Tolokeleni

Tolokeleni muye pa fyebo fya bubili

Tolokeleni muye pa filukusangwamo

Bamboni sha BaYawe

IciLamba

Akatambo ka Wakulama (Akakusambililamo)  |  January 2016

Mulukukomekwa ku ‘Mpese ya BaLesa iya Kukankamana’

Mulukukomekwa ku ‘Mpese ya BaLesa iya Kukankamana’

“BaLesa babe ne kutotwa pakuti pa mpese yabo iya kukankamana.”—2 ABAKOLINTO 9:15.

INYIMBO: 121, 63

1, 2. (a) Findo ifili mu ‘mpese ya baLesa iya kukankamana’? (b) Ni fisa fyakwipusha twakwambaalapo muli cicino iciputusha?

BAYAWE baalitupeele impese iya kuti ubukulu ili batumine Abana babo, baYesu, pa calo ca panshi! (Yoane 3:16; 1 Yoane 4:9, 10) Intangishi Paulu yalilabiile ati iyi ni ‘mpese ya baLesa iya kukankamana.’ (2 AbaKolinto 9:15) Mba nindo Paulu alabiliile’fyo?

2 Paulu alishibile ati pakuti pa mulambu wa baYesu, fyonse lukoso ifi baLesa batulaile fikakonshiwa. (Pendeni 2 AbaKolinto 1:20.) Ici cilukwalula ati muli yiyi ‘impese ya baLesa iya kukankamana’ muli umulambu wa baYesu, fyonse lukoso ifiweme ifi baYawe batucitila, ne butemwe ubu balangisha kuli fwebo. Muli bucine, impese ya kube’fyo ikulu makosa ica kweba’ti cikateshe ne kuibuulishisha bwino. Kani iyi impese ilyelelwe ukutulengesha ukufwaisha ukucite’ndo? Kabili iyi impese ingatofwako shani ili tulukwanshika ukwanuka imfwa ya baKlistu pa Citatu, pa 23 March, 2016?

 IMPESE YA BALESA IILIBELELE

3, 4. (a) Mulomfwa shani kani umuntu amupeeleni impese? (b) Kani impese iilibelele ingamulengesheni ukucite’ndo mu mekalilo enu?

3 Tulomfwa bwino kani umuntu atupeela impese. Pano, shimbi impese shicindeme makosa ica kweba ati shingaalula amakelilo esu. Alakanyeni ati mwacito’mulandu kabili ubuteko bwalabila ati mulyelelwe ukwipaiwa. Pano, umbi umuntu woyo tamwishipo alipeelesha ukumufwileni. Kani mungomfwa shani pakuti pali fyefyo uyu umuntu amucitileni?

4 Ifi uyo umuntu amucitileni fingamulengesheni ukwalulako ifi mucita mu mekalilo enu. Nakabili, fingamulengesheni ukuba ne mutima wa kupeela, ukutemwa bambi, ne kufitulukila abamubifyeni. Mu mweo wenu onse, mukafwaisha ukulukulangisha ati mulatoota pali fyefyo uyo umuntu amucitiileni.

5. Kani impese ya baLesa iya mulubulo ilicilile shani pa mpese shonse lukoso?

5 Impese ya baLesa iya mulubulo ilicililepo pa cakubwenako twalabilapo. (1 Petilo 3:18) Alakanyeni pali fifi: Fwense twalipyene ukubifya kuli Adama, kabili ukulambulwa kwa kubifya ni mfwa. (AbaLoma 5:12) Ubutemwe bwa baYawe bwalibalengeshe ukutuma baYesu pa calo mu kufwila abantunshi, baalicitile’fyo pakweba’ti baYesu “bakabomfwile imfwa abantu bonse.” (AbaEbeya 2:9) Pano umulambu wa baYesu ukakonsha ifintu ifingi. Ukalengesha imfwa ukushila umuyayaya. (Yisaya 25:7, 8; 1 AbaKolinto 15:22, 26) Kabili, nangaba’ti bambi bakalukwikalika na baYesu kwiulu eli bambi bakalukulitemwesha ukwikalikwa ne Bufumu bwa baLesa pa calo, bonse lukoso abacetekele baYesu bakalukwikala umutende kabili abasangalele umuyayaya. (AbaLoma 6:23; Ukufisulula 5:9, 10) Kani findo fimbi ifikakonshiwa pakuti pa mpese ya baYawe?

6. (a) Ni esa amashuko mufwaisha makosa aakesako pakuti pa mpese ya baYawe? (b) Labileni ifintu fitatu ifi ubutemwe bwa baYawe bungatulengesha ukucita.

6 Pakuti pa mpese ya baLesa, icalo cikaaluka paladaiso, abalwele bakatendulushiwa, ne bafwile bakabuushiwa. (Yisaya 33:24; 35:5, 6; Yoane 5:28, 29) Tulitemenwe baYawe ne Bana babo pa kutupeela iyi ‘impese iya kukankamana.’ Findo iyi impese ingatulengesha ukucita? Ingatulengesha (1) ukulonda makosa mu makasa abaYesu Klistu, (2) ukutemwa abakwabesu, na (3) ukufitulukila bambi ukufuma panshi ya mutima.

“UBUTEMWE BWA BAKLISTU BULUKUTUKOMEKA”

7, 8. Kani ubutemwe bwa baYesu bulyelelwe ukutulengesha ukucite’ndo?

7 Ica kutanga, tulyelelwe ukulitemenwa ukucite’fintu ifingalengesha baYesu ukulemiwa. Intangishi Paulu yalilabiile ati: “Ubutemwe bwa baKlistu bulukutukomeka.” (Pendeni 2 AbaKolinto 5:14, 15.) Paulu alishibile ati kani twacetekela ati baYesu balitutemenwe makosa, ubutemwe bwa baYesu bukatukomeka, neli bukatulengesha ukubatemwa ne kulukubalemya. Fya cine, kani twaalakanya makosa pali fyefyo baYawe batucitiile, tukalukucita ifilangisha ati tulicindikile baYesu. Tungacita shani ifyo?

8 Ukutemwa baYawe kungatulengesha ukutuntulula baYesu, ukulonda makosa mu makasa abo. (1 Petilo 2:21; 1 Yoane 2:6) Tulalangisha ati tulitemenwe baLesa na baKlistu kani tulukubomfwila. BaYesu balilabiile ati: “Uyo uli ne mafunde anji, ne kulukwalama, uyo-ye eulukuntemwa nebo; kabili uyo ulukuntemwa nebo, akatemiwa kuli baTata; na nebo nkamutemwa, ne kulibwenesha kuli ye.”—Yoane 14:21; 1 Yoane 5:3.

9. Findo twelelwe ukucenjelako?

9 Mu mpindi ya Cakwanuka, tungacita  bwino ukwalakanyapo makosa pali fyefyo tulukucita mu mekalilo esu. Popele, lipusheni ati: ‘Findo ncita ifilangisha ati ndatuntulula baYesu? Kani pali umu ningawamyako?’ Cicindeme ukulipusha ifi ifyakwipusha ni pakuti aba muli cicino icalo balukufwaya ati tulukucita ifi bo bacita. (AbaLoma 12:2) Kani tatucenjele, tungatatika ukutuntulula abantu ba muli cicino icalo abali koti basambishi ne bantu bambi abeshibikilwe makosa. (AbaKolosai 2:8; 1 Yoane 2:15-17) Findo fingatofwako ukubulo’kutuntulula aba muli cicino icalo?

10. Ni fiisa fyakwipusha tungalipusha mu mpindi ya Cakwanuka, kabili ifyasuko fingatulengesha ukucite’ndo? (Boneni icikope icili pe buula 12.)

10 Impindi ya Cakwanuka ni mpindi iiweme iya kubona kani ifyakufwala tufwala, amafilimu tutamba, ne nyimbo tukutikako, na fyebo tubikile pa kompyuta, neli pali foni fili lukoso bwino. Lipusheni ati: ‘Ningomfwa shani kani baYesu babona ifi mfwele?’ (Pendeni 1 Timote 2:9, 10.) ‘Kani ifi mfwala fingalangisha ati ndalonda makosa mu makasa abaYesu? Kani baYesu bangatemwa ukutambako amafilimu ntamba? Kani bangakutikako ku nyimbo nkutikako? Kani ningomfwa shani ili baYesu baashima foni yanji ne kubona ifilimo? Kani cingankatasha ukubuulishisha baYesu umulandu nditemwesha ifyakwangala fimo ifya pa kompyuta?’ Kani tulitemenwe baYawe, tulyelelwe ukupoosa fyonse lukoso ifi abaKlistu tabelelwepo ukukwata, nangaba ati fya mutengo. (Ifyacitilwe 19:19, 20) Ili twalituulile kuli baYawe, twalibalaile ati twakulukucita ifyakulemya baKlistu. Kanshi, tatwelelwepo ukulukuli ne fingatulengesha ukubulo’kulonda makosa mu makasa abaYesu.—Matayo 5:29, 30; AbaFilipoi 4:8.

11. (a) Kani ukutemwa baYawe na baYesu kulatulengesha ukucite’ndo? (b) Kani ukuba ne butemwe kungatulengesha shani ukofwako aba mwi kelesha?

11 Ukutemwa baYesu kungatulengesha ukuba aba munkonsha mu mulimo wa kutulisha ne kusambisha abantu. (Matayo 28:19, 20; Luku 4:43) Mu mpindi ya Cakwanuka, kani mungaalulako ifi mucita inshiku na nshiku pakweba ati mukapyungeko bupainiya bwa kofwako ubwa maawala 30 neli 50? Umukwabesu umo uuli ne myaka 84 alukulanguluka ati tekuti apyungeko bupainiya bwa kofwako ni pakuti alicekwile kabili alukulwalilila. Pano bapainiya abalukwikala apepi na ye balukufwaya ukumofwako. Baalilipeeleshe ukulukumupintako muli motoka kabili balisalulwile umupunda uwelelwe woyo angalukutulishamo. Fyonse’fi fyalimofweleko umukwabesu ukupyungako bupainiya bwa maawala 30. Kani na mwebo mungofwako uwa mwi kelesha lyenu ukupyungako bupainiya bwa kofwako mu March na April? Fya cine, talipo ni bonse abangapyungako bupainiya. Nangabe’fyo, fwense tungasalululapo ukupyungisha makosa mu milimo ya baYawe. Kani twacite’fyo, tukalukulangisha ati tulukukomekwa ne butemwe bwa baKlistu koti ni fyefyo cali kuli Paulu. Findo fimbi ifi ubutemwe bwa baLesa bungatulengesha ukucita?

TULYELELWE UKUTEMWANSHANYA

12. Kani ubutemwe bwa baLesa bulatulengesha ukucite’ndo?

12 Ica bubili, ubutemwe bwa baLesa bulyelelwe ukutulengesha ukutemwa baabo tupempela nabo. Intangishi Yoane yalilembele ati: “Mwentemenwe, kani baLesa balitutemenwe ifya kube’fyo, na fwebo ukutwelelwa ukutemwanshanya.” (1 Yoane 4:7-11) Popele, kani tulicetekele ati baLesa balitutemenwe, ninshi tulyelelwe ukutemwa baabo tupempela nabo. (1 Yoane 3:16) Tungalangisha shani ati tulibatemenwe?

13. Kani baYesu balitulangishe shani ifya kutemwa bambi?

13 BaYesu balitulangishe ifya kutemwa bambi.  Ili baali pa calo, baYesu balyofweleko abantu, tanje cine abalicefeshe. Baliposeshe abalwele, abalemeene, impofu, ne bashinkile amatwi. (Matayo 11:4, 5) Ukupusanako ne ntangishi sha mapempelo, baYesu bo balukulitemwesha ukusambisha abantu abalukufwayo’kwishiba baLesa. (Yoane 7:49) Balibatemenwe abo abantu kabili balukubofwako makosa.—Matayo 20:28.

Kani mungatulishako ne bacekulu aba mwi kelesha? (Boneni palakalafu 14)

14. Tungalangisha shani ati tulitemenwe baabo tupempela nabo?

14 Impindi ya Cakwanuka ni mpindi iiweme iya kulanguluka pali fyefyo tungofwako abakwabesu ne nkashi baabo tupempela nabo, makosa makosa abacekulu. Kani tungalitemenwa ukubafakashishako? Kani tungabepikilako ifyakulya, ukubawamishako ifya pa ng’anda, ukubapintako ku kubungana, neli ukutulisha nabo? (Pendeni Luku 14:12-14.) Ubutemwe bwa baLesa nga butulengeshe ukulangisha ati tulitemenwe baabo tupempela nabo!

MULUKULANGISHA INKUMBU KU BAKWABESU NE NKASHI

15. Findo twelelwe ukulukwanuka?

15 Ica butatu, ubutemwe bwa baLesa bulatulengesha ukufitulukila abakwabesu ne nkashi. Fwense tulipyene ukubifya ne mfwa kuli Adama, popele takulipo uungalabila ati tapengelapo umulubulo. Ne bapyungishi ba bucetekelo aba baLesa nabo balapengela umulubulo. Icine, fwense balitufitulukile umulandu uukulu makosa. Mba nindo twelelwe ukulukwanukile’fyo? Icasuko tulacisangana mu cakupalanya ca baYesu.

16, 17. (a) Findo tungasambililako ku cakupalanya ca baYesu ica mfumu ne bapyungishi? (b) Panuma ya kwalakanya pa cakupalanya ca baYesu, findo mulukufwaisho’kucita?

16 BaYesu balilabiile icakupalanya ica mfumu iyafitulukile umupyungishi uwali ne mulandu uwa kukumana indalama 60,000,000. Pano panuma, uyo umupyungishi uwafitulukilwe alikeene ukufitulukila umupyungishi mubyakwe uwali ne mulandu kuli ye uwa kukumana indalama 100. Ifi bamumfwilile inkumbu umupyungishi nga fyalimulengeshe ukufitulukila umupyungishi mubyakwe. Imfumu yalifiitilwe ili yaumfwile ati umupyungishi yafitulukile akaana ukufitulukila umubyakwe uwakongwele indalama ishinini. Popele, kailabila ati: “We mupyunjishi ubipile, nalikufitulucile ku mulandu uyo wonse, pakuti walinkombetele nebo; kani tekwelelwa na webo ukumucitile’nkumbu umubyobe, koti ni fyopele’fyo ifi nakucitile’nkumbu webo?” (Matayo 18:23-35) Koti ni fyopele filya imfumu yacitile, baYawe balitufilukiile umulandu uwa kuti ubukulu. Kani ifi baYawe balangishe ubutemwe ne nkumbu kuli fwebo filyelelwe ukutulengesha ukucite’ndo?

17 Ili tulukwanshika ukusangwako ku Cakwanuka, cipale tungalipusha ati: ‘Kani kuli umukwasu uwansoomeshe? Kani cilinkateshe ukumufitulukila?’ Kani efi cili, mwane ino ni mpindi iiweme iya kutuntulula baYawe, “abafwayo’kufitulucila.” (Neyamiya 9:17; Amasamo 86:5) Kani tulatoota pa nkumbu  isha kuti ubukulu shesho baYawe balangishe kuli fwebo, ninshi na fwebo tulyelelwe ukubacitile’nkumbu bambi ne kubafitulukila. Kani tatubatemenwepo abakwabesu kabili tatubafitulukilapo, baYawe nabo tekuti batutemwepo ne kutufitulukila. (Matayo 6:14, 15) Ukufitulukila bambi takwalulapo ati tabatusoomeshepo, sombi kulatofwako ukuba abasangalele.

18. Kani ubutemwe bwa baLesa bwalyofweleko shani ba Lily ukufitulukila Mboni mubyabo?

18 Shimbi impindi cingabe’cikateshe ukufitulukila abakwabesu ne nkashi. (Pendeni AbaEfesa 4:32; AbaKolosai 3:13, 14.) Ifya kube’fyo fyalibacitikiilepo ba Lily, abali ni Mboni. [1] (Boneni tumashiwi twa pa mpelo.) Ba Lily balyofweleko ba Carol, abaali ni bamukamfwilwe. Ku cakubwenako, balukupyungisha motoka yabo ukulukutwala ba Carol konse lukoso uku balukufwaya ukuya, balukubofwako ukushite’fintu, ne kubacitile’fintu fimbi lukoso. Nangaba na fyefyo ifi ba Lily balukucita, ba Carol balukulitamaasha impindi shonse, kabili shimbi impindi tacalipo icipubile ukubofwako. Pano ba Lily balukutontomeka lukoso pa mibelo ya ba Carol iiweme kabili balipitilishe ukubofwako mpaka ili ba Carol balwalishe ne kufwa. Nangaba ati tacalipo icipubile kuli ba Lily ukofwako ba Carol, ba Lily balilabiile ati: “Ndafwaisho’kubona ba Carol ili bakabuushiwa. Ndafwaisho’kubeshiba bwino ili bakaba abawaminine.” Na cine, ubutemwe bwa baLesa bungatulengesha ukufitulukila abakwabesu ne nkashi. Nakabili bungatulengesha ukulukupembelele’mpindi ili abantunshi bakaba abawaminine umuyayaya.

19. Kani ‘impese ya baLesa iya kukankamana’ ikamulengesheni ukucite’ndo?

19 Mu cinenene, baYawe balitupeele ‘impese iya kukankamana.’ Popele, nga tulukutoota pakuti pali yeyo impese. Impindi ya Cakwanuka ni mpindi iiweme iya kwalakanya pali fyonse lukoso ifi baYawe na baYesu batucitiile. Ubutemwe balangishe kuli fwebo nga butulengeshe ukulukulonda makosa mu makasa abaYesu, ukutemwa abakwabesu ne nkashi, ne kulukubafitulukila.

^ [1] (palakalafu 18) Bambi talipo mashina abo.