Mi mu e'yo alenia ria

Mi mu e'yo were were 'diyi ma alea

Mi mu e'yo alenia 'diyi ma alea

'Ba Yehova ma E'yo Eti Nzepi 'Diyi

Lugbara

E’yo Ada Biblia ni Imba ri Ngoni?

CAPITA DRINI AZIRI

Mi Esi mi Mungu vu Ogogo Izita Si

Mi Esi mi Mungu vu Ogogo Izita Si

Le ama ma iziki Mungu vu a’du ma e’yo si ya?

Mungu ni ecozu ama izita erizu le ama ma ’ye a’du afa ni ya?

Munguni ama izita omvi ngoni ru ya?

O’BIZU afa azi woro ’bua ’diyi be ria, nyaku ’di lu afa azi werea tu ni. Adanisi, Yehova, “’bu pi o’bapi nyaku be ri” ni ria, suru ’ba ada niri e’da werea ru eri ma milea ekile yi e’depi omvu ma alea rile. (Zaburi 115:15; Isaya 40:15) Te kiri, Biblia ’yo ’dini: “Yehovani ’ba dria owupi vunia ’diyi vu ogogo, eri ’ba dria owupi vunia asi adarusi ’diyi vu ogogo. Eri nga e’yo ’ba eri rupi ’diyini leleri ’ye ra, eri nga wuta yini eri.” (Zaburi 145:18, 19) Mi ega nga di e’yo ’di ma ifi! Okpoe’i O’bapi ni enyia ogogo ama vu azini “eri nga ’ba eri zipi asi adaru si” ’diyi eri ra. Adaru Mungu ziza eri feta azi orodri ru ni!

2 Te, aka di le Yehova ma eri izita amani ra, le ama ma zi eri geri erini a’ile ra risi. Ama ecoki di ’dile ri ’ye ngoni ru akaki e’yo Biblia ni imba izita ma driari va ku ria? Ani e’yo ’disi eri amani orodriru amani imbata E’yo Siza ni e’yo ’di ma dria ri ngoni’ari nizu ra, a’dusikuni izita ni fe ama esiru Yehova vu enyia.

AMA YEHOVA NI IZI A’DU E’YO SI YA?

3 Asisile azi alu orodriru amani izizu Yehova vu ri a’i ama i zizu ni. E’yo Erini ri fe amani okpo ’dini: “Emi asi ma oti e’yo alunisi ku, te e’yo dria alu alu ma alia emi ma fe Mungu ma ni e’yo emini a’ile ’diyi, Mungu zizu matu ’bazu awa’difo fezu indi. Azini asi anzuru Munguni e’yo vaza ’bani agapi driari nga emi asi ma agei te asisile emini be Kristo Yesu ma alia.” (’Ba Filipia ’Diyi 4:6,  7) Adaru ama ecokini otuta azi muke Opi Okpoe’i ni otu amani ’diri ga ku!

Oku ’diri izita izi

“O’bapi ’bu pini nyaku beri” o’a avasi izita amani erizu

4 Asisile azi ci amani vini Yehova ni izizu o’du driasi ri fezu agyi amani eri be rini ecazu okporu beni. Agyi adaru ’diyi nzeki ni lu e’yo sawa e’yini afa azi lezu ’ba aziri vurisi ku. Kani ra ria, agyi muke ’diyi o’a avasi e’yo onizu e’yi ma eselea, fezu o’ata eyini rini ecazu kililiru eyini egaza eyini ’diyi ma e’yo ecezu eyi ma eselea, asisile yini pie, azini ava yini pie risi. Geri azini si, ’dile ri eco vini ovu agyi amani Yehova Mungu beri ma dria indi. Azakoma buku ’di vu risi, mi oni di e’yo angiri Biblia ni imba Yehova ma dria, adriza erini pie, azini asisile erini pie ri ’bo. Mi ni vini di eri ekile ’ba ada le. Izita ni di driwala fe mini mi egata azini asisile adaru ri ecezu mi Ata ’bua rini. Mi ka di mu ’yezu ’dile drile drile, mi di nga mi esi ogogo Yehova vu.—Yakobo 4:8.

AFA LE AMA MA ’YEKI RA ’DIYI NGOKI YA?

5 Yehovani izita woro eri ra ya? Mi ’du nga e’yo erini ndra lu ’ba Israelini fupi ogburunduaru ’diyi ni geri nabi Isaya vusi ri: “Emi ka zita zi ma tia kakau, ma ngani eri ku, dri emini ga tre arisi.” (Isaya 1:15) Afa azi fepi Mungu eri izita amani ’diyi ki ku ni ki ci. Ifini kini, Mungu ni ecozu izita amani ’diyi ki erizu asi driasi, afa azini ki ci le ama ma ’ye eyi ecekokoru ra.

6 Afa aluzu ndepi niri le ama ma e’daki a’ita ’yeta si. (Marako 11:24) ’Ba ti pele Paulo si ’dini: “Te a’ita kokoru econi ’bani ayiko fezaru eri dri ku. A’dusiku ’ba emupi Mungu vuri ma a’i kini eri indi, azini eri adri orodri fe ’ba eri ndrupi ’diyi dri.” (’Ba Ebraniani 11:6) Ovuzu a’ita adari be ri ma ifi aga mini lu nizu kini Mungu ni ci azini eri izita amani ki eri ra azini omvi ra ri ra. A’ita ni e’daru ama ma ’yeta si. Le ama ma feki eceta adaru e’dazu kini ama a’ita be ri geri amani ama idri ayuzu o’du driasi risi.—Yakobo 2:26.

7 Yehova le vini ’ba i zipi ’diyi ma ovuki ruta be azini asi ada be. Adaru le ama ma ovuki ruta be amani e’yo nzezu Yehova be ria ku ya? ’Ba kaki drileba isu e’yo nzezu agu azi suru ma dricepi ni be, eyi e’yo nze inzita si, pari agu nderi ni opi nyaza ma alea ri e’dazu. Adaru ka te ’dini le ama o’aki inzita si amani e’yo nzezu Yehova be ria! (Zaburi 138:6) Adanisi, eri “Mungu Okpo e’ini.” (E’doza 17:1) Akaki Mungu ni zi, le obi amani eri zizu ri ma e’da adaru kini ama ruta be eri ma drilea. Ruta ’dile ri vini nga fe amani eri zizu asi driasi, izita alu ri omvizu dika dika, ’dini ku.—Matayo 6:7,  8.

8 Afa azi ecopi fepi Mungu ni izita amani ri erizu ra ri akaki e’yo ’ye tro tro ekile amani zi rile risi. Yehova le ama ma ’yeki afa dria amani eco ra ’diyi ekile amani zi rile. Ecetasi, akaki izi, “Mi fe andru ama dri nyaka dri fupi etu andrusiri,” le ama ma ngaki azi ci ri asi driasi. (Matayo 6:11; 2 ’Ba Tesalonikia ’Diyi 3:10) Akaki izi azakoma isuzu ava rua ni ’diyi ma ti tazu, le ama ma o’aki mile si fizu e’yo ecopi ama jipi obeta ma alea ra ’diyi pi ma alea ku. (’Ba Kolosaia ’Diyi 3:5) O’bazu e’yo okpo okpo ’diyi pi ma dria, zita azi izita ma dria le ama ma omviki ra ’diyi ki vini ci.

OMVIZA ZITA AZI IZITA MA DRIA ’DIYI NIRI

9Le ama ma iziki a’di vu ya? Yesu imba ’ba ima vuti obipi ’diyi ki izizu “Ama Ata ’bua ri” vu. (Matayo 6:9) Ifini kini, le izita amani ri ma mu lu Yehova Mungu vu a’dule si. Te, Yehova le vini ama ma niki pari ima Mva osile alu, Yesu Kristo niri ra. Amani ndra onile Capita 5 ma alea ’bo rile, ’ba epe ndra Yesu ma ti nyakua emuzu ama onzezu ezata ma alea azini dra ma aleasi. (Yohana 3:16; ’Ba Rumia ’Diyi 5:12) Eri Kuhani Amboru azini ’Ba E’yo lipi ’bani pele ri. (Yohana 5:22; ’Ba Ebraniani 6:20) Ani e’yo ’disi, E’yo Siza ’yo di ama ma iziki geri Yesu vu risi. Eri ma ngulupi ’yo ’dini: “Ma gerini ma’i, ma e’yo adaruri ma’i, ma idri ni ma’i, ’ba aluni cani Ata vu ku, pe lu kiri ma vurisi ka.” (Yohana 14:6) Ama izita ni ecozu ovuzu erizaru, le ama ma iziki lu Yehova vu a’dule geri eri ma Mvi vurisi.

10Ama ni iziria le ama ma ’baki ama obi azi ndu ’dinile ni si ya? Yo. Yehova leni amani dri amani, kaniku rua amani woro ’bazu obi ndu nisi ri ku. Biblia imba kini ama ecoki Munguni izi obi ci risi ra. Ama ecoki ri vaa, dri su vaa, kumuti si vaa azini vini pa so urusi ra. (1 Suru ma E’yo 17:16; Nehemia 8:6; Danieli 6:10; Marako 11:25) Afa okporu ndepi niri ovuni obi azi ndu amani ama ’bazu ’ba yini ecozu ama nezu beni ri i ku, te asi ada ni. Adanisi, afa amani ’ye o’du driasi ’di ma aleasi kaniku sawa azini si amani lezu e’yo azini ’yezu mbele ria, ama ecoki izi asi amani ma alea o’duko kokoru pari ci ria. Yehova ni izita ’dile ’diyi ki eri ra ’ba ama ageia ’diyi ka ki tro ni ku ra ti.—Nehemia 2: 1-6.

11Ama ecoki izi a’du ma dria ya? Biblia ece ’dini: “Ama ka afa erini lele feleri zi, eri [Yehova i] ama eri ra.” (1 Yohana 5:14) Ama ecoki afa ci Munguni lele ra ri zi ra. Te ama ecoki eri zi e’yo ama ngulupini candi fepi ’diyi ki si ra ya? Ece kokoru! Yehova ni izizu ri si trotro mini e’yo nzezu mi agyi mi ageia ogogo mini lele tu ri be rile. Ama ecoki e’yo nze Mungu be uri koko, ‘asi amani e’dazu’ erini beni. (Zaburi 62:8) Eri vini orodriru amani orindi alatara ru ri zizu, a’dusikuni eri nga ama aza ko e’yo muke ’diyi ki ’yezu beni. (Luka 11:13) Ama ecoki vini azakoma zi e’yo otuzu geri onduaru si azini okpo zi e’yo ewaru ma ti pizu beni. (Yakobo 1:5) Akaki ezata eza, le ama ma ziki onzi wuza amani ma e’yo owita Kristo ni i owizu risi. (’Ba Efesoa ’Diyi 1:3, 7) Te le vini ama ma niki ra kini, izita amani ma ovu lu afa amani le ama ma ngulupi niri ki zizu a’dule ku. Le ama ma iziki izita ’ba azi ’diyi ma e’yo si indi—ekile ’ba ama vu akua ’diyi pi si vini ’ba amani inzita inzizu tualu ’diyi pie.—’Yeta 12:5; ’Ba Kolosaia ’Diyi 4:12.

’Ba eyi izita izi e’yo ndundu ma dria

Mi ma izita eco ovu erizaru ra sawa ci ri ma alea

12 Le e’yo Yehova Mungu ma dria ’diyi ma ovuki afa azi oko ndepi ra izita amani ma alea ’diyi ki. Ama ovu asi driasi eri ma ru ikuzu azini awa’difo fezu erini ’yeta erini onyiru ’diyi ki si. (1 Suru ma E’yo 29:10-13) Izita eceta ru, ’bani sile Matayo 6:9-15 ma alea ria, Yesu imba ama izizu ru Munguni ri ’bazu inzizaru, ifini kini, ala ru, kaniku kililiru. ’Da ma vutia ’yo kini Suru Munguni ma emu azini e’yo erini lele ri ma ’ye i nyakua ekile ’bua ri le. Yesu ni e’yo angiri ndepi ni Yehova ma dria ’diyi ki oluzu ’bo ri ma vutia e’do di e’yo ’ba ma ngulupi niri nze ndo. Geri alu ’dile risi akaki di e’yo Munguni lele ri ’ba dridriru izita amani ma alea, ’diri nga e’da kini asisile amani ri ovuni e’yo amani ma dria a’dule ku.

13Le izita amani ma zo ngopi ya? Biblia eceni amani izita ’ba alu alu ma ngulupini kaniku o’bisi ri ma zo ngopi’ari ku. Eco ovu izita ali nyaka ma dria ri kaniku izita izu amani ama asi dazu Yehova driri. (1 Samueli 1:12, 15) Te, Yesu li e’yo ’ba azi lepi eyima ngulupi e’dapi eyini izita izizu sawa izu ’ba ma neki eyi ani beni ’diyi ma dria ra. (Luka 20:46, 47) Izita ’dile ’diyi feki Yehova ni ayiko ku. Afa orodriru ndepi niri le ama ma iziki engazu ama asia. Ani e’yo ’disi, izita Mungu ni a’i ra ri ma zoza ma e’yo di lu asisile mini eri zizu ri vusi.

14 Le ama ma iziki paleko si ya? Biblia ni ama a’i “Mungu zizu ’dani ’dani” azini “Mungu zizu ’dani asi okporu be,” dika “Mungu ziza kuzu ku.” (Matayo 26:41, NW; ’Ba Rumia ’Diyi 12:12; 1 ’Ba Tesalonikia ’Diyi 5:17) Adanisi, e’yo ’bani si ’di ma ifi ovuni kini le di ama ma zi Yehova ni sawa dria ma alea kaniku etu zu ’dini ku. Kanisi, Biblia ni amani okpo fe izizu o’du driasi, muzu drile awa’difo fezu Yehova ni afa dria onyiru erini ’ye amani ’diyi si azini azakoma erini fe ama dricezu, ama asi omizu, azini okpo fezu risi. Nizu kini Yehova li ama ti sawa amani ’du e’yo nzezu eri be izita ma alea risi ku kaniku eri zizu pale si’arisi ku ri ovu di asi omiza ru amani ku ya? Akaki ovu ayikosi driwala izita izizu ’disi, ama di nga sawa ’du ama Ata ’bua ri zizu.

15Le ama ma ’yoki “Amena” izita ma vutia a’du ma e’yo si ya? E’yo ’yoza “Amena” ri ma ifi “ada ada” kaniku “ma ovu ’dini.” E’yo Siza e’da kini ’yozu “Amena” izita mini ri dezu kaniku izita o’bi niri dezu ri kililiru. (Suru ma E’yo 16:36; Zaburi 41:13) ’Yozu “Amena” izita ama niri ma vutia ri e’da kini, ama a’iki ra adaru izita amani ri asi ada si. Ama kaki di ’yo “Amena”—asi amani ma alea kaniku oduko orusi—izita ’ba azi ni iziri ma vutia, ama di e’da kini ama a’iki e’yo dria agu nde ni ’yo ’diyi ra.—1 ’Ba Korintoa ’Diyi 14:16.

GERI MUNGUNI IZITA AMANI OMVIZU RI

16 Yehova ni ’di adaru izita ki omvi ra ya? Ee, ada! Ama ovu asi ’baza be okporu kini agu “izita Eripi ri” nga izita ’ba milioni milioni tre asi adaru be ’diyi niri omvira. (Zaburi 65:2) Geri Yehova ni ama izita omvizu ’diyi ndu ndu tre.

17 Yehova ni malaika i’ni azini ati’bo erini nyakua ’diyi ki ayu izita omvizu. (’Ba Ebraniani 1:13, 14) Eceta ndu ndu ’ba kakau ebipi Mungu ni zipi azakoma isuzu e’yo Biblia ma alea ’diyi ki vazu ’da ma vutia coti ati’bo Yehovani ’diyi ma azi alu ni eca agu nde vu riki tre. Eceta ’dile ’diyi e’da adaru kini malaika eyi ama drice azi e’yo ba Suruni ri oluzu ri ma alea ni. (E’yo Eceza 14:6) Izita amani izi sawa e’yoni ama ndezu teketeke ri ma alea ri omvizu, Yehova eco Kristiani azi ma ti epe ama azakozu ra.—E’yo O’beza 12:25; Yakobo 2:16.

18 Yehova Mungu ni vini orindi alatararu erini ri ayu, E’yo erini Biblia be, izita ati’bo erini ’diyi driri ki omvizu. Eco ama izita azakoma ni obeta ma ti tazu ri omvi erini amani okpo fezu geri orindi alatararu ri vusi. (2 ’Ba Korintoa ’Diyi 4:7) Omvita, azini azakoma amani Yehova ni zizu peta kilili ’diyi ki pezu ri ma ondua ama ecoki isu geri Biblia ma alea si. E’yo Siza orodri ru ’dile ’diyi ama ecoki isu sawa amani Biblia lazu ama ngulupi si ria azini amani buku ’Ba Kristiani ru ’diyi ni gba, ekile ’dile riki lazu ria. Afa azi amani le oni E’yo siza ma alea orodriru ’diyi ma azi ama ecoki isu okuza Kristiani ni ’diyi ma aleasi kaniku e’yo omviza mbaza kanisa ma alea asi adaru be ’diyi pi vusi.—’Ba Galatiaa ’Diyi 6:1.

Agupi azini oku ’diyi eyi ma agyi mbazaru ri ma aza ko

Izita amani riki omvizu, Yehova eco kristiani azi ayu ama aza kozu

19 Ka e’da ekile Yehova ni sawa ’du angiri izita amani ’diyi ki omvizu, ’di ma ifi ovuni kini ngani izita omvi ku ’dini ni ku. Kani ra ria, le ama ma niki ra kini Yehovani izita erini a’i ra ’diyi ki omvi sawa erini kilili ria. Ni afa amani lele ’diyi ki dria ra azini ni vini geri erini ngazu afa nde ’diyi ki ’yezu ri aga ama ra. Eri sawa driasi fe amani muzu drile zizu, ndruzu, azini kpozu. (Luka 11: 5-10) Asi teza ’dile ri di nga Munguni ava ama alea ri ma ali e’da azini a’ita amani ada kililiru ri be. O’bazu ’da ma dria, Yehova eco ama ma izita omvi geri e’dapi amani kilili ku risi. Ecetasi, eco ama ma izita obeta ewaru ni ma dria ri omvi, erini obeta ’dari ’duzu risi ku, te erini amani okpo fezu tini tazu risi.—’Ba Filipia ’Diyi 4:13.

20 Adaru le ama ma o’aki ayikosi a’dusikuni O’bapi wudrikuru ’dini rini ovuzu ogogo ’ba dria eri omvepi izita kililiru ri ma aleasi ri pie ri ma e’yosi! (Zaburi 145:18) Le ama ma ayuki drileba onyiru izita niri asi driasi. Aka ki ’ye ’dini, ama nga ayiko isu amani di ama esizu ogogo Yehova, izita amani ri Eripi rivu risi.

E’YO ADA BIBLIA NI IMBA RI NGONI?

  • Yehova ni izizu o’du driasi ri nga ama aza ko esizoru erivu ogogo.—Yakobo 4:8.
  • Mungu ni ecozu ama izita erizu ra, le ama ma izi eri a’itasi ruta si azini asi adaru risi.—Marako 11:24.
  • Le ama ma iziki lu Yehova ni a’dule eri ma Mvi vu si.—Matayo 6:9; Yohana 14:6.
  • Yehova “izita amani ri omvipi ri,” malaika erini ’diyi ki ayu, ati’bo erini nyakua ’diyi pie, orindi alatararu ri be, azini E’yo erini ri be izita amani ’diyi ki omvizu.—Zaburi 65:2.

Zita Imbata Imzazu ’Diyi Ki

1, 2. Ama izita ne orodriru a’du ma e’yo si ya, azini le ama ma niki e’yo Biblia ni imba drinia ri ra a’du ma e’yo si ya?

3. Asisile azi alu angiri ru amani Yehova ni izizu ri ngoni ya?

4. Yehova ni zizu o’du driasi ri nga fe agyi amani eri be ri nga eca okporu ngoni ru ya?

5. Afa e’dapi kini Yehova erini izita dria ki ku ri a’du afa ni ya?

6. Munguni ecozu izita amani erizu, afa aluzu ndepi ni ri a’du afa ni, azini ama ’diri e’da ngoni ru ya?

7. (a) Amani e’yo nzezu Yehova be izita ma alea ria le ama ma ovuki inzita be a’du ma e’yo si ya? (b) Amani Mungu ni izizu ria, ama ecoki ruta azini asi ada e’da ngoni ru ya?

8. Ama ecoki e’yo ’ye trotro kile amani izi rile ngoni ru ya?

9. Le ama ma iziki a’di vu, azini a’di vusi ya?

10. Amani izi ria obi amani ama ’bazu ri ovuni e’yo azi okporu ni ku a’du ma e’yo si ya?

11. E’yo azi ama ngulupi ni amani ecozu izizu drinia ra ’diyi ngoki ya?

12. Izita amani ma alea ama ecoki e’da e’yo ama Ata ’bua rini ri ki orodriru ndeni ngoni ngoni ya?

13. E’yo Siza nze e’yo izita muke ’diyi ma zoza ma dria ngoni ya?

14. E’yo Biblia ni ’yo kini ama ma “ziki ’dani” ri ma ifi ngoni ya, azini eyo asi omiza ru ’di ma dria ri ngoni?

15. Le ama ma ’yoki “Amena” izita ama ngulupini kaniku izita o’bi niri ma vutia a’du ma e’yo si ya?

16. Asi ’baza izita ma dria amani eco ovuzu eri be ra ri ngoi ya?

17. Ama ecoki ’yo kini Yehova ni malaika i ni azini ati’bo erini nyakua ’diyi ki ayu izita amani omvizu a’du ma e’yo si ya?

18. Yehova ni orindi alatararu ini ri ayu E’yo erini ri be izita amani ’diyi ki omvizu ngoni ru ya?

19. Afa le ama ma niki ra ri ma ovu a’duni ka e’da ekile izita amani ri ma omvita yo ria?

20. Le ama ma ayuki drileba izita ni kililiri asi driasi a’du ma e’yo si ya?