Mwa ku fumanela litaba ka bunolo

Mukete puo

Mu ye fa kalulo ya bubeli ya litaba ze li teñi

Mu ye kwa litaba za mwahali

Mu ye kwa litaba za mwahali

Lipaki za Jehova

Silozi

Bibele I Lutañi Luli?

KAUHANYO 12

Ku Pila ka Nzila Ye Tabisa Mulimu

Ku Pila ka Nzila Ye Tabisa Mulimu

Mu kona ku ba cwañi balikani ba Mulimu?

Kani ya Satani i mi ama cwañi?

Ki mikwa ye cwañi ye sa tabisi Jehova?

Mu kona ku pila cwañi ka nzila ye tabisa Mulimu?

NE MU ka keta mutu ya cwañi kuli a be mulikan’a mina? Sihulu mwendi ne mu ka bata ku itama bulikani ni mutu ya na ni mibonelo ye swana ni ya mina, ya tabela lika ze mu tabela, ni ya iyakatwa ze mu iyakatwa. Mi ne mu ka tabela mutu ya na ni mikwa ye minde, ye cwale ka busepahali ni musa.

2 Ku zwelela fo ba bupezwi batu, Mulimu u ketile batu ba bañwi kuli ba be balikani ba hae ba batuna. Ka mutala, Jehova n’a bizize Abrahama kuli ki mulikan’a hae. (Isaya 41:8; Jakobo 2:23) Mulimu n’a bulezi Davida kuli n’a li “munna ya kolisa pilu ya ka” kakuli n’a li mufuta wa mutu y’o Jehova a tabela. (Likezo 13:22) Mi Jehova n’a nga mupolofita Daniele ku ba mutu “ya latiwa hahulu.”—Daniele 9:23.

3 Ki kabakalañi Jehova ha n’a ngile Abrahama, Davida, ni Daniele ku ba balikani ba hae? N’a taluselize Abrahama kuli: “U utwile linzwi la ka.” (Genese 22:18) Kacwalo Jehova u sutelelanga ku bao ka buikokobezo ba ezanga z’a bata kuli ba eze. N’a bulelezi Maisilaele kuli: “A mu teeleze kwa linzwi la ka, mi ni ka ba Mulimu wa mina, mina mu be sicaba sa ka.” (Jeremia 7:23) Haiba mu utwa Jehova, ni mina mwa kona ku ba balikani ba hae!

JEHOVA U TIISANGA BALIKANI BA HAE

4 Mu nahane bunde bo bu kona ku zwa mwa ku eza bulikani ni Mulimu. Bibele i talusa kuli Jehova u batanga kolo ya “kuli a tahise mata a hae ku tusa ba ba mu file lipilu za bona, kaufela zona.” (2 Makolonika 16:9) Jehova u kona ku tahisa cwañi m’ata a hae kuli a mi tuse? Nzila ye ñwi i bonisizwe kwa Samu 32:8 ko lu bala kuli: “Ni ka ku talifisa [na Jehova], ni ku lute nzila y’o swanezi ku zamaya; ni ka ku eleza, meto a ka inz’a ku shalimile.”

5 Ao ki manzwi a tiisa luli a bonisa pabalelo ya Jehova! U ka mi fa ketelelo ye tokwahala ni ku mi zamaisa ha mu nze mu i latelela. Mulimu u bata ku mi tusa kuli mu tiye mwa miliko ya mina. (Samu 55:22) Kacwalo haiba mu sebeleza Jehova ka pilu kaufela, mwa kona ku ba ni buikolwiso sina walisamu ya n’a ize: “Ni beile [Muñ’a] Bupilo fapil’a ka kamita; kabakala kuli u inzi ku la bulyo la ka, ha ni na ku nyanganyiswa.” (Samu 16:8; 63:8) Luli, Jehova wa kona ku mi tusa ku pila ka nzila y’e mu tabisa. Kono sina ka mo mu zibela, ku na ni sila sa Mulimu se si bata ku mi palelwisa ku eza cwalo.

KAÑI YA SATANI

6 Mwa Kauhanyo 11 ya buka ye ne ku talusizwe ka m’o Satani Diabulosi n’a pihezi ka za bubusi bwa Mulimu. Satani n’a tamelelize Mulimu kuli n’a li lihata ni ku talusa kuli Jehova n’a sa ezi hande ka ku sa tuhelela Adama ni Eva ku iketela ze nde ku ze maswe. Bo Adama ni Eva ha se ba ezize sibi mi lifasi la kala ku tala ka bana ba bona, Satani a zusa kañi ka za mulelo wa batu kaufela. Satani n’a ize: ‘Batu ha ba sebelezi Mulimu kakuli ba mu lata. U ni tuhelele, mi ni ka kona ku tahisa kuli mutu ufi kamba ufi a fetuhele Mulimu.’ Taba ya munna ya bizwa Jobo i bonisa kuli yeo ki yona ye n’e li tumelo ya Satani. Jobo ne li mañi, mi n’a amilwe cwañi mwa kañi ya Satani?

7 Jobo n’a pilile lilimo ze bat’o eza 3,600 kwamulaho k’o. N’a li mutu yo munde, kakuli Jehova n’a ize: “Mwa lifasi ha ku na ya likana ni yena; ki munna ya lukile hahulu, ya sepahala, mutu ya saba Mulimu, ya ipabalezi kwa bumaswe kaufela.” (Jobo 1:8) Jobo n’a tabisa Mulimu.

8 Satani n’a kakanyize mulelo wa Jobo wa ku sebeleza Mulimu. Diabulosi n’a bulelezi Jehova kuli: “Ha ni li, u mu babalezi [Jobo], yena ni ba ndu ya hae, ni z’a sweli kamukana, kwa maneku kaufela? U fuyozi musebezi wa mazoho a hae, likomu za hae li tezi mwa naha. Kono u like fela ku otolola lizoho la hao, ni ku swala fa tutu y’a luwile kaufela, fohe lu ka bona kana a si ke a ku nyefula inz’a li fapil’a hao.”—Jobo 1:10, 11.

9 Satani n’a pihile cwalo kuli Jobo n’a sebeleza Mulimu kabakala za n’a fumana mwateñi. Diabulosi hape n’a ize Jobo ha n’a ka likiwa, n’a ka fulalela Mulimu. Jehova n’a ezize cwañi ka za kañi ya Satani? Bakeñisa kuli taba yeo ne i ama mulelo wa Jobo, Jehova a lumeleza Satani ku lika Jobo. Kacwalo, ku ba ni lilato kwa Jobo ku Mulimu, kamba ku sa ba ni lona ne ku ka iponahaza.

JOBO WA LIKIWA

10 Ku si ka fita nako, Satani a lika Jobo ka linzila li sikai. Limunanu za Jobo ze ñwi ne li uzwizwe, mi ze ñwi ne li bulailwe. Batanga ba hae ba bañata ne ba bulailwe. Zeo za mu tahiseza manyando ku za mali. Kwa ba ni butata bo buñwi hape bana ba Jobo b’a lishumi ha ne ba bulailwe ki liñungwa. Kono ku si na taba ni likezahalo ze maswe zeo, “Jobo [n’a] si ka fosa, mi [n’a] si ka beya mulatu ku Mulimu.”—Jobo 1:22.

Jobo n’a filwe mupuzo kabakala busepahali bwa hae

Jobo n’a filwe mupuzo kabakala busepahali bwa hae

11 Satani n’a si ka tuhela. U lukela ku ba ya n’a nahanile kuli Jobo niha n’a kona ku tiya niha n’a latehezwi ki maluwo, batanga, ni bana, n’a ka fulalela Mulimu ha n’a ka kula. Jehova a tuhelela Satani ku nata Jobo butuku bo butuna bo bu nyenyisa. Kono nihaiba zeo ne li si ka felisa tumelo ya Jobo ku Mulimu. Mane n’a bulezi ka ku tiya kuli: “Ni ka bulela kuli ni tokwa mulatu, mane ku isa kwa lifu la ka.”—Jobo 27:5.

12 Jobo n’a sa zibi kuli ya n’a mu tahiseza butata ki Satani. Ka ku sa ziba kuli kañi ya Diabulosi ka za bubusi bwa Jehova bo bu pahami ne li ye tuna cwañi, Jobo n’a nahana kuli matata a hae n’a zwelela ku Mulimu. (Jobo 6:4; 16:11-14) Niteñi, n’a zwezipili ku sepahala ku Jehova. Mi busepahali bwa Jobo ne bu bonisize kuli kañi ya Satani ya kuli Jobo n’a sebeleza Mulimu ka buitati ne li ya buhata!

13 Busepahali bwa Jobo ne bu file Jehova kalabo ye m’ata kwa kañi ya Satani ye kashwau. Jobo kaniti n’a li mulikan’a Jehova, mi Mulimu n’a mu file mupuzo kabakala busepahali bwa hae.—Jobo 42:12-17.

MU AMIWA CWAÑI?

14 Taba ya busepahali ku Mulimu ya n’a zusize Satani ne i sa ami Jobo a nosi. Ni mina ya mi ama. Seo si bonahala hande kwa Liproverbia 27:11, k’o Linzwi la Mulimu li li: “Mwan’aka u talife, mi u tabise pilu ya ka, mi ni ka kona ku alaba ya ni nyaza.” Manzwi ao, a n’a ñozwi lilimo-limo hamulaho wa lifu la Jobo a bonisa kuli Satani u sa nyaza Mulimu ni ku tama batanga ba Hae litaba. Ha lu pila ka nzila ye tabisa Jehova, lu tusa kwa ku fa kalabo kwa likañi za Satani za buhata, mi kacwalo lu tabisa pilu ya Mulimu. Mu ikutwa cwañi ka za taba yeo? Kana ne ku si ke kwa ba hande ku abana mwa ku fa kalabo kwa likañi za Diabulosi za buhata, niha ne ku ka ama ku eza licinceho ze ñwi mwa bupilo bwa mina?

15 Mu lemuhe kuli Satani n’a ize: ‘Mutu s’a sweli kaufela wa si fana, kuli a pilise bupilo bwa hae!’ (Jobo 2:4) Ka ku bulela kuli ‘mutu,’ Satani n’a bonisize hande kuli za n’a bulela ne li sa ami Jobo fela, kono ne li ama batu kaufela. Seo ki sisupo sa butokwa hahulu. Satani u piha ka za busepahali bwa mina ku Mulimu. Diabulosi n’a ka tabela ku mi bona ha mu palelwa ku utwa Mulimu ni ku zwa mwa nzila ye lukile muta ku ba ni matata. Satani a kana a lika cwañi ku peta seo?

16 Ka mo ne lu buhisanezi mwa Kauhanyo 10, Satani u itusisa mikwa ye shutana-shutana kwa ku lika ku zwisa batu ku Mulimu. Hape, u lwanisa batu “sina tau ye lila ye bata ye i ka ca.” (1 Pitrosi 5:8) Kacwalo kukuezo ya Satani i kana ya bonahala muta balikani, bana ba mba, kamba balwanisi ba bañwi ba lwanisa buikatazo bwa mina bwa ku ituta Bibele ni ku latelela ze mu ituta.* (Joani 15:19, 20) Mi hape Satani “u ifetula sibupeho sa lingeloi la liseli.” (2 Makorinte 11:14) Diabulosi u kona ku itusisa mikwa ye sa lemusehi kwa ku mi puma ni ku mi kelusa kwa ku pila ka nzila ye tabisa Mulimu. Hape u kona ku mi zwafisa, mwendi ka ku mi tahiseza ku ikutwa kuli ha mu koni ku kwanisa ku tabisa Mulimu. (Liproverbia 24:10) Ibe kuli Satani u eza inge “tau ye lila” kamba u ipetula “lingeloi la liseli,” kañi ya hae isali ye swana: U li ha mu tahelwa ki miliko, mu ka tuhela ku sebeleza Mulimu. Mu kona ku alaba cwañi kañi ya hae ni ku bonisa busepahali ku Mulimu, sina mwa n’a ezelize Jobo?

KU UTWA LITAELO ZA JEHOVA

17 Mu kona ku alaba kañi ya Satani ka ku pila ka nzila ye tabisa Mulimu. Ku eza cwalo ku amañi? Bibele i alaba kuli: “U na ni ku lata [Muñ’a] Bupilo Mulimu wa hao, ka pilu ya hao kaufela, ni ka moya wa hao kaufela, ni ka mata a hao kaufela.” (Deuteronoma 6:5) Lilato la mina ku Mulimu ha li nze li hula, mu ka ba ni takazo ye tuna ya ku eza z’a tokwa kuli mu eze. Muapositola Joani n’a ñozi kuli: “Ku lata Mulimu, kiha lu mamela litaelo za hae.” Haiba mu lata Jehova ka pilu ya mina kaufela, mu ka fumana kuli “litaelo za hae ha li na bukiti.”—1 Joani 5:3.

18 Litaelo za Jehova ki lika mañi? Ze ñwi ku zona li ama mizamao ye lu lukela ku ambuka. Ka mutala, mu bone mbokisi ye na ni toho ya taba ye li “Mu Ambuke Z’a Toile Jehova.” Mwateñi mu ka fumana likezo zeo Bibele i bonisa hande kuli li maswe. Ku li talima fela, likezo ze ñwi ze kolohanyizwe li kana li sa bonahali ku ba ze maswe hahulu. Kono ha se mu nahanisisize mañolo a bonisizwe, mwendi mu ka bona butali bwa milao ya Jehova. Ku eza licinceho mwa muzamao wa mina ikana ya ba nto ye t’ata ka ku fitisisa ye mu kile mwa eza. Kono ku pila ka nzila ye tabisa Mulimu ki ko kunde luli mi ku tahisa tabo ye tuna. (Isaya 48:17, 18) Mi ki nto ye mu kona ku eza. Lu ziba cwañi cwalo?

MU AMBUKE Z’A TOILE JEHOVA

Likebenga ze peli
Muuna ni musalaa hae ba nwa ni ku zuba
Musali wa uzwa
  • Bubulai.—Exoda 20:13; 21:22, 23.
  • Buhule.—Livitike 20:10, 13, 15, 16; Maroma 1:24, 26, 27, 32; 1 Makorinte 6:9, 10.
  • Litumelo za mioya.—Deuteronoma 18:9-13; 1 Makorinte 10:21, 22; Magalata 5:20, 21.
  • Ku lapela maswaniso.—1 Makorinte 10:14.
  • Bucakolwa.—1 Makorinte 5:11.
  • Busholi.—Livitike 6:2, 4; Maefese 4:28.
  • Ku bulela buhata.—Liproverbia 6:16, 19; Makolose 3:9; Sinulo 22:15.
  • Mukwañuli.—1 Makorinte 5:11.
  • Mifilifili.—Samu 11:5; Liproverbia 22:24, 25; Malaki 2:16; Magalata 5:20.
  • Lipulelo ze maswe.—Livitike 19:16; Maefese 5:4; Makolose 3:8.
  • Ku sebelisa mali ka mukwa o si ka luka.—Genese 9:4; Likezo 15:20, 28, 29.
  • Mutu ku hana ku uta lubasi lwa hae.—1 Timotea 5:8.
  • Ku abana mwa lindwa kamba likañi za bupolitiki za lifasi le.—Isaya 2:4; Joani 6:15; 17:16.
  • Ku zuba kwai kamba milyani ye kola ye twi ki ya ku itabisa ka yona.—Mareka 15:23; 2 Makorinte 7:1.

19 Jehova h’a batangi kuli lu eze lika ze lu sa koni. (Deuteronoma 30:11-14) Wa ziba ze lu kona ku eza ni ze lu sa koni, ku fita mo lu zibela luna. (Samu 103:14) Hape Jehova u kona ku lu fa m’ata a ku mu utwa. Muapositola Paulusi n’a ñozi kuli: “Mulimu wa sepahala, mi h’a na ku lumela kuli mu likwe ki ze mi fita; kono hamoho ni muliko u ka mi fa nzila ya ku zwa ku ona, kuli mu kone ku itiisa ku ona.” (1 Makorinte 10:13) Jehova mane u kona ku mi tusa ku tiya ka ku mi fa ‘mata a matuna hahulu.’ (2 Makorinte 4:7) Hamulaho wa ku tiyela miliko ye miñata, Paulusi n’a kona ku bulela kuli: “Ni kona linto kamukana ka Kreste ya ni fa mata.”—Mafilipi 4:13.

KU BA NI MIKWA YE TABISA MULIMU

20 Kaniti ku tabisa Jehova ha ku ami fela ku ambuka lika za toile. Mu tokwa hape ku lata z’a lata. (Maroma 12:9) Kana ha mu tabeli batu ba ba na ni mibonelo ya lika ye swana ni ya mina, ba ba tabela ze mu tabela, ni ba ba iyakatwa ze mu iyakatwa? Ni ku Jehova ku cwalo. Kacwalo mu itute ku lata lika z’a lata Jehova. Ze ñwi ku zona li talusizwe kwa Samu 15:1-5, ko lu bala ka za batu bao Mulimu a nga ku ba balikani ba hae. Balikani ba Jehova ba na ni mikwa ye bizwa ki Bibele kuli ki “muselo wa Moya.” Muselo w’o u kopanyeleza mikwa ye cwale ka ‘lilato, tabo, kozo, pilu-telele, musa, bunde, busepahali, ku ishuwa, ni buiswalo.’—Magalata 5:22, 23.

21 Ku bala ni ku ituta Bibele kamita ku ka mi tusa ku ba ni mikwa ye tabisa Mulimu. Mi ku ituta z’a bata Mulimu ku ka mi tusa ku nahana ka ku ya ka mw’a nahanela Mulimu. (Isaya 30:20, 21) Ha mu ka tiisa lilato la mina ku Jehova, ni takazo ya mina ya ku pila ka nzila ya tabela Mulimu i ka ba ye tuna.

22 Ku pila ka nzila ye tabisa Jehova ku tokwa buikatazo. Bibele i swaniseza ku cinca bupilo bwa mina kwa ku tubula butu bwa kale ni ku apala bo bunca. (Makolose 3:9, 10) Kono walisamu n’a ñozi ka za litaelo za Jehova kuli: “Mwa ku ya ka zona, ku na ni mupuzo o mutuna.” (Samu 19:11) Ni mina mu ka fumana kuli ku pila ka nzila ye tabisa Mulimu ku tahisa mupuzo o mutuna. Ka ku eza cwalo, mu ka fa kalabo kwa kañi ya Satani ni ku tabisa pilu ya Jehova!

ZE I LUTA BIBELE

  • Mu kona ku ba balikani ba Mulimu ka ku mu utwa.—Jakobo 2:23.
  • Satani u kakanyize busepahali bwa batu kaufela.—Jobo 1:8, 10, 11; 2:4; Liproverbia 27:11.
  • Lu lukela ku ambuka likezo ze sa tabisi Mulimu.—1 Makorinte 6:9, 10.
  • Lu kona ku tabisa Jehova ka ku toya z’a toile ni ku lata z’a lata.—Maroma 12:9.

*  Seo ha si talusi kuli ba ba mi lwanisa ba zamaiswa luli ki Satani. Kono Satani ki yena Mulimu wa lifasi le, mi lifasi kaufela li mwa m’ata a hae. (2 Makorinte 4:4; 1 Joani 5:19) Kacwalo lwa kona ku libelela kuli ku pila ka nzila ye tabisa Mulimu ha i na ku ba nto ye tabelwa, mi ba bañwi ba ka mi lwanisa.


Lipuzo za Tuto

1, 2. Mu fe mitala ya batu bao Jehova n’a ngile ku ba balikani ba hae ba batuna.

3. Ki kabakalañi Jehova h’a ketanga batu ba bañwi kuli ba be balikani ba hae?

4, 5. Jehova u bonisa cwañi m’ata a hae kuli a tuse batu ba hae?

6. Kañi ya Satani ka za batu ne li ifi?

7, 8. (a) Ki sika mañi se ne si ezisize Jobo ku ba ya ipitezi kwa batu kaufela ba mwa linako za n’a pilile ku zona? (b) Satani n’a kakanyize cwañi mulelo wa Jobo?

9. Jehova n’a ezizeñi ka za kañi ya Satani, mi ne li kabakalañi?

10. Jobo n’a tahezwi ki miliko mañi, mi n’a ezize cwañi?

11. (a) Satani n’a bulezi buhata mañi bwa bubeli ka za Jobo, mi Jehova n’a ezize cwañi? (b) Jobo n’a buleziñi ka za butuku bwa hae bo bu maswe?

12. Jobo n’a file kalabo ye cwañi kwa kañi ya Diabulosi?

13. Ne ku ezaheziñi Jobo ha n’a sepahalile ku Mulimu?

14, 15. Ki kabakalañi ha lu kona ku bulela kuli kañi ya Satani ye ama Jobo i ama batu kaufela?

16. (a) Satani u lika ka mikwa ifi ku zwisa batu ku Mulimu? (b) Diabulosi u kona ku sebelisa cwañi mikwa yeo ku mina?

17. Ki lifi libaka le lituna la ku utwa litaelo za Jehova?

18, 19. (a) Ki lifi ze ñwi za litaelo za Jehova? (Mu bone sikwenda.) (b) Lu ziba cwañi kuli Mulimu h’a bati kuli lu eze ze lu sa koni?

20. Ki mikwa mañi ye tabisa Mulimu ye mu swanela ku ba ni yona, mi ki kabakalañi ha i li ya butokwa?

21. Mu ka tusiwa kiñi ku ba ni mikwa ye tabisa Mulimu?

22. Mu ka fumanañi haiba mu pila ka nzila ye tabisa Mulimu?