Ольга Панюта Орусиянын түрмөсүндө 2023-жылдын февралынан бери отурат

Жахабанын Күбөлөрү ишеними үчүн түрмөдө отурган өлкөлөр

ОЙНОТУУ

2026-жылдын январь айына чейинки маалыматка ылайык, дүйнө жүзү боюнча 269 Жахабанын Күбөсү ишеними үчүн түрмөдө отурат.

Атуулдук жана саясий укуктар жөнүндөгү эл аралык пакттын 18-беренесинде ар бир кишинин оюн билдиргенге, абийирине жараша иш кылганга жана каалаган динин тутканга укугу бар экени айтылат. Анткен менен айрым өлкөлөрдө Жахабанын Күбөлөрүнүн ушул укугу тебеленип келет. Ошол өлкөлөрдүн өкмөтү ишенген нерселерине ылайык иш кылган же абийири жол бербегендиктен аскер кызматын өтөөдөн баш тарткан Жахабанын Күбөлөрүнө катаал мамиле кылат. Атүгүл адилетсиз түрдө кесип да жиберет.

Крым

2017-жылы апрелде Орусиянын өкмөтү Жахабанын Күбөлөрүнүн юридикалык жактарына тыюу салып, алардын Кудайга сыйынышына бөгөт койгон. Бул катуу чара Крымга чейин кулач жайган. Бийлик өкүлдөрү ал жакта жашаган айрым Жахабанын Күбөлөрүнүн үйүн тинтип, аларды камакка алышкан. Учурда 15 Жахабанын Күбөсү абакта отурат. Баарына тең элди экстремизмге үгүттөшөт деген айып коюлган.

Ишеними үчүн Крымда түрмөдө отурган Жахабанын Күбөлөрүнүн тизмесин жүктөп алыш үчүн төмөнкү шилтемени баскыла.

Эритрея

1993-жылы Эритреяда өлкөнүн көз карандысыздыгына карата олуттуу маселе көтөрүлгөн. Жахабанын Күбөлөрү ошол шайлоодо добуш беришкен эмес. Мындан тышкары, алар абийири жол бербегендиктен аскер кызматын өтөөдөн баш тартышарын ачык билдирип келишкен. Ошол себептен 1994-жылы Эритреянын президенти Исайяс Афеверки өлкөдөгү Жахабанын Күбөлөрүн жарандык укуктарынан ажыратып салган. Ошондон бери өкмөт эч кандай сот-сопкуту жок эле аял-эркек, жаш-кары дебей, Жахабанын Күбөлөрүнө катаал мамиле кылып келет. Учурда 64 Жахабанын Күбөсү түрмөдө отурат. Алардын эч биринин иши сотто каралган эмес, соттун өкүмү да жарыяланган эмес.

Ишеними үчүн Эритреяда түрмөдө отурган Жахабанын Күбөлөрүнүн тизмесин жүктөп алыш үчүн төмөнкү шилтемени баскыла.

Орусия

2017-жылы апрелде Орусия өкмөтүнүн Жогорку соту Жахабанын Күбөлөрүнө экстремисттик уюм деген айып койгон. Натыйжада Жахабанын Күбөлөрүнүн юридикалык жактарын жоюп, алар ээлик кылган мүлктү тартып алган. Тагыраак айтканда, алардын филиалын жаап, филиал жайгашкан имараттарды, жыйналыштар жана жыйындар өткөрүлгөн залдарды тартып алган. Андан соң айрым Жахабанын Күбөлөрүн суракка алып, түрмөгө камап, куугунтуктай баштаган. Өкмөт алардын ишенген нерселерине ылайык иш кылганын мыйзамга кашы келет деп эсептейт. Полиция кызматкерлери алардын үйлөрүнө капыстан кирип барып тинтишет. Коркутуп-үркүтүп, катаал мамиле кылышат. Суракка алганда катуу кысым көрсөтүшөт. Айрымдарын камап салышат. Тергөө камак жайындагылардын, түзөтүү абагындагылардын жана түрмөдөгүлөрдүн баарын кошкондо, учурда 166 Жахабанын Күбөсү жаза мөөнөтүн өтөп жатат.

Ишеними үчүн Орусияда түрмөдө отурган Жахабанын Күбөлөрүнүн тизмесин жүктөп алыш үчүн төмөнкү шилтемени баскыла.

Сингапур

Сингапурда ар бир эркек аскер кызматын өтөгөнгө милдеттүү. Өкмөт аскер кызматынан диний себептен улам же абийири жол бербегендиктен баш тарткандарды 30 айга чейин кесип жиберет. Бириккен Улуттар Уюму ондогон жылдардан бери Сингапур өкмөтүнө чара көрүшүн айтып кайрылып келсе да, өкмөт адам укуктарына байланыштуу эл аралык талаптарга жооп бербей келет. Азыркыга чейин эркектерден аскер кызматын өтөө мыйзам боюнча талап кылынат. Учурда абийири жол бербегендиктен аскер кызматынан баш тарткан 12 Жахабанын Күбөсү түрмөдө отурат. Алардын алтоо экинчи жолу отурат.

Ишеними үчүн Сингапурда түрмөдө отурган Жахабанын Күбөлөрүнүн тизмесин жүктөп алыш үчүн төмөнкү шилтемени баскыла.

Түштүк Корея

2020-жылы 26-октябрда Түштүк Корея өкмөтү абийири жол бербегендиктен аскер кызматынан баш тарткан жарандар үчүн альтернативалык жарандык кызматты киргизген. Бирок ал кызмат өтө катаал жана адилетсиз деп каралып, сынга алынууда. Себеби кадимки аскердик кызматтын мөөнөтүнөн эки эсе узак, тагыраак 36 айга созулат. Бул маселе бир нече сотто каралган. Тилекке каршы, 2024-жылы Түштүк Кореянын Конституциялык соту мурунку чечимди күчүндө калтырып, альтернативалык жарандык кызматка эч кандай өзгөрүү киргизген жок. Бул кызмат узакка созулуп, иштөө шарттары өтө начар болсо да, Жахабанын Күбөсү болгон уландардын көбү ага макул болушат. Анткен менен 14 Жахабанын Күбөсү кызматтын ушул түрүнөн баш тарткан. Алардын бири учурда абакта. Бир нечеси болсо сот ишин күтүп жатат. Соттун чечиминен кийин алар кесилип кетиши мүмкүн.

Ишеними үчүн Түштүк Кореяда түрмөдө отурган Жахабанын Күбөлөрүнүн тизмесин жүктөп алыш үчүн төмөнкү шилтемени баскыла.

Украина

Дээрлик 30 жылдай убакыттан бери Украинадагы диний себептен улам аскер кызматын өтөөдөн баш тарткан Жахабанын Күбөлөрү өкмөт сунуштаган альтернативалык жарандык кызматты өтөп келишкен. 2022-жылы 24-февралда согуш тутанганда, өкмөт жарандардын баарын согушка катышканга чакыра баштаган. Анткени мыйзамда кокус согуш чыгып кетсе абийири жол бербегендиктен аскер кызматынан баш тарткандардын тагдыры кандай болору айкын айтылган эмес. Учурда беш Жахабанын Күбөсү түрмөдө отурат. Алтоо болсо тергөө камак жайында отурат. Жагдайга байкоо салып жаткан БУУнун атайын үч баяндамачысы Украинада согуш маалында альтернативалык жарандык кызматтын жоктугуна тынчсызданып жатканын билдиришти.

Ишеними үчүн Украинада түрмөдө отурган Жахабанын Күбөлөрүнүн тизмесин жүктөп алыш үчүн төмөнкү шилтемени баскыла.

«Түрмөдө отурган боордошторуңарды, өзүңөр да алар менен түрмөдө отургандай, эсиңерден чыгарбагыла» (Еврейлерге 13:3).