Өзү жаралганбы?

Баары Тиричиликтин пайда болушуна байланыштуу пикирлер Өзү жаралганбы? Эволюция бардыгын Кудай жараткан деген чындыкка каршы келет Ыйык Китептин илимий жактан тактыгы

Табигый системалар

Жаныбарлардын сууну колдонуу жөндөмү. Өзү жаралганбы?

Тиричилик үчүн абдан маанилүү болгон суу көп жерлерде тартыш же ичкенге жараксыз. Андай жерлерде жаныбарлар кантип күн көрөт?

Фотосинтез. Өзү жаралганбы?

Фотосинтез деген эмне? Анын бизге кандай пайдасы бар?

Жан-жаныбарлардын энергияны колдонушу. Өзү жаралганбы?

Жаныбарлардын энергияны колдоно билгенинен тиричиликтин пайда болушу жөнүндө эмнени билсе болот?

Адамдын денеси

Эненин сүтү. Өзү жаралганбы?

Эненин сүтүнүн курамы ымыркайдын муктаждыгына жараша кандайча өзгөрүп турат?

Клеткалардын укмуштуудай жөндөмү. Өзү жаралганбы?

Түйүлдүк өрчүп жатканда, клеткалар бөлүнүп отуруп, алардын ар кандай түрү пайда болот жана жүз миллиарддаган клеткалар жаралат.

Кычкылтектин жеткирилиши. Өзү жаралганбы?

Кычкылтектин өпкөдөн алынып кетип, башка клеткаларга жеткирилиши өзүнчө эле керемет. Бул жөнүндө билгиңер келеби?

Гормондордун жөнгө салуу жөндөмү. Өзү жаралганбы?

Электролиттердин организмибизге кирген өлчөмү күн сайын ар кандай болуп калат. Анда организмде гормондордун иштелип чыгышы, сакталышы, кан айлануу системасына бөлүнүп чыгышы кандайча электролиттердин өлчөмүн дайыма туруктуу сактап турат?

Организмдин жараатты айыктыруу жөндөмдүүлүгү

Окумуштуулар бул процесстин негизинде пластиктердин жаңы түрүн ойлоп чыгарыш үчүн эмнелерди кылып жатышат?

Даам татуу сезими

Укмуштуудай бекем сөөк

Кургактыкта жашоочу жаныбарлар

Пилдин тумшугу. Өзү жаралганбы?

Окумуштуулар пилдин укмуштуудай ийилчээк келген тумшугуна таң калышат. Анын түзүлүшү канчалык татаал экенин билчү белеңер?

Арктика суурунун мээси. Өзү жаралганбы?

Чээнден чыкканга чейин мээси кантип калыбына келет?

Мышыктын тили. Өзү жаралганбы?

Мышыктар ойго жүргөн убактысынын 24 пайызын денесин тазалаганга жумшашат. Мышыктын тилинин кандай өзгөчөлүгү бар?

Мышыктын муруту

Эмне үчүн окумуштуулар мышыктын мурутуна окшоштурулуп жасалган сенсорлору бар роботторду жасоону ойлонуштурууда?

Иттин жыт сезүү жөндөмү

Иттин жыт сезүү жөндөмү эмнеси менен өзгөчө? Бул окумуштууларга эмнени жаратууга түрткү берүүдө?

Желдей учкан жылкылардын буттары

Эмне себептен инженерлер жылкынын бутундагыдай түзүлүштү жарата алышпайт?

Жарганаттын жаңырыкты кабыл алуу жөндөмү. Өзү жаралганбы?

Жарганатка тегерек-четиндегилерди «көргөнгө» көзүнөн башка дагы эмне жардам берет?

Жержелимдин былжыр желими

Жержелимдин былжырына окшоштурулуп жасалган желим хирургдардын шаймандарынын бири болуп калышы мүмкүн. Анда кесилген жерди тигүүнүн жана тепчилөөнүн зарылдыгы болбой калат.

Сүттүн атайын «жолу»

Сууда жашоочулар

Деңиз кундузунун «тону»

Муздак сууда жашаган көптөгөн сүт эмүүчүлөрдүн тери астындагы калың май катмары аларга жылуулукту сактоого жардам берет. Бирок деңиз кундузун сууктан башка нерсе сактайт.

Акуланын териси. Өзү жаралганбы?

Акуланын терисинин түзүлүшү аны мителерден кандайча коргойт?

Кювье тумшуктуу китинин тереңдикке сүзүү жөндөмү. Өзү жаралганбы?

Аба менен дем алган бул сүт эмүүчүлөр укмуштуудай тереңдикке сүзүп кирип, көпкө чейин жүрө алышат. Кандайча?

Бүкүр киттин сүзгүч канаты

Бул алп жаныбардын сүзгүч канатынын түзүлүшү адамдардын жашоосуна кандайча таасир тийгизиши мүмкүн экенин окуп көргүлө.

Тоголок баштын өзүн-өзү тазалаган териси

Бул жандыктын ушундай өзгөчөлүгүнө эмне үчүн кеме компанияларынын кызыгуусу артууда?

Дельфиндин «гидролокатору» — Өзү жаралганбы?

Окумуштуулар бул жандыктын таң калыштуу жөндөмүнө окшош болгон технологияларды ойлоп чыгарууга аракет кылууда.

Миксинанын былжыры. Өзү жаралганбы?

Ал жырткычтарды иренжитет, ал эми окумуштуулардын бүйүрүн кызытат. Эмне үчүн?

Деңиз бадыраңынын кереметтүү териси

Бул деңиз жандыгынын терисинин ийилчээк болгонунун сыры эмнеде?

Груниондордун икра ташташы. Өзү жаралганбы?

Груниондордун эң туура маалда, эң туура жол менен икра таштаганы кандайча тукум улашына өбөлгө түзөрү жөнүндө билгиңер келеби?

Деңиз чөйчөгүнүн тиши

Деңиз чөйчөгүнүн тиши эмне үчүн жөргөмүштүн желесинен да күчтүү келет?

Мурут буттуулардын желими

Мурут буттуулардын желими жасалма жол менен алынган желимдерден алда канча күчтүү деп эсептелет. Алардын суу болгон нерселерге кантип жабышып алары сыр болуп келген.

Деңиз мидиясынын жипчелери

Деңиз мидиясы жипчелери менен ар нерсеге жабышып алат. Анын бул өзгөчөлүгүн түшүнүү имараттарга шаймандарды жабыштыруунун, тарамышты сөөккө бириктирүүнүн жаңы жолун табууга жардам бериши мүмкүн.

Деңиз үлүлдөрүнүн кабыгы

Деңиз үлүлүнүн кабыгынын түзүлүшү ичиндеги үлүлдү коргой тургандай кылып жаратылган.

Каракатицанын өң өзгөртүү өнөрү

Окумуштуулар каракатицанын өң өзгөртүү жөндөмдүүлүгүн изилдеп, бир секундага жетпеген убакытта кубулуп турган кийим жасоого аракет кылууда.

Лосостордун сүзүү ыкмасы

Жарык чачкан кальмар

Башкаларга көрүнүш үчүн эмес, көрүнбөй калыш үчүн жарык чачкан жандык.

Осьминогдун таң калтырарлык тинтүүрлөрү

Инженерлер укмуштуудай мүмкүнчүлүктөрү бар роботтоштурулган колду иштеп чыгышты.

Жылан куйрук кантип көрөт?

Коралл рифтеринде жашаган бул жандык тууралуу кызыктуу маалыматты окуп көргүлө.

Үнөмдүүлүктүн үлгүсү

Деңиз тайынын куйругу

Куйругу менен өзгөчөлөнгөн деңиз тайын изилдөө келечекте мыкты роботторду жасаганга жардам берет.

Балыктардын «жол эрежеси»

Деңиз дөө шайтанынын чыпкалоо системасы. Өзү жаралганбы?

Деңиз дөө шайтанынын чыпкасы оңой эле өтүп кете турган планктонду кантип тосуп калат?

Деңиз таш бакасынын навигациялык системасы

Канаттуулар

Кубулжуган куштардын мукам үнү. Өзү жаралганбы?

Эмне үчүн куштар ары татаал, ары мукам обондорду жарата алышат?

Колибринин тили. Өзү жаралганбы?

Бул тырмактай чымчык нектарды сузуп алыш үчүн эң натыйжалуу ыкманы колдонот.

Сууга укмуштуудай чумкуп кире алган дөдөй каз. Өзү жаралганбы?

Кандайча бул каздар тартылуу күчүнөн 20 эсе ашып түшкөн күч менен сууга кире алат жана эч кандай зыян тартпайт?

Куштардын өчпөс өңү

Куштардын өчпөс өңү окумуштууларга өңү өчпөгүдөй материалдарды, канча жуулса да, оңбогудай кездемелерди жасоого кандайча жол ачышы мүмкүн?

Чабакчы чымчыктын тумшугу

Үкүнүн канаты

Үкүнүн канатынын түзүлүшү шамал турбиналарын дабыш чыгарбагыдай кылып жасоого шарт түзүшү мүмкүн.

Каалгып учкан куштардын канаттары

Инженерлер учактардын канаттарын куштардыкына окшоштуруп жасагандын аркасында бир жылдын ичинде 7 600 000 000 литр күйүүчү май үнөмдөлгөн.

Табият «учактарынын» канаты

Император пингвининин мамык жүнү

Биологдор император пингвининин тал жүнүнө байланыштуу кандай ачылыш жасашты?

Күчүн үнөмдөй билген селсаяк альбатрос

Бул куш бир да жолу канатын какпай кандайча көп саат бою абада каалгый аларын окуп көргүлө.

Кидик найза тумшуктун навигациялык системасы

Кидик найза тумшуктун 8 күндө узун аралыкты учуп өтөрүнө адамдар таң берип келери жөнүндө окуп көргүлө.

Бырындычыл тооктордун уясы. Өзү жаралганбы?

Бырындычыл тооктордун дөмпөйгөн уясын табигый инкубатор десе болот. Алар жыл мезгили алмашканына карабай, уясындагы температураны бир калыпта кантип кармашат?

Куштун жумурткасы

Сойлоп жүрүүчүлөр жана жерде-сууда жашоочулар

Тикендүү кескелдириктин кебездей териси

Тикендүү кескелдириктин буттарындагы суу кантип өйдө көтөрүлүп, оозуна барат?

Агама кескелдиригинин куйругу

Агама кескелдириги түз жерден тик жерге кантип секирет?

Крокодилдин жаак-тумшугу

Арстанга, жолборско караганда үч эсе катуу тиштеген крокодилдин жаак-тумшугу адамдын манжаларынан алда канча сезгич келет. Мунун сыры эмнеде?

Жыландын териси

Сөңгөгү одуракай бак-дарактарда жана таштуу, кумдуу жерлерде сойлоп жүрүшсө да, жыландардын териси жабыркабайт. Анын себеби эмнеде?

Чечекейин «жарата» алган тритон

Балдарын кусуп алган бака

Эмне себептен айрым эволюционисттер бул баканын организминдеги өзгөрүүлөр жай жүрүшү мүмкүн эмес деп эсептешет?

Жапон дарак бакаларынын ырааттуу чардашы. Өзү жаралганбы?

Жапон дарак бакалары ургаачыларына жагыш үчүн чардашат. Алардын сыры эмнеде?

Курт-кумурскалар

Түктүү аарынын учуу жөндөмү. Өзү жаралганбы?

Кандайча бул кичинекей жандык дасыккан учкучтардан да ашып түшөт?

Бал аарысынын конуу жөндөмү

Анын мындай жөндөмү учуучу роботтордун башкаруу системасын иштеп чыгарууда кандайча жардам боло алат?

Бал аарысынын уюгу

1999-жылга чейин окумуштууларга белгисиз болуп келген нерсени аарылар каяктан билишет?

Мүйүз куйруктун жумуртка салгычы

Кумурскалар «жол тыгынынан» кантип качышат?

Кумурскалар жол тыгынына кабылышпайт. Мунун сыры эмнеде?

Кумурсканын моюну

Кумурска өзүнөн көп эсе оор жүктү кантип көтөрөт?

Кампонотустун мурут тазалагычы

Бул кумурска жан сакташ үчүн таза болушу керек. Ал тазалыкты кантип сактайт?

Күмүш зоотчон сахара кумурскасы

Сахара кумурскасы ысыкка чыдамдуу жаныбарлардын бири катары белгилүү. Ал эмненин аркасында катуу ысыкка туруштук бере алат?

Чырылдактын өмүр айлампасы

Чырылдактын сырдуу өмүрү жер астында 13 же 17 жыл жаткандан кийин башталып, бир нече жумага гана уланат.

Чырылдактын тиштүү дөңгөлөкчөлөрү

Тиштүү дөңгөлөкчөлөр чырылдакка так секириш үчүн зарыл.

Чегирткелердин кыймыл сезгич нейрондору

Калың үйүр болуп учкан чегирткелер эмнеден улам бири-бири менен кагылышпайт?

Чегирткенин кереметтүү угуу жөндөмү

Бул кичинекей жандыктын кулагы адамдыкындай функцияны аткарат. Анын угуу органын изилдөө бүгүнкү күндөгү илимге жана инженерияга кандай салым кошушу мүмкүн?

Монарх көпөлөгүнүн жер которушу. Өзү жаралганбы?

Монарх көпөлөгүнүн узак жол басып, жер которгону Жараткандын колунан бүткөнүн көрсөтүп турган жокпу?

Көпөлөктүн канаты

Морфо тукумуна кирген көпөлөктүн канаты жылмакай көрүнөт, бирок анын чынында кандай экенин микроскоптон гана көрүүгө болот. Анын канатынын түзүлүшү жөнүндө окуп көргүлө.

Көпөлөктүн жарыкты жутуп алуучу канаты

Көпөлөктөрдүн айрым түрлөрүнүн канатынын өзгөчөлүгү кара пигменттеринде эле эмес.

Капустачы ак көпөлөктүн V түрүндөгү канаты

Капустачы ак көпөлөктүн кайсы жөндөмү окумуштууларга күн батареяларынын сапатын жакшыртууга жардам берди?

Момчул бүлбүлдөктүн угуу жөндөмдүүлүгү

Кулагынын түзүлүшү жөнөкөй болгону менен, бул жандык бир жагынан башка жаныбарлардын баарынан ашып түшөт.

Шайтан коңузунун бекем сооту.Өзү жаралганбы?

Бул коңуз алда канча оор салмакка кантип туруштук бере алат?

Багытынан жазбаган тезекчи коңуз

Тезекчи коңуздардын кандай навигациялык системасы бар? Адамдар аларды туурап, эмнени жакшырта алышат?

Дүйнөдөгү аппак коңуз

Жылтылдак коңуздун «чырагы»

Жылтылдак коңузду изилдөө окумуштууларга электрондук каражаттарындагы диоддорду жарыкты демейдегиден жарык кыла тургандай кылып ойлоп чыгарганга кандайча түрткү берди?

Мөмөчүл майда чымындын учуу жөндөмү

Мөмөчүл майда чымын реактивдүү учактай чукул бурула алат. Бирок муну бир секундага жетпеген убакта кылат.

Ийнеликтин канаты

Жөргөмүштөр

Текиреңдүү жөргөмүштүн көрүү жөндөмү

Текиреңдүү жөргөмүш жемине чейинки аралыкты кантип аныктайт? Изилдөөчүлөр анын бул жөндөмүнө эмне үчүн кызыгышат?

Үй жөргөмүшүнүн желеси

Үй жөргөмүшү жабышкак желесинин жипчелерин бекем да, бат ажырай тургандай да кылып токуй алат. Эмне үчүн жана кандайча экенин окуп көргүлө.