Tolokeleni

Tolokeleni muye pa fyebo fya bubili

Tolokeleni muye pa filukusangwamo

Bamboni sha BaYawe

IciLamba

Akatambo ka Wakulama (Akakusambililamo)  |  December 2016

Pooseni Pali BaYawe Ukubamba Kwenu Konse Ukwa mu Mutima

Pooseni Pali BaYawe Ukubamba Kwenu Konse Ukwa mu Mutima

“Ukubamba kwenu konse ukwa mu mitima poseni pali [baYawe], pakuti balamulameni.”—1 PET. 5:7.

INYIMBO: 60, 23

1, 2. (a) Nindo tatwelelwepo ukukankamana kani twatatika ukubamba mu mutima? (Boneni icikope icili peulu) (b) Findo twakwambaalapo muli cicino iciputusha?

TULUKWIKALA mu mpindi ishikateshe makosa. Satana Umusenseshi, akapondo kesu, kalikalipile makosa kabili kali “koti ni nkalamu iilukubuluma, kalapitana ili kafwaya abakulya.” (1 Pet. 5:8; Ukufisulula 12:17) Popele, tatwelelwepo ukukankamana pa kubona ati shimbi impindi na fwebo fwe bapyungishi ba baLesa tulabamba mu mitima. Ne bapyungishi ba baYawe aba bucetekelo aba kale, koti ni Mfumu Dafidi, shimbi impindi ‘baalukubombomana mu mutima.’ (Amasa. 13:2) Anukeni ne kweba ati intangishi Paulu naye ‘yalukubamba mu mutima waiyo, ukulukwalanguluka amakelesha onse.’ (2 Koli. 11:28) Pano findo tungacita kani tulukubamba makosa mu mutima?

2 BaWishifwe ba butemwe aba kwiulu baalyofweleko abapyungishi babo ku mpindi ya kunuma, kabili na ino mpindi balatofwako na fwebo pakweba ati tucefyeko ukubombomana neli ukubamba mu mutima. Baibolo ilatubuula ati: “Ukubamba kwenu konse ukwa mu mitima poseni pali bo, pakuti balamulameni.” (1 Pet. 5:7) Kani mungacita shani ifyo? Nga tulanguluke pa nshila 4 ishingamofweniko ukucefyako ukubamba mu mutima; (1) ukutembela ukufuma panshi ya  mutima, (2) ukupenda Amashiwi abaLesa ne kwalakanyapo, (3) ukulomba umupashi wa baYawe uuswetelele ukutofwako, na (4) ukubuulako icibusa icicetekelwe ifili mu mutima wesu. Ili tulukulanguluka pali shishi inshila 4, boneni kani pali inshila mungatemwa ukupyungisha.

“BIKA ICIPINTO COBE PALI BAYAWE”

3. Kani itembelo lingamofweniko shani ‘ukubika icipinto cenu pali baYawe’?

3 Ica kutanga ici twelelwe ukucita kwambaala ne munkonsha na baYawe mwi tembelo. Kani kuli ifyamulengesheni ukubombomana neli ukubamba mu mutima, tembeleni ukufuma panshi ya mutima kuli baWishinwe ba butemwe aba kwiulu. Umwimbishi wa masamo Dafidi alikombetele baYawe ati: “Mukutike ukutembela kwanji, mwe baLesa.” Nakabili mwi samo lintu limo, alilabiile ati: “Bika icipinto cobe pali baYawe, bo bakakukosha.” (Amasa. 55:1, 22) Panuma ya kubona ati mwaesha ukushilisha ubukatasho, ukutembela kuli baYawe ukufuma panshi ya mutima wenu kungamofweniko pa mupunda wa kuba ababombomene lukoso. Pano kani itembelo lingamofweniko shani ukubulo’kubamba makosa mu mutima pakuti pa makatasho?—Amasa. 94:18, 19.

4. Nindo ukutembela kucindamine ili twaba ne makatasho?

Pendeni AbaFilipoi 4:6, 7BaYawe balomfwa amatembelo tutembela ne munkonsha, mu kukombetela kabili aakufuma panshi ya mutima. Balacita shani ifyo? Pa kutupeela umutende wa mwi langulushi uutofwako ukubulo’kubamba makosa mu mutima. Pakuti pali fyefyo bapitilemo, bantu abengi balasumina ati ifyo fya cine. Pa mupunda wa kulukubamba mu mutima, baLesa baalibofweleko ukuba ne mutende uukango’kwishiba konse. Na mwebo baYawe bangamofweniko. Na muli fyefyo, “ubutende bwa baLesa” bungamulengesheni ukucimfya ubukatasho ubuli bonse. Mungacetekela mu kulaya kwa baYawe ukwa kweba ati: “Witina, pakuti ndi na webo; wisuswa, pakuti nine baLesa bobe; nakukukosha; icine na kukofwako.”—Yisa. 41:10.

AMASHIWI ABALESA ALATOFWAKO UKUBA NE MUTENDE WA MWI LANGULUSHI

5. Kani Amashiwi abaLesa angatofwako shani ukuba ne mutende wa mwi langulushi?

5 Ukupenda Baibolo ne kwalakanyapo e nshila ya bubili iingamulengesheni ukuba ne mutende wa mwilangulushi. Nindo ici cicindamine? Ni pakuti mu Baibolo muli ukufunda kwa baLesa ukungamofweniko ukuciicila, ukucefyako, neli ukushilisha amakatasho. Lyonse mulukwanuka icebo cakweba ati Amashiwi abaLesa alofwako kabili alalengesha umuntu ukusangalala ni pakuti mashiwi Abalengeshi besu aba kalango. Lyonse ili mulukupenda Baibolo ne kubona ifi mungapyungisha ukufunda ukuweme ukulimo, mukakoseleshiwa ukwakuti. BaYawe mu kushinkamika baalibuulishishe ati ukupenda Amashiwi abo kungatofwako ukuba “ne makosa ne lupata ulukulu” ne kubula ‘ukutiina neli ukususwa.’—Jos. 1:7-9.

6. Kani ifyebo baYesu balabiile fingamofweniko shani?

6 Mu Mashiwi abaLesa, muli ifyebo ifiweme ifi baYesu balabiile. Ifi baYesu basambishe ne fyebo balabiile fyalukusangalasha abalukukutika kuli bo. Amabumba abantu aali aakakulukile ukuya kuli baYesu, ni pakuti balukusangalasha abalukukatashiwa mu mitima, ne banakile. (Pendeni Matayo 11:28-30.) Baalilangishe inkumbu ku bantu bambi pa kubofwako mu fya baLesa, ukubasangalasha, na mu fya ku munefu. (Mako 6:30-32) BaYesu na pali bulelo balatofwako. Fyopele’filya cali ku ntangishi sha baYesu efi cingaba na kuli mwebo. Talipo ati tulyelelwe ukubabona pakweba ati batofweko. BaYesu, Imfumu ya kwiulu, balatofwako lyonse. Na muli fyefyo, kani muli ne fya kubamba mu mitima, mu nkumbu ‘bangamofweniko’ kabili bangacite’fyo ‘pa mpindi iyelelwe.’ Ukwakubula ne kukanika, ifi baYesu basambishe fingamofweniko ukwishiba ifi mungacita kani muli ne bukatasho, kabili fingamulengesheni ukuba ne bucetekelo ne lupata.—Ebeya 2:17, 18; 4:16.

 UMUPASHI WA BALESA UKATOFWAKO UKUBA NE MIBELO IWEME

7. Mukabwenamo shani baLesa kani baasuka ukulomba kwenu ukwa mupashi uswetelele?

7 BaYesu balilaile ati baWishifwe ba kwiulu tabakafilwapo ukupeela umupashi uuswetelele abo abalukubalomba. (Luku 11:10-13) Ici catwanushako inshila ya butatu iingatofwako ukucefyako ukubamba mu mutima, e kweba ati ifisepo fya mupashi. Iyi imibelo iisako pakuti pa mupashi uuswetelele ilabuulishisha ifi baLesa ba makosa onse bali. (Pendeni AbaGalatya 5:22, 23; AbaKolo. 3:10) Kani mulukulangisha ifisepo fya mupashi, bucibusa bwenu ne bantu bambi bukakoselako. Popele mukasangana ati mukeshiba bwino ifya kupyunga ne filengesha ukubamba mu mutima. Alakanyeni panini lukoso pali fyefyo ukuba ne fisepo fya mupashi kukamofweniko.

8-12. Kani ifisepo fya mupashi uswetelele uwa baLesa fingamofweniko shani ukuciicila ifingamulengesheni ukubamba?

8 ‘Ubutemwe, ukusangalala, umutende.’ Kani mwapyungisha ukulukucindika abantu bambi, cikamofweniko ukwishiba ifya kupyunga ne filukumukatasheni mwi langulushi. Kani ifyo fingakonshiwa shani? Ukuba, ili mulukubalangisha ukutemwa abakwanu, ne kubacindika, mukaciicila ifingamulengesheni ukubamba mu mitima.—Loma 12:10.

9 ‘Inkumbu, uluse, ukuwama.’ Mukakwata bucibusa ubuweme ne bantu bambi kani mulukulonda ukufunda ukulabila ati: “Mubele uluse mwe bene na bene, ukunakilile’mitima, ne kulukufitulukila ababyenu mwe bene na bene.” (Efesa 4:32) Ukucite’fyo kukamofweniko ukuciicila ifingalengesha ukubombomana. Nakabili, mukeshiba bwino ifya kucita ili kwaba amakatasho pakuti pa kubulo’kuwaminina kwesu.

10 Ukucetekela.’ Impindi ishingi, tulabamba mu mutima pakuti pa makatasho andalama ne fintu fimbi ifya ku munefu. (Ifisi.  18:11) Ukucetekela makosa baYawe kungamofweniko ukwishiba ifya kucita pa kuciicila ifya kubamba fya kube’fyo. Muli isa nshila? Mungacite’fyo kani mwalonda ukufunda kwa ntangishi Paulu ukwa kweba’ti: “Muteke’mitima ku fintu ifyo ifi muli nafyo.” Nakabili yalilabiile ati: “Pakuti Abene [baLesa] balilabile ati: Teshi nkuleke neli kuleka konse, neli kukusha neli panini. Popele tulukulabila ne mitima ikosele ati: BaShikulu e bakungofwako: teshi ntinepo! Mbo muntu akancite shani?”—Ebeya 13:5, 6.

11 Ukulicefya, ukuliteeka.’ Langulukeni pa bune bungafumamo kani mulukulangisha iyi imibelo. Popele, tamukalukucitapo ifingamulengesheni ukubamba mu mutima, kabili ikamofweniko ukuciicila “ukulula konse ne kukalipa ne kufitwa ne cipupa ne mucobwe.”—Efesa 4:31.

12 Mu cinenene, ukulicefya kulapengelwa pakweba’ti mulukuli “mu minwe ya baLesa iya makosa” na pakweba ati mukonshe ukupoosa pali bo “ukubamba kwenu konse ukwa mu mitima.” (1 Pet. 5:6, 7) Pano kani mwapitilisha ukuba abalicefeshe, baLesa bakamushukisheni kabili bakalukumofweniko. (Mika 6:8) Ukweyamina pali baLesa ne kubulo’kulicetekela kukamofweniko ukubulo’kubamba makosa.

“TEKULUKUBAMBA MU MITIMA”

13. Findo baYesu baalwile ili balabiile ati: “Tekulukubamba mu mitima”?

13 Pali Matayo 6:34 (pendeni), tulapendapo ukufunda kwa baYesu ukwa kweba’ti: “Tekulukubamba mu mitima.” Cipale cingaba icikosele ukulonda uku ukufunda. Findo baYesu balukwalula ili balabiile ati: “Tekulukubamba mu mitima”? Ukwakubula ne kukanika, tabalukwalulapo ati abapyungishi ba baLesa tekuti balukubamba mu mitima, ni pakuti twabona kale ifi cali kuli Dafidi na Paulu ati nabo balukubamba mu mutima. Pano baYesu balukofwako abasambile babo ukwanuka ati ukubamba makosa mu mutima takushilishapo amakatasho. Pakuti akasuba kamo  kamo kali ne fya kukatasha fya kako ifya kukumana, popele AbaKlistu tabelelwepo ukubamba pakuti pa fya kasuba akapita neli akakonkapo. Kani mungalonda shani ukufunda kwa baYesu ne kubulo’kubamba mu mutima?

14. Findo fingamofweniko kani mulabamba mu mutima pakuti pali fyefyo mwacitile kunuma?

14 Fimbi ifilengesha ukubamba mu mutima ni fyefyo umuntu aacitile neli ifi afililwe ukukonsha kunuma. Angakatashiwa pakuti pali fyefyo aacitile kunuma, nangaba’ti palipitile imyaka iyakuti ubwingi. Shimbi impindi Imfumu Dafidi yalukumfwa koti ‘ifyakusendama fyaiyo fyapuuta na pa mutwi waiyo.’ Yalilabiile ati: ‘Nabuluma lukoso, pakuti pe pensho ilya mu mutima wanji.’ (Amasa. 38:3, 4, 8, 18) Ili aumfwile ifyo, findo Dafidi aelelwe ukucita? Findo acitile? Aalicetekele mu nkumbu sha baYawe kabili ati bakamufitulukila. Ukwakubula ne kukanika alilabiile ati: “Alishukile uyo ukupulaisha kwakwe kufitulukilwe.”—Pendeni Amasamo 32:1-3, 5.

15. (a) Nindo tamwelelwepo ukulukubamba mu mutima pakuti pa filukucitika ino mpindi? (b) Findo mungacita pakweba ati mucefyeko ukubamba mu mutima? (Boneni akabokoshi akalukulabila ati: “ Ifi Mungacita pa Kucefyako Ukubamba mu Mutima.”)

15 Pa mpindi shimbi, mungabamba mu mutima pakuti pa filukucitika ino mpindi. Ku cakubwenako, ili Dafidi alembele Amasamo 55, alukubamba mu mutima pakuti abapate balukufwaya ukumwipaya. (Amasa. 55:2-5) Nangabe’fyo, talekelepo ukucetekela muli baYawe pakuti pa kubamba mu mutima. Lyonse lukoso Dafidi alukutembela kuli baLesa pakuti pa makatasho akwete. Nakabili alishibile ifi cacindeme ukulonda ifingamofwako ukwishiba ifyakupyunga ne fyalukumulengesha ukubamba mu mutima. (2 Sam. 15:30-34) Sambilileniko kuli fyefyo Dafidi acitile. Pa mupunda wa kulukubamba mu mutima, citeni ifi mungakonsha ukucita pa kucefyako ukubamba ne kuleka baYawe ukumofweniko.

16. Kani ukwishiba ifi ishina lya baLesa lyaalula kungakosha shani ukucetekela kwenu?

16 UmuKlistu angatatika ukubamba mu mutima kani alukwalakanya makosa pa makatasho akuntangiile nangaba ati tapalipo ne mulandu wa kucitile’fyo. Nangabe’fyo tamwelelwepo ukupitilisha ukubamba, neli ukubombomana pa fintu ifi tamwishibilepo bwino. Nindo tamwelelwepo ukucitile’fyo? Ni pakuti impindi ishingi ifintu tafisapo mu kuba fyenka’filya twalukubona ati efi fikaba. Eli cimbi, baLesa aba mungabuulako amakatasho, takupo ubukatasho bangafilwa ukushilisha. Ishina lyabo lilaalula ati: “Balafilenga ukuba.” (Ifyakufu. 3:14, NWT) Ukwishiba ifi ishina lya baLesa lyaalula kungatulengesha ukucetekela ati baLesa bangakonsha ukufwaya kwabo ukulosha ku bapyungishi babo. Tungacetekela ati baLesa bangalambula abapyungishi babo aba bucetekelo kabili bangabofwako ukwishiba ifi bangacita pali fyefyo ifibalengesha ukubamba mu mutima ifyabacitikiile kunuma, ifi bacitikila ino mpindi eli ne fingabacitikila kuntangiile.

 MULUKUBUULAKO BAMBI IFI MULUKUMFWA

17, 18. Kani ukubuulako aba mucetekele ifi mulukumfwa kungamofweniko shani ukwishiba ifi mungacita ili mwaba ne makatasho?

17 Inshila ya kulenga 4 iingamofweniko ukwishiba ifya kucita ili mwaba ne makatasho, kubuulako umuntu mucetekele ifi mulukumfwa ku mutima. Mungabuulako bamukakwenu, icibusa icipalamishe, neli umukulu wa mwi kelesha. Aba bangamofweniko pakweba ati mulukubona amakatasho enu mu nshila iyelelwe. Baibolo ilalabila ati: “Ukulema mu mutima wa muntu kulawinamisha; Sombi ishiwi iliweme lilaulengesha ukusemba.” (Ifisi. 12:25) Kani mulukulabila bucine kabili mu kushinkamika ili mulukwambaala, cingamofweniko ukumfwisha ne kwishiba ifya kushilisha amakatasho. Baibolo ilatubuula ati: “Apakubula ukufunda, ifilandakano filaba fya lukoso; sombi mwi bumba lya bakufunda filekalikwa.”—Ifisi. 15:22.

18 BaYawe nakabili balofwako abaKlistu ukwishiba ifyakupyunga ne makatasho ukupitila mu kubungana kwa pe kelesha. Ku kubungana mungambaala ne bacetekele babyenu abamubikileniko akalango kabili abafwaisha ukucenjeshanshanya. (Ebeya 10:24,25) Ukukoseleshanshanya kwa kube’fyo kungamofweniko ukukosha ukucetekela kwenu kabili kungacefyako ne kubombomana.—Loma 1:12.

BUCIBUSA BWENU NA BALESA BUKAMUKOSHENI

19. Nindo mwelelwe ukucetekela ati bucibusa bwenu na baLesa bukamukosheni na lyelyo muli ne makatasho?

19 Boneni ifyaofweleko umukulu wa mwi kelesha uwa ku Canada ukwishiba ifi cicindeme ukupoosa ukubamba kwa mu mutima wakwe pali baYawe. Alapyunga incito iikosele iya kusambisha pa sukuulu kabili pa mpindi intu imo ali ne fyakukatasha ifingi. Kani findo ifimofweleko? Abuulishisha ati: “Ndisangile ati ukukosha makosa bucibusa bwanji na baYawe e kungofweleko makosa ukwishiba ifya kupyunga ne makatasho a mwilangushi. Ukofwako kwa fibusa fya cinenene ne bacetekele babyesu, kucindeme mu mpindi sha makatasho. Ndababuulako abakashi banji fyonse lukoso ifili ku mutima. Abakulu ba mwi kelesha ne mupyungishi wa luteta balingofweleko ukwakuti. Nakabili naliile mu kubona abalaye ba ku cipatela ati bangofweko, nalyalukileko muli fyefyo nalukupyungisha impindi, kabili nalukukwatako ne mpindi ya kutuusha ne kukosha umubili. Panini panini ifintu fyalukuya ili fiwamako. Kani nabona ati tapapo ifi ningacita pa makatasho, ndashiila lukoso baYawe.”

20. (a) Kani tungapoosa shani ukubamba kwesu ukwa mu mutima pali baLesa? (b) Findo tukambaalapo mu ciputusha cakonkapo?

20 Muli cicino iciputusha, twasambilila ifi cicindeme ukupoosa ukubamba kwesu pali baLesa ukupitila mu kutembela ukufuma panshi ya mutima ne kupenda Amashiwi abo ne kulukwalakanyapo. Twasambilila nakabili umulandu cicindamine ukuba ne fisepo fya mupashi wa baLesa ne kubuulako aba tucetekele ifi tulukumfwa ku mutima. Mu kupelako twasambilila ifi abaKlistu babyesu batukosha. Mu ciputusha cakonkapo tukasambilila ifi baYawe batukosha ili tuli ne makatasho ukupitila mu kutupeela ubucetekelo bwa kuntangiile.—Ebeya 11:6.