Mwa ku fumanela litaba ka bunolo

Mukete puo

Mu ye fa kalulo ya bubeli ya litaba ze li teñi

Mu ye kwa litaba za mwahali

Mu ye kwa litaba za mwahali

Lipaki za Jehova

Silozi

Bibele I Lutañi Luli?

KAUHANYO 7

Sepo ya Luli ka za Balatiwa ba Mina Ba Ba Shwile

Sepo ya Luli ka za Balatiwa ba Mina Ba Ba Shwile

Lu ziba cwañi kuli zuho ya bafu i ka ba teñi luli?

Jehova u ikutwa cwañi ka za ku zusa bafu?

Ki bomañi ba ba ka zuswa kwa bafu?

MU NAHANE kuli mu baleha sila se si maswe hahulu. Sila seo si tiile mi si lubilo hahulu ku mi fita. Mwa ziba kuli si situhu kakuli se mu kile mwa si bona si bulaya balikani ba mina ba bañwi. Niha mu lika ka t’ata ku mata hahulu, si taha si sutelezi. Ku bonahala kuli ha ku na sepo. Kono hañihañi, ku taha mupulusi. Yena u m’ata hahulu ku fita sila sa mina, mi u sepisa ku mi tusa. Nto yeo ya mi tabisa luli!

2 Ka nzila ye ñwi, mu sweli mwa manamiwa ki sila se si cwalo. Kaufel’a luna si lu manami. Sina mo ne lu bonezi mwa kauhanyo ye felile, Bibele i bulela kuli lifu ki sila. Ha ku na ku luna ya kona ku li banda kamba ku li picuka. Buñata bwa luna lu boni sila seo mo si bulaezi batu be lu lata. Kono Jehova u m’ata hahulu ku fita lifu. Ki yena Mupulusi ya lilato ya s’a bonisize kale kuli w’a kona ku tula sila seo. Mi u sepisa ku yundisa sona sila seo, ili lifu, ku si yundiseleza. Bibele i luta kuli: “Sila sa maungulelo s’a ka felisa ki lifu.” (1 Makorinte 15:26) Yeo ki taba ye nde!

3 Ha lu nyakisiseñi ka bukuswani mo lu ikutwelanga muta ku ba ni lifu. Ku eza cwalo ku ka lu tusa ku utwisisa nto ye ñwi ye ka lu tabisa. Jehova u sepisa kuli ba ba shwile ba ka pila hape. (Isaya 26:19) Ba ka kutela kwa bupilo. Yeo ki yona sepo ya zuho ya bafu.

MUTA MUTU YE LU LATA A SHWA

4 Kana lifu se li kile la mi amuha mutu ye mu lata? Butuku ni maikuto a ku sa ziba za ku eza li kana za bonahala ku ba ze eshula. Ka linako ze cwalo, lu tokwa ku bala Linzwi la Mulimu kuli li lu omba-ombe. (2 Makorinte 1:3, 4) Bibele i lu tusa ku utwisisa mw’a ikutwela Jehova ni Jesu ka za lifu. Jesu, ya n’a swaniseza Ndat’ahe ka ku petahala, n’a ziba butuku bwa ku shwelwa ki mutu ya lateha. (Joani 14:9) Ha n’a yanga kwa Jerusalema, Jesu n’a potelanga Lazaro ni likaizeli za hae, bo Maria ni Mareta, ba ne ba pila mwa Betania, tolopo ye n’e li bukaufi. B’a ba balikani ba batuna. Bibele i li: “Jesu n’a lata Mareta, ni munyan’a hae, ni Lazaro.” (Joani 11:5) Kono sina mo ne lu bonezi mwa kauhanyo ye felile, Lazaro n’a shwile.

5 Jesu n’a ikutwile cwañi mulikan’a hae ha n’a shwile? Taba ya mwa Bibele i lu taluseza kuli Jesu n’a tile kwa banabahabo Lazaro ni balikani ba Lazaro ba ne ba mu lila. Jesu ha n’a ba boni, a utwa butuku. A “tabeha mwa pilu mi a sisimuha.” Mi taba i li, “Jesu a lila.” (Joani 11:33, 35) Kana maswabi a Jesu n’a talusa kuli n’a si na sepo? Kutokwa. Mane, Jesu n’a ziba kuli ne ku tuha ku ezahala nto ye tuna. (Joani 11:3, 4) Niteñi, n’a utwile butuku ni maswabi a’ tahiswa ki lifu.

6 Ka nzila ye ñwi, maswabi a n’a ikutwile Jesu a lu susueza. A lu luta kuli Jesu, ni Jehova Ndat’ahe, ba toile lifu. Kono Jehova Mulimu w’a kona ku lwanisa ni ku tula sila seo! Ha lu boneñi zeo Mulimu n’a konisize Jesu ku eza.

“LAZARO, ZWA MO”!

7 Lazaro n’a beilwe mwa mukoti, mi Jesu a kupa kuli licwe le ne li kwahelisizwe teñi li sutiswe. Mareta a hana kakuli hamulaho wa mazazi a mane, situpu sa Lazaro si lukela ku ba se n’e se si kalile ku bola. (Joani 11:39) Ka mubonelo wa butu, ne ku si na sepo.

8 Licwe la sutiswa, mi Jesu a huwa ka linzwi le lituna a li: “Lazaro, zwa mo.” Kwa ezahalañi? “Mufu a zwa.” (Joani 11:43, 44) Mu nahane tabo ya batu ba ne ba li teñi! Ibe kuli Lazaro ne li munyan’a bona, muhabo bona, mulikani, kamba muyahwa ni yena, ne ba ziba kuli n’a shwile. Kono cwale yena Lazaro ya lateha y’o n’a li mwahal’a bona hape. Nto yeo i lukela ku ba ye n’e bonahezi inge tolo. Kaniti ba bañata ne ba tulakezi Lazaro ka tabo. K’o ne li ku tula lifu luli!

Zuho ya Lazaro ne i tahisize tabo ye tuna.—Joani 11:38-44

Jesu u zusa Lazaro kwa bafu

9 Jesu n’a si ka bulela kuli n’a ikezelize makazo yeo ka m’ata a hae. Mwa tapelo ya hae a si ka biza kale Lazaro, n’a bonisize hande kuli Ya n’a tahisa zuho yeo ne li Jehova. (Joani 11:41, 42) Yeo ne si yona nako i nosi f’o Jehova n’a sebeliselize cwalo m’ata a hae. Zuho ya Lazaro ki ye ñwi fela ya limakazo ze 9 ze cwalo ze ñozwi mwa Linzwi la Mulimu.* Ku bala ni ku ituta litaba zeo kw’a tabisa. Li lu luta kuli Mulimu h’a na sobozi, kakuli ku ba ne ba zusizwe ne ku na ni banana ni ba bahulu, banna ni basali, Maisilaele ni ba ne ba si Maisilaele. Mi mwa litaba zeo ku taluswa kuli ne ku bile ni tabo ye tuna! Ka mutala, Jesu ha n’a zusize kasizana ka kañwi kwa bafu, bashemi ba kona “ba ba ni tabo ye tuna.” (Mareka 5:42, NW) Jehova kaniti n’a ba file libaka la ku ba ni tabo ye ne ba si ke ba libala.

10 Ki niti kuli ba n’a zusize Jesu kwa bafu ne ba shwile hape hasamulaho. Kono kana seo si talusa kuli ku ba zusa ne ku si na tuso? Batili. Litaba zeo za mwa Bibele li paka litaba za niti za butokwa ni ku lu fa sepo.

KU LUTIWA KI LITABA ZA ZUHO

Elia, mbelwa, ni mwanaa mbelwa ya zusizwe kwa bafu

Elia n’a zusize mwan’a mbelwa.—1 Malena 17:17-24

11 Bibele i luta kuli ba ba shwile “ha ba na se ba ziba.” Ha ba pili, mi ha ku na ko ba li teñi ko ba ziba ze ezahala. Taba ya Lazaro i paka taba yeo. Lazaro ha s’a zuhile kwa bafu, kana n’a kandekezi batu litaba ze nyangumuna ka za lihalimu? Kamba kana n’a ba sabisize ka makande a lihele le li lyakama? Kutokwa. Mwa Bibele ha ku na manzwi a cwalo a n’a bulezwi ki Lazaro. Mwa mazazi a mane a n’a shwile, n’a ‘si na sa n’a ziba.’ (Muekelesia 9:5) Lazaro n’a itobalezi fela mwa lifu.—Joani 11:11.

12 Taba ya Lazaro hape i lu luta kuli zuho ki nto ya luli, haki litangu fela. Jesu n’a zuselize Lazaro fapil’a sikwata sa batu ba ne ba iponezi ze n’e ezahala. Nihaiba ba bahulu ba bulapeli ba ne ba toile Jesu n’e ba si ka latula makazo yeo. Kono ne ba ize: “Lu ka eza cwañi? Kakuli mutu yo [Jesu] u eza limakazo ze ñata.” (Joani 11:47) Batu ba bañata ne ba ile ku yo bona mutu y’o ya n’a zusizwe. Kacwalo, ba bañata ni ku fita ba lumela ku Jesu. Ne ba boni kuli Lazaro ki bupaki luli bwa kuli Jesu n’a lumilwe ki Mulimu. Bupaki b’o ne li bo bu m’ata luli kuli mane ba bañwi ba bahulu ba bulapeli ba Majuda ba ba lunya ba lela ku bulaya Jesu ni Lazaro.—Joani 11:53; 12:9-11.

Pitrosi u zusa Dorkasi kwa bafu

Muapositola Pitrosi n’a zusize Dorkasi, musali wa Mukreste.—Likezo 9:36-42

13 Kana ku lumela kuli zuho ki nto ya niti ha ku utwahali? Kwa utwahala, kakuli Jesu n’a lutile kuli muta o muñwi “ba ba li mwa mabita kaufela” ba ka zuha. (Joani 5:28) Jehova ki yena Mubupi wa bupilo kaufela. Kana kwa swanela ku ba t’ata ku lumela kuli w’a kona ku bupa sinca bupilo? Ku ka itinga luli ku z’a hupula Jehova. Kana wa kona ku hupula batu be lu lata ba ba shwile? Mwa lihalimu ku na ni linaleli ze ñata-ñata, kono Mulimu wa li ziba mabizo kaufel’a zona! (Isaya 40:26) Kacwalo Jehova Mulimu u kona ku hupula hande-nde balatiwa ba luna ba ba shwile, mi w’a kona ku ba kutiseza kwa bupilo.

14 Kono Jehova u ikutwa cwañi ka za ku zusa bafu? Bibele i luta kuli u lakaza hahulu ku zusa bafu. Jobo munna ya sepahala n’a ize: “Mutu h’a shwa, kabe n’a ka pila hape!” Jobo n’a bulela za ku libelela mwa libita ku fitela fa n’a ka mu hupulela Mulimu. N’a bulezi ku Jehova kuli: “Wena n’o ka biza, mi ne ni ka ku alaba; mi n’o ka shukelwa ku bona hape musebezi wa mazoho a hao.”—Jobo 14:13-15.

15 Mu nahane! Jehova u shukelwa ku kutiseza bafu kwa bupilo. Kana ha ku susuezi ku ziba kuli cwalo ki mona mw’a ikutwela Jehova? Kono ku cwañi ka za zuho ye ka ba teñi kwapili? Ki bomañi ba ba ka zuswa, mi ba ka ya kai?

“BA BA LI MWA MABITA KAUFELA”

16 Litaba za zuho ze mwa Bibele li lu luta ze ñata ka za zuho ye taha. Batu ba ne ba kutiselizwe kwa bupilo fona fa lifasi fa ne ba pilile ni bana bahabo bona hape. Zuho ya kwapili ni yona i ka ba cwalo—kono i ka ba hande ni ku fita. Sina mo ne lu bonezi mwa Kauhanyo 3, mulelo wa Mulimu ki wa kuli lifasi kaufela li be paradaisi. Kacwalo, bafu ha ba na ku zusezwa mwa lifasi mo ku tezi lindwa, mifilifili, ni matuku. Ba ka ba ni kolo ya ku pila ku ya ku ile fa lifasi fa, mwa kozo ni tabo.

17 Ki bomañi ba ba ka zuswa? Jesu n’a ize ‘ba ba li mwa mabita kaufela, ba ka utwa linzwi la hae [Jesu], mi ba zwe.’ (Joani 5:28, 29) Sinulo 20:13 ni yona i li: “Liwate la kutisa bafu ba ba ku lona; ni lifu, ni libita za kutisa bafu ba ba ku zona.” “Libita” li talusa mabita mo ba ya bafu kaufela. (Mu bone Litaba Ze Ekelizwe.) Mabita ao a ka biswa mukungulu. Mabilyoni-bilyoni a batu ba ba ku ona ba ka pila hape. Muapositola Paulusi n’a ize: “Ku zuha kwa bafu ku ka ba teñi, kwa ba ba lukile ni ba ba si ka luka.” (Likezo 24:15) Seo si talusañi?

18 “Ba ba lukile” ba kopanyeleza batu ba bañata be lu balanga za bona mwa Bibele ba ne ba pilile pili Jesu a si ka taha kale fa lifasi. Mu kana mwa hupula Nuwe, Abrahama, Sara, Mushe, Ruti, Estere, ni ba bañwi ba bañata. Ba bañwi kwa banna ni basali bao ba ne ba na ni tumelo ye tuna ba bulezwi za bona mwa kauhanyo 11 ya Maheberu. Kono “ba ba lukile” hape ba kopanyeleza ni batanga ba Jehova ba ba shwa mwa linako za cwale. Kabakala sepo ya zuho, lu kona ku lukululwa kwa sabo kaufela ya lifu.—Maheberu 2:15.

Mwa Paradaisi, ba ba shwile ba ka pila hape ni ku ba ni balatiwa ba bona

Batu ba ba sweli ku zusiwa kwa bafu mwa Paradaisi

19 Ku cwañi ka za batu kaufela ba ne ba si ka sebeleza Jehova kamba ku mu utwa kakuli ne ba sa mu zibi? Bolule-lule ba “ba ba si ka luka” bao ha ba na ku libalwa. Ni bona ba ka zuswa ni ku fiwa nako ya ku ituta ka za Mulimu wa niti ni ku mu sebeleza. Mwahal’a lilimo ze sikiti, bafu ba ka zuswa ni ku fiwa kolo ya ku swalisana ni batu ba ba sepahala fa lifasi mwa ku sebeleza Jehova. Ikaba nako ye nde luli. Yona nako yeo ki yona ye bizwa mwa Bibele kuli ki Lizazi la Katulo.#

20 Kana f’o ku talusa kuli batu kaufela ba ba kile ba pila ba ka zuswa kwa bafu? Batili. Bibele i bulela kuli ba bañwi ba ba shwile ba mwa “Gehena.” (Luka 12:5, NW) Gehena ki libizo la sibaka ko ne ku yumbelwanga masila kwande a munzi wa kale wa Jerusalema. Litupu ni manyalala ne li cisezwa teñi. Litupu ze n’e yumbelwa teñi ne li ngiwa ki Majuda ku ba ze sa swanelwi ki ku pumbekiwa ni ku zuswa kwa bafu. Kacwalo Gehena ki swanisezo ye swanela ya sinyeho ya ku ya ku ile. Nihaike Jesu u ka ba ni kabelo mwa ku atula ba ba pila ni ba ba shwile, Muatuli yo mutuna i ka ba Jehova. (Likezo 10:42) Ni kamuta h’a na ku zusa b’a ka atula kuli ba maswe, ba ba sa lati ku cinca.

ZUHO YA LIHALIMU

21 Bibele hape i bulela ka za zuho ya mufuta o muñwi, ili zuho ya ku yo pila sina sibupiwa sa moya kwa lihalimu. Ki mutala u li muñwi fela wa zuho ye cwalo o ñozwi mwa Bibele, ili zuho ya Jesu Kreste.

22 Jesu ha s’a bulailwe ha n’a li mutu, Jehova n’a si ka tuhelela Mwan’a Hae ya sepahala ku ina mwa libita. (Samu 16:10; Likezo 13:34, 35) Mulimu n’a zusize Jesu, kono isi kuli a be mutu wa nama. Muapositola Pitrosi u talusa kuli Kreste n’a ‘shwile kwa neku la mubili, kono n’a pilisizwe kwa neku la moya.’ (1 Pitrosi 3:18) Yeo kaniti ne li makazo ye tuna luli. Jesu n’a pila hape a li mutu ya m’ata wa moya! (1 Makorinte 15:3-6) Jesu ne li yena wa pili luli ku zusiwa kwa bafu ka nzila ye ipitezi yeo. (Joani 3:13) Kono n’a si ke a ba yena wa mafelelezo.

23 Ka ku ziba kuli n’a tuha a kutela kwa lihalimu, Jesu a taluseza balateleli ba hae ba ba sepahala kuli n’a ka yo ba “lukiseza sibaka” teñi k’o. (Joani 14:2) Jesu n’a bulezi ka za ba ne ba ka ya kwa lihalimu kuli ki “mutapinyana.” (Luka 12:32) Ki ba bakai ba ba ka ba ona mwa sikwatanyana seo sa Bakreste ba ba sepahala? Muapositola Joani u bulela kwa Sinulo 14:1 kuli: “Cwale na talima, mi na bona Ngunyana [Jesu Kreste] a yemi fa lilundu la Sioni, a na ni batu ba ba eza 144,000, ili ba ba na ni Libizo la hae, ni Libizo la Ndat’ahe, le li ñozwi fa lipata za bona.”

24 Bakreste b’a 144,000 bao, ba ba kopanyeleza ni baapositola ba Jesu ba ba sepahala, ba zuswa kwa bafu ni ku yo pila bupilo bwa kwa lihalimu. Zuho ya bona i ka ba lili? Muapositola Paulusi n’a ñozi kuli ne i ka ba mwa nako ya ku ba teñi kwa Kreste. (1 Makorinte 15:23, NW) Sina mo mu ka bonela mwa Kauhanyo 9, lu pila ku yona nako yeo. Kacwalo ba banyinyani ba ba sa siyezi ku b’a 144,000 bao ba ba shwa mwa linako za luna ba zusiwa honaf’o ni ku ya kwa lihalimu. (1 Makorinte 15:51-55) Kono buñata bo butuna bwa batu bona ba na ni sepo ya ku zusiwa kwapili mi ba ka pila mwa Paradaisi fa lifasi.

25 Jehova kaniti u ka tula lifu, sona sila sa luna, mi ha si sa na ku ba teñi ni kamuta! (Isaya 25:8) Kono mu kana mwa li, ‘Ba ba ka zusiwa ni ku ya kwa lihalimu ba ka yo ezañi kwateñi?’ Ba ka yo ba babusi mwa Mubuso o munde wa kwa lihalimu. Lu ka ituta ze ñata ka za yona puso yeo mwa kauhanyo ye tatama.

ZE I LUTA BIBELE

  • Litaba za zuho ze mwa Bibele li lu fa sepo ye tiile.—Joani 11:39-44.
  • Jehova u lakaza hahulu ku kutiseza bafu kwa bupilo.—Jobo 14:13-15.
  • Bote ba ba mwa mabita ba ka zuswa kwa bafu.—Joani 5:28, 29.

*  Litaba ze ñwi li kwa 1 Malena 17:17-24; 2 Malena 4:32-37; 13:20, 21; Mateu 28:5-7; Luka 7:11-17; 8:40-56; Likezo 9:36-42; ni 20:7-12.

#  Litaba ze ñwi ka za Lizazi la Katulo ni mo i ka ezezwa katulo mu kona ku li fumana mwa Litaba Ze Ekelizwe.


Lipuzo za Tuto

1-3. Kaufel’a luna lu manamiwa ki sila mañi, mi ki kabakalañi ku nyakisisa ze i luta Bibele ha ku ka lu omba-omba?

4. (a) Ki kabakalañi mwa n’a ezelize Jesu ha ne ku shwile mutu ya n’a lata ha ku lu bonisa maikuto a Jehova? (b) Jesu n’a bile ni bulikani mañi bo bu ipitezi?

5, 6. (a) Jesu n’a ikutwile cwañi ha n’a li ni balikani ni bahabo Lazaro ba ne ba li mwa maswabi? (b) Ki kabakalañi ha lu susuezwa ki maswabi a n’a ikutwile Jesu?

7, 8. Mwa taba ya Lazaro, ki kabakalañi ha ne ku bonahezi ku ba ne ba li teñi kuli ne ku si na sepo, kono Jesu n’a ezizeñi?

9, 10. (a) Jesu n’a bonisize cwañi kwa n’a zwelela m’ata a hae a ku zusa Lazaro? (b) Ki bufi bunde bo buñwi bwa ku bala litaba za zuho mwa Bibele?

11. Taba ya zuho ya Lazaro i tusa cwañi kwa ku paka buniti bwa ze ñozwi kwa Muekelesia 9:5?

12. Ki kabakalañi ha lu kona ku kolwa kuli zuho ya Lazaro ne i ezahezi luli?

13. Lu na ni mutomo mañi wa ku lumela kuli Jehova w’a kona luli ku zusa bafu?

14, 15. Ka mo li boniseza za n’a bulezi Jobo, Jehova u ikutwa cwañi ka za ku kutiseza bafu kwa bupilo?

16. Bafu ba ka zuswa kuli ba pile mwa miinelo ye cwañi?

17. Zuho i ka ba ye tuna cwañi?

18. “Ba ba lukile” ba ba ka zusiwa ba kopanyeleza bomañi, mi sepo yeo i kona ku mi ama cwañi ka butu?

19. “Ba ba si ka luka” ki bomañi, mi Jehova ka musa u ba fa kolo mañi?

20. Gehena ki nto mañi, mi ki bomañi ba ba ya teñi?

21, 22. (a) Ki zuho mañi ya mufuta o muñwi ye li teñi? (b) Ki mañi ya n’a bile wa pili haisali ku zusezwa kwa bupilo bwa moya?

23, 24. Ki bomañi ba ba li mwa “mutapinyana” wa Jesu, mi ba ka ba ba bakai?

25. Mwa kauhanyo ye tatama ku ka nyakisiswañi?