Mu ye kwa litaba za mwahali

Mu ye fa kalulo ya bubeli ya litaba ze li teñi

Mu ye kwa litaba za mwahali

Lipaki za Jehova

Silozi

Bibele I Lutañi Luli?

KAUHANYO 15

Bulapeli Bw’a Tabela Mulimu

Bulapeli Bw’a Tabela Mulimu

Kana Mulimu w’a tabela bulapeli kaufela?

Lu kona ku ziba cwañi bulapeli bwa niti?

Ki bafi balapeli ba niti ba Mulimu fa lifasi kacenu?

JEHOVA MULIMU wa iyakatwa hahulu luna mi u bata kuli lu tusiwe ki ketelelo ya hae ye lilato. Haiba lu mu lapela ka nzila ye swanela, lu ka ba ni tabo mi lu ka ambuka matata a mañata mwa bupilo. Hape u ka lu fuyaula ni ku lu tusa. (Isaya 48:17) Kono ku na ni bulapeli bo buñata bo bu ipala kuli bu luta niti ka za Mulimu. Kono mwa lituto za bona ka za kuli Mulimu ki mañi ni kuli z’a bata kuli lu eze ki lifi, bu shutanela kwahule-hule.

2 Mu kona ku ziba cwañi nzila ye lukile ya ku lapela Mulimu ka yona? Ha mu tokwi ku ituta ni ku bapanya lituto za bulapeli kaufela bo buñata. Ze mu tokwa fela ku ituta ki ze i luta luli Bibele ka za bulapeli bwa niti. Ka mutala: Mwa linaha ze ñata, ku na ni butata bwa masheleñi a buhata. Ha ne mu ka fiwa musebezi wa ku fumana masheleñi a buhata ao, ne mu ka peta cwañi musebezi w’o? Kana ne mu ka lika ku ziba mo a bonahalela masheleñi ni masheleñi a buhata? Batili. Ne ku ka ba hande ha ne mu ka ziba hande masheleñi a luli. Ha se mu zibile ponahalo ya masheleñi a luli, ne mu ka ziba a buhata. Ka nzila ye swana, ha lu ituta mwa ku zibela bulapeli bwa niti, lwa kona ku ziba bulapeli bwa buhata.

3 Ku butokwa kuli lu lapele Jehova ka nzila y’a nga ku ba ye lukile. Batu ba bañata ba lumela kuli Mulimu w’a tabela bulapeli kaufela, kono Bibele ha i luti cwalo. Mane hape nihaiba ku ipulela fela kuli mutu ki Mukreste ha ku si ka likana. Jesu n’a ize: “Hasi batu kaufela ba ba li ku na: Mulena, Mulena, ba ba ka kena mwa mubuso wa kwa lihalimu; kono ku ka kena ya eza se si latwa ki Ndate ya kwa lihalimu.” Kacwalo kuli Mulimu a lu tabele, lu lukela ku ituta z’a tokwa Mulimu ni ku li eza. Jesu n’a bulezi ba ba sa ezi tato ya Mulimu kuli “ba sebezanga ze maswe.” (Mateu 7:21-23) Sina masheleñi a buhata, bulapeli bwa buhata ha bu na tuso luli. Mi mane bulapeli bo bu cwalo bu tahisa kozi.

4 Jehova u fa mañi ni mañi fa lifasi kolo ya ku fumana bupilo bo bu sa feli. Kono kuli lu be ni bupilo bo bu sa feli mwa Paradaisi, lu lukela ku lapela Mulimu ka nzila ye swanela ni ku pila cwale ka nzila ye mu tabisa. Ka bumai, ba bañata ha ba lati ku eza cwalo. Ki lona libaka Jesu ha n’a ize: “Mu kene ka munyako o kumbani; kakuli munyako wa Sinyeho u atami, mi nzila ye ya mwateñi i atami, mi ba ba kena mwateñi ki ba bañata. Kakuli munyako wa bupilo wa kumbana, nzila ye ya mwateñi ki ye sisani, mi ki ba banyinyani ba ba i fumana.” (Mateu 7:13, 14) Bulapeli bwa niti bu tahisa bupilo bo bu sa feli. Bulapeli bwa buhata bu libisa kwa sinyeho. Jehova h’a bati mutu ufi kamba ufi ku sinyiwa, mi ki lona libaka h’a fa batu kai ni kai kolo ya ku ituta ka za hae. (2 Pitrosi 3:9) Kacwalo, mo lu lapelela Mulimu ku kona ku lu tahiseza bupilo kamba lifu.

MWA KU ZIBELA BULAPELI BWA NITI

5 “Munyako wa bupilo” u kona ku fumanwa cwañi? Jesu n’a bulezi kuli bulapeli bwa niti ne bu ka bonahala ka mo ba pilela batu ba ba li ku bona. N’a ize: “Mu ka ba ziba ka miselo ya bona.…Kota ye nde kaufela i beya miselo ye minde.” (Mateu 7:16, 17) Ka mubulelelo o muñwi, ba ba mwa bulapeli bwa niti ne ba ka zibwa ka lituto ni muzamao wa bona. Niha ba si ka petahala mi ba ezanga mafosisa, balapeli ba niti ka sikwata ba eza tato ya Mulimu. Ha lu nyakisiseñi lisupo ze 6 ze zibahaza ba ba mwa bulapeli bwa niti.

BA BA LAPELA MULIMU WA NITI

  • ba toma lituto za bona fa Bibele
  • ba lapela fela Jehova ni ku zibahaza libizo la hae
  • ba bonisana lilato la niti
  • ba lumela kuli Jesu ki yena y’o Mulimu a pulusa ka yena
  • haki ba lifasi
  • ba kutaza kuli Mubuso wa Mulimu ki yona sepo i nosi
Batu ba mishobo ye shutana-shutana ba ba lapela Mulimu

6Lituto za batanga ba Mulimu li tomile fa Bibele. Bibele yona ka sibili i li: “Liñolo kamukana li tahile ka Moya wa Mulimu, mi li na ni tuso kwa ku luta, ni ku kolisa, ni ku nyaza, ni ku hulisa ka ku luka; kuli mutu wa Mulimu a petahale mi a talifele luli misebezi kaufela ye minde.” (2 Timotea 3:16, 17) Muapositola Paulusi n’a ñolezi Bakreste sina yena kuli: “Nako ye mu amuhezi Linzwi la Mulimu le mu utwile ku luna, mu li amuhezi isi sina linzwi la mutu, kono sina Linzwi la Mulimu.” (1 Matesalonika 2:13) Kacwalo, lituto ni likezo za bulapeli bwa niti ha li si ka toma fa mibonelo ya batu kamba lizo. Li zwelela mwa Bibele, lona Linzwi la Mulimu le li ñozwi ka ketelelo ya moya.

7 Jesu Kreste n’a tomile mutala o swanela ka ku toma lituto za hae fa Linzwi la Mulimu. N’a lapezi ku Ndat’ahe wa kwa lihalimu kuli: “Linzwi la hao ki yona niti.” (Joani 17:17) Jesu n’a lumela Linzwi la Mulimu, mi za n’a luta kaufela ne li lumelelana ni Mañolo. Jesu hañata n’a bulelanga kuli: “Ku ñozwi kuli.” (Mateu 4:4, 7, 10) Mi ku tuha f’o n’a punda liñolo. Ka ku swana, batu ba Mulimu kacenu ha ba luti mihupulo ya bona. Ba lumela kuli Bibele ki Linzwi la Mulimu, mi ba toma lituto za bona ka ku tiya ku ze li bulela.

8Ba ba li mwa bulapeli bwa niti ba lapela fela Jehova ni ku zibahaza libizo la hae. Jesu n’a bulezi kuli: “Kubamela Mulena Mulimu wa hao, mi u sebeleze Yena a nosi.” (Mateu 4:10) Kacwalo, batanga ba Mulimu ba lapela fela Jehova. Ku lapela cwalo ku kopanyeleza ku zibisa batu libizo la Mulimu wa niti ni kuli ki Mulimu ya cwañi. Samu 83:18 (NW) i li: “Wena u nosi wa Libizo la Jehova, Ki Wena Muambakani-ya-Pahami, wa lifasi kaufela.” Jesu n’a tomile mutala wa ku tusa ba bañwi ku fita fa ku ziba Mulimu, sina ha n’a bulezi mwa tapelo kuli: “Libizo la hao, ni li sinulezi batu b’o ni file mwa lifasi.” (Joani 17:6) Ka ku swana, balapeli ba niti kacenu ba luta ba bañwi ka za libizo la Mulimu, milelo ya hae, ni mikwa ya hae.

9Batu ba Mulimu ba bonisana lilato la niti, le li si na buitati. Jesu n’a ize: “Se ba ka ziba batu kaufela kuli mu balutiwa ba ka ka sona, ki ha mu latana.” (Joani 13:35) Bakreste ba kwa makalelo ne ba latana cwalo. Lilato la Sikreste ha li na taba ni lishutano za mubala, mayemo mwa bupilo, ni linaha ko ba zwelela batu, mi li kopanya batu, ku ba kenya mwa swalisano ye tiile ya sizwale sa niti. (Makolose 3:14) Ba bulapeli bwa buhata ha ba na sizwale mo ku na ni lilato cwalo. Lu ziba cwañi seo? Ba bulayananga kabakala ku simuluha mwa linaha ni mwa mikowa ye shutana. Bakreste ba niti ha ba sebelisi lilwaniso ni ku bulaya mizwale ba bona ba Sikreste kamba batu ba bañwi. Bibele i li: “Bana ba Mulimu ni bana ba Diabulosi ba bonahala ka se: Mutu ni mutu ya sa ezi se si lukile hasi wa Mulimu, nihaiba ya sa lati mwanahabo.…Lu si ke lwa ba sina Kaine, ye ne li ya maswe, mi u bulaile munyan’a hae.”—1 Joani 3:10-12; 4:20, 21.

10 Kono ku ba ni lilato la niti ha ku ami fela ku sa bulaya ba bañwi. Ku sina buitati, Bakreste ba niti ba sebelisanga nako, m’ata, ni maluwo a bona kwa ku tusana ni ku susuezana. (Maheberu 10:24, 25) Ba tusananga mwa linako za matata, mi ba sebelisana ni ba bañwi ka busepahali. Mane mwa bupilo bwa bona ba sebelisa kelezo ya mwa Bibele ya ku ‘eza batu kaufela hande.’—Magalata 6:10.

11Bakreste ba niti ba lumela Jesu Kreste ku ba yena y’o Mulimu a pulusa ka yena. Bibele i li: “Ku piliswa, ha ku yo ku yo muñwi; kakuli ha ku na Libizo li sili mwatas’a lihalimu, le ba filwe batu, le lu ka piliswa ka lona.” (Likezo 4:12) Sina mo ne lu bonezi mwa Kauhanyo 5, Jesu n’a fanile bupilo bwa hae sina sitabelo bakeñisa batu ba ba ipeya ku utwa. (Mateu 20:28) Hape, Jesu ki yena Mulena ya ketilwe ki Mulimu mwa Mubuso wa kwa lihalimu o ka busa lifasi kaufela. Mi Mulimu u bata kuli lu utwe Jesu ni ku sebelisa lituto za hae haiba lu bata ku ba ni bupilo bo bu sa feli. Ki lona libaka Bibele ha i li: “Ya lumela ku Mwana u na ni bupilo bo bu sa feli; mi ya sa lumeli ku Mwana h’a na ku bona bupilo.”—Joani 3:36.

12Balapeli ba niti haki ba lifasi. Ha n’a zekiswa fapil’a Pilato mubusi wa Maroma, Jesu n’a ize: “Mubuso wa ka hasi wa lifasi le.” (Joani 18:36) Ku sina taba ni naha ye ba pila ku yona, balateleli ba Jesu ba niti ba busiwa ki Mubuso wa kwa lihalimu mi kacwalo ha ba ikenyi ni hanyinyani mwa litaba za bupolitiki za lifasi. Ha ba abani mwa lifapahano za lona. Niteñi, balapeli ba Jehova ha ba ikenyi ku ze ba keta ku eza ba bañwi ha ku taha ku za ku kena mwa likopano za bupolitiki, ku ipapata mwa liketisa, kamba ku vota. Mi balapeli ba Mulimu ba niti niha ba ikambusa ku za lipolitiki, ba utwa mulao. Kabakalañi? Kakuli Linzwi la Mulimu li ba laela ku ‘ipeya mwatas’a’ miuso ye ‘beilwe fa bulena.’ (Maroma 13:1) Z’a tokwa Mulimu ha li lwanisana ni ze ba tokwa ba bupolitiki, balapeli ba niti ba latelela mutala wa baapositola ba ne ba ize: “Ki swanelo kuli lu utwe Mulimu ku fita batu.”—Likezo 5:29; Mareka 12:17.

13Balateleli ba Jesu ba niti ba kutaza kuli Mubuso wa Mulimu ki yona sepo i nosi ya batu. Jesu n’a polofitile kuli: “Evangeli ye ya mubuso i ka bulelwa mwa lifasi kaufela, ibe bupaki mwa macaba kamukana; kihona ku ka taha mafelelezo.” (Mateu 24:14) Ku fita ku susueza batu ku isepisa kuli babusi ba butu ba ka tatulula matata a bona, balateleli ba Jesu Kreste ba niti ba shaela Mubuso wa Mulimu wa kwa lihalimu kuli ki yona sepo i nosi ya batu. (Samu 146:3) Jesu n’a lu lutile ku lapelela mubuso o petehile w’o ha n’a bulezi kuli: “Ku tahe mubuso wa hao; se si latwa ki Wena si ezwe mwa lifasi, mo si ezezwa kwa lihalimu.” (Mateu 6:10) Linzwi la Mulimu ne li polofitile kuli Mubuso wa kwa lihalimu w’o “u ka ketula ni ku feza mibuso kaufela [ye li teñi cwale]; kono ona u ka ba teñi kamita ni ku ya ku ile.”—Daniele 2:44.

14 Ka ku ya ka ze lu buhisani, mu ipuze kuli: ‘Ki sifi sikwata sa bulapeli se si tomile lituto za sona kaufela fa Bibele mi si zibahaza libizo la Jehova? Ki sifi sikwata se si na ni lilato la Sikreste, se si lumela ku Jesu, se si si sa lifasi, mi si shaela kuli Mubuso wa Mulimu ki yona sepo i nosi ya batu? Kwa bulapeli kaufela bo bu fa lifasi, ki bufi bo bu eza zeo kaufela?’ Bupaki bu bonisa hande kuli ki Lipaki za Jehova.—Isaya 43:10-12.

Ka ku sebeleza Jehova ni batu ba hae, ze mu ka fumana ki ze tuna ku fita ze mu ka latehelwa ki zona

Batu ba ba shutana-shutana ba ba li balikani

KI SIFI SE MU KA EZA?

15 Kuli lu tabise Mulimu, ku lumela fela ku yena ha ku si ka likana. Mane Bibele i bulela kuli nihaiba badimona ba lumela kuli Mulimu u teñi. (Jakobo 2:19) Kono kaniti ha ba ezi tato ya Mulimu mi Mulimu h’a ba tabeli. Kuli Mulimu a lu tabele, lu lukela ku lumela kuli u teñi ni ku eza tato ya hae. Hape lu lukela ku zwa mwa bulapeli bwa buhata ni ku amuhela bulapeli bwa niti.

16 Muapositola Paulusi n’a bonisize kuli ha lu lukeli ku abana mwa bulapeli bwa buhata. N’a ñozi kuli: “Mu zwe ku bona, mi mu kauhane, ku bulela Mulena; mu si ke mwa swala se si masila, mi ni ka mi amuhela.” (2 Makorinte 6:17; Isaya 52:11) Kacwalo, Bakreste ba niti ba ambuka lika kaufela ze ama bulapeli bwa buhata.

17 Bibele i bonisa kuli mifuta kaufela ya bulapeli bwa buhata i mwa “Babilona yo mutuna.”* (Sinulo 17:5) Libizo leo li lu hupulisa muleneñi wa kwakale wa Babilona, mo ne bu kalezi bulapeli bwa buhata hamulaho wa Munda wa mwa lizazi la Nuwe. Buñata bwa lituto ni likezo ze tumile cwale mwa bulapeli bwa buhata ne li simuluhile kale-kale mwa Babilona. Ka mutala, Mababilona ne ba lapela milimu ya silalu. Kacenu, tuto ye tuna mwa bulapeli bo buñata ki ya Silalu. Kono Bibele i luta ka ku utwahala hande kuli ku na ni Mulimu a li muñwi fela wa niti, Jehova, ni kuli Jesu Kreste ki Mwan’a hae. (Joani 17:3) Mababilona hape ne ba lumela kuli batu ba na ni moyo o zwelapili ku pila muta mubili wa mutu u shwa ni kuli moyo w’o u kona ku nyandiswa mwa sibaka sa nyandiso. Kacenu, tuto ya moyo o sa shwi o kona ku nyanda mwa Mulilo wa lihele i lutiwa mwa bulapeli bo buñata.

18 Bakeñisa kuli bulapeli bwa Sibabilona bwa kwakale ne bu yambile lifasi kaufela, Babilona yo Mutuna wa cwale u kona ku bizwa ka ku swanela kuli ki kopano ya lifasi ya bulapeli kamukana bwa buhata. Mi Mulimu u polofitile kuli yona kopano ya lifasi ya bulapeli kamukana bwa buhata yeo i ka yundiswa ka sipundumukela. (Sinulo 18:8) Kana mwa bona libaka ha ku li kwa butokwa kuli mu ikambuse kwa likalulo kaufela za Babilona yo Mutuna? Jehova Mulimu u bata kuli mu “zwe ku yena” ka bubebe ha ku sa na ni nako.—Sinulo 18:4.

19 Kabakala keto ya mina ya ku tuhela ku ba mwa bulapeli bwa buhata, ba bañwi ba kana ba keta ku mi shengoka. Kono ka ku sebeleza Jehova hamoho ni batu ba hae, ze mu ka fumana ki ze tuna hahulu ku fita ze mu kana mwa latehelwa ki zona. Sina balutiwa ba Jesu ba kwa makalelo ba ne ba siile lika ze ñwi ni ku kala ku mu latelela, mu ka ba ni mizwale ni likaizeli ba bañata ba kwa moya. Mu ka ba mwa lubasi lwa mwa lifasi kaufela lwa bolule-lule ba Bakreste ba niti, ba ba ka mi bonisa lilato la niti. Mi mu ka ba ni sepo ye nde ya bupilo bo bu sa feli “mwa linako ze taha.” (Mareka 10:28-30) Mwendi muta o muñwi, ba ba mi shengokile kabakala bulapeli bwa mina ba ka bona ze i luta Bibele ni ku ba balapeli ba Jehova.

20 Bibele i luta kuli Mulimu u tuha a felisa muinelo o maswe wa cwale ni ku u yolisa ka lifasi le linca mo ku na ni ku luka le li ka busiwa ki Mubuso wa hae. (2 Pitrosi 3:9, 13) Leo li ka ba lifasi le linde hakalo! Mi mwa lifasi le linca la ku luka leo, ku ka ba ni bulapeli bu li buñwi fela, ni mufuta u li muñwi fela wa bulapeli. Kana haki ko ku butali kuli mu eze ze tokwahala kuli mu swalisane ni balapeli ba niti honafa?

ZE I LUTA BIBELE

  • Ku na ni bulapeli bu li buñwi fela bwa niti.—Mateu 7:13, 14.
  • Bulapeli bwa niti bu zibwa ka lituto ni likezo za bona.—Mateu 7:16, 17.
  • Lipaki za Jehova ba mwa bulapeli bw’a tabela Mulimu.—Isaya 43:10.

*  Litaba ze ñwi hape ka za libaka Babilona yo Mutuna h’a yemela kopano ya lifasi ya bulapeli kamukana bwa buhata mu kona ku li fumana mwa Litaba Ze Ekelizwe.


Lipuzo za Tuto

1. Lu ka tusiwa cwañi ki ku lapela Mulimu ka nzila ye swanela?

2. Lu kona ku ziba cwañi nzila ye lukile ya ku lapela Jehova, mi ki mutala mañi o’ lu tusa ku utwisisa seo?

3. Ka ku ya ka Jesu, lu lukela ku ezañi kuli Mulimu a lu tabele?

4. Manzwi a Jesu ka za linzila ze peli a talusañi, mi nzila ye ñwi ni ye ñwi i libisa kai?

5. Lu kona ku ziba cwañi ba ba mwa bulapeli bwa niti?

6, 7. Batanga ba Mulimu ba nga cwañi Bibele, mi Jesu n’a tomile cwañi mutala ku seo?

8. Ku lapela Jehova ku amañi?

9, 10. Bakreste ba niti ba bonisana lilato ka linzila lifi?

11. Ki kabakalañi ha ku li kwa butokwa ku lumela kuli Jesu Kreste ki yena y’o Mulimu a pulusa ka yena?

12. Ku sa ba ba lifasi ku amañi?

13. Balateleli ba Jesu ba niti ba nga cwañi Mubuso wa Mulimu, mi kacwalo ki lifi ze ba eza?

14. Ki sifi sikwata sa bulapeli se mu lumela kuli si eza ze tokwahala mwa bulapeli bwa niti?

15. Ki lifi zeo Mulimu a tokwa kwand’a ku lumela kuli u teñi?

16. Ki lifi ze swanela ku eziwa ka za ku abana mwa bulapeli bwa buhata?

17, 18. “Babilona yo mutuna” ki nto mañi, mi ki kabakalañi ha ku li kwa butokwa ku ‘zwa ku yena’?

19. Mu ka fumanañi ka ku sebeleza Jehova?

20. Ki ifi sepo ya za kwapili ya ba ba mwa bulapeli bwa niti?