Mwa ku fumanela litaba ka bunolo

Mukete puo

Mu ye fa kalulo ya bubeli ya litaba ze li teñi

Mu ye kwa litaba za mwahali

Mu ye kwa litaba za mwahali

Lipaki za Jehova

Silozi

MUZUHE! NO. 3 2016

 TOHO YA TABA

Kuswalisanisa Batu ba Lipuo Zeshutana-Shutana—Mouezezwa Musebezi wa Kutoloka

Kuswalisanisa Batu ba Lipuo Zeshutana-Shutana—Mouezezwa Musebezi wa Kutoloka

“Fokuñwi kubulelwanga kuli hakuna musebezi otaata hahulu kufita wa kutoloka.” —Buka ya “The Cambridge Encyclopedia of Language.”

MUSEBEZI wa kutoloka usika kalisa kale, kulelwanga mufuta wa litaba zekañolwa mwa lihatiso za Lipaki za Jehova, kuezwanga lipatisiso, mi kihona litaba zeo liñolwa. Ka nako yeo, baba mwa Likolo la Bañoli leli kwa Ofisi Yetuna Yeetelela Musebezi Mwa Lifasi Kaufela kwa New York, batatubanga ka kutala litaba kaufela kubona kuli litaba kaufela linepahezi, mi kuitusisizwe puo yeswanela, yebabulela batu. *

Hamulaho, ba Likolo la Bañoli balumelanga litaba zeo kwa likwata za batoloki zeñata-ñata mwa lifasi kaufela, ili bao buñata bwabona bapila ni kusebeleza mwa libaka mokubulelwa hahulu puo yebatoloka. Buñata bwa batoloki bao batoloka mwa puo ya habo bona. Batoloki bao baswanela kuutwisisa hande puo mobazwisa litaba mane ni puo yebatoloka.

Batoloki baezanga cwañi musebezi wabona?

Bo Geraint, batoloki babasebeleza kwa Britain, batalusa kuli: “Nibeleka ni batoloki babañwi, kacwalo kuswalisana hande ki kwa butokwa hahulu. Lutatululanga hamoho matata elufumana halunze lutoloka. Halunze lueza cwalo, halunyakisisangi feela litaluso za manzwi ka buñwi, kono lunyakisisanga litaluso za manzwi habeilwe hamoho. Lunyakisisanga ka tokomelo zeatalusa luli manzwi ao ni mulelo wa litaba zeo, inze lunahana batu babalelezwi kutusiwa ki taba ni taba yelutoloka.”

Mulelo wamina ki ufi ka kuba mutoloki?

“Mulelo waluna ki wa kuli mubali aikutwe inge kuli litaba zaabala neliñozwi mwa puo ya habo yena. Litaba zaabala haliswaneli kuutwahala inge kuli ki zetolokilwe. Kuli lupete  mulelo wo, lulikanga kuitusisa puo yebaambola batu. Ka kueza cwalo, lukatusa mubali kutabela zaabala, mi ukasusuezwa kuzwelapili kubala, mi uka ikutwa inge mutu yaikola kuca sico sesitabusa.”

Ki bufi bunde bwa kupila mwa sibaka mokubulelwa puo yemutoloka?

“Kuswalisana ni batu baba mwa sibaka mokubulelwa puo yelutoloka kulutusa kutoloka ka nzila yebaka utwisisa batu belutolokela. Kwanu kwa Wales, kokufumaneha batu babañata bababulela Siwelshi, luutwanga batu inze babulela puo yeo zazi ni zazi. Hape lwakona kubuza batu ba mwa silalanda ka za manzwi ni lipulelo zeluitusisa mwa toloko kuli lubone nji zautwahala ni kuutwisiseha. Kuezanga cwalo kulutusa kufa taluso luli ya litaba ze mwa puo moluzwisa litaba zelutoloka.”

Muezanga cwañi musebezi wamina?

“Sikwata sa batoloki sifiwanga musebezi wa kutoloka hatiso yeñwi. Pili, mutoloki ni mutoloki wa mwa sikwata seo ubala litaba za mwa puo mokuzwa mihupulo yekatolokiwa kuli autwisise litaba zeo ni kuutwisisa moiñolezwi taba yekatolokiwa, hamohocwalo ni kulemuha kuli taba yeo iñolezwi sihulu bo mañi. Luipuzanga kuli: ‘Taba ye iñolezwiñi? Ki ifi taba yetuna yetaluswa mwa taba ye mi mulelo wayona ki ufi? Ki lika mañi zenilibelela kuituta mwa taba ye?’ Kueza cwalo kulutusanga kunahanisisa hande litaba zeluka toloka.

“Kuzwa fo, batoloki bao bakopananga hamoho kuikambota zebabalile, ili kuituta ku yomuñwi ni yomuñwi. Luipuzanga kuli: Kana lwautwisisa hande taba ye? Lukona kutoloka cwañi litaba ka nzila yekaswana ni mwa puo molizwa? Mulelo waluna ki wa kuli babaka bala litaba zetolokilwe babe ni maikuto aswana ni a babali ba puo molizwa litaba, kulikana ni mulelo wa bañoli.”

Batoloki baba mwa sikwata silisiñwi basebezanga cwañi hamoho?

“Mulelo waluna ki kuli babali bautwisise litaba zetolokilwe basabala feela litaba zeo lwapili. Kuli lupete mulelo wo, lukuta-kutelanga kubala ka kutumusa paragilafu ni paragilafu yetolokilwe.

“Mutoloki utaipa litaba za paragilafu yetolokiwa, ili zelukona kuiponela fa likompyuta zaluna. Lwatatubanga litaba zetaipilwe kubona haiba kunani mihupulo yetulilwe kamba yeekelizwe. Hape lubonanga teñi kuli litaba zetolokilwe liñozwi ka puo yebabulelanga batu, ni kuli manzwi hasika taipiwa ka mafosisa, mi milao ya puo yetolokiwa ilatelezwi hande. Cwale yomuñwi  ubala ka kutumusa paragilafu yetolokilwe. Haiba kuli yabala abala litaba zeñwi ka mafosisa, luipuzanga kuli ki kabakalañi habalile cwalo. Taba kaufela hase ifelizwe kutolokiwa, yomuñwi waluna waibala ka kutumusa, babañwi bona inze balemuha fokusa utwahali hande ili fokuswanelwa kubolosolwa.”

Wo uswanela kuba musebezi omutuna luli!

“Eni, ki musebezi omutuna! Mi halukotokanga, lwakatalanga. Kacwalo, lukutelanga kunyakisisa litaba zelutolokile habusa kakusasana, hase lukatuluhile. Hamulaho wa lisunda lisikai, Likolo la Bañoli lilulumelanga litaba za mafelelezo za kubolosola litaba zeneelumezwi sapili. Mi cwale lukutelanga kubala litaba zelutolokile kuli lubone hape nji liñozwi hande mi zautwahala ilikuli lulibolosole.”

Ki liitusiso mañi za fa kompyuta zemuitusisanga?

“Likompyuta ka ili zona halikoni kueza musebezi wa kutoloka sina mobaezeza batu. Kono Lipaki za Jehova balukisize liitusiso zeebatusa kwa kutoloka ili zenolofaza musebezi wabona. Siitusiso sesiñwi ki mufuta omuñwi wa dikishinari molubeyanga manzwi ni lipulelo zeitusiswa hahulu ki batu. Siitusiso sesiñwi sona silutusanga kubatisisa litaba kaufela zesetolokilwe ki sikwata sa batoloki baluna ni kubona mone batatululezi matata ene bakopani ni ona hane batoloka.”

Muikutwa cwañi ka za musebezi wamina?

“Luunga musebezi waluna sina mpo yelufa kwa batu. Mi lubata kubaakanya hande mpo yeo kuli  batu baitabele. Lubanga ni tabo yetuna haiba kuli taba yeñwi ya mwa magazini kamba ya fa Webusaiti ifita kwa pilu ya mubali ni kumutusa mwa bupilo bwahae.”

Lushango Lolutusa Batu Mwa Bupilo Bwabona Kaufela

Mwa lifasi kaufela, batu babañata-ñata basweli kutusiwa kabakala kubala lihatiso za Lipaki za Jehova mwa lipuo zabona. Butali bobutusa batu bobufumaneha mwa lihatiso zabona ni mwa mavidio abona, hamohocwalo ni fa Webusaiti yabona ya jw.org, buzwa mwa Bibele. Mane, mwa buka yekenile yeo, Mulimu, yena wa libizo la Jehova, ulubulelela kuli ubata kuli lushango lwahae lufite kwa batu ba “macaba kaufela ni mishobo ni malimi.”—Sinulo 14:6. *

^ par. 4 Litaba zeo liñolwanga mwa Sikuwa.

^ par. 25 Mukene fa Webusaiti yaluna ya www.jw.org kuli mubone lihatiso zaluna zeñozwi, litaba za kuteeleza, ni mavidio, afumaneha mwa puo yamina ni mwa lipuo zeñwi zeñata-ñata.