Mwa ku fumanela litaba ka bunolo

Mukete puo

Mu ye fa kalulo ya bubeli ya litaba ze li teñi

Mu ye kwa litaba za mwahali

Mu ye kwa litaba za mwahali

Lipaki za Jehova

Silozi

MUZUHE! NO. 1 2017

Kumenyeza Babañwi—Ki Mpo Yende

Kumenyeza Babañwi—Ki Mpo Yende

MUTU yomuñwi hamimenyezanga, muezanga cwañi? Mwendi ni mina mwa mumenyezanga. Mi mwendi mubanga ni tabo. Ka niti, haiba batu bamimenyeza ha buniti, ibe kuli ki balikani bamina kamba ki batu bemusa zibi, ni mina mwaezanga nto yeswana kubona, mi mwaikutwanga hande. Musali yomuñwi yabizwa Magdalena ubulela kuli: “Bakuluna, bo Georg hane basapila, nebanani lumenyo lolunde. Hane lutalimananga kwa meeto, neniikutwanga kulukuluha ni kusilelezwa.”

Mutu yamenya kuzwelela kwa pilu ubonisa maikuto amande, acwale ka tabo ni nyakalalo. Ka kuya ka taba ya mwa mutende obizwa Observer wa Association for Psychological Science ili wa fa Intaneti, “kumenya . . . ki nto yelubupilwe ni yona.” Taba yeo ibonisa kuli nihaiba limbututu zesa zopepwa zakona “kulemuha maikuto a mutu yalimenyeza.” Taba yeo hape neibonisize kuli: “Batu babonisanga maikuto abona ka kumenya, mi hape kumenya kubonisanga butu bwabona.”

Babatisisi ba kwa Harvard University ya kwa United States nebanyakisisize zebaezanga basupali babakula haiba baalafi ni batu babañwi bababababalela babonisa maikuto amañwi kwa sifateho. Babatisisi bao nebabulezi kuli haiba batu babababalela basupali bao babonisa “musa, lilato, kuisa pilu, ni makeke,” bakuli bao bakona kuikutwa hande hahulu. Bababababalela bao haiba basa bonisi mikwa yeo, butuku bwa bakuli bao bwakona kutotobela.

 Haiba mumenya, nto yeo ikamitusa. Lipatisiso libonisa kuli, kumenya kwakona kumitusa kuba ni buikolwiso bobutuna ni tabo, mi kwakona kumitusa kukusufaza kwa lipilaelo zamina. Kono kusosobana fa sifateho hakukoni kumitusa ni hanyinyani.

KUMENYA “NEKUNITUSIZE KUBA NI BUIKOLWISO”

Bo Magdalena, babatalusizwe kwa makalelo, neli Lipaki za Jehova ka nako ya Ndwa ya Lifasi Yabubeli. Bo Magdalena ni babañwi mwa lubasi lwabona nebaisizwe kwa sibaka sesibizwa Ravensbrück kone batukufazwanga batu mwa naha ya Germany kabakala kuhana kulatelela milao ya ba Nazi. Bo Magdalena babulela kuli: “Fokuñwi, bakanteli nebaluhanisanga kuambola ni mapantiti babañwi. Kono nebasa koni kulutuhelisa kubonisa maikuto aluna fa lifateho. Kubona bo ma ni muhulwanaka nekunitusize kuba ni buikolwiso ni kunifa maata akuitiisa.”

Mwendi muikutwa kuli lipilaelo za mwa bupilo litahisa kuli kube taata kumina kumenya. Nihakulicwalo, muhupulange kuli momuikutwela kukona kuama zemunahana. (Liproverbia 15:15; Mafilipi 4:8, 9) Kacwalo, niha kukona kuba taata kumenyanga, mwakona kulika ka taata kuba ni mubonelo omunde mwa lika. * Kubalanga Bibele ni kulapelanga kutusize batu babañata kuba ni mubonelo ocwalo. (Mateu 5:3; Mafilipi 4:6, 7) Mane manzwi a “tabo” ni “nyakalalo” ni manzwi amañwi aswana ni ona afumaneha ka buñata mwa Bibele! Mwakona kubalanga likepe liliñwi kamba amabeli ka zazi ni zazi. Ka kueza cwalo, mwendi ni mina mwakona kukalisa kumenyanga ka nako ni nako.

Hape musike mwalibelelanga kuli konji yomuñwi haka mimenyeza kona ni mina muka mumenyeza. Mutokwa kukalisa kumenyeza batu, ili kutahisa kuli mutu abe ni tabo. Haike muitebuhe mpo yamifile Mulimu ya kumenyeza babañwi, ili nto yeka mitusa ni kutusa bemumenyeza.

^ para. 8 Mubone taba yeli, “Kana mu na ni ‘Mukiti wa Kamita’?” mwa magazini ya Muzuhe! ya November 2013.

Muitute Zeñata

Lu Kona ku Zwelapili Cwañi ku ba ni Tabo?

Ki kabakalañi batu ba bañata ha ba ikutwa kuli haki ba butokwa? Taba ye i lu bonisa mo lu kona ku itusiseza Bibele kuli lu be ni mubonelo o munde ka za luna beñi.