Mi mu e'yo alenia ria

Mi mu e'yo were were 'diyi ma alea

Mi mu e'yo alenia 'diyi ma alea

'Ba Yehova ma E'yo Eti Nzepi 'Diyi

Lugbara

E’yo Ada Biblia ni Imba ri Ngoni?

CAPITA AZIRI

Asi ’Baza Ada ’Ba Mini Lele tu Odrapi ’bo ’Diyi ma Driari

Asi ’Baza Ada ’Ba Mini Lele tu Odrapi ’bo ’Diyi ma Driari

Ama niki ada kini engata ni nga ovu ci ri ngoni ru?

Yehova ma egata engata ma dria ri ngoni ya?

A’dini nga ovu engazaru ni ya?

MI EGA nga kini mi apa ari’bo azi onzi ’dile ni vusi. Eri okporu dika aga mi ongusi ra. Mi ni ra eri ma asi ndriza yo a’dusikuni mi ndre erini mi agyi azi ’diyi o’diria ra. Mini tro o’bizu apazu ngoni ra ti, eri di mu i omisi mi vu enyia. E’daru ekile asi ’baza di mini yo nile. Ni kokoru, agu azi efu lu ya, mi etozu. Eri ma okpo aga ari’bo mi odropi rini ri ra, azini so oyo mi aza kozu ra. ’Diri di nga fe mi o’a ngoni!

2 Geri azini si, ari’bo ’daleri ni mi odroria. Vini ama woro indi. Amani ndra oni capita alipi ’bo ri ma alea rile, Biblia omve dra ari’bo ni. Ama azi alu ecopi ari’bo ’diri ndepi ra ni yo. Ama woro ndreki ari’bo ’dini ’ba amani lele tu ’diki o’diria ’bo. Te Yehova ma okpo aga ari’bo dra ru ’di ra. Eri etopi leta be e’dapi kini i eco ari’bo ’diri nde ra ri. Azini so vini oyo ari’bo nde dra i ri ndezu pale alu iriti. Biblia imba kini: “Ari’bo vile asizu, erini nga mu nderi nga ovu drani.” (1 ’Ba Korintoa ’Diyi 15:26) ’Diri e’yo kililiru ni!

3 Le ama ma oniki di nga ari’bo dra ka ’ba azini ’di ama o’a ngoni’ari. E’yo ’dile ri nizori nga ama aza ko afa fepi amani o’azu ayikosi ri vazu. Mi oni ndra kini, Yehova ni nga fe ’ba drapi ’bo ’diyi ki nga o’a idriru dika. (Isaya 26:19) ’Ba nga eyi ma dri eda idri ma alea dika. ’Diri bani di asi ’baza engata niri.

’BA MINI LELE TU RI KA DRA RIA

4 Mi avi ’ba mini lele tu ni dra ma alea ’bo ya? Suza, imvo, azini ocoko dra ni eji mi asia ri eco e’da kile nga i de ku ’dini le. Sawa ’dile ri ma alea, le ama ma ojaki di ti Biblia ma alea asi omiza isuzu. (2 ’Ba Korintoa ’Diyi 1:3, 4) Biblia ni ama aza ko egata Yehova pini Yesu be dra ma dria ri onizu kilili. Yesu ndra trumu ima Ati niri e’dapi ’yeta erini ri ma alea si ri, nga ndra awu wu erini ’ba azi avizu dra ma alea risi. (Yohana 14:9) Yesu ni ndra ovuzu Yerusalemua ri si, eceni muzu Lazaro ni andrizu eri ma amvipika azi iri o’api aku ambo Betania, Mariamu azini Marita pie ku. Eyi ndra di agyi kilili ni eyi ma eselea. Biblia kini: “Yesu le Marita pi, amvi be, Lazaro pie avasi.” (Yohana 11:5) Ndra amani oni capita alipi ’bo ri ma alea rile, drile onzi ru, Lazaro dra ra.

5 Yesu ma agyi ni drazu ’bo ri ma vutia o’a ngoni ya? E’yo siza ece ama ni kini Yesu nga mu Lazaro ma ori’ba vu azini eri ma agyi pie awu wuzu eyi pie tualu. Erini yi nezu ’dini ria, Yesu nga o’a candi si. ’Dini, “Candi ga eri ma asia tre dika asini nga ota ota.” Dika, e’yo siza ’yo kini, “Yesu nga wu mindresi.” (Yohana 11:33, 35) Awu Yesu ni wuzu ri e’da kini eri ma asi ’baza yo ’dini ya? Ovuni ’dini ku. Adanisi, Yesu nira ace were e’yo azi osutaru ni mu i ’ye. (Yohana 11:3, 4) Te kiriti, candi azini ocoko dra ’da ni iji ri fi eri ma asia.

6 Geri azi nisi, wuta Yesu niri ama ni asi omiza fe. Eri ama imba kini Yesu pi eri ma Ati, Yehova be, lekini dra ku. Te Yehova Mungu ni okpo be ecozu ari’bo dra ni ndezu te! Ama ma neki di nga Mungu fe Yesu ’ye a’du afa ni’ari.

“LAZARO, MI IFU AMVE”

7 ’Ba sa ndra Lazaro ni oni egulea, ani Yesu nga ’yo kini ’ba ma ’duki oni ’bani ’ba egule tia ri. Marita nga gasi adusikuni ni ra o’du su ma vutia, Lazaro ma rua e’do di ma ’bo. (Yohana 11:39) ’Ba ada siria, asi ’baza ndra di ci ya?

8 ’Ba nga oni egule tia ri ’du ra, coti Yesu nga oyu o’duko orusi: “Lazaro, mi ifu amve!” A’du afa ’ye i ni ya? “’Ba drapi ’bo ri nga efu ra.” (Yohana 11:43, 44) Mi eco ayiko de ’baki ngoni’ari ega ra ya? ’Ba ndra eri ma adripikaru, ori’ba ru, agyi ru, kaniku jo ejele azi ru ’diyi ki dria, ni ra Lazaro dra ’bo. Te, eri ’di—agu alu ’bani le tu ri i—vini pa so idriru eyima eslea indi. ’Dari ndra e’yo azi osutaru tu ni. Ecekokoru ’ba ngaki Lazaro ni a’i vile asi driasi. ’Dari ndeta dra ni!

Engata Lazaro ni ri fe ayiko ’ba eyini saaru. —Yohana 11:38-44

Yesu ni Lazaro ni engazu ri

9 Yesu ’yoni ndra i ede tali ’diri i ma ngulupi ma okpo si ’dini ni ku. Erini Mungu ni zizo de nga engani Lazaro ni ku ria risi, i’da nditiri kini Okpo ’ba engazu ri Yehova ni. (Yohana 11:41, 42) ’Di ovuni pale alu oko Yehova ni ima okpo ’ba engazu ri ayuzu ri ku. Engata Lazaro niri lu eceta azi alu tali oromi engata ni ’bani si E’yo Munguni Biblia ma aleari ni.* E’yo lazu azini onizu engata ’diyi pi ma dria ri ayiko fe tu. Eyi ama imba kini Mungu ma opendu yo, eri ’ba dria ka tro ovu anzi nyiri azini ’ba ’wara, agupi azini oku, ’ba Israeli ru azini ’ba Israeliru ku ’diyi pie dria enga ra. Adaru ayiko saaru ma e’yo ovu sizaru engata ’diyi ma e’yo si! Ecetasi, Yesu ni ndra zamva azi oderu ni engazu dra ma alea ria, eri ma tipika “nga osu tu.” (Marako 5:42) Adaru, Yehova fe ndra di eyini asisile ayiko ni yini eco e’yoni avi ku ’dile ni.

10 Adaru, ’ba ndra Yesu ni enga ’diyi ngaki dra ’da ma vuti ra. ’Di ma ifi di kini engata nde ’da ma ifi ndra yo ’dini ya? ’Dini ku. E’yo Biblia ma alea ’diyi eceki amani e’yo azi orodriru ni azini yi amani asi ’baza fe.

E’YO ONIZU ENGATA ’YEPIRU ’BO ’BANI SI VA ’DIYI VU RI

Eliya i, awizi i, azini eri ma mva engapi ’bo ri

Eliya enga oku awiziru ri ma mva.—1 Opi 17:17-24

11 Biblia imba kini ’ba drapi ’bo ’diyi “nini afa azini aluni ku.” Eyi ovuni idriru ku azini yi o’ani pari azia ku. E’yo ’yepiru Lazaro beri ece ’diri ra. Lazaro ni dri idazu idriru ’bo ri ma vutia, nze ndra ’ba ni e’yo ’bu ma onyi ma dria ra ya? Kaniku fe ndra uri ’ba ni geri ’bani vezu aci okopi ku ri ma alea risi ra ya? Yo. Biblia nze amani e’yo azi ’dile engapi Lazaro vu ni ku. O’du su Lazaro ni ovuzu avu ru ’diyi ma alea, “nini ndra afa azi aluni ku.” (Eklesiaste 9:5) Lazaro ni ndra lu o’du ko dra ma alea.—Yohana 11:11.

12 E’yo Lazaro ma dria ri ama imba kini engata eri e’yo ada ni, ovuni inzo ni ku. Yesu enga Lazaro ni o’bi kakau ma drilea mile be mgboru. ’Ba dini dri cepi, ndra Yesu ni ngupi onzi ’diyi, awikini agata ga tali ’disi ku. Kani ra ria, ngaki ’yo ’dini: “Ama a’du ’ye ya? A’dusikuni ’ba ’diri eri eceta ’ye kakau.” (Yohana 11:47) ’Ba kakau ru muki agu engapi dra ma alea ri nezu. E’yoni si, ’ba kakau ru ’baki a’ita Yesu ma dria. Ndreki Lazaro ni eceta adaru e’dapi kini Mungu epe Yesu ma ti niri nizu. Eceta ’di ni e’dazu nditiri ra ti ’ba Yahudini dini dri cepi ’diyi e’doki geri nda Yesu pi o’dizu Lazaro be te.—Yohana 11:53; 12:9-11.

Petero ni Dokasi ni engazu ri

’Ba ti pele Petero enga oku Kristiani ru Dorokasi ni.—’Yeta 9:36-42

13 Engata ma e’yo a’izu ku ri adaru si ta ra ya? Yo, a’dusikuni Yesu imba kini etu ni nga eca ra “’ba dria ovupi nyadria ’diyi nga enga ra.” (Yohana 5:28) Yehova ni O’bapi afa dria idri be ’diyi ni ri. Ani eco di ovu erini ewaru idri o’bazu dika ya? Adaru, e’yo nde ma okpo ovu Yehova ma egata ma alea. Eco ’ba amani lele tu odrapi ’bo ’diyi ma e’yo ega ra ya? ’Bi’bio kalafe la kokoru ’diyi ga tre ’bua, te Mungu fe eyi alu alu ni ru dria ra! (Isaya 40:26) Ani Yehova Mungu eco ’ba amani lele tu odrapi ’bo ’diyi ki ega dria ra, dika eri ngonde idri fezu eyini.

14 Te, adaru, Yehova ma egata engata ma dria ri ngoni ya? Biblia imba kini eri ngonde ’ba odrapi ’bo ’diyi engazu. Agu a’ita be Yobu nga zi ’dini: “’Ba ka dra ra, eri nga ovu idriru dika ya?” Yobu ni ndra e’yo nze sawa erini ngazu tezu nyadria kpere Mungu ni ngazu eri ma e’yo egazu ri ma dria. Nga ’yo Yehova ni: “Mi nga omve, ma nga di e’yo omvi mi tia ra. Azi mi dri pamvuniri ma avani nga mi va ra.”—Yobu 14:13-15.

15 Mi ega ce nga! Yehova ni o’a avasi tu lezu ’ba odrapi ’bo ’diyi ki ejizu vule idri ma alea. E’yo onizu Yehova ma leta ama lezu ’dile ri ma dria ri eco di ama asi ni ayiko fe tu ’dini ku ya? Te e’yo di engata emupi dria ’dele ri ma dria ri ngoni ya? ’Ba ngole ’diyi nga enga ni, azini ngoa ya?

“’BA DRIA NYADRIA ’DIYI”

16 E’yo siza Biblia ma alea engata ma dria ’diyi ki amani imbata angiri ni fe engata ngapi emupi ri ma dria. ’Ba ndra ’bani enga nyaku dria ’dia ’diyi ngaki ndra o’a tualu ’ba eyini lele tu ’diyi pie. Engata dria ’dale ri nga ovu trotro ’dile—te onyi be aga nde ra. Amani ndra oni capita 3 ma alea ’bo rile, asisile Mungu niri nyaku ’diri ojazu woro paradisi ru. Ani e’yo ’disi ’ba ngani di ’ba odrapi ’bo ’diyi ki enga idriru nyaku gapi tre a’di pisi, e’yo onzi pie, azini azo pie ri ma alea ku. Eyi di nga ovu drile wala be o’azu nyaku ’di ma alea ’dani ’dani asi anzuru be azini ayikosi.

17 A’di ni nga enga ni ya? Yesu kini “’ba dria ovupi nyadria ’diyi nga o’duko erini [Yesu ni] eri ra, yi di nga efu ra.” (Yohana 5:28, 29) Trotro ’dile, E’yo Eceza 20:13 ’yo ’dini: “Miri ofu ’ba draza ovupi eri ma alea ’diyi, dra pi pari ’ba drazaniri be ofu vini ’ba draza yi ma alea ’diyi indi.” “Pari ’ba draza ni” ’di ma ifi kini nyadri ’ba ada niri. (Mi ne E’yo O’bazaru ’Diyi) Nyadri ’diyi woro tualu nga eca avu koko. ’Ba bilioni bilioni woro alenia ’diyi nga enga idriru dika. ’Ba ti pele Paulo ’yo ’dini: “’Ba kililiru ’diyi azini ’ba kililiru ku ’diyi iri tro yi nga enga ra.” (’Yeta 24:15) ’Da ma ifi ngoni ya?

18 “’Ba kililiru ’diyi” ma eselea indi ri ’ba azi amani e’yo lazu yima dria Biblia ma alea ndra o’api drio deresi Yesu emu nga nyakua ku ’diyi ki. Eyi ma azi mini eco ega ra ’diyi Noa i, Ibrahimu i, Sara i, Musa i, Rutu i, Esteri i, azini kakau ’diyi pie. Agupi azini oku ndra a’ita pie okporu ’diyi ma azi riki ’ba nze e’yo eyi ma dria buku ’Ba Ebraniani capita 11 ma alea. Te “ba kililiru ’diyi” ma alea indi ri ma aziki vini ati’bo Yehovani drapi ewu amani ’di ma alea ’diyi ki. Awania asi ’baza engata ni risi, ama ovu kini di urisi drasi ku.—’Ba Ebraniani 2:15.

Paradisia ’dale, ’ba odrapi ’bo ’diyi nga enga dika o’a eyi ma ’ba lele tu ’diyi pie tualu

’Ba eyi ovu engazaru Paradisia

19 Te ’ba azi ndra di awipi drileba isupi e’yo onizu Yehova ma dria ku ’diyi ki ria? E’yo ’ba bilioni bilioni “kililiru ku” ’diyi pi ma dria ri ’ba ngani avi ku. Eyi vini nga enga ra azini ’ba nga eyini drileba fe ecozu e’yo onizu Mungu ma dria azini eri inzizu beni. Eli alifu alu pi ma alea, ’ba odrapi ’bo ’diyi nga enga ra azini eyi nga driwala isu icizuru tualu ’ba a’ita be nyakua Yehova ni inzipi ’diyi pie. ’Diri di nga ovu ewu azi onyiru tu ni. ’Diri di ewu Biblia ni omve O’du E’yo Liza niri.#

20 ’Di ma ifi di kini ’ba dria odrapi ’bo ’diyi nga enga woro ya? Yo. Biblia ’yo kini ’ba odrapi ’bo ’diyi ma azi ki “Gehenaa.” (Luka 12:5, E’yo O’diru Ri) Ru Gehena ’di enga pari ndra drio Yerusalemu ma ageyia amve ’bani gasia dazu ria. ’Ba odrapi ’bo ’diyi ma avu ki ’ba ndra eve ’dale gasia pie tualu. ’Ba Yahudi ru ’diyi ni ria, avu ndra ’bani o’be ’dale diyi ndra ’bani ega kini sini ta ku eyi sazu azini engazu ’diyi ki. Ani e’yo ’disi Gehena ni di bani eceta kililiru dri jaza ’dani ’dani rini. Yesu ni tro nga muzu e’yo lizu ’ba idriru ’diyi ma dria ’ba odrapi ’bo ’diyi pie ni ra ti, agu e’yo lipi asizori Yehova i. (’Yeta 10:42) Ngani ’ba erini ne onzi azini lepi asi eyini ojapi ku ’diyi ki enga ku.

“ENGATA TUZU ’BUA RI”

21 Biblia nze vini e’yo engata azini ma dria, ’bani engazu orindiru tuzu ’bua ri. Engata ’di ma eceta Biblia ma aleari lu alu a’dule si, Yesu Kristo dri ri.

22 Ndra Yesu ovupi ’baruri ’dizo ’bo ri ma vutia, Yehova kuni ndra ima Mva a’ita be ’di ni awizu nyadria ’dini ni ku. (Zaburi 16:10; ’Yeta 13:34, 35) Mungu nga Yesu ni enga ra, te ovuni ’ba ada ru ku. ’Ba ti pele Petero ece e’yo Kristo ma dria ’dini “fu ndra eri ruasi ra,…te fe eri dri idri dika orindisi.” (1 Petero 3:18) ’Diri ndra adaru tali azi amboru ni. Yesu nga eca idri ru dika orindi okpo be ni ru! (1 ’Ba Korintoa ’Diyi 15:3-6) Yesu ni ndra ’ba oko engata dizaru ’diri isupi ri. (Yohana 3:13) Te econi ovu asizu ri i ku.

23 Erini nizu ace were i nga dri da ’bua risi, Yesu ’yo ’ba ima vuti bipi a’ita be ’diyi pini kini i mu ‘pari ede’ eyini ’dale. (Yohana 14:2) Yesu omve ’ba ngapi tupi ’bua ’diyi ki “kabilo were ri.” (Luka 12:32) Kristiani were a’ita be ’diyi ma kalafe ni nga ovu si ya? E’yo Eceza 14:1 ma alea risi, ’ba ti pele Yohana ’yo ’dini: “Ma ndre ra, te mi ne, Kabilo mva so pa oni Zionia, azini eri be ’ba alifu turu alu drini kali su drini su, ovupi ru erini be azini Ati ma ru be sizaru yi ma andretia ’diyi.”

24 Kristiani 144,000, alenia indi ’ba ti pele Yesu ni a’ita be ’diyi, nga enga ovuzu idriru ’bua. Te eyi ma engata ni e’doru a’du nga ri ya? ’Ba ti pele Paulo si kini ’diri nga i ’ye ewu Kristo ni ngazu i e’dazu ri ma alea. (1 ’Ba Korintoa ’Diyi 15:23) Mini di nga mu oni Capita 9 ma alea rile, ama adanisi di o’a ewu ’da ma alea. Ani ’ba 144,000 ’diyi ma joloko acepi were ewu ’di ma alea ’diyi ka ki dra ’bo coti coti eyi nga enga ovuzu idriru ’bua ’dale. (1 ’Ba Korintoa ’Diyi 15:51-55) ’Ba ma kalafe ndepi ni ’diyi, nga ovu engazaru idriru ewu driale ri ma alea o’azu Paradisia nyakua.

25 Ada, Yehova ni nga ari’bo amani dra ni nde ra, azini ’dari nga ovu asiza erini ’dani ’dani! (Isaya 25:8) Te kiri, mi eco ovu osuta si ’dini, ‘’Ba ’bani nga enga idriru tupi ’bua ’diyi nga ’dale a’du afa ’ye ya?’ Eyi nga ovu woko gamete Suru ’bua ’dale onyiru ’di ni ma azi. Ama di nga e’yo oni angiri gamete ’di ma dria capita ’di ma vutia ri ma alea.

E’YO ADA BIBLIA NI IMBA RI NGONI?

  • Imbata Biblia ni engata ma dria ’diyi amani asi ’baza ada ri fe.—Yohana 11:39-44.
  • Yehova le ’ba odrapi ’bo ’diki enga asi driasi.—Yobu 14:13-15.
  • ’Ba dria nyadria ’diyi nga enga ra. —Yohana 5:28, 29.

*  ’E’yo azi engata ma dria ’diyi ’ba isu buku 1 Opi 17:17-24; 2 Opi 4:32-37; 13:20, 21; Matayo 28:5-7; Luka 7:11-17; 8:40-56; ’Yeta 9:36-42; azini 20:7-12 pi ma alea.

#  E’yo onizu angiri o’du E’yo Liza niri ma dria azini geri ’bani ngazu e’yo lizu ri ma dria, mi ne E’yo O’bazaru ’Diyi.


Zita Imbata Imzazu ’Diyi Ki

1-3. Ari’bo ama woro ma vuti obipi ri ngo i, azini amani e’yo Biblia ni imba drinia ri onizu ri amani asi omiza fe a’du ma e’yo si ya?

4. (a) Yesu ma trumu drata ma e’yo si ri di ama imba trumu Yehovani si ngoni ya? (b) Agyi Yesu niri ndu obi ngole ri si ya?

5, 6. (a) Yesu ’ye ndra a’du afa ni erini ovuzu Lazaro ma ori’ba azini agyi awu wupi ’diyi pie ria? (b) Awu wuza yesu niri amani asi omiza ru a’du ma e’yo si ya?

7, 8. ’Ba ada ni ria asi ’baza ndra Lazaro ni yo a’du ma e’yosi, te Yesu nga a’du afa ’ye ya?

9, 10. (a) Yesu e’da okpo ini Lazaro ni engazu ri enga ngoa’ri ngoni ru ya? (b) Orodri amani isu aka ki e’yo siza Biblia ma alea engata ma dria riki la ria ri ki ngoki ya?

11. E’yo ’bani si Lazaro ma engata ma dria ri amani e’yo ada Eklesiaste 9:5 niri ece kililiru ngoni ngoni ya?

12. Ama eco di a’i ra ada engata Lazaro niri ’ye i ra a’du ma e’yo si ya?

13. E’yo amani a’izu ra ada kini Yehova ni nga ’ba odrapi ’bo ’diyi ki enga ra ecekokoru ri ngoi ya?

14, 15. Ka te e’yo Yobu ni ’yo risi ria, Yehova ma egata ’ba odrapi ’bo ’diyi ki ijizu idriru dika ri ngoni ya?

16. ’Ba odrapi ’bo ’diyi nga enga o’a wudrikuru ngoleri ma alea ya?

17. Engata ma omgbo ni nga ovu ngopi ya?

18. ’Ba ovupi “’ba kililiru ’diyi” ma eselea ’bani nga enga indi ’diyi ki a’di pi ki, azini asi ’baza ’di mini egata ngole ri fe ya?

19. “’Ba kililiru ku” ’diyi ’ba ngoki, azini driwala Yehova ni nga fe eyini asi ndriza si ri ngoi ya?

20. Gehena eri a’duni, azini a’di ni mu ’dale ni ya?

21, 22. (a) Engata azi obi ndu ri ngoi ya? (b) A’di isu engata orindisi ri oko ni ya?

23, 24. ’Ba ovupi “kabilo were” Yesu ni ma alea ’diyi a’dipi, azini eyi ma kalafe si ya?

25. E’yo amani nga oni capita emupi ri ma alea ri ngoi ya?