Mu ye kwa litaba za mwahali

Mu ye fa kalulo ya bubeli ya litaba ze li teñi

Mu ye kwa litaba za mwahali

Lipaki za Jehova

Silozi

TAWALA YA MULIBELELI (HATISO YA KUITUTA) FEBRUARY 2015

Lipuzo ze Zwa Kwa Babali

Lipuzo ze Zwa Kwa Babali

Lu kona ku ezañi kuli lu tuse mizwale ni likaizeli ba ba kula matuku a sa lumelelani ni miunko ya lisende?

Batu ba ba sa lumelelani ni miunko ya lisende ba talimana ni butaata bo butuna. Ku si na ku kakanya, ku taata hahulu kuli ba ikambuse kwa miunko ya lisende ha ba nze ba kopana ni batu ba ba shutana-shutana ka zazi ni zazi. Mane batu ba bañwi ba buzize ka za haiba kwa konahala kuli mizwale ni likaizeli ba kupiwe ku sa itusisanga lisende kwa mikopano ya puteho, kwa mikopano ya mupotoloho, ni kwa mikopano ye mituna.

Niti kikuli, ha ku na Mukreste ya naa ka tabela ku palelwisa mutu yo muñwi ku fumanehanga kwa mikopano ya Sikreste. Kaufelaa luna lu tokwa susuezo ye fiwanga kwa mikopano ya luna. (Maheb. 10:24, 25) Ka libaka leo, mutu ya kula butuku bo bu sa lumelelani ni miunko ya lisende ili bo bu mu kataza hahulu kuli mane bwa mu palelwisa ku fumaneha kwa mikopano, wa kona ku taluseza baana-bahulu butaata bwa hae. Nihaike kuli taba yeo ha i si ka ñolwa mwa Mañolo, mi ha ku swaneli ku toma milao ka za mwa ku itusiseza lisende kwa mikopano, baana-bahulu ba kona ku taluseza puteho ka za butaata bo ba talimana ni bona batu ba bañwi. Ku likana ni miinelo ye li teñi ka nako yeo, baana-bahulu ba kona ku keta ku nyakisisa litaba ze ne hatisizwe kwamulaho ze ama taba yeo, ka nako ya ngambolo ya butokwi bwa puteho mwa Mukopano wa Sebelezo, kamba ba kona ku keta ku fa zibiso ye ama taba yeo ka maseme. * Nihakulicwalo, baana-bahulu ha ba swaneli ku fanga lizibiso ze cwalo kamita. Kwa mikopano ya luna kamita ku tahanga batu ba banca ba ba tabela ni baenyi ba ba sa zibi ka za butaata bo bu cwalo, mi lu bata kuli batu ba ba cwalo ba ikutwe ku lukuluha. Ha ku na mutu ya swanela ku tahisezwa ku ikutwa ku sa lukuluha bakeñisa ku itusisa sende ka tikanyo.

Haiba kuli mwa puteho ya mina ku na ni ba ba kula butuku bo bu sa lumelelani ni miunko ya lisende, mi hape miinelo ya lumeleza, sitopa sa baana-bahulu sa kona ku lukisa kuli batu ba ba cwalo ba inange kwa sibaka se siñwi mwa Ndu ya Mubuso ko ba si ke ba katazwa ki miunko ya lisende. Ka mutala, mwendi ba kona ku ina mwa muzuzu mo ku beiwanga lipangaliko za mulumo kuli ba teeleze kwa mikopano. Haiba butaata ha bu koni ku tatululwa hande, mi ba bañwi ba sa katazwa hahulu ki miunko ya lisende, puteho ya kona ku lukisa kuli ku beiwange litaba ze nyakisiswa kwa mikopano fa matapa kuli bakuli bao ba yo teeleza mikopano inze ba li kwa mandu a bona, kamba ku lukisa kuli ba teelezange mikopano inze ba li kwa mandu a bona ka ku itusisa luwaile, sina feela mo ku ezezwanga kwa batu ba ba kula matuku a ba palelwisa ku zwa mwa mandu a bona.

Mwa lilimo za cwanoñu fa, Bukombwa Bwa Luna Bwa Mubuso bu susuelize mizwale ni likaizeli ku isa hahulu mamelelo kwa muitusisezo wa bona wa lisende ka nako ya mikopano ye mituna ya mazazi a malaalu. Bakeñisa kuli mikopano ye mituna hañata i ezezwanga mwa miyaho ye kwahezi ili mo ku sa fita hahulu moya, baputehi ba kupiwanga ku sa itusisa lisende ze na ni hahulu muunko. Kwa mikopano ye mituna ya mazazi a malaalu, lu susuezwanga hahulu ku sa itusisa lisende ze na ni hahulu miunko bakeñisa kuli ha ku konahali ku lukisa libaka ze ipitezi, ko ba kona ku ina bakuli ili ko ku sa fiti miunko ya lisende. Nihakulicwalo, ketelelo yeo ne i si ka lukisezwa kuli ibe mulao u swanela ku latelwa kwa mikopano ya puteho, mi ha i swaneli ku ingiwa cwalo.

Ha lu nze lu pila mwa lifasi le, kaufelaa luna lu talimana ni mataata a tiswa ki ku sa petahala ko lu hozize. Lu itumelanga hahulu kwa batu ba bañwi ba ba ikataza ku eza lika ze lu imulula kwa manyando e lu talimana ni ona. Ku tuhela ku itusisa lisende ka mulelo wa ku tusa muzwale kamba kaizeli kuli a fumanehange kwa mikopano ya Sikreste, i kona ku ba buitomboli ku ba bañwi. Nihakulicwalo, lilato la kona ku lu susueza ku eza cwalo.

 Kana libuka za lifasi za bonisa kuli Ponse Pilato ne li mutu ya naa li teñi?

Fa licwe le, ne ku cakuzwi libizo la Pilato mwa puo ya Silatini

Ponse Pilato wa zibiwa ki babali ba Bibele bakeñisa kuli ki yena ya naa atulezi Jesu lifu. (Mat. 27:1, 2, 24-26) Nihakulicwalo, libizo la hae hape la fumaneha hañata-ñata mwa litaba ze ñwi ze ambola za kwaikale. Ka ku ya ka buka ya The Anchor Bible Dictionary, mapampili a litaba za kwaikale za silifasi ki ‘a mañata mi a bulela hahulu ka za Pilato ku fita mubusisi ufi kamba ufi wa Muroma ya naa busa mwa Judea.’

Libizo la Pilato, li fumaneha hahulu mwa litaba za naa ñozi caziba wa Mujuda wa litaba za kwamulaho ya bizwa Josephus, ya naa kolohanyize likezahalo ze taalu ze ama butaata bwa naa kopani ni bona Pilato ha naa busa Judea. Kezahalo ya bune ne i ñozwi ki caziba wa litaba za kwaikale wa Mujuda ya bizwa Philo. Caziba wa litaba za kwaikale za Siroma ya bizwa Tacitus, ha naa ñozi za babusisi ba Siroma, naa pakile kuli Ponse Pilato ki yena ya naa file taelo ya kuli Jesu a bulaiwe, ka nako ya naa busa Tibere.

Ka silimo sa 1961, bapumbuli ba ne ba belekela mwa libapalelo la kale la Siroma, mwa Sesarea wa mwa Isilaele, ne ba fumani kuli fa licwe le ne li itusisizwe hape ne ku ñozwi libizo la Pilato mwa puo ya Silatini. Manzwi a cakuzwi (a bonisizwe fa) ha si ka kwanelela kono ku lumelwa kuli naa ñozwi cwana: “Kwa milimu ye kutekiwa (muyaho wo) Tibere Ponse Pilato, ya Petehile wa Judea ki yena ya naa u kakuzi.” Ku bonahala kuli muyaho o ne u bulelwa fa, ne li tempele ye ne bubanisa mubusi wa Roma Tibere.

Kana kaizeli u tokwa ku itama taulo kwa toho ha zamaisa tuto ya Bibele inzaa li ni muzwale?

Mwa taba ya “Lipuzo ze Zwa Kwa Babali” ye ne hatisizwe mwa Tawala ya Mulibeleli ya July 15, 2002, ne ku talusizwe kuli kaizeli u swanela ku itama taulo kwa toho ha zamaisa tuto ya Bibele inzaa li ni muzwale, ibe kuli muzwale yo u kolobelizwe kamba kutokwa. Hamulaho wa ku nyakisisa taba ye, ku lemuhilwe kuli ku swanela ku eziwa cinceho kwa ketelelo ye ne i filwe yeo.

Haiba kaizeli u zamaisa tuto ya Bibele inzaa li ni muzwale ya kolobelizwe, kaizeli yo u swanela ku itama taulo kwa toho. Ka ku eza cwalo, kaizeli yo u bonisa kuli wa kuteka tukiso ya butoho ya tomile Jehova mwa puteho ya Sikreste, bakeñisa kuli u peta musebezi o ne u swanela ku petiwa ki muzwale. (1 Makor. 11:5, 6, 10) Haiba kuli muzwale u kwanisize ze tokwahala za kuli a zamaise tuto yeo, kaizeli yo ha lata wa kona ku mu kupa ku zamaisa tuto yeo.

Kono haiba kaizeli u zamaisa tuto ya Bibele inzaa li ni muzwale ya li muhasanyi ya si ka kolobezwa, mi haki muunaa hae, kaizeli ha tokwi ku i tama taulo kwa toho, ku likana ni za bulela Mañolo. Nihakulicwalo, mazwalo a likaizeli ba bañwi a kona ku ba susueza ku itama taulo kwa toho nihaiba mwa miinelo ye cwalo.

^ par. 4 Kuli mu bale litaba ze ñwi, mu bone taba ye li: “Helping Those With MCS,” (Ku Tusa ba ba Kula Butuku Bwa MCS) ye mwa Mu Zuhe! ya Sikuwa ya August 8, 2000, makepe 8-10.