Mwa ku fumanela litaba ka bunolo

Mukete puo

Mu ye fa kalulo ya bubeli ya litaba ze li teñi

Mu ye kwa litaba za mwahali

Mu ye kwa litaba za mwahali

Lipaki za Jehova

Silozi

MUZUHE! APRIL 2014

 PUPO YE MAKAZA!

Lifufa la Sipulumuki

Lifufa la Sipulumuki

MAFUFA a sipulumuki a bunolo hahulu kuli mane bukiti bwa lilulinyana kamba mukamo feela o munyinyani fa mafufa a sona wa kona ku tahisa kuli ku si bele taata ku fufa. Niteñi, mafufa a sipulumuki kamita a kenile mi a omile. Ku banga cwañi cwalo?

Mafufa a sipulumuki a na ni mayayu a manyinyani hahulu, mi liyayu ni liyayu li apesize kalulonyana ya liyayu le li tatama

Mu nyakisise taba ye: Babatisisi ba kwa yunivesiti ye bizwa Ohio State University ba ba ituta ka za sipulumuki se situna hahulu se si bizwa Giant Blue Morpho (se si bizwa ka sayansi kuli Morpho didius), ne ba fumani kuli nihaike kuli mafufa a kokwani ye a bonahala ku ba a buleta, fahalimu ni mwatasaa ona a apesizwe ki mayayu a manyinyani-nyinyani, mi liyayu ni liyayu li apesize kalulonyana ya liyayu le li tatama. Mane nihaiba mitila ye minyinyani-nyinyani ye fahalimwaa mayayu i tahisanga kuli masila kamba tulotoli twa mezi tu shulumuke ka bunolo. Bo manjinela ba sweli ku lika ku likanyisa mo li inezi lifufa la sipulumuki, ilikuli ba kone ku panga lika ze sa koni ku tala masila kamba ku kenwa ki mezi, za ku basisa lika za bumapanga-panga ni lisebeliso za mwa sipatela.

Mafufa a sipulumuki ki wo muñwi wa mitala ye bonisa mo ba sayansi ba likezi ku likanyisa mo li inezi lika ze pila. Mubatisisi ya bizwa Bharat Bhushan, u bulela kuli: “Lika ze pila, ku kalela kwa nto ye nyinyani ku isa kwa nto ye tuna hahulu, li na ni lika ze ñata ze makaza ze se susuelize batu ka lilimo ze ñata ku eza lika ze ñwi.”

Mu bona cwañi? Kana mafufa a sipulumuki ne a itahezi feela ka ku ipilaula? Kamba kana naa ezizwe ki Mubupi?