lu ka nyakisisa tulemeno twa na ni tona Jesu twa buikokobezo ni musa. Mwa taba ye tatama, lu ka nyakisisa tulemeno to tuñwi twa na ni tona Jesu twa bundume ni temuho. Lu ka alaba lipuzo ze taalu ka za tulemeno ni kalemeno: Kalemeno ka, ka talusañi? Jesu naa bonisize cwañi kalemeno ka? Lu kona ku mu likanyisa cwañi?

JESU WA IKOKOBEZA

4. Ku ikokobeza ku talusañi?

4 Buikokobezo ki nto mañi? Batu ba bañata ba ba ikuhumusa banga kuli mutu ya ikokobeza wa fokola kamba ha isepi. Kono kana taba yeo ki ya niti? Kuli mutu a ikokobeze, u tokwa ku sebeza ka taata ni ku ba ni bundume. Mutu ya ikokobeza, ha ikuhumusi mi haki wa sinundwe. Pili, buikokobezo bu ama mo lu ikungela luna beñi. Buka ye ñwi ye talusa manzwi a mwa Bibele i li: “Ku ikokobeza ku talusa ku ziba kuli mayemo a luna ku Mulimu a kwatasi hahulu.” Haiba luli lwa ikokobeza fapilaa Mulimu, lu ka ambuka moya wa ku ikutwa kuli lu ba butokwa hahulu ku fita batu ba bañwi. (Maro. 12:3; Mafil. 2:3) Haki nto ye bunolo kwa batu ba ba si ka petahala kuli ba bonise buikokobezo. Kono lwa kona ku ziba mwa ku boniseza buikokobezo haiba lu nahanisisa butuna bwa Jehova ni ku likanyisa mutala wa Jesu.

5, 6. (a) Mikaele nduna wa mangeloi ki mañi? (b) Mikaele naa bonisize cwañi moya wa buikokobezo?

5 Jesu naa bonisize cwañi buikokobezo? Mwanaa Mulimu u zwezipili ku ikokobeza, ili ka nako ya naa li lingeloi le li maata mwa lihalimu, ni ha naa li mutu ya petehile fa lifasi. Ha lu nyakisiseñi linzila li sikai za naa bonisize ka zona buikokobezo Jesu.

6 Mubonelo wa hae. Mwa buka ya mwa Bibele ya Juda, lu bala za bupilo bwa Jesu pili a si ka taha kale fa lifasi. (Mu bale Juda 9.) Ka ku ba Mikaele nduna wa mangeloi, Jesu “naa pihisana ni Diabulosi” mi “naa kananisana” ni ya maswe yo ka “za situpu sa Mushe.” Mushe ha sa shwile, Jehova naa bulukile situpu sa hae ko ne si sa konwi ku fumanwa ki mutu. (Deut. 34:5, 6) Mwendi Diabulosi naa bata ku beya Maisilaele mwa muliko wa kuli ba itusise situpu sa Mushe mwa bulapeli bwa buhata. Ku si na taba ni milelo ye maswe ya Diabulosi, Mikaele ka bundume naa mu tuhelisize. Buka ye ñwi ya lipatisiso i bulela kuli manzwi a kuli “naa pihisana” ni “naa kananisana,” a itusisizwe hape kwa ku talusa “muzeko” mi a kona ku talusa kuli “Mikaele naa ‘lwanisize Diabulosi kuli ha na tukelo’ ya ku nga situpu sa Mushe.” Nihakulicwalo, nduna wa mangeloi yo naa ziba kuli maata a hae naa na ni maciñekelo. Kacwalo, Jesu a siya taba yeo mwa mazoho a Jehova, yena Muatuli yo Mutuna, ili yena a nosi ya na ni tukelo ya ku atula Satani. Ka ku eza cwalo, Jesu naa bonisize buikokobezo luli!

7. Jesu naa bonisize cwañi buikokobezo mwa mubulelelo wa hae ni mwa likezo za hae?

7 Ha naa li fa lifasi, Jesu naa bulelanga ni ku eza lika ka nzila ye bonisa kuli naa na ni buikokobezo. Mubulelelo wa hae. Jesu naa sa bati kuli batu ba mu bubeke. Kono yena naa bata kuli Ndatahe a bubekwe mwa lika kaufela. (Mare. 10:17, 18; Joa. 7:16) Jesu naa sa ambolangi ni balutiwa ba hae ka nzila ye ne tahisanga kuli ba ikutwe kuli ki litoto kamba haki ba butokwa. Kono  naa ba kuteka mi naa bonisa kuli u ba sepile ka ku ba babazanga bakeñisa tulemeno twa bona to tunde. (Luka 22:31, 32; Joa. 1:47) Likezo za hae. Jesu naa ketile ku pila bupilo bo bu bunolo mi naa sina maluwo a mañata. (Mat. 8:20) Jesu naa tabela ku eza misebezi ya kwatasi ye ne ba sa tabeli ku eza batu ba bañwi. (Joa. 13:3-15) Hape naa tomile mutala o munde wa buikokobezo ka ku utwa Ndatahe. (Mu bale Mafilipi. 2:5-8.) Ka ku shutana ni batu ba ba ikuhumusa ba ba sa lati ku utwa ba bañwi, Jesu ka buikokobezo naa ezize lika kaufela za naa mu bulelezi Jehova kuli a eze, mane “ku isa kwa lifu.” Kaniti luli, Jesu, yena Mwanaa mutu, naa “wile pilu.”—Mat. 11:29.

MU IKOKOBEZE SINA JESU

8, 9. Lu kona ku bonisa cwañi buikokobezo?

8 Lu kona ku ikokobeza cwañi sina Jesu? Mubonelo wa luna. Haiba lwa ikokobeza, lu ka ziba kuli maata e lu na ni ona a na ni maciñekelo. Ka libaka leo, buikokobezo bu ka lu tusa ku ziba kuli ha lu na swanelo ya ku atula batu ba bañwi. (Luka 6:37; Jak. 4:12) Ku ikokobeza ku lu tusa ku ambuka moya wa ku “ikeza ya na ni niti ku feleleza.” Taba yeo i talusa kuli ha lu na ku ikutwa kuli lu ba butokwa ku fita batu ba ba sina buikoneli kamba matohonolo e lu na ni ona. (Muek. 7:16) Baana-bahulu ba ba ikokobeza ha ba ikutwi kuli ki ba butokwa ku fita mizwale ni likaizeli ba bona. Kono balisana ba ba lilato bao ‘ba nga ba bañwi kuli ba ba fita,’ ili ku talusa kuli ba nga batu ba bañwi ku ba ba butokwa hahulu ku ba fita.—Mafil. 2:3; Luka 9:48.

9 Mu nyakisise ze ne ezahezi ku muzwale W. J. Thorn, ya naa sebelize sina muokameli wa maeto ku kala ka silimo sa 1894. Hamulaho wa lilimo ze ñata, muzwale yo naa filwe buikalabelo bwa ku babalela likuhu kwa Famu ya Kopano ye ne li kwa mutulo wa New York. Nako kaufela Muzwale Thorn ha naa ikutwanga kuli u swanela ku eza musebezi o kutekeha hahulu ku fita wa naa eza, naa ipulelelanga kuli: “Wena kaluli tuwe. U ikuhumusezañi?” (Mu bale Isaya 40:12-15.) Kaniti muzwale yo naa bonisize moya wa buikokobezo!

10. Lu kona ku bonisa cwañi kuli lwa ikokobeza mwa mubulelelo wa luna ni mwa likezo za luna?

10 Mubulelelo wa luna. Lwa kona ku bonisa kuli lwa ikokobeza luli ka mo lu ambolela ni ba bañwi. (Luka 6:45) Ha lu ambola ni batu ba bañwi, ha lu na ku isa pilu kwa matohonolo e lu na ni ona ni kwa lika ze lu ezize. (Liprov. 27:2) Kono lu ka babaza mizwale ni likaizeli ba luna bakeñisa ze nde ze ba eza ni ku isa pilu kwa tulemeno to tunde ni buikoneli bwa bona. (Liprov. 15:23) Likezo za luna. Bakreste ba ba ikokobeza ha ba bati kuli ba zibahale hahulu kamba kuli ba be ba butokwa mwa lifasi le. Mane ba iketela ku pila bupilo bo bu bunolo, nihaiba ku eza musebezi wa kwatasi ilikuli ba kone ku sebeleza Jehova mo ba konela kaufela. (1 Tim. 6:6, 8) Mi sa butokwa ni ku fita kikuli lwa kona ku bonisa buikokobezo ka ku utwa Mulimu. Kuli lu “utwe ba ba etelela” mwa puteho ni ku latelela ketelelo ye lu fiwa mwa kopano ya Jehova, lu swanela ku ikokobeza.—Maheb. 13:17.

JESU U NA NI MUSA

11. Musa ki nto mañi?

11 Musa ki nto mañi? Linzwi la “musa” li talusa mutu ya bunolo ni ya na ni moya wa ku babalela ba bañwi. Musa ki nzila ya kona ku bonisa ka yona mutu lilato, mi musa u swana ni maikuto a cwale ka mukekecima ni sishemo. Bibele i bulela ka za “mukekecima,” “sishemo,” ni “lilato.” (Luka 1:78; 2 Makor. 1:3; Mafil. 1:8) Taba ye  ñwi ye bulela ka za litaba za mwa Bibele i bulela kuli kwandaa ku shwela makeke mutu ya shebile, ku ba ni musa ku ama ze ñwi. Taba yeo i bulela kuli ku ba ni musa ku talusa ku “iyakatwa hahulu ba bañwi ni ku ba tusa” ka ku ba ezeza nto ye ñwi ye ka ba tusa mwa bupilo. Musa ki kalemeno ka ka susumeza mutu ku eza licinceho ze ka tusa ba bañwi.

12. Ki lika mañi ze bonisa kuli Jesu naa bonisize mukekecima ku ba bañwi, mi musa wa hae ne u mu susuelize ku ezañi?

12 Jesu naa bonisize cwañi musa? Maikuto ni likezo za hae ze bonisa musa. Jesu naa bonisanga ba bañwi mukekecima. Ha naa boni mulikanaa hae Maria ni ba bañwi inze ba lila bakeñisa Lazaro ya naa shwile, Jesu a lila ni bona. (Mu bale Joani 11:32-35.) Mi mukekecima wa naa na ni ona Jesu o ne u tahisize kuli a zuse mwanaa mbelwa, ne u mu susuelize ku zusa Lazaro kwa bafu. (Luka 7:11-15; Joa. 11:38-44) Kezo ye musa yeo ya naa ezize Jesu, ne i file Lazaro sepo ya ku fumana bupilo mwa lihalimu. Pili a si ka eza kale kezo yeo, nako ye ñwi Jesu naa ‘shwezi makeke’ batu ba bañata ba ne ba tile ku yena. Mukekecima wa hae ne u mu susuelize “ku ba luta lika ze ñata.” (Mare. 6:34) Za naa ezize Jesu ne li tusize batu ba ne ba latelezi lituto za hae! Kwandaa ku shwela feela batu makeke, musa wa Jesu ne u mu susuelize ku tusa batu ba ne ba shebile.—Mat. 15:32-38; 20:29-34; Mare. 1:40-42.

13. Jesu naa ambolanga cwañi ni ba bañwi ka musa? (Mu bone siswaniso se si fa likepe 5.)

13 Manzwi a hae a musa. Mukekecima wa Jesu ne u mu susuelize ku ambola ka musa ni ba bañwi sihulu ba ne ba hatelelwa. Ha naa ama kwa manzwi a naa bulezi Isaya, muapositola Mateu naa bulezi ka za Jesu kuli: “Ha na ku lobelela litaka le li fonyokile, mi ha na ku tima lumonyi lo lu sa tunyisa musi.” (Isa. 42:3; Mat. 12:20) Taba yeo i talusañi? Jesu naa si ka nyandisa kamba ku eza batu ba bañwi maswe. Kono naa ambolanga ka nzila ye ne katulusanga batu. Naa kutalize lushango lwa sepo kwa batu ba ne “ba lobehile lipilu.” (Isa. 61:1) Jesu naa memile batu ba ne ba “mbindana ni ku imelwa” kuli ba tahe ku yena ilikuli ba ‘katuluswe.’ (Mat. 11:28-30) Jesu naa sepisize balutiwa ba hae kuli Mulimu u iyakatwa mañi ni mañi wa balapeli ba hae, ku beya cwalo ni “ba banyinyani,” kamba batu ba ne ba ngiwa ki batu ba mwa lifasi kuli haki ba butokwa.—Mat. 18:12-14; Luka 12:6, 7.

MU BE NI MUSA SINA JESU

14. Lu kona ku bonisa cwañi maikuto a musa ku ba bañwi?

14 Lu kona ku bonisa cwañi musa sina Jesu? Maikuto a luna a musa. Bibele i lu bulelela kuli lu swanela ku bonisa “mukekecima,” nihaikaba kuli ha lu ikutwi kuli lu swanela ku eza cwalo. Ku ba ni maikuto a cwalo ki kalulo ya “butu bo bunca” bo Jehova a tokwa kuli Bakreste kaufela ba bu apale. (Mu bale Makolose 3:9, 10, 12.) Mu kona ku bonisa cwañi maikuto a musa? Bibele i bulela kuli: “Mu kwalule hahulu lipilu za mina.” (2 Makor. 6:11-13) Mu teeleze ka tokomelo mutu yo muñwi ha mi taluseza mwa ikutwela ni ha mi taluseza lika ze mu bilaeza. (Jak. 1:19) Mu ikunge kuli ki mina mutu yo, mi mu ipuze kuli: ‘Kambe ki na ya kopana ni muinelo wa li ku ona mutu yo, ne ni ka ikutwa cwañi? Ne ni ka tokwañi?’—1 Pit. 3:8.

15. Lu kona ku ezañi kuli lu tuse batu ba ba mwa maswabi kamba ba ba nyanda?

15 Likezo za luna ze musa. Haiba lu na ni musa, lu ka tusa ba bañwi, sihulu ba ba mwa maswabi kamba ba ba nyanda. Lu kona ku ba tusa cwañi? Maroma 12:15 i bulela  kuli: “Mu lile ni ba ba lila.” Batu hañata ba batanga ku omba-ombiwa ku fita ku tatululelwa matata a bona. Ba tokwanga mulikani ya ba isa pilu ni ya teeleza ku bona. Kaizeli yo muñwi ya naa omba-ombilwe ki mizwale ni likaizeli ha naa shwezwi ki mwanaa hae wa musizana u bulela kuli: “Ne ni itebuhile hahulu balikani ba ka ha ne ba tile ni ku to lila ni na.” Ni luna lwa kona ku bonisa musa ka ku eza lika ze kona ku tusa batu ba bañwi. Ka mutala, lwa kona ku tusa mbelwa ya tokwa ku lukisezwa ndu ya hae. Kamba mwendi lwa kona ku tusa Mukreste wa musupali ya tokwa ku iswa kwa mikopano, mwa bukombwa, kamba ya tokwa ku yo bonana ni dokota. Haiba lu eza nihaiba feela nto ye nyinyani ye musa, lwa kona ku tusa mutu yo muñwi. (1 Joa. 3:17, 18) Sa butokwa ni ku fita, lwa kona ku bonisa musa ku ba bañwi ka ku eza mo lu konela kaufela ku kutaza taba ye nde. Ku kutaza taba ye nde ki yona nzila ye nde ka ku fitisisa ye lu kona ku tusa batu ba ba tabela ku ituta za Mulimu!

Kana luli mwa iyakatwa mizwale ni likaizeli ba mina? (Mu bone paragilafu 15)

16. Ki lika mañi ze lu kona ku bulela kuli lu omba-ombe batu ba ba lembwalile?

16 Manzwi a luna a musa. Maikuto a luna a musa a ka lu susueza ku bulela “ka nzila ye omba-omba ku ba ba lobehile lipilu.” (1 Mates. 5:14) Ki lika mañi ze lu kona ku bulela kuli lu susueze batu ba ba cwalo? Lwa kona ku ba bulelela mo lu ba latela. Lwa kona ku ba babaza ni ku ba tusa ku lemuha tulemeno to tunde to ba na ni tona ni buikoneli bwa bona. Lwa kona ku ba hupulisa kuli Jehova naa ba tusize ku fumana niti, mi kacwalo ki ba butokwa ku yena. (Joa. 6:44) Lwa kona ku ba kolwisa kuli Jehova wa iyakatwa hahulu batanga ba hae ba ba ‘lobehile lipilu’ kamba “ba ba ikutwa ku swaba mwa moya.” (Samu 34:18) Manzwi a luna a musa a kona ku katulusa batu ba ba tokwa ku omba-ombiwa.—Liprov. 16:24.

17, 18. (a) Jehova u tokwa kuli baana-bahulu ba eze cwañi lingu za hae? (b) Lu ka nyakisisañi mwa taba ye tatama?

17 Baana-bahulu, Jehova u mi libelela kuli mu eze lingu za hae ka musa. (Lik. 20:28, 29) Mu hupule kuli mu na ni buikalabelo bwa ku luta, ku susueza, ni ku katulusa lingu za Jehova. (Isa. 32:1, 2; 1 Pit. 5:2-4) Bakeñisa taba yeo, muuna-muhulu ya na ni mukekecima ha na ku zamaisa mizwale ni likaizeli ba hae, ili ku talusa kuli ha na ku ba tomela milao kamba ku eza lika ze ka tahisa kuli ba ikutwe ku ba ni mulatu kabakala ku sa eza lika ze ba sa koni ku eza. Kono muuna-muhulu yo u ka bata kuli mizwale ni likaizeli ba hae ba be ni tabo luli, mi u sepa kuli bakeñisa kuli mizwale ni likaizeli bao ba lata Jehova, ba ka mu sebeleza mo ba konela kaufela.—Mat. 22:37.

18 Ha lu nze lu nahanisisa tulemeno twa Jesu twa buikokobezo ni musa, lu ka susuezwa ku zwelapili ku mu likanyisa. Mwa taba ye tatama, lu ka nyakisisa mo lu kona ku boniseza bundume ni temuho sina Jesu.